Bài 17: NHÀ HẬU LÊ VÀ VIỆC TỔ CHỨC QUẢN LÝ ĐẤT NƯỚC I/ MỤC TIÊU: Sau bài học, HS biết: Biết nhà Hậu Lê đã tổ chức quản lí đất nước tương đối chặt chẽ: soạn Bộ luật Hồng Đức, vẽ bản đồ
Trang 1Bài 17: NHÀ HẬU LÊ VÀ VIỆC TỔ CHỨC QUẢN LÝ ĐẤT
NƯỚC
I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, HS biết:
Biết nhà Hậu Lê đã tổ chức quản lí đất nước tương đối chặt chẽ: soạn Bộ luật Hồng Đức, vẽ bản đồ đất nước
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Sơ đồ nhà nước thời Hậu Lê.
Phiếu học tập cho HS
+ Nhà Hậu Lê ra đời vào thời gian nào? Ai là người thành lập? Đặt tên nước là gì? Đóng đô ở đâu?
+ Vì sao triều đại này gọi là triều Hậu Lê?
+ Việc quản lý đất nước dưới thời Hậu Lê như thế nào?
Các hình minh họa trong SGK
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI
- GV gọi 3 HS lên bảng, yêu cầu HS trả lời 3 câu
hỏi cuối bài 16
- GV nhận xét việc học bài ở nhà của HS
- GV treo tranh “Cảnh triều đình vua Lê”
(SGK/47) và hỏi: tranh vẽ cảnh gì? Em cảm nhận
được điều gì qua bức tranh?
- GV giới thiệu: Cuối bài học trước, chúng ta đã
biết sau trận đại bại ở Chi Lăng, quân Minh phải
rút về nước, nước ta hoàn toàn độc lập Lê Lợi lên
ngôi vua, lập ra triều Hậu Lê Triều đại này đã tổ
chức, cai quản đất nước như thế nào? Chúng ta
cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay
- 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu
- Một vài HS phát biểu ý kiến Ví dụ: Tranh vẽ cảnh triều đình vua Lê, cho thấy triều đình vua Lê rất uy nghiêm, vua ngồi trên ngai vàng cao, phía dưới có người quỳ, cho thấy quyền uy của vua rất lớn,
Hoạt động 1:
SƠ ĐỒ NHÀ NƯỚC THỜI HẬU LÊ VÀ QUYỀN LỰC CỦA NHÀ VUA
Trang 2- GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời các câu hỏi
sau:
+ Nhà Hậu Lê ra đời vào thời gian nào? Ai là
người thành lập? Đặt tên nước là gì? Đóng đô ở
đâu?
+ Vì sao triều đại này gọi là triều Hậu Lê?
+ Việc quản lý đất nước dưới thời Hậu Lê như thế
nào?
- GV: vậy cụ thể việc quản lí đất nước thời Hậu Lê
như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu qua sơ đồ vẽ
nhà nước thời Hậu lê
- GV treo sơ đồ đã vẽ sẵn và giảng cho HS
- HS đọc thầm SGK, sau đó lần lượt trả lời các câu hỏi của Gv:
+ Nhà Hậu Lê được Lê Lợi thành lập vào năm 1428, lấy tên là Đại Việt như xưa và đóng đô ở Thăng Long
+ Gọi là Hậu Lê để phân biệt với triều Lê
do Lê Hoàn lập ra vào thế kỉ thứ 10
+ Dưới thời Hậu Lê, việc quản lí đất nước ngày càng được củng cố và đạt tới đỉnh cao vào thời vua Lê Thánh Tông
- HS quan sát sơ đồ, sau đó nghe giảng và trình bày lại sơ đồ về tổ chức bộ máy hành chính thời Lê
TỔ CHỨC BỘ MÁY HÀNH CHÍNH THỜI HẬU LÊ
*Đạo: đơn vị hành chính tương đương với Lộ ở thời Trần và Tỉnh sau này.
- GV: Dựa vào sơ đồ, tranh minh họa số 1, và
nội dung SGK hãy tìm những sự việc thể hiện
dưới triều Hậu Lê, vua là người có uy quyền tối
cao
- HS cùng tìm hiểu, trao đổi với nhau và trả lời: Vua là người đứng đầu nhà nước, có quyền tuyệt đối, mọi quyền lực đề tập trung vào tay vua, vua trực tiếp chỉ huy quân đội
Họat động 2:
BỘ LUẬT HỒNG ĐỨC
- GV yêu cầu HS đọc SGK và hỏi: để quản lý
đất nước, vua Lê Thánh Tông đã làm gì?
- GV: em có biết vì sao bản đồ đầu tiên và bộ
luật đầu tiên của nước ta đều có tên Hồng Đức?
(gọi là bản đồ và bộ luật Hồng Đức vì chúng
- Để quản lí đất nước, vua Lê Thánh Tông đã cho vẽ bản đồ đất nước, gọi là bản đồ Hồng Đức và ban hành bộ luật Hồng Đức Đây là bộ luật hoàn chỉnh đầu tiên của nước ta
- HS trả lời theo hiểu biết
Vua (Thiên Tử)
Đạo Phủ Huyện Xã
Trang 3đều ra đời dưới thời vua Lê Thánh Tông Lúc ở
ngôi, nhà vua lấy niên hiệu là Hồng Đức (1470
– 1497).)
- Nêu những nội dung chính của bộ luật Hồng
Đức
- Gv: theo em, với những nội dung cơ bản như
trên, bộ luật Hồng Đức đã có tác dụng như thế
nào trong việc cai quản đất nước?
- Luật Hồng Đức có điểm nào tiến bộ?
- Như SGK / 48 (nội dung cơ bản của bộ luật phụ nữ)
- Bộ luật Hồng Đức là công cụ giúp vua Lê cai quản đất nước Nó củng cố chế độ phong kiến tập quyền, phát triển kinh tế và ổn định xã hội
- Luật Hồng Đức đề cao ý thức bảo vệ độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ và phần nào tôn trọng quyền lợi và địa vị của người phụ nữ
- GV kết luận: Luật Hồng Đức là bộ luật đầu tiên của nước ta, là công cụ giúp nhà vua cai quản đất nước Nhờ có bộ luật này và những chính sách phát triển kinh tế, đối nội, đối ngoại sáng suốt mà triều Hậu Lê đã đưa nước ta phát triển lên một tầm cao mới Nhớ ơn vua, nhân dân ta có câu:
Đời vua Thái Tổ, Thái Tông Thóc lúa đầy đồng trâu chẳng buồn ăn
CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
- Gv cho Hs trình bày tư liệu sưu tầm được về vua
Lê Thánh Tông (nếu còn thời gian) - Một số Hs (hoặc nhóm Hs) trình bày trướclớp
- Gv tổng kết giờ học, yêu cầu Hs về nhà học bài và chuẩn bị bài sau