Kiến thức: - Nếp sống văn hĩa và phẩm chất tốt đẹp của người Hà Nội qua nhân vật cơ Hiền.. Bài mới: Giới thiệu bài Chúng ta đã rất ấn tượng với vẻ đẹp của nhân vật chị Hoài trong nhữn
Trang 1Tuần 23 Ngày dạy:……… Tiết 69 Lớp dạy:……… Đọc Thêm MỘT NGƯỜI HÀ NỘI
(1990) Nguyễn Khải
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
1 Kiến thức:
- Nếp sống văn hĩa và phẩm chất tốt đẹp của người Hà Nội qua nhân vật cơ Hiền.
- Niềm tin vào người và mãnh đất Hà Nội.
- Nghệ thuật chọn tình tiết, xây dựng tính cách nhân vật, giọng văn đậm chất triết lí.
2 Kỹ năng:
Đọc – hiểu truyện ngắn theo đặc trưng thể loại.
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Giáo án, sgk, sgv, stk…
2 Học sinh: Đọc bài, soạn bài theo hdhb…
III PHƯƠNG PHÁP:
Hoa ̣t đơ ̣ng nhóm, diễn giảng…
IV TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:
1 Ổn định:
2 Bài cũ:
3 Bài mới:
Giới thiệu bài Chúng ta đã rất ấn tượng với vẻ đẹp của nhân vật chị Hoài trong những trang tiểu
thuyết của Ma văn Kháng.Một người phụ nữ khác tiêu biểu cho vẻ đẹp của người Tràng An , cho cốt cách người Hà Nộiđược gọi là “hạt bụi vàng của Hà Nội” là cô Hiền – nhân vật trung tâm trong truyện ngắn Một người Hà Nội của nhà văn Nguyễn Khải
Hoạt động của GV & HS Nội dung bài học
*Hoạt động 1: GV hướng hẫn HS đọc Tiểu
dẫn tìm hiểu những nét chính về cuộc đời &
SN s.tác của nhà văn
-Những đề tài ông viết thành công ?
-Giới thiệu vài nét chính về tác phẩm
MNHN ?
*Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc & tìm
hiểu văn bản
-Phân tích nhân vật cô Hiền trong tác phẩm ?
I-Tìm hiểu chung :
1-Tác giả : Nguyễn Khải (1930-2008) -Tên thật : Nguyễn Mạnh Khải , sinh tại Hà Nội nhưng tuổi nhỏ sống ở nhiều nơi
-Trước CM , sáng tác của ông tập trung về đời sống nông thôn trong quá trình xây dựng cuộc sống mới(TP SGK) & hình tượng người lính trong KC chống Mỹ (TP SGK)
-Sau 1975, tác giả đề cập đến những vấn đề XH-chính trị có tính thời sự & đặc biệt quan tâm đến tính cách, tư tưởng , tinh thần của con người hiện nay trước những biến động phức tạp của đời sống
(TP SGK)
2-Tác phẩm: Một người Hà Nội in trong tập truyện ngắn cùng tên của NK (1990) TP thể hiện những khám phá , phát hiện của ông về vẻ đẹp trong chiều sâu tâm hồn , tính cách con người VN qua bao biến động , thăng trầm của Đất nước
II-Đọc & hiểu văn bản:
1-Nhân vật cô Hiền : -Cô là nhân vật trung tâm của truyện Cũng như những người Hà Nội khác , cô đã cùng HN , cùng ĐN trải qua nhiều biến động thăng trầm nhưng vẫn giữ được cốt cách của người HN
NGUYỄN NHẬT BẰNG
Trang 2-Những suy nghĩ & cách ứng xử
của cô trong từng thời đoạn
đất nước như thế nào?
-Vì sao cô sẵn sàng cho 2 người con trai ra
trận ?
-Từ chuyện cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn ,
cô muốn nói điều gì?
-Cô Hiền là người như thế nào?
-Phân tích ý nghĩa của2 hình ảnh ẩn dụ :
“một hạt bụi vàng” & “cây si cổ thụ” ?
-Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật của
truyện ?
-Trình bày ý nghĩa khái quát toát lên từ câu
chuyện ?
-Cô sống thẳng thắn , chân thành, không giấu giếm quan điểm , thái độ của mình với mọi hiện tượng xung quanh
-Suy nghĩ & cách ứng xử của cô trong từng thời đoạn của ĐN : +Hòa bình lập lại ở miền Bắc : cô nói về niềm vui
& cả những cái có phần máy móc , cực đoan của cuộc sống xung quanh Đầu óc thực tế , tính toán khôn khéo trước mọi sự việc Sinh hoạt nề nếp, truyền thống văn hóa
+Thời kì miền Bắc chống chiến tranh phá hoại của Mỹ : cô Hiền dạy con cách sống “biết tự trọng & biết xấu hổ”, biết sống đúng với bản chất của người HN (cô sẵn sàng cho 2 con trai ra trận ) “tao không muốn nó sống bám vào sự hi sinh của bạn”
+Sau chiến thắng mùa Xuân 1975 :ĐN trong thời kì đổi mới , giữa không khí xô bồ của thời kinh tế thị trường , cô Hiền vẫn là “một người HN của hôm nay, thuần túy HN, không pha trộn” Từ chuyện cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn , cô nói về niềm tin cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn
Cô là người giàu lòng yêu nước & có ý thức bảo vệ nền văn hóa dân tộc
2- Ý nghĩa của những hình ảnh ẩn dụ:
-“một hạt bụi vàng” của HN vật nhỏ bé, tầm thường nhưng có giá trị quí báu Cô Hiền là một người HN bình thường nhưng cô thấm sâu những cái tinh hoa trong bản chất của người HN.Bao nhiêu hạt bụi vàng, bao nhiêu người như cô Hiền sẽ hợp lại thành “ ánh vàng” sáng chói Ánh vàng ấy là phẩm giá người HN , là cái truyền thống cốt cách người HN
-“cây si cổ thụ” đền Ngọc Sơn cũng là một biểu tượng nghệ thuật cho vẻ đẹp của HN : HN có thể bị tàn phá , bị nhiễm bịnh , nhưng vẫn là một HN của truyền thống văn hóa đã được nuôi dưỡng trong suốt trường kỳ lịch sử , là cốt cách tinh hoa, linh hồn ĐN
3-Nghệ thuật truyện : -Giọng điệu trần thuật : tự nhiên , dân dã nhưng trải đời , trĩu nặng suy tư , triết lý
-Xây dựng nhân vật : tạo tình huống gặp gỡ , đối thoại nổi bật tính cách (cô Hiền)
III-Tổng kết :
Từ câu chuyện về một con người ,một gia đình HN cụ thể , tác giả suy gẫm sâu sắc về vẻ đẹp của con người HN, với chiều sâu văn hóa, ca ngợi sức sống kì diệu của văn hóa DT
4-Củng cố :
-Qua tác phẩm , em có cảm nghĩ gì về cách sống thanh niên , HS trong hòan cảnh hiện nay ?
5-Dặn dò: soạn bài Thực hành về hàm ý ( tiếp theo)
-Đọc các ví dụ SGK + trả lời các câu hỏi trong 5 bài tập
*Phần rút kinh nghiệm & bổ sung :
NGUYỄN NHẬT BẰNG