bai 2 dai luong ti le nghich

- Phaân bieät kyõ tính chaát cuûa hai ñaïi löôïng tæ leä nghòch vaø hai ñaïi löôïng tæ leä thuaän. - Laøm caùc baøi taäp : 14 , 15 trang 58 SGK[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

1/ Định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận ? Ví dụ ?

2/ Phát biểu tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận ?

Viết tính chất đó dưới dạng biểu thức ?

ĐÁP ÁN

1/ Nếu đaị lượng y liên hê với đại lượng x theo công thức :

y= kx ( với k là hằng số khác 0 ) thì ta nói y tỉ lệ thuận với

x theo hệ số tỉ lệ k

Dạng biểu thức :

a

2

b

x  y

2/ Phát biểu : SGK

Với: x1

x2

y1

y2

I/ ĐỊNH NGHĨA

?1 Hãy viết công thức tính :

a/ Cạnh y (cm) theo cạnh x (cm) của hình chử nhật có kích thước thay đổi nhưng luôn có diện tích bằng 12 cm2

b/ Lượng gạo y (kg) trong mỗi bao theo x khi chia đều 500 kg

Vào x bao :

c/ Vận tốc (km/h) theo thời gian t (h) của một vật chuyển đông Đềutrên quãng đường 16 km

12

x

y 

a/

500

x

y 

b/

16

t

v 

c/

Ba công thức trên có điểm nào giống nhau ?

NHẬNXÉT : Ba công thức có điểm giống nhau

là : Đại lượng này bằng một hằng số chia cho đại lượng kia

I/ ĐỊNH NGHĨA

Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức : y a x

Hay x.y=a ( a là một hằng sốkhác 0 ) thì ta nói y tỉ lệ nghịch

với x theo hệ số tỉ lệ là a

VÍ DỤ

5

n m

Nếu thì m có mối quan hệ gì với n ?

thì m tỉ lệ nghịch với n theo hệ số tỉ lệ là 5

5

n m

Nếu

Nếu a tỉ lệ nghịch với b theo hệ số tỉ lệ là 7 thì ta có điều gì ?

Nếu a tỉ lệ nghịch với b theo hệ số tỉ lệ là 7 thì ta có :

7

b

?2 Cho biết y tỉ lệ nghịch với x hệ số tỉ lệ -3,5 Hỏi x tỉ lệ

nghịch với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

GIẢI

Vì y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ -3,5 nên ta có:

3,5

x

y 

Từ đo ùsuy ra: x  3,5y

Vậy : x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ -3,5

Như vậy nếu y tỉ lệ nghịch với x thì x như thế nào với y ?

CHÚ Y :Ù Khi y tỉ lệ nghịch với x thì x cũng tỉ lệ nghịch với y

Ta nói hai đại lượng đó tỉ lệ nghịch với nhau

II/ TÍNH CHẤT

?3 Cho biết hai đại lượng y và x tỉ lệ nghịch với nhau :

a/ Tìm hệ số tỉ lệ

b/ Thay mỗi dấu”?” trong bảng trên bằng một số thích hợp; c/ Co ùnhận xét gìvề tích hai giá trị tương ứngx1y1, x2y2,x3y3

X4y4 của x và y

GIẢI

a/ Vì y và x tỉ lệ nghịch nên:

1

1

a

y

x

  a x1y1 = 30.2 = 60

1y 1= x2y2 = x3y3 = x4y4 = 60

TÍNH CHẤT :

Nếu hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau thì :

a) Tích hai giá trị tương ứng không thay đổi

b) Tỉ số bất kì của hai đại lượng này bằng nghịch đảo tỉ số tương ứng của hai đại lượng kia

Thì ta co :ù x1y1 = x2y2

x  y

a) b)

ÁP DỤNG

Biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch và nếu y1 = 5 thì x1 = 16 a) Tìm hệ số tỉ lệ

b) Tìm y khi x = 20

c) Tìm x khi y = 40

GIẢI

a) Vì x và y tỉ lệ nghịch nên : x.y= a

Hay a = x1.y1 = 16 5 = 80

Vì a = 80 nên ta có x.y = 80

b) Suy ra 80 80 4

20

y

x

c) Suy ra 80 80 2

40

x

y

BÀI TẬP : Cho x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch

Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau :

Muốn điền được các số thích hợp vào ô trống ta cần phải biết tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịchHãy phát biểu lại tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch ? Như vậy muốn tìm được x hoặc y ta thực hiện như thế nào ?Tích hai gia ùtrị tương ứng x và y ở bảng trên là bao nhiêu ? Muốn tìm được x hoặc y ta lấy 6 chia cho y hoặc x tương ứng

12 - 5

2 - 3

1

PHÂN BIỆT GIỮA HAI ĐẠI LƯỢNG

TỈ LỆ NGHỊCH VÀ TỈ LỆ THUẬN

y tỉ lệ nghịch với x y tỉ lệ thuận với x

a y

x

) y y

a

a) y1.x1 = y2x2= …

) y x

b

b

y1

x1

DẶN DÒ

- Học thuộc định nghĩa và tính chất hai đại lượng

tỉ lệ nghịch

- Phân biệt kỹ tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch và hai đại lượng tỉ lệ thuận

- Làm các bài tập : 14 , 15 trang 58 SGK

- Xem trước bài : Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch