Bai giang chuan kien thuc mon am nhac THCS

VD: GV đàn giai điệu từng câu khoảng 2-3 lần để tất cả HS lắng nghe và tự hát nhẩm theo,rồi bắt nhịp để các em tập hát vài lần hoà với tiếng đàn…Nếu trong bài có những câu giống nhau [r]

SỞ GD – ĐT HÀ TĨNH Phßng GD-§T H ¬ng S¬n

Hå V¨n C«ng Gi¸o viªn thùc hiÖn:

Chµo Mõng C¸c ThÇy C« gi¸o

1 Quan điểm dạy học: Là những định hướng tổng thể cho

các hành động phương pháp, kết hợp các nguyên tắc dạy học

GIỚI THIỆU ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP

DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC

4 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học.

- Đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của HS, chống lại thói quen học tập thụ động

- Định hướng đổi mới kĩ thuật dạy học:

+ Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông

+ Phù hợp nội dung dạy học cụ thể

+ Phù hợp đặc điểm lứa tuổi học sinh

+ CSVC, các điều kiện dạy học của nhà trường

+ Phù hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

+ Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc,

có hiệu quả các phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại, truyền thống

+ Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, thiết

bị, ƯDCNTT

5 Mục đích đổi mới phương pháp dạy học.

- Đổi mới PPDH ở trường phổ thông là thay đổi lối học

truyền thụ một chiều sang “PPDH tích cực” với các kĩ

thuật dạy, học tích cực, hướng vào việc phát huy tính tích cực của người dạy

6 Đặc trưng cơ bản của PPDH tích cực.

- Dạy học tích cực phát huy tính tự tin, tích cực, chủ

động, sáng tạo

- Dạy học phân hoá kết hợp với hợp tác

Ví dụ: Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của HS không thể đồng đều tuyệt đối, thì áp dụng PPDH tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hoá về cường độ, mức độ, tiến độ

7 Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học

- Đổi mới PPDH không có nghĩa là gạt bỏ các phương pháp truyền thống mà vận dụng một cách hiêu quả các PPDH hiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp các phương pháp hiện đại

7.1.Yêu cầu chung

- Căn cứ chuẩn KT, KN để xác định mục tiêu bài học Chú trọng dạy học nhằm đạt được các yêu cầu cơ bản và tối thiểu về KT, KN; đảm bảo không quá lệ thuộc hoàn toàn vào SGK, mức độ khai thác sâu KT, KN trong SGK phải phù hợp khả năng tiếp thu của HS

7.2 Yêu cầu đối với giáo viên

- Bám sát chuẩn KT, KN để thiết kế bài giảng Mục tiêu của bài giảng là đạt được các yêu cầu cơ bản, tối thiểu với kiến thức, kĩ năng Dạy học không quá tải và không quá lệ thuộc hoàn toàn vào SGK; Việc khai thác sâu KT, KN phải phù

hợp với khả năng tiếp thu của HS

7.3 Yêu cầu đối với HS

- Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia hoạt động học tập

để tự lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thái độ

và hành vi đúng đắn

- Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân, tích cực thảo luận, tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho thầy, cho bạn

- Biết tự đánh giá và đánh giá các ý kiến, hoạt động học tập

II Quan sát, so sánh chương trình, sách giáo khoa

theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từ lớp 6, 7, 8, 9.

- Toàn bộ SGK Âm nhạc 6, 7, 8, 9 thể hiện đầy đủ những nội dung cơ bản của chương trình, trong đó đã quán triệt những chuẩn KT, KN trong mỗi bài học, tiết học

- Chuẩn KT, KN là mức độ, yêu cầu cần đạt với tất cả HS Tuy nhiên đối với HS khá, giỏi trên cơ sở chuẩn có thể

nâng cao thêm một bước Với HS dưới TB hoặc kém, GV cần giúp đỡ để các em học tập đạt chuẩn

III Phương pháp dạy hát, Nhạc lí - Tập đọc nhạc, Âm nhạc thường thức ở trường THCS theo chuẩn kiến

thức, kĩ năng

1 Quy trình dạy hát: Gồm 7 bước.

Giới thiêu bài hát

Cách 1: GV thuyết trình

Cách 2: GV đặt vâu hỏi để giới thiệu bài hát

Cách 3: GV sử dụng tranh ảnh minh hoạ cho bài hát để

HS nhận xét về nội dung, từ đó GV dẫn dắt và giới thiệu bài

Ví du:

Trịnh Công Sơn (1939–2001) là một nhạc sĩ nổi tiếng của Việt Nam Nhiều

ca khúc của ông có thông điệp phản chiến trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam Nhạc của Trịnh Công Sơn được rất nhiều các ca sĩ thể hiện

Trịnh Công Sơn sáng tác được hơn

600 ca khúc Quan niệm sáng tác: "Tôi chỉ là 1 tên hát rong đi qua miền đất này

để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo “ Quan niệm sống: "Sống trong đời sống cần có một tấm lòng, dù không để làm gì cả, dù chỉ

để gió cuốn đi!”

Cuộc đời

• Ông sinh tại Đắk Lắk, lớn lên tại Huế,

tốt nghiệp Đại học Sư phạm khoa Triết học Sau đó ông trốn lính, làm nghề dạy học

• Trịnh Công Sơn có quan hệ xã hội rất

rộng Ông có nhiều người bạn hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau

• Là thành viên trong nhóm "Những

người bạn“, thích uống "rượu Tây", thích học ngoại ngữ, ông nói tiếng Anh

và tiếng Pháp khá trôi chảy

• Sau 1975, ông bỏ nghề dạy học, về

sống và sáng tác tại Sài gòn

Sự nghiệp sáng tác

• Ông bắt đầu viết nhạc năm 1958 với Ướt mi là tác phẩm

đầu tay Cho đến nay nhạc sĩ đã sáng tác hơn 600 tác

phẩm

• Một số bài hát của Trịnh Công Sơn đã đến với công chúng

Nhật Bản như Diễm Xưa, Ca dao Mẹ.

• Một thời gian dài sau 1975, nhạc của ông bị cấm đoán hay

ngấm ngầm tẩy chay cả ở tại Việt Nam và hải ngoại

 Từ thập niên 1980, Trịnh Công Sơn

bắt đầu sáng tác lại, và viết một số bài

có nội dung ca ngợi chế độ mới

 Ngoài âm nhạc, tác phẩm của ông còn

gồm nhiều thể loại thuộc các lãnh vực

như thơ, văn và hội họa

Tỡm hiểu bài hỏt.

Hiểu nội dung bài hỏt, chia đoạn, chia cõu, kớ hiệu õm nhạc trong bài, lời ca, cú hỡnh ảnh, ý từ nào hay

Ví dụ:

Tìm hiểu bản nhạc: NGÔI NHà CủA CHúNG TA

- Bài hát viết nhịp 2/4, giọng la thứ (a moll)

- Hình tiết tấu có tr ờng độ dài nhất là nốt trắng nối nốt móc đơn.

- Hinh tiết tấu có tr ờng độ ngắn nhất là nốt móc kép.

- Thủ pháp phát triển âm nhạc nhắc lại nguyên vẹn

- Các ký hiệu: Dấu nhắc lại, dấu nhảy khung thay đổi 1

và 2, dấu nối.

- Tính chất vừa phải, thiết tha.

Tìm hiểu bản nhạc: NGÔI NHà CủA CHúNG TA

- Bài hát viết nhịp 2/4, giọng la thứ (a moll)

- Hình tiết tấu có tr ờng độ dài nhất là nốt trắng nối nốt

móc đơn.

- Hinh tiết tấu có tr ờng độ ngắn nhất là nốt móc kép.

- Thủ pháp phát triển âm nhạc nhắc lại nguyên vẹn

- Các ký hiệu: Dấu nhắc lại, dấu nhảy khung thay đổi 1 và

2, dấu nối.

- Tính chất vừa phải, thiết tha.

Nghe hát mẫu

+ GV hát mẫu hoặc mở đĩa nhạc cho HS nghe

+ Trình bày bài hát đảm bảo sự chuẩn mực

+ Sau khi nghe hát mẫu, HS nói cảm nhận riêng của mình về bài hát

Ví du:

Khởi động giọng (luyện thanh).

Tư thế, hơi thở, giọng hát, luyện tai nghe, luyện cách phát âm và luyện cao độ

Lưu ý: Đứng thẳng, tư thế tự nhiên, chuỗi âm ngắn,

đọc bằng âm La, Ma, Mô, Mi hoặc nguyên âm A,O,U,I (thời gian 1-2 phút)

Ví dụ:

* LuyÖn thanh

Tập từng câu.

Có bốn công cụ giúp HS hát đúng giai điệu và lời ca của từng câu hát đó là: Nghe giáo viên hát mẫu, đàn giai điệu, nghe đĩa nhạc và nghe những bạn học giỏi hát

Nhưng phổ biến nhất là GV đàn giai điệu và hát mẫu

- Dạy hát từng câu là GV sử dụng nhạc cụ và hát mẫu

nhiều hay ít, hát mẫu trước hoặc sau còn phụ thuộc vào năng lực HS và đặc điểm riêng của bài hát dài hay ngắn,

dễ hay khó, có luyến láy hay không…

VD: GV đàn giai điệu từng câu khoảng 2-3 lần để tất cả

HS lắng nghe và tự hát nhẩm theo,rồi bắt nhịp để các em tập hát vài lần hoà với tiếng đàn…Nếu trong bài có những câu giống nhau về giai điệu thì cho HS phát huy tính tích cực, tự chỉnh sữa chỗ cần thiết

VÝ dô:

Ng«i nhµ cña chóng ta

Nh¹c vµ lêi : H×nh Ph íc Liªn

§o¹n 1

T©p h¸t

C©u 1

C©u 2

C©u 3 vµ c©u 4

• Những lỗi cần tránh khi dạy hát

- Dạy sai kiến thức

- GV không thuộc bài

- Dạy hát theo lối truyền khẩu

- Xác định giọng không phù hợp (quá cao hoặc quá thấp)

- Phân chia độ dài các câu hát không phù hợp

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm rườm rà, xác định không

đúng trọng tâm

- Không sửa sai

- Chưa hoàn thành mục tiêu tiết học mà chuyển sang hoạt động khác

- Bắt nhịp hát một giọng, đệm đàn ở một giọng khác

- Phân chia thời gian không hợp lí

- Tổ chức ôn tập bài hát sơ sài không hiệu quả

• Lỗi thường gặp khi dạy hát

“ Khoan hỡi khoan hò” (Lí kéo chài); “Khi bình minh hé

sáng phố phường còn ngủ yên” (Mái trường mến yêu);

“Khao khát mùa xuân yên vui lại đến sẽ…, Ta muốn được như ngày niên thiếu cắt…”ở nhịp 10, lời 2 ít hơn lời 1 một

từ nên phải hát luyến tiếng niên (Khát vọng mùa xuân).

- Bài hát nào thì phải làm quen với giọng đó

- Dạy hát từng câu: Không dạy truyền khẩu

- Cách dạy dân ca: VD giọng Hà nội phát âm về dân ca các vùng miền khó chuẩn

- Dạy hát: Kết hợp giữa đàn và hát mẫu (cần linh hoạt

không yêu cầu phải giới thiệu rồi mới hát, có thể cho hát trước, HS biết rồi mới giới thiệu, các em mới được học bài hát)

IV Dạy Nhạc lí ở trường THCS theo chuẩn kiến thức,

kĩ năng.

1 Muc tiêu dạy nhạc lí

Giúp HS biết khái niệm, đặc điểm, nhận biết kiến thức trên bản nhạc, nghe âm thanh minh hoạ, áp dụng kiến thức vào bài tập Thời lượng dạy một nội dung nhạc lí khoảng 15-20 phút

2 Quy trình dạy nhạc lí

- Giới thiệu kiến thức nhạc lí (tên, khái niệm vai trò, đặc

điểm, tính chất)

- Minh hoạ kiến thức trên bản nhạc

- Minh hoạ kiến thức bằng âm thanh

- Củng cố

3 Kĩ thuật dạy nhạc lí.

- GV thuyết trình, giới thiệu hoặc liên hệ những điều HS

đã biết để giới thiệu kiến thức mới

- Minh hoạ kiến thức bằng âm thanh: Nhịp 2/4.

Ví du: HS nghe một tiết điệu nhịp 2/4 trên đàn phím điện

4 Củng cố

Học sinh thực hiện 1-2 bài tập nhạc lí hoặc nhắc lại kiến thức vừa học

* Một số lưu ý khi dạy nhạc lí.

- Dạy sai kiến thức

- Dạy lí thuyết suông, giáo viên chỉ nói không cho HS

được nghe âm thanh

- Phân tích sâu, mở rộng kiến thức nhạc lí, nội dung

rườm rà

- Yêu cầu HS làm bài tập không phù hợp với năng lực

* Điểm mới

- Thời gian từ 15-20phút

- Kĩ thuật dạy: Dấu nối, dấu luyến cần đưa ra để HS

phân biệt, minh hoạ bằng âm thanh, đặc biệt những bài hợp âm, dịch giọng

V Dạy Tập đọc nhạc ở trường THCS theo chuẩn

kiến thức, kĩ năng.

1 Quy trình dạy TĐN

Gồm 8 bước sau

- Giới thiệu bài TĐN: Treo bảng phụ, giáo viên giới

thiệu ngắn gọn về tên tác giả bài TĐN

-Tìm hiểu bài TĐN: HS trả lời câu hỏi

? Bản nhạc viết ở nhịp mấy? Có những kí hiệu âm nhạc nào? Nốt thấp nhất và nốt cao nhất ? Nói tên nốt?

§« Rª Mi Fa Sol La Si (§«)

- Luyện tập cao độ: Hỏi cao độ các nốt trong bài TĐN từ

thấp lên cao, viết lên thành thang âm, GV đàn cao độ đi lên, xuống, các âm trụ

- Luyện tiết tấu

+ Viết tiết tấu chớnh trong bài hoặc tiết tấu đầu tiờn, tiết tấu khú

+ GV làm mẫu

+ Hướng dẫn luyện tiết tấu

+ Đọc kết hợp gừ tiết tấu, đọc tiết tấu

+ Thời gian khoảng 2-3 phỳt

Ví du:

Luyện tr ờng độ tiết tấu

- Tập đọc từng câu.

+ Nghe mẫu giai điệu bài TĐN một lần

+ GV chỉ nốt nhạc cho tất cả cùng đọc câu 1 vài ba lần.+ Nếu câu sau giống câu trước thì HS tự nhận biết và tự đọc GV sửa sai (nếu có)

- Tập đọc cả bài: GV đàn giai điệu, học sinh đọc cả bài hoà với tiếng đàn; Gọi HS đọc (không nên sử dụng nhạc cụ) để phát hiện chỗ sai, sửa chữa.

- Ghép lời ca: GV đàn giai điệu, nửa lớp đọc nhạc đồng thời nửa kia ghép lời (hoặc HS tự hát lời) GV sửa chỗ hát sai

* Những lỗi cần tránh khi dạy TĐN.

- Không được dạy sai kiến thức; GV đọc đúng cao độ, trường độ

- Không dạy truyền khẩu

- Đàn giai điệu hoặc đọc mẫu quá nhiều

- Xác định không đúng trọng tâm, luyện tập cao độ tiết tấu quá lâu (giới thiệu bài, tìm hiểu, luyện cao độ,

luyện tiết tấu) trong khoảng 10 phút

- Không để HS ghi tên nốt vào bài TĐN trong SGK

VI Dạy Âm nhạc thường thức ở trường THCS theo

chuẩn kiến thức, kĩ năng.

1 Cách dạy giới thiệu nhạc cu

- HS nghe âm sắc đoán tên nhạc cụ hoặc nghe âm sắc

ở đĩa nhạc thể hiện tư thế trình diễn nhạc cụ

- Nghe hoặc xem dàn nhạc biểu diễn nhạc cụ Ví dụ:

Đàn Bầu

2 Cách dạy giới thiệu tác giả, tác phẩm

(thời gian khoảng 25 phút)

- Giới thiệu tác giả: HS nắm được thông tin về tác giả: Thân thế, sự nghiệp âm nhạc, tác phẩm nổi bật, phong cách hoặc bút pháp sáng tác, ghi nhận

Cè nh¹c sÜ: TrÇn Hoµn ( 1928 – 2003 )

1

Nhạc sĩ Trần Hoàn

Lời người ra đi, Giữa Mạc Tư

Ông còn từng là Bộ trưởng Bộ

Văn hóa - Thông tin Việt Nam

Trần Hoàn tên thật là Nguyễn

Tăng Hích, sinh năm 1928, quê

quán Hải Lăng, Quảng Trị Bố

của ông là người rất yêu thích

âm nhạc và sành sỏi về ca

Huế, hát bội, nhạc Tây Trần

©n - thcs

- Giới thiệu tác phẩm: Gồm 4 bước

+ Giới thiệu bản nhạc

+ Nghe nhạc lần thứ nhất

+ Trao đổi về bản nhạc

+ Nghe nhạc lần thứ hai

• Lưu ý: Trao đổi về bản nhạc

(đặt câu hỏi, yêu cầu trả lời)

3 Cách dạy bài về các hình thức bieu diễn

Bước 1: Giới thiệu tên, đặc điểm, tính chất

Bước 2: Minh hoạ kiến thức trên bản nhạc hoặc tranh

ảnh trực quan, SGK

Bước 3: Minh hoạ kiến thức bằng âm thanh, được nghe hoặc xem băng đĩa hình

Bước 4: Củng cố, trả lời câu hỏi về kiến thức vừa học

4 Cách dạy bài về một số vấn đề của đời sống âm

nhạc (20-25 phút)

- HS nghe rồi phân tích, so sánh, cảm nhận qua một số tác phẩm cụ thể

- Quy trình dạy tương tự với dạng các hình thức biểu diễn

- Cung cấp kiến thức âm nhạc cần thiết, góp phần xây

dựng cho HS một trình độ văn hoá âm nhạc mang tính

phổ thông, góp phần giáo dục toàn diện