PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CƯMGARTrường : THCS Đinh Tiên Hoàng Tiết 27: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Môn : Toán Đại Số 7 Giáo viên : Nguyễn Văn Hân 2/ Chuẩn bị: • Sách giáo
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CƯMGAR
CUỘC THI THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
NĂM 2012 -2013
Tiết 27: MỘT SỐ BÀI TẬP ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
Môn : Toán Đại Số 7
Giáo viên : Nguyễn Văn Hân
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CƯMGAR
Trường : THCS Đinh Tiên Hoàng
Tiết 27:
MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
Môn : Toán Đại Số 7
Giáo viên : Nguyễn Văn Hân
2/ Chuẩn bị:
• Sách giáo khoa Toán 7
• Vở, giấy nháp, máy tính, bút
1/ Mục tiêu của bài học:
* Biết cánh làm một số bài toán cơ bản về đại lượng tỉ lệ nghịch
* Rèn luyện kỹ năng giải bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch Chú ý cần phải lựa chọn biểu thức liên hệ giữa các đại lượng phù hợp với kiểu bài tập
* Biết áp dụng kiến thức được học vào thực tế
Trang 3số tỉ lệ a.
a y x
* Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng nghịch đảo của tỉ số giá trị tương ứng hai đại lượng kia
Trang 4Bài 1: Điền các chữ cái (A ; B; C ; D) ở cột hệ số tỉ lệ vào các ô trống ở cột giá trị của các đại lượng để được đáp án đúng.
Với x; y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch theo hệ số tỉ lệ k
Giá trị của đại lượng x ; y Hệ số tỉ lệ k
A
4a B
.
42 C
đúng rồi - bấm để tiếp tục sai rồi - Bấm để làm lại
You answered this correctly!
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục
trả lời trả lời làm lạilàm lại
4
STT
1 2 3
Trang 5Bài 2:Chọn đáp án đúng:
Cho x; y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch Biết y1; y2 ; y3 ; ;yn là giá trị
tương ứng của x1; x2 ; x3 ; ;xn thì:
đúng rồi - bấm để tiếp tục
đúng rồi - bấm để tiếp tục sai rồi - Bấm để làm lại
You answered this correctly!
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục
trả lời trả lời làm lạilàm lại
A) x1 + y1 = x2 + y2 = x3 + y3 = = xn + yn
B) x1 - y1 = x2 – y2 = x3 - y3 = = xn - yn
C) x1.y1 = x2y2 = x3y3 = = xnyn
D) x1 : y1 = x2: y2 = x3 : y3 = = xn :yn
Trang 6Bài 3 :Chọn các câu trả lời đúng
đúng rồi - bấm để tiếp tục sai rồi - Bấm để làm lại You answered this correctly!
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục
Bạn phải trả lời câu hỏi này
trước khi tiếp tục trả lời trả lời làm lạilàm lại
A) Vận tốc ( v) và thời gian ( t) của một vật chuyển động đều trên cùng
một quãng đường v và t là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
B) Cho biết x là số trang vở đã viết xong và y là số trang còn lại
chưa viết của một quyển vở x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
C) Số máy cày ( x) (Có cùng năng suất) và số ngày ( y) để cày xong một
cánh đồng x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
D) Cho biết x ; y là chiều dài và chiều rộng của một hình chữ nhật có chu vi là 12 cm x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
Trang 7Bài 4 :
MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
1 Bài toán 1
Một ôtô đi từ A đến B hết 6 giờ Hỏi ôtô
đó đi từ A đến B hết bao nhiêu giờ nếu
nó đi vận tốc mới bằng 1,2 lần vận tốc
cũ?
1/ Đề bài cho biết những điều gì?
2/ Đề bài bắt tìm những đại lượng nào? Trong trường hợp nào ?
3/ Trong bài các đại lượng nào
có mối liên hệ với nhau ? Và liên hệ như thế nào?
Tóm tắt
1 1
v t = 6h
* Thời gian đi từ A đến B: 6 giờ
* Vận tốc mới = 1,2 lần vận tốc cũ
* Thời giạn khi đi với Vận tốc mới = 1,2 lần vận tốc cũ
* Thời gian và vận tốc
* Là hai đại lượng tỉ lệ nghịch
2 = 1,2 1v t2 v
Trang 8Bài 4 : MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG
TỈ LỆ NGHỊCH
1 Bài toán 1
Một ôtô đi từ A đến B hết 6 giờ Hỏi ôtô
đó đi từ A đến B hết bao nhiêu giờ nếu
v t = 6h
2 = 1,2 1v t2v
* Gọi vận tốc cũ và vận tốc mới của ô tô
Trên cùng một quãng đường AB
v1 tương ứng với thời gian t1 (6 giờ)
v2 tương ứng với thời gian t2 ( giờ)
Vận tốc và thời gian của một vật chuyển động
đều trên cùng một quãng đường là hai đại
lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
Trang 9Bài 4 : MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG
* Vì vận tốc và thời gian của một vật chuyển
động đều trên cùng một quãng đường là hai
đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
Theo tích chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch:
1 2
1,2 1, 2
Trang 10Bài 4 : MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG
* Vì vận tốc và thời gian của một vật chuyển động đều trên
cùng một quãng đường là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
1 2
1/ Đặt các đại lượng cần tìm bằng các chữ, đặt điều kiện, đơn vị cho đại lượng đó
2/ Dựa vào đề bài để đưa ra các biểu thức theo các chũ mà ta vừa đặt
3/ Khẳng định các đại lượng tỉ lệ nghịch ( Hoặc thuận) để áp dụng tính chất của hai đại lượng
tỉ lệ nghịch ( Hoặc thuận); tìm các đại lượng
4/ Kết luận
Trang 11Bài 4 : MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG
TỈ LỆ NGHỊCH
1 Bài toán 1
GỢI Ý PHÂN TÍCH GIẢI
Giải
* Gọi vận tốc ban đầu của ô tô là v (Km/h)
Thời gian của ôtô khi đi với vận tốc mới là t ( h)
* Theo đề bài ta có:
* Vì vận tốc và thời gian của một vật chuyển động đều trên
cùng một quãng đường là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
* Trả lời: Nếu đi với vận tốc mới thì ô tô đó đi từ A đến B
hết 5 giờ
Để giải một bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch ( Hoặc thuận) thường thì ta làm theo các bước sau:
1/ Đặt các đại lượng cần tìm bằng các chữ, đặt điều kiện, đơn vị cho đại lượng đó
2/ Dựa vào đề bài để đưa ra các biểu thức theo các chũ mà ta vừa đặt
3/ Khẳng định các đại lượng tỉ lệ nghịch ( Hoặc thuận) để áp dụng tính chất của hai đại lượng
tỉ lệ nghịch ( Hoặc thuận); tìm các đại lượng
4/ Kết luận
Ô tô đi với vận tốc v thì hết 6 giờ
Ô tô đi với vận tốc 1,2v thì hết t giờ
v
Trang 12Bài 4 :
1/ Bài toán 1:
2/ Bài toán 2:
Bộn đội máy cày có 36 máy (có cùng năng suất) làm việc
trên 4 cánh đồng có diện tích bằng nhau Đội thứ nhất hoàn
thành công việc trong 4 ngày, đội thứ hai trong 6 ngày, đội
thứ 3 trong 10 ngày và đội thứ tư trong 12 ngày Hỏi mỗi
đội có mấy máy?
Đề bài cho biết
•Tổng số máy cày của bốn đội.( có cùng năng suất, có cùng diện tích)
* Các đội hoàn thành công việc với số ngày tương ứng đã biêt
Hỏi : Số máy cày mỗi đội?
Đội 1 hoàn thành trong 4 ngày Đội 2 hoàn thành trong 6 ngày Đội 3 hoàn thành trong 10 ngày Đội 4 hoàn thành trong 12 ngày
Bốn đội: 36 máy cày
Đề bài cho biết những
gì ?
Đề bài bắt tìm những gì
?
Trang 13Bài 4 :
1/ Bài toán 1:
•Tổng số máy cày của bốn đội.( có cùng năng suất, có cùng diện tích)
* Các đội hoàn thành công việc với số ngày tương ứng đã biêt
Hỏi : Số máy cày mỗi đội?
Đội 1 hoàn thành trong 4 ngày Đội 2 hoàn thành trong 6 ngày Đội 3 hoàn thành trong 10 ngày Đội 4 hoàn thành trong 12 ngày
Bốn đội: 36 máy cày
x1 máy cày hoàn thành trong 4 ngày
x2 máy cày hoàn thành trong 6 ngày
x3 máy cày hoàn thành trong 10 ngày
x4 máy cày hoàn thành trong 12 ngày
* Vì số máy và số ngày hoàn thành cùng một công việc
là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
4x = 6x = 10 x = 12 x
Để giải bài toán này
ta cần làm theo các bước nào ?
• Gọi số máy cày các đội, đặt điều kiện
• Theo đề bài để đưa ra các biểu thức
• Khẳng định mối liên hệ giữa các đại lượng, giải tìm
các đại lượng
•Kết luận
Trang 14x1 máy cày hoàn thành trong 4 ngày
x2 máy cày hoàn thành trong 6 ngày
x3 máy cày hoàn thành trong 10 ngày
x4 máy cày hoàn thành trong 12 ngày
* Vì số máy và số ngày hoàn thành cùng một công
việc là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
1
10
10 1
Trang 16x1 máy cày hoàn thành trong 4 ngày
x2 máy cày hoàn thành trong 6 ngày
x3 máy cày hoàn thành trong 10 ngày
x4 máy cày hoàn thành trong 12 ngày
* Vì số máy và số ngày hoàn thành cùng một công việc
là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
Trang 17x1 máy cày hoàn thành trong 4 ngày
x2 máy cày hoàn thành trong 6 ngày
x3 máy cày hoàn thành trong 10 ngày
x4 máy cày hoàn thành trong 12 ngày
* Vì số máy và số ngày hoàn thành cùng một công việc
là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
Trang 18Bài 4 :
MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
Quy trình bài giải trên
* Gọi số máy của bốn đội lần lượt là x1; x2; x3; x4.Với (x1; x2; x3; x4) N * ; < 36
•Theo đề bài ta có: x1+ x2 + x3 + x4 = 36 (1)
x1 máy cày hoàn thành trong 4 ngày
x2 máy cày hoàn thành trong 6 ngày
x3 máy cày hoàn thành trong 10 ngày
x4 máy cày hoàn thành trong 12 ngày
* Vì số máy và số ngày hoàn thành cùng một công việc là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên ta có:
•Trả lời: Số máy của bốn đội lần lượt là 15, 10, 6, 5.
Nếu áp dụng tính chất 1 của hai đại lượng tỉ lệ nghịch =>
Trang 19* Một số thuật toán biến đổi để bài toán được giải
đơn giản hơn
Trang 20Bài 4 :
Cho ba đại lượng x, y, z hãy cho biết mối liên hệ giữa
hai đại lượng x và z biết rằng:
số tỉ lệ a thì ta
có công thức
nào?
Nếu y và z tỉ lệ nghịch theo hệ
số tỉ lệ b thì ta
có công thức
nào?
Để biết mối liên
hệ giữa hai đại lượng x và z ta phải làm như thế
nào?
Trang 21Bài 4 :
MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH
Cho ba đại lượng x, y, z hãy cho biết mối liên hệ
giữa hai đại lượng x và z biết rằng:
Vì y và z tỉ lệ thuận nên y = b.z ( 2 )
( với b là hệ số tỉ lệ)Thay ( 2) vào ( 1 ) ta được
Vậy x tỉ lệ nghịch với zx.b.z = a => x.z = a
b
Trang 22Bài tập 18 (SGK/ 61): Cho biết 3 người làm cỏ một cánh đồng hết 6 giờ Hỏi 12 người (với cùng năng suất như thế) làm cỏ cánh đồng đó hết bao nhiêu thời gian?
Đáp số: 1,5 giờ
Gợi ý cách làm:
* Tìm hệ số tỉ lệ ( Vì đề bài cho x và y tỉ lệ nghịch vơí nhau)
* Lấy hệ số tỉ lệ vừa tìm được chia cho x để tìm y và ngược lại
223
16
2 -4 6
-2
Trang 23Bài tập Chọn câu trả lời đúng? Có giải thích vào vở bài tập
Một người đi xe máy với vận tốc gấp 5 lần người đi xe đạp trên cùng một quãng đường AB
a/ Hỏi thời gian đi của xe đạp gấp mấy lần thời gian đi của xe máy.
đúng rồi - bấm để tiếp tụcsai rồi - Bấm để làm lạiYou answered this correctly!
A) 5
B) 0,5
C)
D) 50
Trang 24b/ Với đề bài như trên Nếu thời gian xe đạp đi hết quãng đường AB là 10 giờ thì xe máy đi hết nửa quãng đường AB hết mấy giờ ?( Chuyển động các xe là chuyển động đều)
đúng rồi - bấm để tiếp tụcYou answered this correctly!sai rồi - Bấm để làm lại
Your answer:The correct answer is:
Bạn chưa hoàn thành bài này
Bạn phải trả lời câu hỏi này trước
Trang 25DẶN DÒ
* Hãy lập bảng so sánh giữa đại lượng tỉ lệ thuận và đại lượng tỉ lệ nghịch
* Xem lại cách giải một số bài tập về đại lượng tỉ lệ thuận , đại lượng tỉ
lệ nghịch
* Đọc và làm trước các bài tập trong tiết luyện tập.
* Cho một số ví dụ thực tế có áp dụng tính chất hai đại lượng tỉ lệ thuận , đại lượng tỉ lệ nghịch trong cuộc sống.
Trang 26Xin chào tạm biệt quý thầy cô
và các em!.