Về kiến thức Hiểu được nét đẹp của văn hoá “kinh kì” qua cách sống của bà Hiền, một phụ nữ tiêu biểu cho “người Hà Nội”.. Về kĩ năng: Nhận ra một số đặc điểm nổi bật của phong cách văn
Trang 1Ngày soạn:27-8-2008 Đọc thêm :
Tiết :
I MỤCTIÊU Giúp học sinh
(Nguyễn Khải)
1 Về kiến thức
Hiểu được nét đẹp của văn hoá “kinh kì” qua cách sống của bà Hiền, một phụ nữ tiêu biểu cho “người Hà
Nội”
2 Về kĩ năng:
Nhận ra một số đặc điểm nổi bật của phong cách văn xuôi
Nguyễn Khải: giọng điệu trần thuật và nghệ thuật xây dựng nhân vật
3 Về thái độ:
Giáo dục giữ gìn bản sắc dân tộc
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo
viên, Thiết kế
bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở,
thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài
theo hướng dẫn sách giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ
số, tác phong học sinh
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
C©u hái: Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về nhân vật chị Hoài trong tiểu thuyết “Mùa là rụng trong vườn” của
Ma Văn Kháng?
3 Giảng bài mới:
- Vào bài : (2 phút)
Chúng ta đã rất ấn tượng với vẻ đẹp của nhân vật chị Hoài trong “Mùa lá rụng trong vườn” của Ma Văn Kháng Một phụ nữ khác tiêu biểu cho vẻ đẹp của người Tràng An, có cốt cách, người Hà Nội được gọi là
“hạt bụi vàng của Hà Nội” là cô Hiền- nhân vật trung tâm trong truyện ngắn “Một người Hà Nội” của nhà văn nguyễn Khải
- Tiến trình bài dạy:
THƠ
ØI
GIA
N
HOẠT ĐỘNG
CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN
THỨC
15’ Hoạt động 1
Giáo viên Hoạt động 1
Học sinh tìm hiểu I.TÌM HIỂU CHUNG: 1.Tác giả:
Trang 2hửụựng daón hoùc
sinh tỡm hieồu
chung veà taực
giaỷ, taực phaồm
- Nêu những nét
chính về tác giả
Nguyễn Khải ?
Nêu xuất xứ tác
phẩm?
Hoạt động 2
HD HS đọc
Tại sao Nguyễn
Khải đặt tên cho
tác phẩm là Một
ngửời Hà Nội?
chung veà taực giaỷ, taực phaồm
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoạt động 2
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
- Nguyễn Khải tên thật là: Nguyễn Mạnh Khải(1930-2008)
- Sinh tại Hà Nội trong một gia đình viên chức nhửng lại sống ở nhiều nơi Sau 1975 chuyển vào sinh sống và làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh
-Nguyễn Khải bắt đầu viết văn từ 1950 Ông tự chia sáng tác của mình thành hai giai đoạn: + Giai đoạn đầu, ông chủ yếu quan tâm đến các vấn đề mang tính thời sự chính trị, con ngửời đửợc đánh giá chủ yếu qua tiêu chí đạo
đức và tiêu chí chính trị.Văn ông lúc này dồi dào nhiệt hứng chính luận
+ Giai đoạn sau, ông dành sự quan tâm nhiều hơn cho “cái đời thửờng” Tiêu chí đánh giá con ngửời đửợc mở rộng thêm với các góc độ văn hoá, lịch sử và triết học Hứng thú chính luận chuyển dần thành triết luận
- Năm 2000, ông đửợc tặng giải
thửởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
- Các tác phẩm chính: SGK
2.Tác phẩm: Một ng-ửời Hà Nội
- Tác phẩm đửợc in lần
đầu trong tập Một ng-ửời Hà nội(NXB Hà nội 1990).
-In lần hai trong tập
truyện Hà Nội trong
Trang 3Em hãy tìm
những chi tiết
chứng minh cô
Hiền là ngửời con
gái đất Hà
Thành?
Cô Hiền có phải
là ngửời luôn
nhanh nhạy thức
minh?
Nguyên tắc sống
của cô Hiền là
gì ?
Em có nhận xét
gì về nhân vật
cô Hiền?
Theo em, ngửời
Hà Nội phải có
phong thái và cốt
cách nhử thế
nào?
Quá trình nhận
thức về ngửời Hà
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
mắt tôi(NXB Hà nội 1995).
II.Đọc-hiểu văn bản.
1 Đọc văn bản.
