ThÓ hiÖn tinh thÇn ®oµn kÕt d©n téc cña cuéc kh¸ng chiÕn.. ThÓ hiÖn sù vÊt v¶ cña Lª Lîi trong viÖc t×m kiÕm vò khÝ chiÕn ®Êu.[r]
Trang 1Tuần 1 Bài 1
Mục tiêu cần đạt tuần
- Bớc đầu nắm đợc định nghĩa truyền thuyết Hiểu đợc nội dung ý nghĩa và những chi tiết tởng tợng , kì ảo của truyện “ Con Rồng , cháu tiên” và bánh trng bánh giầytrong bài này
- Nắm đợc định nghĩa về từ và ôn lại các kiểu cấu tạo từ Tiếng Việt đã học ở bậc tiểuhọc
- Nắm đợc mục đích giao tiếp và các dạng thức của văn bản
Ngày soạn:15-8-2010
Ngày dạy: 16-8-2010
Tiết 1 Con Rồng cháu tiên
A Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu đợc đ/n sơ lợc về truyền thuyết
- Hiểu đợc nội dung , ý nghĩa của truyện
- Tích hợp với phần TV ở k/n Từ đơn từ phức cấu tạo từ với phần tập làm văn ở k/n vănbản và các phơng thức biểu đạt
- Bớc đầu rèn luyện kĩ năng đọc văn bản nghệ thuật , nghe, kể chuyện
B Tiến trình tổ chức:
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra sách vở hs
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Em hiểu thế nào là truyền thuyết?
Việc kết duyên của Lạc Long Quân
và Âu Cơ Và chuyện Âu Cơ sinh nở
Xuất phát từ nguyên nhân nào?
Nửa cuối câu chuyện cho ta biết
thêm điều gì về xh phong tục tập
quán của ngời Việt cổ xa?
đọc chú thíchTrả lời
Lắng nghe
đọc, kể lạiSuy nghĩ trả lời
Thảo luận nhóm
ty, một mối tình lơng duyên Tiên- Rồng
b Ước nguyện muôn đời
của dân tộc Việt Nam
Trang 2Qua đó em hiểu đợc ngời Việt cổ có
-ớc nguyện gì?
Chi tiết kì ảo hoang đờng là gì? Vai
trò của nó trong truyền thuyết? Mối
liên quan xh với sự thật ls?
Kể lại TT
Đoàn kết thống nhất cộng đồngcủa ngời Việt
A Mục đích yêu cầu:
- Giúp học sinh hiểu đợc nội dung của truyện
- Chỉ ra đợc ý nghiã của truyện những chi tiết kì ảo
Vua Hùng chọn ngời nối ngôi
trong hoàn cảnh nào?
Điều kiện và hình thức thực hiện
ra sao?
Em hãy thảo luận về điều kiện
hình thức truyền ngôi của Hùng
Vơng? ý nghĩa đổi mới và tiến bộ
đối với đơng thời ?
Việc các lang đua nhau tìm lễ vật
thật quí thật hậu chứng tỏ điều gì?
Lang Liêu tuy cungx là Lang
I Đọc -Tìm hiểu chung
1 Đọc văn bản.
2.Giải thích một số từ khó 3.Kể
- Hình thức thử thách: Nhân ngày lễ tiên Vơng, các Lang mang lễ vật cho vừa ývua cha
2 Cuộc đua tài dâng lễ vật:
a Các Lang: Tất cả đều suy
nghĩ , vắt óc cố hiểu ý vua cha-> Suy nghĩ thông thờng hạn hẹp
b Lang Liêu:
- Mồ côi mẹ , nghèo , thật thà,chăm làm việc đồng áng
- Thông minh, khéo tay
Trang 3nào? Sao Lang Liêu buòn nhất?
Vì sao thần chỉ mách gíup riêng
cho Lang Liêu ?
Lang Liêu giống nh nhân vật nào?
Tại sao HVơng chấm Lang Liêu
đợc nhất? Chi tiết Vua nếm bánh
và ngẫm nghĩ rất lâu có ý nghĩa
Suy nghĩ trả lời
đọc ghi nhớSuy nghĩ trả lời
Kể lại truyện
Lắng nghe
3 Kết quả cuộc thi tài:
- Lễ vật của Lang Liêu khác hẳn với các lễ vật khác nó vừa lạ vừa quen ->Vua quyết định nếm thử
- Vua chọn lễ vật của Lang Liêu
để tế trời đất, tiên Vơng và Lang Liêu đợc chọn nối ngôI Vua
Hoạt động của Thầy HĐcủa trò Đích cần đạt
Trong câu: “ Thần/ dạy/ dân/
tiếng Vậy tiếng là gì?
Khi nào 1 tiếng đợc coi là 1 từ?
Suy nghĩ tim và trả lời
( có 9 từ, dựa vàodấu gạch chéo)Trao đổi trả lời
Suy nghĩ trả lời
Hs điềnTrao đổi trả lời
Trang 4*Bài tập nhanh: Hãy xác định số
lợng tiếng của mỗi từ và số lợng
từ trong câu sau: “ Em đi xem vô
tuyến truyền hình tại nhà máy
giấy”
Em hiểu thế nào là từ đơn ? thế
nào là từ phức?
Các từ nguồn gốc…thuộc kiểu
cấu tạo từ nào?
-> Từ đơn là từ gồm có 1 tiếng -> Từ Phức là từ gồm có 2 hoặcnhiều tiếng ( Từ ghép, từ láy)
III Luyện tập
1 Bài tập 1
- Từ ghép: Nguồn gốc ,con cháu
- Từ đồng nghĩa : Cội nguồn, gốc gác, tổ tiên , cha ông , giống nòi
- Huy động kiến thức của hs về các loại văn bản mà hs biết
- Hình thành sơ bộ khái niệm : văn bản , mục đích giao tiếp , phơng thức biểu đạt
B Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ : Từ là gì? từ đơn ,từ phức là gì? lấy vd?
- Bài mới
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Câu ca dao này đợc sáng tác để
làm gì? Nó muốn nói lên điều
gì? Câu 6và câu 8 liên kết với
Lấy vdTrả lời
b Khái niêm: Giao tiếp là hoạt
động truyền đạt , tiếp nhận t tởng ,tình cảm bằng phơng tiện ngôn từ
VB : Là chuỗi lời nói hoặc viết
có chủ đề thống nhất , đợc liên kết ,mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp
2 Kiểu văn bản và phơng thức biểu đạt của văn bản:
Trang 5Truyện Con Rồng cháu Tiên
thuộc kiểu văn bản nào? Vì sao?
D Củng cố dặn dò:
Học bài và tìm cho 1 chuỗi vb
đã học 6 vd , giải thích vì sao?
kẻ bảngtrao đổi trả lời
thảo luận nhóm
đọc btThảo luận nhómTrả lời
Suy nghĩ trả lờiLắng nghe
a Căn cứ để phân loại : theo mục đích giao tiếp
b 6 kiểu văn bản tơng ứng 6 phơng thức biểu đạt khác nhau
c Nghị luận : Vì bàn luận ý kiến về vấn đề làm cho dân giàu n-
ớc mạnh
d Biểu cảm: Vì thể hiện tình cảm tự tin tự hào của cô gái
e Thuyết minh : Vì giới thiệu hớng quaycủa địa cầu
Mục tiêu cần đạt tuần
- Nắm đợc nội dung , ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh Gióng Kể đợc truyện này
- Hiểu đợc thế nào là từ mợn ( đặc biệt là từ Hán Việt ) và bớc đầu biết cách sử dụng
Trang 6Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Em hiểu tục truyền là gì?
Hớng dẫn đọc, đọc mẫu, kể tóm tắt
Trong truyện có mấy nhân vật , nv
nào là trung tâm?
Tìm những chi tiết nói về nguồn gốc
ra đời của Thánh Gióng?
Câu nói đầu tiên của Gióng là câu
nói nào? ý nghĩa của câu nói đó?
Vì sao Gióng lớn nh thổi ?
Gióng ăn bao nhiêu cũng không đủ
no , áo mặc vừa xong đã chật có ý
nghĩa gì?
Em có nhận xét gì về cách kể của
dân gian? Chi tiết roi sắt gãy Gióng
lập tức nhổ bụi tre , vung lên thay
gạy quật túi bụi vào đầu giặc có ý
nghĩa gì?
Tại sao Gióng không trở về kinh đô
đợc nhận tớc phong của vua ban mà
lại bay về trời ?
Trao đổi trả lời
- Ba năm Gióng không biết nói cời ,đặt đâu nằm đấy
- Câu nói đầu tiên là yêu cầucứu nớc
2 Gióng gặp sứ giả, cả làng
nuôi Gióng
- Từ khi gặp sứ giả Gióng ănrất khoẻ bao nhiêu cũng không đủ no
- Cái vơn vai kì diệu của Gióng
+ Sức sống mãnh liệt kì diệu của dân tộc ta khi gặp khó khăn
- Gióng đánh giặc rất hào hứng
- Chủ động tìm giặc mà đánh tiến công không ngừng
- Cách kể gọn rõ ràng
4 Gióng bay về trời
- Gióng hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất
Trang 7lại trong tâm trí em những ấn tợng
sâu đậm nhất ? vì sao?
Vẽ minh hoạ truyền thuyết Thánh
+ Bớc đầu biết sử dụng từ mợn một cách hợp lý trong nói và viết
+ Tích hợp với phần văn truyền thuyết Thánh Gióng vơí TLV phần tìm hiểu chung về văn tự sự
Trao đổi trả lời
Đọc ghi nhớ
đọc vdSuy nghĩ trả lời
I Từ thuần Việt và từ mợn
1, Ví dụ : SGK
2 Nhận xét
- Trợng: Đơn vị đo độ dài 10 thớc của TQ -> rất cao
- Tráng sĩ : Ngời có sức mạnh cờng tráng, chí khí mạnh
mẽ , hay làm việc lớn
+ Tráng: Khoẻ mạnh, to lớn + Sĩ : Ngời trí thức thời xa vànhững ngời đợc tôn trọng nói chung
- Lạm dụng việc mợn từ sẽ làm cho tiếng Việt kém trong sáng
*Chú ý:
+ Khi cần thiết TV cha có hoặc khó dịch thì phải mợn
Trang 8Ghi lại các từ mợn trong BT1 cho
biết những từ đó mợn tiếng của
3 Ghi nhớ : SGK
III Luyện tập
1 Bài tập 1
a Hán: vô cùng, ngạc nhiên,sính lễ
Khi nghe kể chuyện ngời ta
muốn biết điều gì?
- Tự sự giúp ngời kể giải thích sự việctìm hiểu con ngời , nêu vấn đề và bày tỏthái độ khen chê
Trang 9Đọc và nghe truyện truyền
thuyết Thánh Gióng em hiểu
đợc những điều gì?
Những nội dung dới đây đã
đầy đủ cha? vì sao?
Tiết:8
Hãy liệt kê chuỗi các chi tiết
trong truyện Thánh Gióng từ
chi tiết mở đầu đến chi tiết kết
thúc Qua đó cho biết truyện
thể hiện nội dung chủ yếu gì?
Hãy cho biết trong truyện này
đọc suy nghĩ trả lời
Thảo luận
- Về cơ bản là đủ song cần bổ sung thêm 1 số chi tiết quan trọng
- Gióng đợc dân làng giúp đỡ ntn?
- Gióng chiến đấu với giặc ntn?
- Roi sắt gãy Gióng làm gì?
- Sau khi thắng giặc Gióng làm gì ? đi đâu?
- Tại sao Gióng đợc gọi là Phù Đổng Thiên Vơng?
II Phơng thức thể hiện của tự sự:
- Chi tiết mở đầu : Vợ chồng nd nghèolàng phù đổng đã già mà cha có con
- Các chi tiết biểu hiện diễn biến của câu chuyện : Bà vợ giẫm vào vết chân lạ-> Thụ thai khác thờng-> Gióng ra
đời -> 3 năm ko nói ko cời ,ko hoạt
động -> Nghe tiếng sứ giả -> biết nói -> yêu cầu sứ giả ->cả làng giúp đỡ -> Gióng lớn mạnh phi thờng -> chiến đấuvới giặc Ân-> roi sắt gãy -> nhổ tre ->
đuổi giặc đến chân núi Sóc Sơn -> bay
- ý nghĩa câu chuyện : + Ca ngợi trí thông minh , linh hoạt của ông già
+cầu đợc ớc thấy
2.Bài tập 2
Đây là bài thơ tự sự vì bài thơ để lại
1 câu chuyện có đầu có cuối , có nhân vật , chi tiết , diễn biến sự việc, chế diễu tính ăn tham của mèo -> sa bẫy
Trang 10- Giúp hs hiểu truyện nhằm giải thích hiện tợng lũ lụt xảy ra ở châu thổ Bắc bộ thửơ cácvua Hùng dựng nớc và khát vọng của ngời Việt cổ trong việc giải thích và chế ngự thiên tai lũ lụt bảo vệ cuộc sống của mình.
- Tích hợp với phần TV bài nghĩa của từ và TLV các yếu tố tự sự và nhân vật , vai trò của các yêu tố đó trong văn kể chuyện
Tryuền thuyết có bao nhiêu nhân
vật ? Giữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh ai
Có ý kiến cho rằng , khi đa ra yêu
cầu lễ vật vua Hùng đã thiên vị Sơn
Tinh em nghĩ thế nào về ý kiến
Suy nghĩ Thảo luận Trả lời
Suy nghĩ Trả lời
đọc và kể cuộc chiến
đấu giữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh
+ Sơn Tinh – Thần núi Tản Viên
+ Thuỷ Tinh- Thần nớc sông Hồng
+ Lạc hầu
- Hai nhân vật chính: ST- Ttinh
- Cả hai đều có tài lạ: hôphonghoán vũ , đảo hảI di sơn
- Cách giới thiệu thật hấp dẫn
2 Vua hùng kén rể
- Thi tài dâng lễ vật sớm , lễ vậtvừa trang nghiêm vừa giản dị ai mang đến trớc sẽ lấy đợc Mị Nơng
- Sự thiên vị của vua Hùng phản
ánh thái độ của ngời cổ đối với núirừng và lũ lụt
- Lũ lụt là kẻ thù đem lại tai hoạ
- Núi rừng là quê hơng , là lợi ích là bạn bè, ân nhân
3 Cuộc chiến đấu giữa 2 vị thần
- Nhanh chóng và khủng khiếp
- Kì ảo hoá cảnh lũ lụt vẫn thờng xuyên xảy ra ở đồng bằng châu thổsông hồng
- Sơn Tinh không hề run sợ , chống cự kiên cờng quyết liệt , càng đánh càng mạnh Cuối cùng không làm gì nổi Thuỷ thần đành rút lui
4 Kết truyện : Là lời giải thích
Trang 11Một kết truyện nh vậy p/a điều gì?
Về nghệ thuật nó gợi cho em cảm
+ Thế nào là nghĩa của từ
+ Một số cách giảI thích nghĩa của từ
+ Tích hợp với phần văn bản Sơn Tinh Thuỷ Tinh và tập làm văn sự việc và nhân vật trong văn tự sự
+ Luyện tập kĩ năng giải thích nghĩa của từ để dùng một cách có ý thức trong khi nói
2 từ thói quen và tập quán có thể
thay thế cho nhau đựoc ko?
Em hãy giải thích vì sao ở vd b
lại ko đổi chỗ cho nhau đợc ?
Vậy từ Tập quán đã đợc giải
thích ý nghĩa ntn?
Hãy giải thích các từ : cây, đi,
già… theo cách trên và cho VD?
đọc suy nghĩ trả
lời
đọc phần giải nghĩa : thói quen
và tập quánSuy nghĩ và trả
lời
Trao đổi Trả lời
- Phần bên phải là nội dung giảinghĩa của từ
- Ngời Việt có tập quán ăn trầu
- Bạn Nam có thói quen ăn quà vặt
- Từ tập quán : có nghĩa rộng , thờng gắn với chủ thể sống động
- Từ thói quen : có nghĩa hẹp , thờng găn với chủ thể là một cá nhân
Trang 12Trong 3 câu sau đây , 3 từ lẫm
liệt , hùng dũng, oai nghiêm có
thể thay thế cho nhau đợc ko?
Hãy giải thích nghĩa của các từ
sau : Trung Thực và cho ví dụ?
Tìm các từ trái nghĩa với các từ :
Hãy cho biết chú thích giải
nghĩa theo cách nào?
Điền các từ : học hỏi, học lỏm,
học tập , học hành ,vào ô trống
bt 2 sao cho phù hợp?
Hãy điền các từ trung gian ,
trung , niên , trung bình vào ô
- Giải thích ý nghĩa bằng cách dùng từ đồng nghĩa
- Cao thợng > < nhỏ nhen, ti tiện, đê hèn
- Sáng sủa > < tối tăm, âm u
- Nhẵn nhụi > < sù sì , nham nhở, mấp mô, lổn nhổn, lởm chởm…
- Giải thích bằng từ trái nghĩa
b Chú thích 2
Cầu hôn: xin đợc lấy vợ -> cách giải thích trình bày kn mà từ biểu thị
Trang 13Tìm từ trái nghĩa ở bài tập 4
- Hai yếu tố then chốt của tự sự : Sự việc và nhân vật
- Hiểu đợc ý nghĩa sự việc và nhân vật trong tự sự: sự viêc có quan hệ với nhau và với nhân vật , với chủ thể tác phẩm , sự việc luôn gắn với thời gian , địa điểm , nhân vật , diễn biến , nguyên nhân kết quả , nhân vật vừa là ngời làm ra sự việc , hành động , vừa là ngời đợc nói tới
B Tiến trìng tổ chức
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Thế nào là nghĩa của từ? Lấy ví dụ ?
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Hãy chỉ ra sự việc khởi đầu ? Sự
việc phát triển sự việc cao trào ?
sự việc kết thúc ?
Cho biết mqh nhân quả giữa
chúng?
Em hãy tìm 6 yếu tố trong truyện
Sơn Tinh Thuỷ Tinh? Theo em có
thể xoá bỏ không gian , thời gian
trong truyện đợc không vì sao?
đọc xem xét 7 sựviệc trong sgk
a Sự việc trong truyện STTT
- Sự viêc khởi đầu 1
- Sự việc ptriển : 2,3,4
- Sự việc cao trào: 5,6
- Sự việc kết thúc: 7-> Mqh : Cái trớc là nguyên nhâncủa cái sau Cái sau là kết quả của cái trớc và lại là nguyên nhâncủa cáI sau nữa Cứ thế cho đến hết truyện
=> Sự móc nối nhau trong mqh chặt chẽ không thể đảo lộn đợc
b Sáu yếu tố cần thiết của sự việc trong tác phẩm tự sự:
- Ai làm ( nhân vật )
- Xảy ra ở đâu? ( không gian
địa điểm )
- Xảy ra lúc nào? ( thời gian )
- Vì sao xảy ra ? ( nguyên nhân )
- Xảy ra ntn? ( diễn biến , quá trình )
- Kết quả ra sao ?
c Vai trò và chi tiết trong văn
tự sự phải đợc lựa chọn phù hợp
- Giọng kể trang trọng thành kính, khi nhắc đến vua Hùng và Sơn Tinh
- Điều kiện kén rể có lợi cho
Trang 14Sơn Tinh thắng Thuỷ Tinh nhiều
- Không
- Không thể bỏ câu “ hằng năm Thuỷ Tinh lại dâng nớc
đánh Sơn Tinh” vì đó là hiện tợngxảy ra hằng năm ở nớc ta
d Ghi nhớ: SGK
2 Nhân vật trong tác phẩm tự sự
- Kể lại truyện , tóm tắt và kể diễn cảm
- Tích hợp với phần TV bài Nghĩa của từ và TLV: chủ đề , dàn bài văn tự sự
B.Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể chuyện Sơn TTT trong vai Sơn Tinh.Cảm nhận của em về nhân vật Sơn Tinh?
Trang 15Vì sao Long Quân đòi gơm báu?
Vì sao địa điểm trả gơm lại ở hồ
lục thuỷ mà không phải là ở
Thanh Hoá? Chi tiết này cos ý
Lê Lợi trả gơm ở Thanh hoá thì ý
nghĩa của truyện sẽ khác đi ntn?
C Củng cố dặn dò: Học bài và
chuẩn bị bài sau
đọc diễn cảmKể
Trả lời
Trao đổi trả lời
Suy nghĩ trả lời
Bàn luận phát biểu quan điểm của mình
Đọc ghi nhớ
Thảo luận nhóm
Lắng nghe
- ý nghĩa: Cuộc kn Lam Sơn
đã đợc tổ tiên giúp đỡ
- Khẳng định tính chất chính nghĩa
- Sức mạnh của nghĩa quân đợcnhân lên gấp bội
- Lòng yêu nớc , căm thù giặc
đoàn kết quân dân lại đợc trang bị
2 Lê Lợi trả gơm- Sự tích hồ gơm
- Long Vơng đòi gơm vì chiến tranh đã kết thúc, đất nớc trở lại thanh bình
- Trả gơm hồ hoàn kiếm đây lànơI trung tâm văn hoá của cả nớc, mở đầu một thời kì mới
Trang 16Giúp hs
- Nắm đợc chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự Mối quan hệ giữa sự việc và chủ đề
- Tập viết mở bài cho bài văn tự sự
- Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu đề và làm dàn bài trớc khi viết
B Tiến trình tổ chức
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể tóm tắt truyện Sự tích hồ gơm ?
- Bài mới:
Hoạt động của thầy Hđ của trò Đích cần đạt
ý chính của bài văn cha thể hiện
ở những lời nào? Lời vă ấy nằm ở
đoạn nào ? Vì sao em biết ?
Sự việc trong phần tiếp theo thể
hiện chủ đề nh thế nào ?
Việclàm đó thể hiện phẩm chất gì
của ngời Thầy thuốc ?
Từ bài tập trên , em hiểu chủ đề
của bài văn tự sự là gì?
Bài văn gồm mấy phần , mỗi phần
mang tên gọi là gì? Nhiệm vụ của
từng phần ? có thể thiếu 1 phần
đ-ợc không ?
Đọc bài vănThảo luận
Suy nghĩ Trả lời
ơng, cứu giúp ngời bệnh
-> Tuệ Tĩnh là ngời có bản lĩnh , hết lòng cứu chữa ngời bệnh
* Nhan đề : Tuệ Tĩnh và 2 ngời bạn -> nêulên tình huống buộc phảI lựa chọn -> Thể hiện phẩm chất cao đẹp của danh y Tuệ Tĩnh + Tấm lòng thơng ngời của thầy Tuệ Tĩnh Thể hiện sát chủ đề Nhấn mạnh khía cạnhtình cảm và đạo đức nghề nghiệp của Tuệ Tĩnh Thể hiện sát chủ đề Nhấn mạnh khía cạnh tình cảm và đạo ắc nghề nghiệp của Tuệ Tĩnh
* Chủ đề là vấn đề chủ yếu màngời viết muốn đặt ra trong văn bản
2 Dàn bài của bài văn tự sự
a Mở bài : Giới thiệu chung
thông minh và lòng trung
Trang 17Xác định chủ đề của truyện Chủ
đề nằm ở phần nào ?
Chỉ rõ 3 phần của truyện ?
So sánh với truyện Tuệ Tĩnh
Sự việc trong phần thân bài thú vị
ở chỗ nào ?
C Củng cố dặn dò:
Học bài và chuẩn bi bài sau
đọc Thảo luận
Trình bày
thành với vua của ngời nông dân đồng thời tố cáo tên cận thần tham lam bằng cách chơI khăm một vố
b Bố cục : 3 phần
- Mở bài : Câu đầu tiên
- Thân bài : Các câu tiếp theo
- Kết bài : Câu cuối cùng
c So sánh truyện Tuệ Tĩnh
* Giống : Kể theo trật tự thời gian , bố cục 3 phần
* Khác:
- Mở bài : Bài Tuệ Tĩnh nói
rõ ngay chủ đề Bài phần ởng chỉ giới thiệu tình huống
- Kết bài : Bài Tuệ Tĩnh có sức gợi bài hết nhng thầy thuốc lại bắt đầu cuộc chữa bệnh mới Bài phần thởng : Viên quan bị đuổi ra , ngời nông dân đợc thởng
Truyện Tuệ Tĩnh : Bất ngờ ở
đầu truyện Còn truyện Phần thởng bất ngờ ở cuối truyện
Ng y soà ạn :30-8-2010
Ngày dạy:6-9-2010
A Mục đích yêu cầu:
Giúp hs nắm vững các kĩ năng tìm hiểu vấn đề và cách làm một bài văn tự sự, các bớc
và nội dung tìm hiểu đề , lập ý , lập dàn ý và viêt thành bài văn
B Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp:
- Kiểm tra bài cũ: Nêu từng nhiệm vụ của phần dàn bài , bài văn tự sự ?
- Bài mới:
Hoạt động của thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Lời văn đề 1 nêu yêu cầu gì?
Các đề 3.4.5.6 có từ kể , có phải
là đề tự sự không?
đọc thảo luận
I Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự
1 Đề văn tự sự
Đề 1: + Kể chuyện + Câu chuyện em yêu thích
+ Bằng lời văn của em Đề 3,4,5,6: Là đề văn tự sự vì
có yêu cầu , có việc
2 Cách làm bài văn tự sự
Trang 18Thảo luận
a Tìm hiểu đề
- Kể bằng chính lời văn của mình
- Không sao chép ngời khác
b Lập ý: xác định nội dung sẽ
viết , theo yêu cầu của đề, xác địnhnhân vật sự việc , diễn biến , kết quả , ý nghĩa của câu truyện
kể là ai
- Nếu cần trích dẫn phải đặt trong ngoặc kép
3 Ghi nhớ : SGK
II Luyện tập:
1 Bài tập 1
Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho đề bài sau:
xếp sự việc theo trình tự trớc sau
* Mở bài : Giới thiệu hoàn cảnh diễn ra câu chuyện
* Thân bài : Kể diễn biến câu chuyện
* Kết bài : Kết quả sự việc
Trang 19- Yêu cầu hs làm các bớc sau
Tiết: 19 Từ nhiều nghĩa và hiện tợng
Chuyển nghĩa của từ
A Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh nắm đợc
- Khái niệm từ nhiều nghĩa
- Hiện tợng chuyển nghĩa của từ
- Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ
Em hãy cho biết nghĩa đầu tiên
của từ chân là nghĩa nào?
Nêu một số nghĩa chuyển của từ
chân mà em biết?
đọc bài tậpSuy nghĩ trả lời
Trao đổi trả lời
- Có 1 sự việc không có chân :Võng
-> Ca ngợi anh bộ đội hành quân
* Giống nhau : Chân là nơi tiếp xúc với đất
* Khác nhau : + Chân của cái gậy dùng để đỡ
bà + Chân của com pa để giúp cáI com pa quay đợc
+ Chân của cái kiềng : Đỡ thân kiềng và xoong
+ Chân bàn: Đỡ thân bàn và mặt bàn
Trang 20Nhận xét mối quan hệ giữa các
nghĩa của từ chân với nhau?
Trong ví dụ từ Xuân có mấy
- Ghi nhớ : sgk
III Luyện tập
1 Bài tập 1
- Đầu: đầu sông , đầu nhà ,
đầu đờng , đầu mối , đầu tàu, đầut
- Tay: Tay ghế , tay áo , tay nghề, non tay
- Mũi : Mũi kim, mũi kéo, mũi thuyền, mũi đất, mũi tiến công
Hoạt động của thầy HĐ của trò Đ ích cần đạt
Đoạn 1 gồm mấy câu văn Giới
thiệu nhân vật nào ? Giới thiệu
điều gì? Nhằm mục đích gì?
Đoạn 2 gồm mấy câu , giới thiệu
nhân vật nào?
Đọc đoạn vănTrả lời
Mị Nơng + Câu 2ý : Một ý nói về tính cách , một ý nói về nguyện vọng
+ Mục đích : Đề cao khẳng
định
* Đoạn 2: 6 câu
- Câu 1: Giới thiệu chung
- Câu 2 ,3 : Giới thiệu Sơn Tinh
- Câu 6 : Kết bài
- Hùng Vơng … có một…
Trang 21Hành động ấy đem lại kêt quả gì?
Từ bài tập trên em hãy cho biết :
Khi kể ngời thì phải giới thiệu
nhân vật nh thế nào?
Mỗi đoạn văn biểu đạt ý chính
nào ? Tìm câu biểu đạt ý chính
đó Tại sao ngời ta gọi câu đó là
câu chủ đề?
Từ bài tập trên em hãy cho biết
cách viết đoạn văn tự sự ?
Mỗi đoạn văn trên kể về điều gì?
ý chính của từng đoạn ? câu chủ
* Hành động đó đợc kể theo thứ tự : Trớc sau, nguyên nhân , kết quả
* Hành động đó mang lại kết quả : Lụt lớn , thành Phong Châunổi lềnh bềnh trên một biển nớc
* Lời kể trùng điệp gây ấn ợng về hậu quả khủng khiếp của cơn giận của Thuỷ Tinh
t-b Kết luận : Khi kể việc thì kể
các hành động , việc làm , kết quả và sự đổi thay do các hành
động đó đem lại
3 Đoạn văn
* Bài tập
- ý chính trong các đoạn văn : + Đ1: Vua Hùng kén rể
+ Đ2 : Hai ngời đến cầu hôn
đều có tài + Đ3: Thuỷ Tinh đánh Sơn Tinh
-> Những câu đó là câu chủ đề vì đó là vấn đề chủ yếu mà ngời viết muốn trình bày
* Kết luận :
- Đoạn văn thờng có một ý chính diễn đạt một câu gọi là câuchủ đề
- Các câu khác diễn đạt những ýphụ dẫn đến ý chính đó là giải thích cho ý chính , làm cho ý chính nổi lên
câu sau giải thích
Trang 22Hs tìm và phát hiện
4 Kể tóm tắt
II Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Thạch Sanh
a Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh.
- Hai vợ chồng già cha có con , nghèo , phải chặt củi đổi gạo , giúp
- Ngọc Hoàng sai thiên thần xuống dạy võ nghệ cho Thạch Sanh
* Bình thờng: Chi tiết 1
* Khác thờng: 2,3,4,6
* Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh có ý nghĩa :
- Thạch Sanh là con của ngời dân bình thờng , cuộc đời và số phận rất gâng gũi với nhân dân
- Tô đậm chất kì lạ , đẹp đẽ cho nhân vật , tă sức hấp dẫn cho câu chuyện Con ngời bình thờng cũng
có khả năng phẩm chất kì lạ khác thờng
Trang 23- Tiếp tục cho học sinh đọc , tìm hiểu văn bản.
- Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu ý nghĩa của các chi tiết tởng tợng kì lạ
B Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể lại chuyện Thạch Sanh?
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Trớc khi kết hôn với công chúa
Thạch Sanh đã phải trảI qua
những thử thách gì?
Sau khi lấy công chúa Thạch
Sanh còn phải trải qua thử thách
phải trải qua.
* Trớc khi lấy công chúa
+ Bị mẹ con Lý Thông lừa , đi canh miếu thờ , thế mạng Thạch Sanh giết chăn tinh
+ Thạch sanh xuống hang diệt đại bàng cứu công chúa bị Lý Thông lấpcửa hang
+ Hồn chằn tinh, đại bàngbáo thù Thạch Sanh bị bắt vào ngục
* Sau khi lấy công chúa.
+ Hoàng tử các nớc ch hầu hội họpbinh lính kéo quân sang đánh
* Phẩm chất:
+ Thật thà, chất phác
+ Dũng cảm tài năng + Lòng nhân đạo và yêu hoà bình
2 Nhân vật Lý Thông.
- Kết nghĩa anh em ( kiếm lợi )
- Nhờ Thạch Sanh đI canh miếu->
đẩy TS vào chỗ chết
- Lừa TS để cớp công -> Xáo trá, ích kỉ, độc ác
Trang 24Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Trong đoạn a có những từ nào đợc
lặp lại ? Lặp lại mấy lần?
Đoạn bcó mấy từ lặp , lặp mấy lần?
Tìm , trả lời
Hs lên bảng làm
- Đoạn a: Phép lặp đợc dùng với mục đích tạo nhịp điệu cho một
đoạn văn xuôi giầu chất thơ
- Đoạn b: lỗi lặp các từ diễn cảm…
* Chữa đoạn b: “ Em rất thích
đọc truyện dân gian vì truyện có nhiều chi tiết tởng tợng kì ảo”
II Lẫn lộn các từ gần âm
* Bài tập
1 Từ dùng sai: Thăm quan,
không có từ này trong Tiếng Việt
b Từ sai: Nhấp nháy(1) mở ra nhắm lại liên tiếp, ( 2) có ánh sáng khi loé ra , khi tắt liên tiếp
* Cách chữa: Tham quan ( Xem thấy tận mắt để mở rộng hiểu biết hặc học tập kinh nghiệm )
b Bỏ câu chuyện ấy
- Thay câu chuyện này bằng
câu chuyện ấy.
- Thay những từ nhân vật ấy bằng từ thay thế : Họ
- Thay những nhân vật bằng
những ngời
Trang 25- Học sinh hiểu đợc u điểm , nhợc điểm trong bài viết của mình Biết cách sửa chữa
- Củng cố một bớc về cách xây dựng truyện , xây dựng nhân vật , tình tiết , lời văn , bố cục câu chuyện
Giáo viên nhận xét u điểm và nhợc
điểm của học sinh
Kể tên một số lỗi thờng hay mắc
I Đề bài :Kể lại chuyện Thánh
Gióng bằng lời văn của em
II Trả bài:
III Yêu cầu của đề bài
1 Kể chuyện về nhân vật Thánh Gióng ( nhân vật chính)
- Sai lỗi chính tả còn nhiều
- Đọc đề cha kĩ nên hiểu sai
Trang 26Theo em văn bản này chia làm
mấy phần? Nội dung từng phần?
Tìm câu đố và lời giải câu đố ?
Theo em câu đố này khó ở chỗ
nào? Đầu óc thông minh ứng xử
nhạy bén của em bé đợc thể hiện
ntn?
C Củng cố dặn dò
Đọc suy nghĩ trả lời , nhận xét bổ sung
Trao đổi và thảo luận
II Đọc – hiểu văn bản
1 Các thử thách
* Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật
* Tác dụng : Tạo ra thử thách để nhân vật bộc lộ tài năng, phẩm chất
- > Cách giải đố : Thể hiện sự thông minh , nhạy bén , bất ngờ: Không trả lời thẳng vào câu hỏi
mà ra tiếp tục câu đố theo lối hỏi trên của quan Em bé đã thể hiện
đợc bản lĩnh nhanh nhạy , cứng cỏi, thông minh
Giáo viên tiếp tục giúp hs nắm đợc
- Nội dung ý nghĩa câu chuyện
- Lần thử thách thứ 2,3,4của nhà Vua đối với em bé
B Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ : Kể tóm tắt lại truyện em bé thông minh
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Tìm đọc các câu đố , các lời giải đọc và tìm
Trang 27Hãy nêu ý nghĩa câu chuyện ?
Câu tryện đề cao vấn đề gì
+ Lời giải: Bằng cách đố lại: Yêu cầu đa kim may để rền dao
d Lần thử thách thứ 4
+ Câu đố của sứ thần nớc ngoài + Lời giải : Dùng kinh nghiệm của đời sống dân gian
* Lời thách đố sau khó hơn lời thách đố trớc
=> Những lời giải đố chứng tỏ trí thông minh hơn ngời của cậu bé
2 ý nghĩa của truyện
Trang 28Hãy chỉ ra các lỗi dùng từ sai
trong các câu ? Vì sao em lại cho
rằng các từ này lại dùng sai
Trao đổi sửa
Trao đổi
Lên bảng điền từ
Nhận xét
1 hs lên bảng
điền , các em kác làm vào vở
c Nguyên nhân và cách chữa:
* Nguyên nhân:
- Không biết nghĩa của từ
- Hiểu sai nghĩa của từ
- Hiểu nghĩa không đầy đủ
1 Kiến thức : Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 6 tuần học
2 Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng nhận biết , t duy , viết bài
3 Thái độ : Giáo dục tính trung thực trong bài làm
B Chuẩn bị của thầy và trò:
Trang 29I Trắc nghiệm : 3 điểm ( mỗi câu 0,5 điểm )
Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất
Câu 1: Các truyện sau đây thuộc truyện gì? Truyện Thạch Sanh, Em be thông
B Dũng sĩ tài năng D Là động vật biết nói
Câu 3: Truyện Thạch Sanh thể hiện ớc mơ gì của nhân dân ta ?
A Ước mơ ngời nghèo đợc giàu có
B Ước mơ ngời lao động đợc giữ chức vụ cao trong xã hội
C Ước mơ xã hội đợc công bằng
D Ước mơ công bằng , công lý xã hội “ Ơ hiền gặp lành , ác giả ác báo”
Câu 4 : Truyện cổ tích Em bé thông minh đề cao điều gì ?“ ”
A Đề cao tài trí nhờ học vấn cao của em bé
B Đề cao sự thông minh và trí khôn của dân gian
C Đề cao sự khôn ngoan của em bé
D Đề cao kinh nghiêm dân gian của em
Câu 5 : Tại sao cô út bằng lòng lấy Sọ Dừa?
A Hiểu và coi trọng giá trị bên trong của Sọ Dừa
B Biết Sọ Dừa không phải là xấu xí
C Thơng hại Sọ Dừa
D Cảm nhận đợc tơng lai tốt đẹp của Sọ Dừa
Câu 6 : Cách Long Quân cho Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn cho mợn gơm thần có ý nghĩa gì?
A Thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc của cuộc kháng chiến
B Thể hiện sự vất vả của Lê Lợi trong việc tìm kiếm vũ khí chiến đấu
C Đề cao sự phát triển nhanh chóng và chiến thắng vĩ đại của cuộc khởi nghĩa
D Đề cao vai trò của những ngời có công giúp Lê Lợi chiến thắng
II Tự luận
1 Nêu ý nghĩa truyện cổ tích Thạch Sanh ( 2 điểm )
2 Trình bày các sự việc trong truyền thuyết Thánh Gióng ( 3 điểm )
3 Nêu ý nghĩa truyền thuyết thuyết Con Rồng, cháu Tiên“ ” ( 2 điểm )
Đáp án
I Trắc nghiệm: 1 : B ; 2: B ; 3: D ; 4: B ; 5 : A ; 6 : A
II Tự luận :
1 ý nghĩa truyên Thạch Sanh : Truyện thể hiện ớc mơ , niềm tin về đạo đức , công
lý xã hội , và lý tởng nhân đạo , yêu hoà bình của nhân dân ta.
2 Sự việc trong truyện Thánh Gióng:
- Sự ra đời kì lạ của Thánh Gióng
- Gióng cất tiếng nói đầu tiên xin đi đánh giặc
- Gióng lớn nhanh nh thổi
- Gióng vơn vai biến thành tráng sĩ xông ra trận
- Gióng đánh tan giặc
- Gióng bay lên trời
- Vua phong danh hiệu lập đền thờ
- Những di tích còn lại
3 ý nghĩa truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên“ ”
- Giải thích suy tôn nguồn gốc giống nòi
- Thể hiện ý nguyện đoàn kết , thống nhất cộng đồng của ngời Việt
Trang 30E Củng cố dặn dò:
- Về nhà ôn lại toàn bộ kiến thức đã học
- Chuẩn bị bài : Luyện nói kể chuyện
- Giúp học sinh luyện nói , làm quen với phát biểu miệng
- Biết lập dàn bài kể chuyện và kể lại
- Rèn luyện kĩ năng nói, kể trớc tập thể sao cho to , rõ , mạch lạc
B Tiến trình tổ chức :
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ:Không
- Bài mới
Hoạt động của thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Nêu yêu cầu của giờ luyện nói
GV hớng dẫn hs luyện nói bài tập
đại 4 nhóm trình bàyLắng nghe và nhận xétLắng nghe
I Yêu cầu của giờ luyện nói
Trang 31Mã Lơng thuộc kiểu nhân vật nào
trong truyện cổ tích? Hãy kể tên
Trao đổi thảo luận
Trao đổi ý kiến
- Tài năng: Vẽ giỏi,vẽ giống
vẽ sẵn có
- Mã Lơng đợc thần cho bút bằng vàng để vẽ đợc nh thật Đó là sự ban thởng xứng đáng cho ngời say mê , có tâm , có tài ,
-Tiếp tục giúp học sinh hiểu đợc nội dung , ý nghĩa của truyện
- Hình thành , phát triển kĩ năng phát hiện chi tiết nghệ thuật và nêu đợc cáI hay của chitiết đó
B Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp
Trang 32- Kiểm tra bài cũ: Mã Lơng học vẽ và đợc tặng bút thần nh thế nào?
