Khái niệm về chuẩn - Chuẩn kiến thức - kỷ năng của chương trình môn học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỷ năng của môn học mà HS cần phải đạt và có thể đạt sau mỗi đơ
Trang 1KHI CẦN HÃY GỌI 0936.568.444
Trang 2Dạy học, kiểm tra đánh giá theo
chuẩn kiến thức, kĩ năng chương trình GD phổ thông
I Vì sao có tài liệu hướng dẫn Chuẩn
KT-KN trong chương trình GD phổ
-Trong chương trình GDPT Chuẩn KT-KN được thể hiiện rõ các chủ đề của chương trình môn học,
theo từng lớp học, đồng thời cũng được thể hiện
BÀI 1
Trang 3-Điểm mới của CTGDPT lần này là:
- Đưa chuẩn KT-KN vào thành phần của CTGDPT đảm
bảo việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra đánh giá theo
chuẩn ,tạo nên sự thống nhất cho cả nước góp phần khắc phục tình trạng qúa tải trong giảng dạy, hạn chế dạy thêm học thêm.
- Việc làm rõ điểm mới của CTGDPT giúp các nhà
quản lý giáo dục, các nhà giáo hiểu đúng và làm đúng
Trang 4Bước đầu đã vận dụng chuẩn KT-KN trong giảng dạy, học tập, đánh giá song vẫn chưa đáp ứng đư
ợc yêu cầu của đổi mới GD phổ thông - cần đư
ợc tiếp tục quan tâm và chú trọng hơn nữa Vì
thế tài liệu Hướng dẫn chuẩn KT-KN trong chương trình GD phổ thông được ra đời
trình GD phổ thông được ra đời.
- Thực trạng ở các trường phổ thông
hiện nay:
Trang 5• II - Giới thiệu về chuẩn kiến thức kỷ năng
1 Khái niệm về chuẩn
- Chuẩn kiến thức - kỷ năng của chương trình môn học
là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỷ năng
của môn học mà HS cần phải đạt và có thể đạt sau mỗi
đơn vị kiến thức (Mỗi bài, mỗi nội dung, mỗi mục ).
2 Tác dụng của tài liệu Chuẩn KT_KN
- Chuẩn KT-KN góp phần giảm tải nội dung ở SGK, căn
cứ vào đó để soạn giảng, truyền dạy, căn cứ vào đó để kiểm tra đánh giá
- Dạy, học tập, kiểm tra, đánh giá và thi theo chuẩn KN
Trang 6KT Được chi tiết tường minh bằng các yêu cầu cụ thể,
rõ ràng về kiến thức, kỷ năng
- Có tính tối thiểu, nhằm đảm bảo mọi HS cần phải
và có thể đạt được những yêu cầu cụ thể này
- Là thành phần của chương trình GD phổ thông: Việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo
chuẩn KT-KN sẽ tạo nên sự thống nhất, làm hạn chế dạy học quá tải, đưa thêm nhiều nội dung
nặng nề, quá cao, góp phần làm giảm tiêu cực của dạy thêm, học thêm, tạo điều kiện cơ bản ,quan
trọng để có thể tổ chức giảng dạy, học tập, kiểm tra, đánh giá và thi theo chuẩn KT-KN.
3 Những đặc điểm của chuẩn KT_KN
Trang 7III-Tổ chức dạy học tích cực và kiểm tra
đánh giá theo chuẩn kiến thức kỷ năng
+ Xuất phát từ đặc trưng của nghệ thuật vì Âm nhạc
là bộ môn học mang tính nghệ thuật.
+ Kế thừa và phát huy chương trình âm nhạc đã có, chú trọng đến tính dân tộc và hiện đại
+ Coi trọng tính thực hành, giảm nhẹ lý thuyết
+ Gắn với yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học
kết hợp với thiết bị dạy học.
1- mục tiêu xây dựng chương trình
Trang 8+ Dạy âm nhạc phổ thông khác với dạy âm nhạc
2- Phương pháp :
Trang 93- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của HS
+ Kiểm tra đánh giá dựa trên các mặt thực hành
+ Kiểm tra không nên cứng nhắc mà cần linh hoạt, tùy vào điều kiện của từng HS từng lớp, từng nhóm, từng trường và với những vùng miền khác nhau mà có những yêu cầu, những hình thức kiểm tra phù hợp và phong phú
Trang 10- Những nơi có đủ GV và phương tiện dạy học (Vùng thuận lợi) thì phải dạy đủ nội dung trong chương trình SGK.
- Những nơi chưa có GV chuyên, chưa có phương tiện, chưa có nhạc cụ (Vùng khó khăn) chỉ thực hiện nội dung dạy hát là chủ yếu và có thể dạy thêm nội dung Âm nhạc thường thức
- Nghe nhạc, tùy điều kiện từng địa phương, khẳ năng của GV
có thể vận dụng linh hoạt.
- Phân bố thời gian dạy học cho hợp lý.
- Chú ý đến nội dung giáo dục địa phương (Theo Công văn số 5977/BGD &Đt-GD TrH ngày 07/7/2008).
* Lưu ý:
• Giáo viên cần biết vận dụng linh hoạt chương trình theo
các vùng miền khác nhau cho phù hợp Cụ thể :
Trang 11III Về nội dung, chương trình môn Âm nhạc ở THCS:
- Học từ lớp 6 đến lớp 9 (lớp 9 chỉ học 1 học kỳ).
Môn Âm nhạc ở THCS nhằm giúp HS:
a Về kiến thức:
- Có những kiến thức Âm nhạc đơn giản, phổ thông phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS về Học hát, Nhạc lí – Tập đọc nhạc và Âm nhạc thường thức
Trang 12- Có các kĩ năng để hát đúng, hát hoà giọng, hát diễn
cảm các bài hát trong chương trình, biết các hình thức
gõ đệm khi hát
- Bồi dưỡng HS có tình cảm trong sáng, lành mạnh, tính yêu ca hát và NT âm nhạc
b Về kĩ năng:
c Về thái độ:
- Luyện đọc nhạc và chép nhạc ở mức độ đơn giản
- Luyện nghe và cảm nhận âm nhạc
- Thông qua học ÂN làm cho đời sống tinh thần của HS
thêm phong phú, vui vẻ, mạnh dạn, tự tin
- Nhiệt tình tham gia các hoạt động âm nhạc trong và ngoài nhà trường
Trang 13D- Mức độ cần đạt được về kiến thức
được xác định theo 6 mức độ
+ Nhận biết: Là nhớ lại các dữ liệu, thông tin đã có trước
đây
+ Thông hiểu: Là khả năng nắm được, hiểu được ý nghĩa
của khái niệm, hiện tượng, chứng minh được
+ Vận dụng: Là khả năng sử dụng các kiến thức đã học vào một hoàn cảnh cụ thể mới
+ Phân tích: Là khả năng phân chia thông tin ra thành các phần thông tin nhỏ
+ Đánh giá: Là khả năng xác định giá trị của thông tin,
bình xét nhận định, xác định được giá trị của một nội
dungkiến thức, một tư tưởng, một phương pháp
+ Sáng tạo: Là khả năng tổng hợp, sắp xếp thiết kế lại thông tin; khai thác, bổ sung thông tin từ các nguồn tư liệu
khác
Trang 14Tuy nhiên trong CTGDPT, chủ yếu đề cập đến 3 mức
độ đầu
VD:
• Một bài TĐN có 3 dấu # đó là những nốt nào? (Nhận biết)
• Thế nào là giọng song song? Cho ví dụ (Thông hiểu)
• Hãy viết cảm nhận của em về bài hát: Bóng dáng một ngôi trường (Vận dụng mức độ thấp)
• Có bạn chép bài TĐN số 3 - Hãy hót chú chim nhỏ hay hót, bị sai một số nốt Em hãy phát hiện và sửa lại cho
Trang 15BàI 2
Tổ chức dạy học
theo chuẩn kiến thức,
kĩ năng MÔN ÂM NHạC ở TRường phổ
Thông cơ sở
Trang 16I Dạy hát ở THCS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng
1 Mục tiêu của học hát:
- Nhằm phát triển năng lực nhận thức của học sinh, mỗi bài hát giúp các em biết thêm về một vấn đề, về tác giả
hoặc đặc điểm riêng của bài hát
- Các hình tượng ÂN giúp nâng cao khả năng nhận thức
và hiểu biết của các em
- Học hát còn phát triển năng lực ngôn ngữ, giúp vốn từ của các em phong phú hơn
- Kiến thức:
Trang 18B7 - Cñng cè, kiÓm tra.
Trang 19• Các bước 1, 2, 3, 4 không nhất thiết phải thực hiện
theo trình tự, có thể đưa bước nào lên trước cũng đư
ợc Tuy nhiên nên tiến hành tìm hiểu bài trước khi
+ Có thể hướng dẫn HS đọc lời ca theo tiết tấu.
+ GV Có thể giới thiệu chỗ khó hoặc điểm riêng của bài hát để HS dễ cảm nhận khi nghe hát mẫu.