- Đọc
- Đọc chú thích: Sgk
- Tóm tắt
2 Tìm hiểu văn bản.
* Nhan đề: Một ng-ửời Hà Nội
- Nhan đề của truyện
thể hiện tử tửởng chủ
đề của tác phẩm Một ngửời Hà Nội là sự
trình bày cảm nhận cách nhìn quan niệm
về ngửời Hà Nội của nhà văn Nó gợi cho ngửời
đọc bắt ngay vào
định hửớng tử tửởng của tác phẩm, hiểu đửợc ý đồ nghệ thuật của nhà văn 2.1 Hình t ử ợng nhân vật cô Hiền
- Cô Hiền ngửời con gái
đất Hà Thành:
+ Cô luôn gắn bó với Hà Nội
+ Nếp sống sinh hoạt của cô Hiền
+ Cô đảm đang, tháo vát, gánh vác mọi việc trong gia đình
+ Giữ gìn văn hoá Hà Thành…
- Cô Hiền ngửời luôn nhanh nhạy thức thời: + Chọn bạn trăm năm + Sinh con
+ Cách chọn nghề
+ Cho con đi bộ đội
- Nguyên tắc sống của cô Hiền
Cô luôn giáo dục con cái sống phải có lòng tự trọng > Tự trọng là tử
Trang 4Nội của nhân vật
tôi?
Nhận xột về quỏ trỡnh
nhận thức của nhõn
võt tụi?
Em hãy nêu
những đặc sắc
nghệ thuật của
văn bản: Một
ng-ửời Hà Nội ?
Hoạt động 3
- HS dựa vào bài học
và phần ghi nhớ trong
SGK để tổng kết theo
hai khớa cạnh:
+ Nội dung
+ Nghệ thuật
Hoạt động 4
Luyện tập
Nhiệm vụ
Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn suy nghú traỷ lụứi
Hoạt động 3
Hoùc sinh dựa vào bài học và phần ghi nhớ trong SGK để tổng kết
Hoạt động 4
HS: thảo luận nhóm
Hình thức: Lớp chia làm 4 nhóm
Thời gian: 5 phỳt
cách, là thế đứng giá trị con
ngửời
=> Cô Hiền là một
ngử-ời luôn có ý thức giữ gìn nền nếp gia phong, truyền thống của đất kinh kì và là một nhân cách sống biết tự trọng
* Ngửời Hà Nội phải có phong thái cốt cách: Từ lối sống, cách nghĩ, cách nhìn nhận, cách ứng xử đều phải có chuẩn và cái quan trọng phải luôn giữ gìn văn hoá đất Kinh Kì
2.2 Nhận thức về ng ử -
ời Hà Nội của nhân vật tôi.
- Lúc đầu thì nghi ngại, tránh né, giữ khoảng cách > dần dần thể hiện sự đồng ý, đồng tình > Cuối cùng (khẳng định: “ … đã già hẳn ngoài 70 rồi còn gì nhửng cô vẫn là ngời của hôm nay, thuần tuý
Hà nội không pha trộn”)
=> Nhìn nhân vật bằng con mắt phát hiện tâm trạng khám phá nắm bắt vẻ đẹp từ thế giới tinh thần ẩn chứa bờn trong
2.3 Nghệ thuật.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:khắc hoạ tính cách nhân vật qua lời
kể và đối thoại
- Cách tổ chức cốt truyện, kết cấu:
+Xây dựng cốt truyện theo hứng nới lỏng
+ Xây dựng kết cấu
đối thoại
Trang 5+ Nhóm 1 và 2:
Hình ảnh cây si
ở cuối truyện gợi
cho em suy nghĩ
gì?
+ Nhóm 3 và 4:
Suy nghĩ của em
về lời bình luận
ngoại đề: “
Những hạt bụi
vàng lấp lánh
đâu đó ở mỗi
góc phố Hà Nội
hãy mửợn gió mà
bay lên cho đất
kinh Kì chói sáng
vàng”?
-Chi tiết nghệ thuật
đặc sắc thể hiện tử
tửởng của tác phẩm:
+Hình ảnh cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn +Hình ảnh bát cổ thuỷ tiên +Hình ảnh hạt bụi vàng III Tổng kết: 1 Nội dung 2 Nghệ thuật IV.luyeọn taọp Câu1: Cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn là biểu hiện của văn hoá Hà Thành và cũng là biểu t-ửợng của truyện Cây si nghiêng đổ là sự di dời ra đi của một thời nhử-ng khi cây si sốnhử-ng lại là niềm tin của con ngửời lại đửợc thắp sáng trên mảnh đất Kinh Kì Câu 2: Ngợi ca khẳng định vẻ đẹp của ngửời Hà Nội, nét đẹp trong bề sâu nhân cách của con ngửời Đó là những “hạt bụi vàng” đang lấp lánh đâu đó, toả sáng trên đất Kinh Kì Văn hoá và nhân cách là đích hửớng tới của mỗi ngửời đó là những giá trị mãi mãi trửờng tồn 4 Cuỷng coỏ : - Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứhoùc baứi, ủoùc laùi taực phaồm Laứm baứi taọp ụỷ saựch giaựo khoa - Chuaồn bũ baứi : - Xem trửụực baứi mụựi IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:
