đại lượng tỉ lệ nghịch +HS biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ nghịch.. +Hiểu được các tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch.. +Biết cách tìm hệ số tỉ l
Trang 1đại lượng tỉ lệ nghịch
+HS biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ nghịch
+Nhận biết được hai đại lượng có tỉ lệ nghịch hay không +Hiểu được các tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch +Biết cách tìm hệ số tỉ lệ nghịch, tìm giá trị của một đại lượng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tương ứng của đại lượng kia
B.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
-GV: +Bảng phụ ghi định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ nghịch, tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch và bài tập Bảng phụ ghi BT ?3 và BT 13
+Thước kẻ, com pa, bảng phụ, máy tính bỏ túi
-HS : Giấy trong, bút dạ
C.Tổ chức các hoạt động dạy học:
I ổn định lớp (1 ph)
Trang 2-Câu hỏi: +Nêu định nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ
thuận
+Chữa BT 13/44 SBT: Góp vốn theo tỉ lệ 3; 5; 7
Tổng số lãi 450 triệu đồng Hỏi số lãi của mỗi đơn vị ?
III Bài mới (38 ph)
Hoạt động 1: Định nghĩa
-Cho ôn kiến thức cũ về “Đại lượng
tỉ lệ nghịch” đã học ở tiểu học
-Yêu cầu phát biểu thế nào là hai
đại lượng tỉ lệ nghịch?
-Cho HS làm ?1 câu a
-Yêu cầu làm tiếp câu b, c
-Hỏi: Em hãy rút ra nhận xét về sự
giống nhau giữa các công thức trên
-Hai đại lượng tỉ lệ nghịch là hai đại lượng liên hệ với nhau sao cho khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia giảm hoặc tăng bấy nhiêu lần
-?1:
a: Diện tích hình chữ nhật
S = x.y = 12 (cm2) y =
x
12
Trang 3HĐ của Thầy và Trò Ghi bảng
-Nhận xét: các công thức trên đều
có điểm giống nhau là đại lượng này
bằng một hằng số chia cho đại
lượng kia
-Giới thiệu đn hai đại lượng tỉ lệ
nghịch
-Nhấn mạnh công thức: y =
x
a hay
x.y = a
-Lưu ý HS: khái niệm tỉ lệ nghịch
đã học ở tiểu học, a > 0 chỉ là
trường hợp riêng của định nghĩa với
a 0
-Yêu cầu làm ?2
-Trường hợp tổng quát : Nếu y tỉ lệ
nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a thì x
tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ
nào?
x.y = 500 (kg) y =
x
500
c)Quãng đường đi được trong chuyển động đều là: v.t = 16 (km)
v =
t
16
-Định nghĩa SGK:
y =
x
a hay x.y = a nói y tỉ lệ nghịch
với x theo hệ số tỉ lệ a
-?2: y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ
lệ –3,5 y =
x
5 , 3
x =
y
5 , 3
thì x
tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ – 3,5
-Chú ý (SGK): Khi y tỉ lệ nghịch với
x thì x cũng tỉ lệ nghịch với y và ta
nói hai đại lượng đó tỉ lệ nghịch với
nhau
Trang 4+x tỉ lệ nghịch với y cũng theo hệ số
tỉ lệ a
+Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ
lệ a thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số
tỉ lệ
a
1
-Điều này khác với hai đại lượng tỉ
lệ thuận
như thế nào ?
-Yêu cầu đọc chú ý trang 57:
Hoạt động 2: tính chất
-Yêu cầu làm ?3
-Gọi 3 HS trả lời
-Giả sử y và x tỉ lệ nghịch với nhau
y =
x
a khi đó với mỗi giá trị x1, x2,
… khác 0 của x ta có giá trị tương
-?3:
a)x1.y1 = a a = 60
b)y2 = 20 ; y3 = 15 ; y4 = 12 c)x1y1 = x2y2 = x3y3 = x4y4 = 60 (hệ
số tỉ lệ)
Trang 5HĐ của Thầy và Trò Ghi bảng
= x2y2 = x3y3 = … = a
-Ta có thể có các tỉ lệ thức nào?
-Trả lời: Ta có thể có:
x1y1 = x2y2
2
1
x
x =
1
2
y y
x1y1 = x3y3
3
1
x
x =
1
3
y y
-Giới thiệu hai tính chất SGK trang
58
Nếu x và y là 2 đại lượng tỉ lệ nghich với nhau thì:
+Tích 2 giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi (bằng hệ số tỉ lệ) +Tỉ số 2 giá trị bất kì của đại lượng này bẳng nghịch đảo của tỉ số 2 giá trị tượng ứng của đại lượng kia
Hoạt động 3: củng cố- luyện tập
-Cho HS luyện tập bài 13/58 SGK
-Yêu cầu đứng tại chỗ điền
-Bài 14/58 SGK
-HS đọc đề bài và 1 em làm trên
bảng, cả lớp làm ra vở sau đó nhận
xét
*BT 13/58 SGK:
x = 2; -3 và y = 12; -5; 1
*BT 24/58 SGK:
35 công nhân hết 168 ngày
28 công nhân hết x ngày ?
Số công nhân và số ngày làm tỉ lệ nghịch
28
35 = 168
x x =
28
168
35 = 210
Trang 6-Nắm vững định nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch
-BTVN: 15/58 SGK; 18 22/45 SBT
-Xem trước Đ4 Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch