VAN 7 CHUAN MOI TIET 1TIET 16

Các em vừa học về bố cục, liên kết và mạch lạc trong một văn bản để làm gì? Không chỉ để hiểu biết thêm về văn bản mà còn để tạo lập một văn bản đạt yêu cầu.. Hoạt động của GV Hoạt động[r]

Trang 1

Tiết 1 Ngày soạn: 13 /8/2010

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình, ý thức học tập

- Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản

-Xem lại khái niệm về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’) Kiểm tra sĩ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : ( 2’) Kiểm tra sách vở của HS.

3/ Giảng bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Em đã học nhiều bài hát về trừơng lớp, hãy hát một bài nói về ngày đầu tiên đi học HS hát

“Ngày đầu tiên đi học” Tâm trạng của em bé trong ngày đầu đi học là vậy đó Thế còn em bé vàngười mẹ trong văn bản này có những suy nghĩ và tình cảm gì trong ngày khai giảng đầu tiên?

Ta cùng tìm hiểu

Tiến trình bài dạy:

HS

Nội dung

Hoạt động 2:Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản,đậi ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 8p

 Văn bản này thuộc loại văn bản gì?  Văn bản nhật

1/ Đọc và tìm hiểu chú thích:

 Thế nào là văn bản nhật dụng? HStrả lời

GV:Hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu- Đọc giọng

trầm lắng, tập trung diễn đạt tâm trạng của người

mẹ

Gọi HS đọc ,GV uốn nắn, sữa chữa

HS đọc: 3HS đọcmỗi em 1 đoạn

Trang 2

Em nhận thấy từ Hán - Việt nào xuất hiện trong

phần chú thích?

Từ đĩ được giải thích như thế nào ?

Theo dõi nội dung văn bản em hãy cho biết văn

trực tiếp cảm nghĩ con người Vậy CTMR thuộc

kiểu văn bản nào?

 Tâm tư của mẹ được biểu hiện trong 2 phần nội

dung văn bản:

-Nỗi lịng yêu thương của mẹ

-Cảm nghĩ của mẹ về vai trị của xã hội và nhà

trường trong việc giáo dục trẻ em

?Em hãy xác định hai phần nội dung đĩ trên văn

bản?

-Phần1: Từ đầu đến “Thế giới mà mẹ vừa bước

vào”

-Phần 2:Phần cịn lại của văn bản

 Biểu hiện tâm

tư người mẹ

Người mẹ

Kiểu văn bảnbiểu cảm

 Bố cục: 2phần:

 Em hãy tĩm tắt nội dung của văn bản bằng vài

câu ngắn gọn

( Trả lời câu hỏi:Tác giả viết về cái gì, việc gì? )

Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong

đêm khơng ngủ trước ngày khai trường lần đầu

tiên của con

HStrả lời

2/ Đại ý: Tâm trạng

của người mẹ trongđêm khơng ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết

-Mục tiêu:Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con -Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 17p

 Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của hai

mẹ con?

Mẹ : khơng tập trung được vào việc gì; trằn

trọc, khơng ngủ được; nhớ về buổi khai trừơng

đầu tiên; nơn nao, hồi hộp, chơi vơi,hốt hoảng

Con: hăng hái thu dọn đồ đạc, ngủ ngon.

HSthảo luận II-Tìm hiểu chi tiết:

1/Diễn biến tâm trạng của người mẹ:

 Em nhận thấy tâm trạng của mẹ và con cĩ gì

khác nhau?

 -Mẹ: thao thức khơng ngủ ,suy nghĩ triền miên

-Con: thanh thản, vơ tư

HStrả lời

Thao thức khơng ngủ,suy nghĩ triền miên

 Vì sao mẹ khơng ngủ được? Gợi: lo lắng, nghĩ

về ngày khai trừơng của mình, hay nhiều lí do

khác

Lo lắng chongày khai trừơngcủa con, nghĩ về

Trang 3

ngày khai trừơngnăm xưa.

 Ngày khai trừơng đã đê lại dấu ấn sâu đậm

trong tâm hồn mẹ , chi tiết nào nói lên điều đó?

 Cứ nhắm mắt lại…dài và hẹp; Cho nên ấn

tượng … bước vào

HStrả lời

 Vì sao ngày khai trừơng lớp một để lại dấu ấn

sâu đậm trong tâm hồn mẹ?

 Ngày đầu tiên đến trừơng, bước vào một môi

trừơng hoàn toàn mới mẻ, một thế giới kì diệu

HSthảo luận

 Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trừơng, điều

mà mẹ mong muốn cho con ở đây là gì?

 Mong cho những kỉ niệm đẹp về ngày khai

trừơng đầu tiên sẽ theo con suốt đời

HSthảo luận

 Với những trăn trở, suy nghĩ, mong muốn của

mẹ, em cảm nhận đây là ngừơi mẹ như thế nào?

HS suy nghĩphát biểu

->Tấm lòng yêuthương con, tình cảmđẹp sâu nặng đối vớicon

 Trong văn bản có phải mẹ đang nói với con

không? Theo em, mẹ đang tâm sự với ai? Cách

viết này có tác dụng gì?

Không nói với ai cả Nhìn con gái đang ngủ mẹ

tâm sự với con nhưng thật ra là đang nói với

chính mình Làm nổi bật tâm trạng tâm tư tình

cảm sâu kín khó nói bằng lời trực tiếp như: vui ,

nhớ, thương

HS suy nghĩ phátbiểu

 Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và tầm

quan trọng của nhà trừơng đối với thế hệ trẻ? Hãy

đọc.Em hiểu câu văn này có ý nghĩa gì khi gắn

với sự nghiệp giáo dục?

“Ai cũng biết… hàng dặm sau này”

Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục

quyết định tương lai của một đất nước

HStrả lời

*Chuyển: Không chỉ có lo lắng, hồi tửơng mà mẹ

còn không biết bao là suy nghĩ khi cổng trừơng

mở ra

2/.Suy nghĩ của mẹ khi

“Cổng trừơng mở ra”:

 Kết thúc bài văn ngừơi mẹ nói:”Bước qua …

mở ra”, em hiểu cái thế giới kì diệu đó là gì? suy

nghĩ (câu nói) của người mẹ một lần nữa nói lên

điều gì?

HS tuỳ ý trảlời(có thể : trithức, tình cảmbạn bè thầy cô)

“Đi đi con … bướcqua cánh cổng trừơng

là một thế giới kì diệu

sẽ được mở ra ” ->Vai trò to lớn cùanhà trường đối vớicuộc sống con người

Trang 4

Hoạt động 4:Tổng kết.

-Mục tiêu: Nắm được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

 Với tất cả suy nghĩ và tâm trạng của người mẹ

em hiểu tác giả muốn nói về vấn đề gì qua tác

phẩm này?

Tình cảm yêu thương của mẹ đối với con và vai trò của nhà trừơng đối với cuộc sống

III- Tổng kết:

Ghi nhớ (sgk.-tr.9)

-Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ -HS đọc

Hoạt động 5 :Luyện tập.

-Mục tiêu:HS biết phát biểu về ngày khai trường

-Thời gian: 6p

 Hãy nói về kỉ niệm của em trong ngày khai

trừơng đầu tiên?

-Đọc bài Trường học

Cho HS đọc thêm - HS tùy ý trả lời IV- Luyện tập. Hoạt động 6:Củng cố. -Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học -Phương pháp: Hỏi đáp -Thời gian: 3p  - Em có suy nghĩ gì sau khi học xong văn bản “Cổng trường mở ra” của Lí Lan? HS trình bày nội dung ghi nhớ 4/ Hướng dẫn về nhà:( 2’ ) *Bài cũ: -Viết đoạn văn kể về những kỉ niệm trong ngày khai trừơng đầu tiên -Nắm chắc suy nghĩ, tâm trạng của người mẹ và vấn đề mà văn bản muốn nói đến *Bài mới:Chuẩn bị cho bài: “Mẹ tôi” +Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi +Tìm hiểu về thái độ và tâm trạng của bố V- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: ………

………

Trang 5

Tiết 2 Ngày soạn: 8/2010 Ngày giảng: 8/2010

2/ Kĩ năng:Rèn luyện kĩ năng cảm nhận tác phẩm

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình

- kiểm tra sĩ số,tác phong HS

-Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2/ Kiểm tra bài cũ : (5’)

Câu hỏi: Văn bản “cổng trừơng mở ra” để lại trong em suy nghĩ gì?

Trả lời: Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con; Vai trò to lớn cùanhà trường đối với cuộc sống con người

3/ Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.(1p)

-Thời gian: 1p

Trong cuộc đời mỗi chúng ta,người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao và thiêngliêng.Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó.Thường thìcó những lúc ta mắc lỗilầm thì ta mới nhận ra tất cả.Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế

Tiến trình bài dạy:

HS

Nội dung

Hoạt động2: Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản, tác giả tác phẩm,đại ý của bài

Trang 6

GV: Hướng dẫn HS đọc -giọng đọc phải bộc lộ rõ tâm

tư tình cảm của người cha với con

GV: Đọc mẫu,gọi HS đọc

GV: Nhận xét,uốn nắn, sửa chữa

* Lệnh: Em hãy dựa vào chú thích SGK để giải nghĩa

các từ : lễ độ , cảnh cáo, quằn quại, trưởng thành, hối

hận.Phân biệt đâu là từ ghép, đâu là từ láy ?

*Chuyển ý: Muốn biết rõ hơn về các từ ghép, từ

láy này, ta sẽ học ở tiết sau.Còn bây giờ chúng ta tìm

hiểu chúng trong việc biểu đạt ý nhgiã của văn bản

Mẹ tôi

 Em hãy nêu đại ý của văn bản Mẹ tôi?

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con

để giáo dục con lòng yêu thương mẹ

HS đọc theo yêucầu của GV

HS dựa vàoSGK, giải thíchtừng từ

-Từ ghép: lễđộ,cảnh cáo,trưởng thành, hốihận

-Từ láy: quằnquại

2.-Đọc và tìm hiểu chú thích :

3.Đại ý:

Văn bản là mộtbức thư của người

bố gửi cho con đểgiáo dục con lòngyêu thương mẹ

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết.

-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nội dung bài

-Thời gian: 17p

 Nguyên nhân bố viết thư cho En-ri-cô?

En-ri-cô đã phạm lỗi vô lễ với mẹ khi cô giáo đến

thăm, bố đã viết thư để bộc lộ thái độ cũa mình

Thảo luận: Vì sao văn bản lại có tên là “Mẹ tôi”?

Mượn hình thức bức thư để hình ảnh người mẹ hiện

lên một cách tự nhiên; người viết thư dễ dàng bày tỏ

tình cảm của mình với mẹ En-ri-cô

HS trả lời

I.Phân tích chi tiết:

1.Thái độ của ngừơi cha đối với En-ri-cô:

 Qua bức thư em thấy thái độ của bố đối với En-ri-cô

như thế nào?

Thái độ tức giận, buồn bã, nghiêm khắc , chân tình

HS trả lời - Buồn bã, tức

giận,nghiêm khắc,chân tình

 Dựa vào đâu em biết được điều đó? (chi tiết nào)

 Sự hỗn láo … một nhát dao đâm vào tim bố; bố

không thể nào nén được cơn giận; con mà lại xúc

phạm đến mẹ con ư?; thật đáng xấu hổ và nhục nhã …

Thảo luận

 Vì đâu ông có thái độ đó khi En-ri-cô có thái độ

không đúng với mẹ?

 Ông khôngngờ En-ri-cô cóthái độ đó vớimẹ

Trang 7

con rất mực.

 Chi tiết nào nói lên điều đó?

 Thức suốt đêm vì con; bỏ một năm hạnh phúc để

tránh cho con một giờ đau đớn

 Suy nghĩ của riêng em trước thái độ của En-ri-cô

với mẹ?

HS tự do trả lời(đáng trách,không nên cóthái độ nhưvậy…)

 Từ đó nói lên suy nghĩ riêng em về nhũng lời dạy

của bố?

HS tự do trả lời

 Theo em điều gì khiến En-ri-cô” xúc động vô cùng”

khi đọc thư bố? (kết hợp phần trắc nghiệm sgk)

chọn:a,c,d

 Qua những điều bố nói trong bức thư, ông mong

muốn điều gì ở con?

-> Mong con hiểuđược công lao sự,

hi sinh vô bờ bếncủa mẹ

 Trước tấm lòng yêu thương, hi sinh của mẹ dành

cho En-ri-cô, bố đã khuyên con điều gì?

-Không baogiờ được thốt ralời nói nặng vớimẹ

- Thành khẩnxin lỗi mẹ

2 Lời khuyên nhủ của bố đối với En- ri-cô:

-Không bao giờđược thốt ra lời nóinặng với mẹ.-Thành khẩn xinlỗi mẹ

 Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố? HS trả lời tự

do -> Lời khuyên nhủchân tình, sâu sắc

Thảo luận: Vì sao bố không nói trực tiếp mà viết thư?

*Chuyển ý: Có những tình cảm sâu kín mà người ta

khó trực tiếp nói ra được mà phải dùng thư từ để trao

đổi, giãi bày Thêm nữa vối người mắc lỗi, nếu ta nói

trực tiếp có khi lại đánh mất đi lòng tự trọng của họ

Đây là điều các em cần lưu ý trong giao tiếp vói mọi

người

 Hãy xác định các phương thức biểu cảm của văn

bản trong các phương thức sau đây:

a.Tự sự b.Miêu tả

c.Biểu cảm d.Tự sự và biểu cảm

 Đọc xong thư bố,En-ri-cô có cảm xúc như thế nào?

Hãy chọn những lí do nêu trong SGK mà em cho là

đúng?

Thể hiện tìnhcảm một cách tếnhị, kín đáo Viếtthư là cách nóiriêng với ngườimắc lỗi

 HS chọn (d) Hoạt động 4: Tổng kết

-Thời gian: 5p

 Bức thư để lại trong em ấn tượng sâu sắc nào về

những lời nói của bố?

-Gọi HS đọc ghi nhớ

 HS dựa phầnghi nhớ phátbiểu

Ghi nhớ (

Trang 8

-HS đọc phầnghi nhớ

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học văn bản Mẹ tôi?

 - Em hãy tìm những câu ca dao,

những bài hát ngợi ca tấm lòng cha mẹ dành cho con

cái, con cái dành cho cha mẹ

- Hướng dẫn đọc thêm: Thư gửi mẹ; Vì sao hoa cúc

có nhiều cánh nhỏ

Trình bày nộidung ghi nhớ

-Công cha nhưnúi…đạo con

-Công cha nhưnúi ngất trờiNghĩa mẹ nhưnước ở ngoàibiển Đông

-HS đọc

4/ Hướng dẫn về nhà:(1’)

*Bài cũ: - Chọn một đoạn trong thư có nội dung thể hiện vai trò lớn lao của mẹ đối với con

và học thuộc

-Nắm được ý nghĩa những lời khuyên nhủ của người bố

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: “ Từ ghép ”

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

-@ -Tiết 3 Ngày soạn: 8/2010

Ngày giảng: 8/2010

Trang 9

2 Kỹ năng :Rèn luyện kĩ năng sử dụng từ ghép trong đặt câu, viết văn.

3 Thái độ:Giáo dục HS lòng yêu thích ngôn ngữ tiếng Việt.

- Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi:

a Thế nào là từ đơn, từ phức? Cho ví dụ

b Thế nào là từ ghép, từ láy? Cho ví dụ

Đáp án:

a -Từ đơn là từ chỉ có 1 tiếng; nhà, cây, áo …

-Từ phức có 2 tiếng trở lên; quần áo, học sinh, nhanh nhẹn …

b -Từ ghép là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ nghĩa với nhau; nhà trường, học sinh, cá bạc má …

- Từ láy là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ láy âm với nhau

3 Bài mới:

-Thời gian: 1p

Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật, sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép

có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 2:Tìm hiểu các loại từ ghép.

-Mục tiêu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng lập

-Thời gian: 10p

- GV:Treo bảng phụ ghi 2

VD,cho HS đọc VD1ab

 Trong các từ ghép sau: bà

ngoại, thơm phức tiếng nào là

tiếng chính, tiếng nào là tiếng

phụ?

GV: Tiếng phụ bổ sung nghĩa

cho tiếng chính làm cho nghĩa

- HS đọc VD1

Bà ngoại: bà (chính) ngoại (phụ)-Thơm phức: thơm (chính) phức (phụ)

I/ Các loại từ ghép:

1.Ví dụ 1:

a- Bà ngoại:

bà (chính) ngoại(phụ)-Thơm phức:

Thơm (chính)

Trang 10

trong hai văn bản đã học.

Qua 2 bài tập,em hãy cho biết

từ ghép có mấy loại ,nêu khái

niệm vàcấu tạo từng loại?

Gọi HS đọc ghi nhớ

Tiếng chính đứngtrước,tiếng phụ đứng sau

Yêu đời: yêu(chính)đời(phụ)

Vở nháp: Vở(chính)nháp(phụ)

HS dựa vào ghi nhớ trả lời

HS đọc ví dụ 2Không xác định được vì cáctiếng trong từ ghép có nghĩangang nhau

Các từ ghép đó được gọi

là từ ghép đẳng lập

Từ ghép có các tiếng bìnhđẳng với nhau về mặt ngữpháp

VD Hỗn láo, tức giận,buồn thảm, dũng cảm, chechở, khôn lớn, trưởng thành

…

 Dựa vào ghi nhớ trả lời

-Đọc ghi nhớ

Phức (phụ) ->Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau ( Từ ghép chính phụ)

VD:vui lòng,yêu đời, vở nháp

b-Ví dụ 2:

Trong từ ghép:

“Quần áo,trầm bổng” các tiếng không phân ra tiếng chính ,tiếng phụ

( Từ ghép đẳng lập)

-VD: sông núi, nhà cửa …

*.Ghi nhớ 1:

( sgk-tr.14)

Hoạt động 3:Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.

-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nghĩa của hai loại từ ghép trên.

ngoại, thơm phức hẹp hơn

so với nghĩa từ đơn bà, thơm.

II/Nghĩa của từ ghép:

1 Từ ghép chính phụ:

Trang 11

 Nghĩa từ ghép chính phụ có

tính chất gì? Rút ra kết luận

về?

? So s¸nh nghÜa cña tõ quÇn ¸o,

trÇm bæng víi nghÜa cña mçi

dẫn;Thơm:mùi như hương

hoa dễ chịu,thích ngửi

Nghĩa của từ ghép chính

phụ có tính chất phân nghĩa.

Nghĩa từ ghép chính phụhẹp hơn nghĩa tiếng chính

+ QuÇn ¸o: Trang phôc nãi chung

+ TrÇm bæng: ¢m thanh lóc trÇm, lóc bæng nghe rÊt ªm tai

Từ ghép đẳng lập có tínhchất hợp nghĩa Nghĩa của

từ ghép đẳng lập khái quáthơn nghĩa của các tiếng tạonên nó

HS dựa vào ghi nhớ 2 trảlời

-Bà:Người sinh ra cha hoặc mẹ -Bà ngoại:Người sinh ra mẹ

->Từ ghép chính phụ có tínhchất phân nghĩa và có nghĩahẹp hơn nghĩa của tiếng chính

2.Từ ghép đẳng lập:

-Quần áo:Trang phục nói chung.

-Trầm bổng: Âm thanh lúc trầm lúc bổng

->Từ ghép đẳng lập có tínhchất hợp nghĩa và có nghĩakhái quát hơn nghĩa của cáctiếng tạo nên nó

Hoạt động 4:Luyện tập

-Mục tiêu:HS vận dụng kiến thức vào bài tập thực hành

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, thảo luận

-Làm việc theo nhóm ,đạidiện nhóm trả lời

-BT1:

+Đẳng lập: suy nghĩ, chàilưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầuđuôi

+Chính phụ: lâu đời, xanhngắt, nhà máy, nhà ăn,cười nụ …

-BT2:

Bút chì,thước kẻ, mưangâu ,làm quen,ănbám,trắng xoá,vui tai,nhátgan

Trang 12

- Yêu cầu HS đọc và thực hiện

=> từ ghép chỉ phẩm chấtnghề nghiệp (có tay nghềgiỏi)

 Có mấy loại từ ghép? Nêu

khái niệm từng loại?

*Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở

-Nắm được cấu tạo và nghĩa 2 loại từ ghép

*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: Liên kểt trong văn bản

+ Tính liên kết của văn bản

+Các phương tiện liên kết trong văn bản

Tiết 4 Ngày soạn: /8/2010

Ngày giảng: /8/2010

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức : Giúp HS thấy được muốn đạt đựoc mục đích giao tiếp thì văn bản phải

có tính liên kết Sự liên kết ấy thể hiện trên cả hai mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa

2 Kỹ năng : Biết vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được

những văn bản có tính liên kết

3 Thái độ:Giáo dục ý thức trong giao tiếp, nói viết.

II CHUẨN BỊ :

Trang 13

1/Chuẩn bị của GV: -Soạn giáo án, sách tham khảo, một số ví dụ.

2/Chuẩn bị của HS:Đọc lại các văn bản đã học, soạn bài theo câu hỏi Sgk

1 Ổn định tình hình lớp (1 phút )

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút) Kiểm tra việc chuẩn bị của HS

3 Giảng bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

-Thời gian: (1p)

Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều khi ta dùng từ, đặt câu, dựng đoạn một cách hợp lí, đúng ngữ pháp; nhưng khi đọc văn bản thì thấy rời rạc không có sự thống nhất, vì sao xảy ra điều đó hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 2:Tính liên kết và phương

tiện liên kết trong văn bản.

-Mục tiêu:Giúp HS thấy được muốn đạt đựoc

mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính

liên kết

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,

phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 20p

-GV hướng dẫn HS tìm hiểu tính liên kết và

phương tiện liên kết trong văn bản.

?Đọc đoạn a và trả lời câu hỏi SGK trang

17?

Trong ví dụ a đó là những câu không thể hiểu

rõ được

?Lí do nào để En-ri-cô không hiểu ý bố?

Chúng ta điều hiểu rằng văn bản sẽ không thể

hiểu rõ khi câu văn sai ngữ pháp

?Trường hợp trên có phải sai ngữ pháp

không?

Văn bản trên sai ngữ pháp nên không hiểu

được khi nội dung ý nghĩa của các câu văn không

thật chính xác rõ ràng

?Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì nó

phải có tính chất gì?

Chỉ có câu văn chính xác,rõ ràng đúng ngữ

pháp thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên văn

bản.Mà các đoạn văn đó phải nối liền nhau.Như

vậy văn bản muốn hiểu được thì không thể nào

không liên kết.Giống như có 100 đốt tre thì chưa

thể thành cây tre trăm đốt.Muốn có cây tre trăm

đốt thì trăm đốt tre phải liền nhau

?Thế nào là liên kết trong văn bản?

GV hướng dẫn HS tìm hiểu mục 2 SGK

-Trong ví dụ

a đó là nhữngcâu không thểhiểu rõ được

Hs suy nghitrả lời

Văn bản sẽkhông thể

I.Tính liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản 1.Tính liên kết trong văn bản.

-Xét ví dụ:

-Liên kết là một trong nhữngtính chất quan trọng nhất củavăn bản,làm cho văn bản cónghĩa trở nên dễ hiểu

2.Phương tiện liên kết

Trang 14

?Đọc đọan văn a mục 1 SGK trang 17 cho biết

do thiếu ý gì mà trở nên khó hiểu.Hãy sữa lại?

Văn bản sẽ không thể hiểu rõ nếu thiếu nội

dung ý nghĩa văn bản không được liên kết lại

?Đọc đoạn văn b chỉ ra sự thiếu liên kết của

chúng?Giữa đoạn b và đoạn trong “cổng

trường mở ra” bên nào có sự liên kết,bên nào

không có sự liên kết?

Đoạn b không có sự liên kết mà thiếu sót mấy

chữ “ còn bâu giờ” và chép nhằm chữ “con”

thành “đứa trẻ”

Bên cạnh sự liên kết về nội dung,ý nghĩa văn

bản cần phài có sự liên kết về hình thức ngôn

-Về hình thức ngôn ngữ,những câu liên kết trong

bài tập có vẻ rất “liên kết nhau”.Nhưng không thể

coi giữa nhũng câu ấy đã có một mối liên kết thật

sự,chúng không nói về cùng một nội dung

?Điền từ thích hợp vào bài tập 3?

?Giải thích tại sao sự liên kết bài tập 4 không

chặt chẽ?

Hai câu văn dẫn ở đề bài nếu tách khỏi các câu

khác trong văn bản thì có vẻ như rời rạc,câu trước

chỉ nói về mẹ và câu sau chỉ nói về con Nhưng

đoạn văn không chỉ có hai câu đó mà còn có câu

hiểu rõ nếuthiếu nội dung

ý nghĩa vănbản khôngđược liên kếtlại

-

-(1)– (4) – (2)– (5) – (3)

HS trả lời

HS suy nghitrả lời

trong văn bản.

Để văn bản có tính liên kếtngười viết(người nói) phảilàm cho nôi dung của cáccâu,các đoạn thống nhất vàgắn bó chặt chẽ với nhau,cácđoạn đó bằng phương tiệnngôn ngữ(từ,câu…)thíchhợp

Bài 3: Điền vào chổ trống.

Bà ,bà ,cháu ,bà ,bà ,cháu,thế là

Bài 4: Hai câu văn dẫn ở đề

bài nếu tách khỏi các câu khác trong văn bản thì có vẻ như rời rạc,câu trước chỉ nói

về mẹ và câu sau chỉ nói về con Nhưng đoạn văn không chỉ có hai câu đó mà còn có câu thứ ba đứng tiếp sau kết

Trang 15

thứ ba đứng tiếp sau kết nối hai câu trên thành

một thể thống nhất làm cho đoạn văn trở nên liên

kết chặt chẽ với nhau.Đo đó hai câu văn vẫn liên

kết với nhau không cần sửa chữa

Hoạt động 5:Củng cố bài học.

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức

vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 3p

--Nhắc lại tầm quan trọng của liên kết trong văn bản? -Một văn bản có tính liên kết cần có điều kiện gì

-nối hai câu trên thành một thể thống nhất làm cho đoạn văn trở nên liên kết chặt chẽ với nhau.Đo đó hai câu văn vẫn liên kết với nhau không cần sửa chữa

4/ Hướng dẫn về nhà: (2’) *Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở -Nắm được tính liên kết và các phương tiện liên kết trong văn bản *Bài mới:Chuẩn bị cho bài: ”Cuộc chia tay của những con búp bê” +Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi +Tình cảm của các nhân vật trong cuộc chia tay +Vấn đề được đề cập đến trong văn bản IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: ………

………

-@ -Tiết 5 Ngày soạn: /8/2010 Ngày giảng: /8/2010 CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ Khánh Hoài I-MỤC TIÊU: Giúp HS: 1/ Kiến thức: -Thấy được những tình cảm chân thành sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện 2/ Kĩ năng: -Rèn luyệ kĩ năng cảm nhận tác phẩm 3/ Thái độ:-Giáo dục lòng cảm thông, chia sẻ II- CHUẨN BỊ: 1/Chuẩn bị của GV: -Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo án -Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS:

-Đọc văn bản,trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

Trang 16

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

-Cõu hỏi: Học xong văn bản” Mẹ tụi” em cú suy nghĩ gỡ?

-Trả lời: Phải kớnh trọng, yờu thương cha mẹ vỡ đú là tỡnh cảm thiờng liờng hơn cả Thật đỏngxấu hổ và nhục nhó cho kẻ nào chà đạp lờn tỡnh cảm đú

-Mục tiờu:Tạo tõm thế và định hướng chỳ ý cho hs

-Phương phỏp: thuyết trỡnh

-Thời gian: 1p

Trẻ em thỡ được nõng niu “như bỳp trờn cành” Thế nhưng vẫn cú khụng ớt cỏc bạn nhỏ rơi vào

hoàn cảnh gia đỡnh bất hạnh Nhưng điều đỏng quớ ở đõy là giữa nỗi đau đú họ vẫn biết chia xẻ, yờuthương nhau và giành cho nhau những tỡnh cảm tốt đẹp Văn bản “Cuộc chia tay của những con bỳpbờ” sẽ cho ta thấm thớa hơn về điều đú

trũ

Nội dung cần đạt

Hoạt động 2:Tỡm hiểu chung

-Mục tiờu:HS hiểu được tỏc giả tỏc phẩm, nội dung bài

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ, phõn tớch,nờu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 20p

? Em hãy nêu đôi nét về tác giả, tác phẩm ?

-Kháng Hoài - một nhà văn trẻ viết chuyện ngắn

- Truyện ngắn đợc trao giải nhì trong cuộc thi thơ

văn viết về quyền trẻ em tổ chức tại Thuỵ Điển

1992 của tg Khánh Hoài

- Hướng dẫn HS đọc: Phõn biệt rừ giữa cỏc lời kể

cỏc đối thoại,diễn biến tõm lý nhõn vật người

anh,em qua cỏcchặng chớnh:ở nhà,ở lớp, lại ở

2 Tác phẩm:

-Truyện ngắn đợc trao giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em tổ chức tại Thuỵ Điển 1992 của tg Khánh Hoài

3.Đọc và tỡm hiểu chỳ

thớch:

-Yờu cầu HS đọc một vài đoạn hay và xỳc động

? Em có thể chia văn bản thành mấy đoạn ?

-Bố cục: 3 phần

+ Từ đầu -> nh vậy : chia búp bê

+ Tiếp -> cảnh vật : chia tay lớp học

+ Còn lại : anh em chia tay

? Em hãy tóm tắt lại nội dung của câu chuyện ?

* Tóm tắt

Gia đình Thành rất khá giả Anh em rất yêu

th-ơng nhau Nhng vì bố mẹ li hôn nên 2 anh em

phải chia tay nhau theo bố hoặc mẹ Chúng phải

chia những món đồ chơi và cả 2 con búp bê rất

thân thiết cha bao giờ xa nhau

Việc đó khiến Thuỷ rất buồn tủi Vì thơng anh, nó

qđ để con Vệ Sĩ ở lại Trớc lúc đi với mẹ Thuỷ qđ

để cả con Em Nhỏ lại với con Vệ Sĩ để chúng ko

phải xa nhau nh 2 anh em họ Hai anh em đến

tr-ờng chào cô giáo, chia tay cô và các bạn Tình

cảm thầy trò, bạn bè lu luyến xúc động

Hai anh em chia tay nhau, em theo mẹ về quê còn

HS suy nghĩ trảlời

Lờn bảng túmtắt

Trang 17

anh ë l¹i víi bè

 Truyện viết về ai, về việc gì?

-Truyện viết về cuộc chia tay đầy xót xa, cảm

động của hai anh em Thành -Thuỷ khi bố mẹ li

hôn

?Ai là nhân vật chính trong truyện ? Vì sao em

xác định như vậy ?

-Truyện viết về cuộc chia tay đầy xót xa, cảm

động của hai anh em Thành -Thuỷ khi bố mẹ li

hôn.

-Nhân vật chính: Thành và Thuỷ,vì mọi sự việc

của câu chuyện đều có sự tham gia của cả hai

? Theo em VB thuéc thÓ lo¹i nµo ?

ThÓ lo¹i: Lµ v¨n b¶n nhËt dông viÕt vÒ quyÒn trÎ

 Hai bức tranh trong SGK minh hoạ cho các

sự việc nào của truyện?

 Minh họa cho sự việc chia búp bê và chia tay

anh em

Các em thảoluận suy nghi vàtrả lời

HS trả lời

4.Đại ý:

Truyện viết về cuộc chiatay đầy xót xa, cảm độngcủa hai anh em Thành-Thuỷ khi bố mẹ li hôn

Hoạt động 3: Phân tích chi tiết.

-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nội dung bài, ý nghĩa nhân đề truyện

-Thời gian: 15p

 Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc

lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?

Kể theo ngôi thứ nhất, người xưng tôi là Thành

Ngôi kể này giúp tác giả thể hiện một cách sâu

sắc những suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng nhân

vật; Làm tăng tính chân thật,sức thuyết phục

Thảo luận: Tại sao tên truyện lại là” Cuộc chia

tay của những con búp bê”? Tên truyện có liên

quan gì đến ý nghĩa truyện?

Gợi:Những con búp bê gợi cho em suy nghĩ gì?

Trong truyện chúng có chia tay thật không?

Chúng đã mắc lỗi gì? Vì sao chúng phải chia tay?

Những con búp bê vốn là những đồ chơi của

tuổi nhỏ ngộ nghĩnh, trong sáng, ngây thơ, vô tội

Cũng như 2 anh em Thủy và Thành không có tội

lỗi gì thế mà phải chia tay vì cha mẹ chúng li hôn

Như vậy tên truyện đã gợi ra một tình huống buộc

người đọc phải theo dõi và góp phần thể hiện

được ý đồ tư tưởng mà người viết muốn thể hiện

II-Phân tích chi tiết.

1.Ý nghĩa nhan đề:

-Cuộc chia tay của nhữngcon búp bê hay đó cũng làcuộc chia tay của Thành vàThuỷ

Nhan đề gợi lên tình huống

và nội dung ý nghĩa củatruyện

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

Trang 18

-Thời gian: 2p

? Kể tóm tắt cuộc chia tay của anh em Thành

,Thuỷ ? Nhan đề của truyện?

HS trả lời Tóm tắt theo bố cục,nêu

đại ý,ý nghĩa nhan đề

4/Hướng dẫn về nhà:( 1’ )

*Bài cũ: -Hiểu nhan đề của truyện?

- Kể tóm tắt cuộc chia tay của anh em Thành ,Thuỷ

*Bài mới: Chuẩn bị bài học tiếp văn bản CCTCNCBB

+ Đọc lại văn bản, trả lời các câu hỏi 5,6,7 phần Đọc-hiểu văn bảnCCTCNCBB

………

……

………

…… ……… -@ -

1/ Kiến thức:Hiểu nội dung bài, cảm thụ tác phẩm

2/ Kĩ năng: -Rèn luyệ kĩ năng cảm nhận tác phẩm.

3/ Thái độ:-Giáo dục lòng cảm thông, chia sẻ.

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)TT văn bản CCTCNCBB?

-Mục tiêu:tạo tâm thế cho học sinh

-Phương pháp thuyết trình

-Thời gian: 1p

-Gìơ trước chúng ta học xong tiết 1 hôm nay chúng ta học sang tiết 2

Hoạt động 2:Phân tích chi tiết

-Mục tiêu:HS hiểu được tác giả tác phẩm, nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

Trang 19

-Thời gian: 25

 Đọc qua văn bản,em có nhận xét gì về tình

cảm của hai anh em Thành ,Thuỷ?

Họ rất mực gần gũi thương yêu,chia sẻ và luôn

quan tâm đến nhau

 Hãy tìm những chi tiết để thấy hai anh em

Thủy, Thành rất mực gần gũi, thương yêu,chia

sẻ và quan tâm lẫn nhau?

Thủy vá áo cho anh ; Chiều nào Thành cũng

đón em đi học về, dắt tay nhau vừa đi vừa trò

chuyện ; Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau

khi chia tay

 Hai anh em rất thương nhau nhưng không

được ở gần nhau, vì sao?

Vì bố mẹ li hôn

 Khi thấy anh chia hai con búp bê Vệ Sĩ và Em

Nhỏ ra hai bên, Thuỷ đã nói và hành động như

thế nào?

 Thuỷ tru tréo giận dữ: “Anh lại chia rẽ con Vệ

Sĩ với con Em Nhỏ ra à? Sao anh ác thế?”

 Khi Thành đặt con Vệ Sĩ cạnh Em Nhỏ, Thuỷ

nói như thế nào?

 Thuỷ nói: “Nhưng như vậy lấy ai gác đêm cho

anh?”

 Em thấy lời nói và hành động của Thuỷ có gì

mâu thuẫn?

 Vừa giận dữ vừa thương anh nên bối rối sau

khi tru tréo

 Theo em có cách nào để giải quyêt cho mâu

thuẫn này?

Gia đình Thành, Thủy phải đoàn tụ, hai anh em

không phải chia tay nhau

 Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn cách giải

quyết nào ?

 Để con Em Nhỏ lại bên Vệ Sĩ

 Hình ảnh hai con búp bê của anh em

Thành ,Thuỷ luôn đứng cạnh nhau mang ý

nghĩa tượng trưng ì?

 Tình anh em bền chặt không gì có thể chia

rẽng

 Chi tiết này gợi cho em suy nghĩ gì ?

 Ước muốn gia đình đoàn tụ

HS trả lời

 Lòi nói vàhành động mâuthuẫn nhau

II-Phân tích chi tiết 1.Ý nghĩa nhan đề:

2.Cuộc chia tay của hai anh em:

-Hai anh em Thành,Thuỷrất mực gần gũi, thươngyêu.Chia sẻ và luôn quantâm đến nhau

-Bố mẹ li hôn  Thành vàthuỷ phải chia tay

-Khi thành chia hai con Vệ

Sĩ và Em Nhỏ Thuỷ giậndữ.Mặt khác Thuỷ bối rốisau khi tru tréo

 Lòi nói và hành độngmâu thuẫn nhau

-Cách giải quyết mâuthuẫn:Gia đình đoàn tụ

- Kết thúc truyện: Thuỷ đểcon Em Nhỏ lại bên Vệ Sĩ

 Ước muốn gia đình

Trang 20

-Cho HS đọc lại đoạn 2

 Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thủy với

lớp học làm cô giáo bàng hoàng?

Em Thuỷ sẽ không đi học nữa, mẹ sắm cho em

một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán”

 Chi tiết trên, văn bản muốn đề cập đến điều

gì về quyền trẻ em?

Nói lên một sự thật trong đời sống xã hội, có ý

nghĩa giáo dục không chỉ cho những bậc cha mẹ

mà còn đề cập đến quyền lợi của trẻ em là phải

được nuôi dạy, yêu thương và đến trường

 Chi tiết nào làm em cảm động nhất?

Cô giáo Tâm tặng cho Thủy quyển vở và cây

bút nắp vàng; khi nghe Thủy cho biết em không

được đi học nữa , cô thốt lên “Trời ơi!”, cô tái

mặt và nước mặt và nước mắt giàn giụa”

Thảo luận: Giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi

trường, Thành lại có tâm trạng “ kinh ngạc thấy

mọi người vẫn đi lại bình thườngvà nắng vẫn

vàng ươm trùm lên cảnh vật”.

Trong khi mọi việc đều diễn ra bình

thường,cảnh vật rất đẹp cuộc đời vẫn bình yên,…

ấy thế mà Thành và Thủy lại phải chịu đựng sự

mất mát đổ vỡ quá lớn Nói cách khác Thành thấy

kinh ngạc vì trong hồn mình đang nổi dông bão

mà bên ngoài đất trời, mọi người vẫn ở trạng thái

“bình thường”

GV: Diễn biến tâm lí này được tác giả miêu tả rất

chính xác Nó làm thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng

thái thất vọng bơ vơ của nhân vật

 Vấn đề về đời sống xã hội được đề cập đến?

Và suy nghĩ của em?

 Cần yêu thương vàquan tâm đến quyền lợi trẻ

em, đừng làm tổn hại đếnnhững tình cảm tự nhiên,trong sáng

Hoạt động 3:Tổng kết.

-Thời gian: 10

 Nhận xét về cách kể chuyện của tác giả Cách

kể này có tác dụng gì trong việc làm

nổi rõ nội dung, tư tưởng truyện?

Cá nhân suy nghĩ trả lời:

- Cách kể bằng con mắt và những suy nghĩ của

người trong cuộc, giúp tác giả thể hiện một cách

sâu sắc những tình cảm, tâm trạng nhân vật

* Nghệ thuật:

Lời kể chân thành giản dị,không có xung đột dữdội,ồn ào… phù hợp vớitâm trạng nhân vật và cósức truyền cảm

Trang 21

- Lời kể chân thành giản dị, không có xung đột dữ

dội,ồn ào… phù hợp với tâm trạng nhân vật và có

sức truyền cảm

 Qua câu chuyện này tác giả muốn nhắn gửi

với chúng ta điều gì?

-Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng,

nghĩ trả lời:

*Nội dung:

Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan

trọng.Mọi người nên bảo

vệ và giữ gìn

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học

-Thời gian: 2

 Văn bản CCTCNCBB là câu chuyện về những

cuộc chia tay

( chia tay búp bê, chia tay lớp học, chia tay anh

em ).Theo em, đó có phải là những cuộc chia

tay bình thường không ? Vì sao ?

- Đó có phải là những cuộc chia tay không bình

thường

- Vì những người tham gia vào cuộc chia tay này

đều không có lỗi Đó là những cuộc chia tay

không đáng có

 Viết về những cuộc chia tay không đáng có

Văn bản này toát lên một thông điệp về quyền

trẻ em Theo em đó là thông điệp nào ?

- Không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh

- Người lớn và xã hội phải chăm lo và bảo vệ

hạnh phúc của trẻ em

Thảo luận nhóm trả lời:

Cá nhân suy nghĩ trả lời:

4/Hướng dẫn về nhà:( 1’ )

*Bài cũ: - Nắm được nội dung, ý nghĩa của văn bản

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Bố cục trong văn bản

………

-@ -Tiết 7 Tuần 2 Ngày soạn: 23 /8/2010 Ngày giảng: 24 /8/2010 BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN. I-MỤC TIÊU:Giúp HS:

Trang 22

1/ Kiến thức: -Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Thế nào là một bố cục rành mạch

hợp lí Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục ba phần, nhiệm vụ mỗi phần trong bố cục

2/ Kĩ năng: -Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản có 3 phần Mở bài, Thân bài, Kết bài đúng

hướng hơn, đạt kết quả tốt hơn

3/ Thái độ:-Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo án

-Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS:Bài soạn : Đọc,trả lời câu hỏi.

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

Câu hỏi: Thế nào là liên kết trong văn bản? Có những phương tiện liên kết nào?

Trả lời: Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ

hiểu

Làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau Kết nối các câu, cácđoạn bằng phương tiện ngôn ngữ (từ, câu, ) thích hợp

-Thời gian: (1p)

-Bố cục trong văn bản không phải là vấn đề hoàn toàn mới đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực

tế,vẫn có nhiều HS không quan tâm đến việc xây dựng bố cục khi làm bài Bài học này giúp ta thấy

rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, giúp ta xây dựng một những bố cục rành mạch hợp lícho bài làm

HS

Nội dung

Hoạt động 2:Tìm hiểu bố cục của văn bản.

-Mục tiêu:.Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Thế nào là một bố cục rành mạch hợp lí -Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 20p

Em phải làm đơn xin gia nhập đội, hãy cho biết

trong lá đơn đó em viết những nội dung gì?

-Đơn gửi ai? Tên tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp của người

viết đơn , nêu yêu cầu ,nguyện vọng ,lời hứa

 Những nội dung trên được sắp xếp theo trật tự

như thế nào?

-Trật tự trước sau một cách hợp lí, rõ ràng

 Có thể tùy thích ghi nội dung nào trước cũng

được không?Vì sao?

-Không được, như thế sẽ gây khó hiểu

1/ Bố cục của văn bản: a.Bài tập:

-Nội dung trong đơncần được sắp xếp theomột trật tự trước saumột cách hợp lí, rõràng.Không thể tuỳ tiệnmuốn ghi nội dung nàotrước cũng được

b.Ghi nhớ:

-Bố cục là sự bố trí,sắpxếp các phần, các đoạn

Trang 23

Đọc hai câu chuyện mục 2 SGK 29 và trả lơì câu

hỏi?

?Hai câu chuyện trên rõ bố cục chưa?

-So với văn bản Ngữ Văn 6 văn bản như thế là lộn

-Cách kể ấy khiến cho câu chuyện không nêu bật

được ý nghĩa phê phán mà còn buồn cười

?Các ý ở văn bản này có gì thay đổi?

-Sự thay đổi làm cho câu chuyện mất đi yếu tố bất

ngờ,khiến cho những tiếng cười không bật ra được,và

câu chuyện không tập trung vào việc phê phán

?Khi thực hiện một văn bản các phần,các đoạn

phải sắp sếp như thế nào?

-Các phần các đoạn trrong văn bản phải được sắp

sếp theo một trình tự hợp lí trước sau

?Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần có trong văn bản?

-Mở bài không chỉ đơn thuần là sự thông báo đề tài

mà văn bản còn phải cố gắng làm cho người

đọc(người nghe) có thể đi vào đề tài một cách dễ

dàng,tự nhiên,hứng thú và ít nhiều hình dung bước đi

của bài

-Thân bài:

-Kết bài không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại đề tài hay

đưa ra những lời hứa hẹn,nêu cảm tưởng… mà phải

làm cho văn bản để lại ấn tượng tốt đẹp cho người

đọc

luận suy nghĩ

-Vì nội dungvăn bản chưaliền nhau

Theo nhómtrả lời

HS trả lời

bànluận suynghĩ

theo một trình tự,một

hệ thống rành mạch vàhợp lí

2 Những yêu cầu về

bố cục trong văn bản.

-Các điều kiện để bốcục được rành mạch vàhợp lí

+ Nội dung các phầncác đoạn trong văn bảnphải thống nhất,chặtchẽ với nhau.Đồng thờigiữa chúng phải có sựphân biệt rạch ròi

+Trình tự sắp sếp cácphần,các đoạn phảigiúp cho ngườiviết(người nói)dễ dàngđạt được mục đích giaotiếp đã đặt ra

3 Các phần của bố cục.

Văn bản được xây dựngtheo một bố cục gồm 3phần:mở bài, thân bài,kết bài

-Thời gian: 16p

Trang 24

?Ghi lại bố cục của truyện “cuộc chia tay của

những con búp bê”?Nhận xét về bố cục của văn

- Bố cục văn bản báo cáo chưa thật rành mạch và

hợp lí.Các điểm 1,2,3 ở cthân bài thì mới kể việc học

tốt chú chưa phải là trình bày kinh nghiệm học

tập.Trong khi đó điểm 4 lại không nói về học tập

Sau những thủ tục chào mừng hội nghị và tự giời

thiệu mình,bản báo cáo nên lần lược trình bày kinh

nghiệm học tập của bạn đó,sau đó nêu : nhờ rút ra

những kinh nghiệm như thế mà việc học tập của bạn

đã tiến bộ như thế nào.Cuối cùng người báo cáo có

thể nói lên nguyện vọng muốn được nghe các ý kiến

trao đổi góp ý cho bản báo cáo và chúc hội ngị thành

công

II-Luyện tập

-Bài 2: GV hướng dẫn

HS kể lại bố cục nhưSGK rồi kể lại

phải có những điều kiện gì?

HS trả lời theo ghinhớ SGK- tr.30

4/Hướng dẫn về nhà:

*Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở

- Học phần ghi nhớ

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Mạch lạc trong văn bản

+ Đọc, trả lời các câu hỏi

Tìm hiếu về tính mạch lạc trong văn bản

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG

………

……

………

…… ……… -@ -

Trang 25

2/ Kĩ năng: -Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản mạch lạc.

3/ Thái độ:-Có ý thức chú ý đến mạch lạc trong các bài tập làm văn.

II- CHUẨN BỊ:

-Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo án

-Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS: Bài soạn: Đọc, trả lời các câu hỏi trong SGK/31,32.

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

-Câu hỏi: Một bố cục như thế nào được coi là rành mạch và hợp lí?

-Trả lời: Nội dung các phần và các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau;

đồng thời giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi; Trình tự xếp đặt các phần các đoạn phải giúpngười viết (người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra

Hoạt động 2: I-Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:

.-Mục tiêu:.Có những hiểu biết bước đấu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm

_ Thông suốt liên tục,không đứt đoạn

 Trong văn bản, mạch lạc là sự tiếp nối của

I-Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:

1/ Mạch lạc trong văn bản:

Trang 26

?Thế nào là mạch lạc trong văn bản?

-Yêu cầu HS tự đọc câu a

 Cho biết toàn bộ sự việc trong văn bản xoay

quanh sự việc chính nào?

-Tấm lòng và tình cảm của hai anh em khi buộc

phải chia tay

 “Sự chia tay” và “những con búp bê” đóng

vai trò gì trong truyện?

-Làm nên đề tài của câu chuyện

 Hai anh em Thành và Thủy có vai trò gì

trong truyện?

-Nhân vật chính làm nên câu chuyện

- Yêu cầu HS tự đọc câu b

 Theo em đó có phải là chủ đề liên kết các sự

việc nêu trên thành một thể thống nhất không?

Có phải là mạch lạc không? Vì sao?

 Các từ ngữ tạo ra sự liên kết hình thành nên

chủ đề văn bản Cho nên văn bản được mạch lạc

Mạch lạc và liên kết thống nhất với nhau

 Xoay quanh sự chia tay, hãy nói rõ hơn tính

thống nhất, mạch lạc đó?

Hai anh em buộc phải chia tay nhưng hai con

búp, tình cảm hai anh em thì không và toàn bộ

câu chuyện đều xoay quanh chủ đề đó

 Điều kiện đầu tiên để có tính mạch lạc trong

văn bản là gì?

Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản đều

nói về một đề tài,biểu hiện một chủ đề chung

xuyên suốt.

- Yêu cầu HS tự đọc câu c

 Các đoạn ấy được nối với nhau theo mối liên

hệ nào?

 Có cả bốn mối liên hệ

 Vậy một điều kiện tiếp theo cho tính mạch

lạc là gì?

 Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản

được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí,

trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề liền

mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc

(người nghe)

 Xác định mối liên hệ giữa các đoạn? Hãy chỉ

ra?

GV: Một văn bản không chỉ có bốn mối liên hệ

như trên, các đoạn có thể có các mối liên hệ khác

miễn hợp, tự nhiên

 Vậy theo em, một văn bản có tính mạch lạc

-Làm nên đề tàicủa câu chuyện

(Ghi nhớSGK- tr.32 )

-Mạch lạc là sự tiếp nốicủa các câu, các ý theotrình tự hợp lí

2/ Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc:

a.Bài tập: Văn bản

“cuộc chia tay của nhữngcon búp bê”

-“Sự chia tay” và “nhữngcon búp bê” làm nên đềtài của câu chuyện

-Toàn bộ câu chuyện đềuxoay quanh chủ đề đó

-Các đoạn trong văn bảnđược nối với nhau theomối liên hệ thờigian,không gian,tâm lí,ýnghĩa

b Ghi nhớ:

Trang 27

cần có các điều kiện gì ? (Ghi nhớ SGK- tr.32 )

-Thời gian: 16p

- Đọc( B1) và thực hiện

?Tìm hiểu tính mạch lạc trong bài tập ?

+ Ý tứ chủ đạo, toàn đoạn: sắc vàng trù phú, đầm

ấm của làng quê vào mùa đông, giữa ngày mùa

+ Trình tự thể hiện chủ đề: Câu đầu giới thiệu bao

quát về sắc vàng trong thời gian (mùa đông, giữa

ngày mùa) và trong không gian (làng quê).Sau đó

tác giả nêu những biểu hiện của sắc vàng trong

không gian và thời gian đó Hai câu cuối là nhận

xét,cảm xúc về sắc vàng

HS đọc

?Cảm nhận về tính mạch lạc trong “cuộc chia

tay của nhựng con búp bê”

-HS làm bài tậptheo nhóm

2-Bài tập 2

-Không cần , như thế sẽlàm cho văn bản phântán

Chủ đề xuyên suốt xoayquanh cuộc chia tay của 2đứa trẻ và hai con búp bê

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học

-Thời gian: 2p

 Em hiểu như thế nào là mạch lạc trong văn bản?

 Một văn bản có tính mạch lạc cần có điều kiện

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Ca dao, dân ca, những câu hát về tình cảm gia đình

+Đọc, trả lời các câu hỏi

+Tìm hiểu khái niệm ca dao, dân ca

Trang 28

I-MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức:

- Hiểu được khái nệm ca dao – dân ca

- Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao

có chủ đề tình cảm gia đình

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc, cảm nhận ca dao.

3/ Thái độ: Giáo dục tình cảm gia đình.

II-CHUẨN BỊ:

- Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

- Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học Soạn giáo án.

2/Chuẩn bị của HS: bài soạn theo hướng dẫn của GV.

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’)

Câu hỏi: Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả muốn nói với chúng ta điều gì? Trả lời: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng.Mọi người nên bảo vệ và giữ gìn.

-Thời gian: (1p)

Mỗi người đều được sinh ra và lớn lên trong chiếc nôi gia đình Mái ấm gia đình dẫu có đơn sơ đếnđâu cũng là nơi nuôi dưỡng suốt cuộc đời ta Bởi thế tình yêu gia đình như nguồn mạch chảy mãitrong lòng mỗi con người Bài học này sẽ giúp em cảm nhận rõ hơn điều đó

HS

Nội dung

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung.

-Mục tiêu:Khái niệm ca dao, dân ca:

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải

quyết vấn đề

-Thời gian: 10p

I- Tìm hiểu chung:

1.Khái niệm ca

dao, dân ca:

- Ca dao: lời thơ của

- Yêu cầu HS đọc chú thích (*) sgk - HS đọc

 Thế nào là ca dao, dân ca?

GV: Ca dao, dân ca thuộc loại trữ tình phản ánh thế

giới tâm hồn của con người

Dựa vào chúthích (*)để trảlời

dân ca và cả nhữngbài thơ dân gianmang phong cáchnghệ thuật chung vớilời thơ dân ca

-Dân ca: những sáng

tác kết hợp lời và

Trang 29

- Đọc theo yêucầu của GV.

- Đọc các chúthích

nhạc

2.Đọc và tìm hiểu chú thích:

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết.

-Mục tiêu:Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật

tiêu biểu của những bài ca dao có chủ đề tình cảm gia đình

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải

quyết vấn đề

-Thời gian: 20p

II.Tìm hiểu chi tiết.

 Lời của từng bài ca dao là lời của ai, nói về ai?

Tại sao em khẳng định như vậy?

B1:Lời của mẹ ru con,nói với con, nội dung bài ca

dao nói lên điều đó

B2:Lời người con gái lấy chồng xa quê nói với mẹ

và quê mẹ; lời ca hướng về mẹ và quê mẹ, không

gian “ngõ sau”, “bến sông” thường gắn với tâm trạng

người phụ nữ

B3:Lời cháu con nói với ông bà hoặc người thân; đối

tượng của nỗi nhớ là ông bà

B4:Có thể là lời của ông bà, cha mẹ, cô bác nói với

con cháu hay của anh em ruột thịt nói với nhau; nội

dung câu hát nói lên điều đó

- GV yêu cầu HS đọc lại bài 1

 Bài ca dao này đã sử dụng biện pháp tu từ nào?

* Bài1:

 Nhận xét của riêng em về hai hình ảnh: “núi

ngất trời”, “biển rộng mênh mông”?

Gợi: Được miêu tả như thế nào? Xuất hiện như thế

nào trong câu ca dao? Những điều đó có tác dụng gì?

 Hai hình ảnh được miêu tả bằng những định ngữ

chỉ mức độ và được nhắc lại hai lần -> Hai hình ảnh

to lớn, cao rộng và vĩnh hằng ấy mới diễn tả công ơn

của cha mẹ

HS trả lời

 Câu ca dao mang âm điệu gì? Âm điệu ấy giúp

thể hiện điều gì?

 Lời ru gần gũi, ấm áp, thiêng liêng -> bài ca như

lời tâm tình thành kính, sâu lắng

 Lời ru gầngũi, ấm áp,thiêng liêng ->

bài ca như lờitâm tình thànhkính, sâu lắng

-Âm điệu lời ru, biệnpháp so sánh

 Nhận xét về ngôn ngữ của bài ca dao?  Giản dị mà

sâu sắc

 Tìm những câu ca cũng nói về công cha nghĩa

Trang 30

mẹ như bài 1?

 “Ơn cha nặng lắm … chín tháng cưu mang” “

Công cha như núi …đạo con”;“Ngày nào em bé …

ngày ước ao”

HS trả lời

 Như vậy, tình cảm mà bài 1 muốn diễn tả là gì?

-> Công lao trời biển của cha mẹ đối với con và bổn

phận, trách nhiệm của con trước công lao to lớn ấy

HS cùng suynghĩ

-> Công lao trời biểncủa cha mẹ đối vớicon và bổn phận,trách nhiệm của contrước công lao to lớnấy

 Tiếng nói tâm trạng của người con gái trong bài

ca dao này là gì?

 Nỗi buồn, xót

xa, nhớ quê,nhớ mẹ

 Cảm nhận của em về thời gian trong bài ca dao

này?

Gợi:Tại sao là “chiều chiều”? Thời gian đó gợi lên

điều gì?

 Nhiều buổi chiều Đây là thời gian gợi buồn gợi

nhớ, chiều là lúc mọi người đoàn tụ còn người con

gái này lại bơ vơ nơi xứ người

HS cùng suynghĩ

 Không gian “ngõ sau” gợi cho em suy nghĩ gì?

Biện pháp nghệ thuật gì được vận dụng cho hình

ảnh này?

 “Ngõ sau” gợi sự vắng vẻ, heo hút làm tăng lên

cảm giác cô đơn khi xa quê.“Ngõ sau” là hình ảnh ẩn

dụ

-Hình ảnh ẩn dụ -Hình ảnh ẩn dụ.

 Cứ từng chiều xuống, ra đứng ở ngõ sau, cô gái

có những nỗi niềm gì?

GV: nói thêm về thân phận người phụ nữ trong xã

hội phong kiến Bài ca dao chỉ có hai câu ngắn

gọn,mộc mạc thế mà đau khổ, yêu thương nhức buốt

Nỗi nhớ về mẹ, về quê nhà, nỗi đau buồn tủi của

kẻ là con phải xa cách cha mẹ Có thể, có cả nỗi nhớ

về một thời con gái đã qua, nỗi đau về cảnh ngộ khi

ở nhà chồng

Học sinh cùngthảo luận

nỗi buồn xót

xa, sâu lắng củangười con gáilấy chồng xaquê, nhớ mẹ

->Tâm trạng, nỗibuồn xót xa, sâu lắngcủa người con gái lấychồng xa quê, nhớmẹ

 Bài 3 nói lên tình cảm gì?

 Nỗi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà

 Nỗi nhớ và

sự kính yêu đốivới ông bà

 Nói về ông bà bài ca dao dùng cụm từ “ ngó lên”

giúp thể hiện điều gì?

 Sự trân trọng, tôn kính

 Sự trân trọng,tôn kính

 Bài ca dao đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

nào?

 So sánh : “ nuộc lạt mái nhà” với nỗi nhớ

 So sánh : “nuộc lạt máinhà” với nỗi

-Nghệ thuật so sánh

Định dạng
Số trang	61
Dung lượng	0,9 MB