Đan
xen,
lôgíc
Trang 202 Kỹ thuật dạy hát
B1- Giới thiệu bài hát
Với những bài dân ca hoặc những bài hát nước ngoài, giáo viên nên dùng bản đồ, tranh ảnh để giới thiệu thêm về vị trí địa lí, thiên nhiên
và đời sống con người ở nơi đó.
- Mục tiêu:
HS biết tên bài hát, tên tác giả, xuất xứ hoặc nội dung bài hát
=> Gợi không khí tích cực và hứng thú học hát của học sinh.
- Các cách thực hiện:
+ Thuyết trình;
+ Vấn đáp: Đặt câu hỏi để giới thiệu bài;
+ Minh hoạ: Dùng tranh ảnh minh hoạ cho bài hát để HS nhận xét nội dung.
Trang 212 Kü thuËt d¹y h¸t
B2- T×m hiÓu vÒ b¸i h¸t:
- Gióp HS hiÓu néi dung bµi h¸t
- N¾m ®îc cÊu tróc (chia ®o¹n, chia c©u).
- C¸c kÝ hiÖu ©m nh¹c trong bµi
B3- Nghe h¸t mÉu:
- Gióp HS lµm quen víi giai ®iÖu
- Cã c¶m nhËn ban ®Çu vÒ bµi h¸t.
Trang 22B6 - Hát cả bài: Kết hợp linh hoạt giữa hát- nhạc cụ
đệm theo (tiết tấu, tốc độ, âm sắc đệm, giữ nhịp những chỗ ngân 2-3 phách )
B5 - Tập hát từng câu : Theo lối móc xích.
- Gv hát mẫu- đàn giai điệu nhiều cho Hs hát theo – lưu tâm đến những chỗ luyến 2-3 nốt Gv cần hát mẫu
Trang 23* Những lỗi cần tránh khi dạy hát
- Dạy sai kiến thức: không đúng nhạc và lời của bài hát
- Giáo viên không thuộc bài hát
- Dạy hát theo lối truyền khẩu: chỉ dùng giọng hát,
Trang 24* Những lỗi cần tránh khi dạy hát
- Không sửa sai, không yêu cầu học sinh thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát
- Chưa hoàn thành mục tiêu tiết học đã chuyển sang các hoạt động khác
- Giọng bắt nhịp và giọng đàn không bằng nhau
- Giáo viên không làm chủ được thời gian, dạy thừa
hoặc thiếu nhiều thời gian
- Tổ chức ôn tập bài hát sơ sài, không hiệu quả
Trang 25**Một số lưu ý khi dạy hát:
•Bài dân ca:
Giáo viên dùng bản đồ để giới thiệu vị trí địa lí; dùng tranh ảnh để giới thiệu về sinh hoạt văn hoá, sinh hoạt cộng đồng…
Cần giới thiệu về xuất xứ và nét đặc trưng của bài
•Bài hát khó:
GV phải nắm vững đặc điểm riêng của bài hát, đàn và hát chính xác, thuần thục; tăng thời gian cho bước tập hát từng câu;
Xem phần biểu diễn trên băng hình; chia bài theo
những câu hát ngắn, dạy chậm và chính xác từng câu; kết hợp cho nghe giai điệu trên đàn; tập kĩ từng câu;
HS so sánh những câu giống nhau…
Trang 26**Một số lưu ý khi dạy hát:
•Sửa chỗ hát sai:
Dùng nhạc cụ, giọng hát và chỉ định HS khá, giỏi làm mẫu; sửa từng lỗi, hát câu ngắn, tốc độ chậm, tập nhiều lần, không làm học sinh xấu hổ
•Bài hát có 2 lời ca:
.Giúp hs nắm vững giai điệu rồi tự hát lời ca 2 theo lời 1
•Bài hát đã quen:
Nghe băng đĩa mẫu, dạy đủ các bước, tăng cường sửa
sai, tổ chức trò chơi…
Trang 27**.Một số lưu ý khi dạy hát:
•Phân thời gian các bước dạy hát:
B1->B4: 10-12phút;
Dạy hát từng câu từ 7 -8 đến 15 – 20 phút tuỳ vào bài dài, ngắn, khó, dễ
* Hạn chế dạy hát theo lối truyền khẩu
* Tích cực sử dụng nhạc cụ nhưng không lạm dụng thái quá.
•Khắc phục cuốn nhịp cho HS:
•Gõ nhịp, hát thầm trên nền nhạc đệm, chia nhóm…
Trang 28- Gam thứ, giọng thứ, giọng La thứ, giọng thứ hoà thanh.
- Giọng song song, giọng cùng tên
- Thứ tự dấu thăng, dấu giáng ở hoá biểu từ 1 đến 4 dấu hoá
- Giới thiệu sơ lược về quãng, dịch giọng
Bài 3 Dạy Nhạc lí ở THCS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng
2
4 34 44 68
Trang 29II Mục tiêu dạy Nhạc lí:
- Phân môn Nhạc lí cung cấp cho HS một số nội dung lí thuyết đơn giản và cần thiết nhằm hỗ trợ việc học hát, Tập đọc nhạc và nâng cao hiểu biết
Trang 30III Quy trình dạy Nhạc lí:
- Giới thiệu kiến thức nhạc lí (tên, khái niệm, vai trò,
đặc điểm, tính chất).
- Minh hoạ kiến thức trên bản nhạc
Với phân môn mang tính lí thuyết như Nhạc lí, ÂNTT, quy trình dạy học chỉ mang tính tham khảo, không nhất thiết phải đúng trình tự Những hoạt động cần thiết là:
- Củng cố
- Minh hoạ kiến thức bằng âm thanh
Trang 31IV Kỹ thuật dạy Nhạc lí:
1- Giới thiệu kiến thức :
- Giúp HS ghi nhớ tên, đặc điểm, tính chất, tác dụng của kiến thức Nhạc lí GV thuyết trình, giới thiệu hoặc liên hệ những điều học sinh đã biết để giới thiệu kiến thức mới
2- Minh hoạ kiến thức trên bản nhạc:
- GV yêu cầu HS tìm các bài hát hoặc bản nhạc có sử dụng kiến thức vừa học, để các em thấy kiến thức đó gần gũi với thực tế
Trang 324- Củng cố:
- HS thực hiện 1-2 bài tập nhạc lí đơn giản hoặc yêu
cầu các em nhắc lại kiến thức vừa học (tuỳ vào thời
gian dạy học và năng lực của học sinh).
3- Minh hoạ kiến thức bằng âm thanh:
- Là hoạt động quan trọng, giúp HS không chỉ học lí
thuyết suông mà còn được nghe âm thanh để hiểu rõ
hơn về khái niệm, vai trò, tác dụng của kiến thức nhạc
lí Giáo viên có thể đàn, hát, dùng băng đĩa để HS nghe, nhận xét sự khác nhau giữa bản nhạc có sử dụng và
không sử dụng kiến thức nhạc lí đó
Trang 33V Một số lưu ý khi dạy Nhạc lí:
- Nhạc lí là nội dung tương đối khó dạy, vì HS không
được học thường xuyên, thời gian dạy ít, một số kiến thức còn xa lạ, khó tiếp thu với nhiều em Vì vậy giáo viên cần:
+ Dạy chính xác, đầy đủ về kiến thức, ngắn gọn và dễ hiểu
+ Tạo điều kiện cho HS được quan sát, lắng nghe, trả
lời, nhận xét, so sánh
Trang 34V Một số lưu ý khi dạy Nhạc lí:
- Những điều cần tránh khi dạy Nhạc lí:
- Dạy sai về kiến thức, GV phân tích, giải thích không
đúng về bản chất của kiến thức
- Dạy lí thuyết suông: GV chỉ nói, Hs không được nghe
âm thanh, không được quan sát hay làm bài tập
- Phân tích quá sâu, mở rộng về kiến thức, làm nội dung trở nên rườm rà
Trang 35Bài 4
- Tập đọc nhạc là việc đọc cao độ, trường độ các nốt
nhằm tìm ra và thể hiện đúng giai điệu của bản nhạc
Dạy Tập đọc nhạc theo chuẩn kiến thức, kĩ năng
- Là hoạt động quan trọng nhất để phát triển năng lực
âm nhạc của học sinh, phát triển tai nghe,
- Các em cần nắm vững tên nốt nhạc, có năng giải mã
và khám phá về giai điệu, có cảm nhận về âm thanh và
biết thể hiện đúng về cao độ, trường độ, tốc độ, sự ngắt
nghỉ…
Trang 36I Đặc điểm chung của các bài Tập đọc nhạc:
- Viết ở giọng Đô trưởng (lớp 6, 7, 8), giọng Son trưởng,
Trang 37II Mục tiêu dạy Tập đọc nhạc;
- HS hiểu bản chất của TĐN là quá trình khám phá ra
giai điệu bản nhạc
- HS nắm vững tên nốt nhạc, có kĩ năng giải mã về cao
độ và trường độ của nốt nhạc để đọc đúng giai điệu,
biết đọc nhạc kết hợp gõ đệm, đánh nhịp
- Giúp phát triển tai nghe, cảm thụ Âm nhạc, tư duy
sáng tạo, hỗ trợ học hát, phát triển năng khiếu…
Trang 38III Quy trình dạy Tập đọc nhạc:
- Giới thiệu bài TĐN
- Các bước trên không phải là bất di bất dịch, có thể thay
đổi bước luyện tập cao độ, tiết tấu
- Có thể thực hiện tuần tự từng bước hoặc có thể kết hợp 2-3 bước lại với nhau
Trang 39IV Kỹ thuật dạy Tập đọc nhạc:
- Khác với dạy Hát, dạy TĐN giáo viên chỉ nên hướng dẫn Hs luyện tập cao độ, tiết tấu
và phần nào đó là dùng nhạc cụ giúp các em
đọc đúng giai điệu
Giáo viên không nên đọc mẫu, vì đó là dạy truyền khẩu, giảm tính tích cực của HS và cũng không nên sử dụng đàn quá nhiều, làm giảm đi sự khám phá của các em
Trang 40+ Đàn giai điệu quá nhiều hoặc GV đọc mẫu bài TĐN trư
ớc khi học sinh tập đọc => làm giảm tính tích cực của HS, các em không có động lực để giải mã và khám phá giai
điệu
+ Xác định không đúng trọng tâm, luyện tập cao độ hoặc tiết tấu quá lâu (giới thiệu bài, tìm hiểu bài, luyện tập cao
độ, tiết tấu chỉ thực hiện trong khoảng 10 phút)
V Một số lưu ý khi dạy
Tập đọc nhạc:
Trang 41- Những lỗi cần tránh:
+ Dạy HS tập hát trước khi TĐN => HS chú ý đến lời ca hơn nốt nhạc, không còn động lực khám phá giai điệu của bản nhạc
+ Căn cứ vào lời ca để chia câu nhạc, căn cứ vào lời
để gõ đệm
+ Để HS ghi tên nốt nhạc vào bài TĐN
+ Yêu cầu HS học thuộc bài TĐN
+ Bắt nhịp 1 giọng, đàn 1 giọng
+ Xác định nhầm mục tiêu dạy TĐN là để hát
đúng lời ca, khi ôn TĐN lại chủ yếu cho hát lời
Trang 42Bai 5 Dạy Âm nhạc thường thức ở THCS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng:
* Các dạng bài thuộc phân môn Âm nhạc thường thức:
- Giới thiệu nhạc cụ.
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
- Các hình thức biểu diễn.
- Một số vấn đề của đời sống âm nhạc.
* Cách dạy giới thiệu nhạc cụ:
- Giới thiệu tên, hình dáng, đặc điểm của từng nhạc cụ.
- Nghe âm sắc.
- Củng cố.
Trang 434 Dạy Âm nhạc thường thức ở THCS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng:
* Cách dạy giới thiệu tác giả, tác phẩm:
-Giới thiệu về tác giả: Đây là nội dung trọng tâm (chiếm khoảng 2/3 thời lượng) Mục tiêu là giúp HS nắm được một số thông tin về
tác giả: thân thế, sự nghiệp âm nhạc, tác phẩm nổi bật, phong cách hoặc bút pháp sáng tác, ghi nhận sự đóng góp của các nhạc sĩ Có thể sử dụng một trong các cách sau:
+ Yêu cầu HS đọc SGK để trả lời một số câu hỏi về tác giả.
+ Cho HS nghiên cứu SGK và trình bày theo nhóm những thông tin về tác giả.
Trang 444 Dạy Âm nhạc thường thức ở THCS theo chuẩn kiến thức, kĩ năng:
+ GV giới thiệu về chân dung nhạc sĩ, cung cấp cho các em biết
những điều cần thiết, bổ sung những thông tin ngoài SGK rồi đư
a ra bảng dữ liệu để HS khẳng định hiểu biết của mình về nhạc sĩ
đó.
- Giới thiệu tác phẩm: (thời gian ngắn hơn so với gt tác giả) Có
thể thực hiện theo 4 bước:
+ GV sưu tầm và kể một vài mẩu chuyện về cuộc đời của nhạc sĩ (ít
được áp dụng vì không đủ thời gian).
B1: Giới thiệu bản nhạc.
B2:Nghe nhạc lần thứ nhất.
Sau khi HS nắm được một số thông tin về tác giả, GV cần cho các
em nghe một số tác phẩm tiêu biểu.
B3: Trao đổi về bản nhạc B4: Nghe nhạc lần thứ hai.