Truyện đợc xây dựng theo trí tởng
tợng phong phú và độc đáo của
nhân dân Theo em chi tiết nào
trong truyện là lí thú và gợi cảm ?
Vì sao?
C Củng cố dặn dò:
Học bài chuẩn bị bài tiếp theo
Trao đổi thảo luận
Suy nghĩ trả lời
Trao đổi Trả lời
- Mã Lơng không vẽ của cải vật chất có sẵn để hởng thụ mà
vẽ phơng tiện cần thiết cho cuộc sống để ngời dân sản xuất
* Mã Lơng dùng bút thần để chống lại tên địa chủ
- Không vẽ gì cho tên địa chủ
- Vẽ lò sởi, bánh , thang , cung tên
* Mã Lơng dùng bút thần vẽ tranh để kiếm sống
* Mã Lơng dùng cây bút thần để chống lại nhà vua
-> Ngòi bút thần của Mã Lơnglàngòi bút đấu tranh cho công lý ,
lẽ phải, khích lệ lao động sáng tạo của con ngời Cây bút cũng chính là ớc mơ công bằng trong xã hội
2 Chi tiết lí thú kì ảo
- Nắm đợc đặc điểm của danh từ , các nhóm danh từ chỉ đơn vị và chỉ sự vật
- Luyện tập kĩ năng phân loại , thống kê danh từ
Trang 33Danh từ là gì?
Xác định danh từ trong cụm
danh từ in đậm?
Tìm thêm một số danh từ khác?
Đặt câu với danh từ tìm đợc?
Danh từ biểu thị cái gì? có thể
kết hợp với từ nào? Chức vụ của
đơn vị tính đếm đo lờng thay
đổi? Trờng hợp nào không thay
đọc
đọc vd
So sánh và nhận xét
Thay đổi nhận xét
b Danh từ và cụm danh từ: Ba contrâu
c Các danh từ khác: Vua , làng , thúnggạo nếp…
1.Ví dụ: SGK
* Con, viên, thúng, tạ là những danh từ chỉ đơn vị để tính đếm sự vật
Trâu , quan , gạo , thóc…là những danh từ chỉ ngời và vật
* Con, viên, … là những danh từ chỉ đơn vị tự nhiên
Thúng, rá…là những danh từ chỉ quy ớc
* Tạ : Đơn vị chính xác Thúng : Đơn vị ớc chừng
- Giúp học sinh nắm đợc đặc điểm và ý nghĩa ngôi kể trong văn tự sự
- Biết lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp khi viết bài văn tự sự
- Sơ bộ phân biệt tính chất khác nhau của ngôi kể thứ 3 và ngôi thứ nhất
B Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp
Trang 34- Kiểm tra bài cũ: Danh từ là gì ? Lấy ví dụ?
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Đoạn 1 đợc kể theo ngôi nào?
Dựa vào dấu hiệu nào để nhận ra
ngôi nào? Vai trò của ngôi kể?
Ngời xng tôi là Tô Hoài hay Dế
Mèn?
Thử đổi ngôi kể trong đoạn 2
thành ngôi thứ thứ ba , thay tôi
bằng Dế Mèn em có đoạn văn nh
thế nào?
Có thể đổi ngôi kể thứ ba trong
đoạn 1 thành ngôi thứ nhất đợc
không ? Vì sao?
Theo em ngời xng hô trong tác
phẩm có nhất thiết phải là tác giả
Trao đổi trả lời
Đọc và nêu yêu cầu bài tập 1
I Ngôi kể và vai trò của ngôi
kể trong văn tự sự
1 Bài tập1
* Đoạn 1: Ngời kể gọi các nhân vật bằng chính tên của nhânvật : Thằng bé , hai cha con , sứ giả , chim sẻ, họ, em bé, cha mình
- Ngời kể giấu mình đi nh là không có mặt ở khắp nơi trong truyện Ngời kể đã sử dụng ngôi thứ ba
* Với cách kể này ngời kể có thể kể linh hoạt , tự do những gì diễn ra với nhân vật
* Đoạn 2: Đây là cách chọn ngôi kể thứ nhất : Nhân vật dế mèn tự xng là tôi Dế Mèn đã kể những gì Dế Mèn làm , Dế Mèn biết
- Ngời kể có thể trực tiếp kể những gì mình nghe, mình tấy, mình trải qua, trực tiếp nói ra cảm tởng ý nghĩ, tình cảm của mình
* Kết luận: Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà ngời kể sử dụng để
- Không nên đổi vì khó tìm đợcmột ngời có mặt ở khắp mọi nơi
nh vậy
* Ngời xng hô trong tác phẩm không nhất thiết là tác giả
* Để kể chuyện cho linh hoạt vì ngời kể có thể lựa chọn ngôi kể thích hợp
Trang 35Bài tập 2.
Thay từ “ thanh” bằng từ “ tôi”:
Đoạn văn kể theo ngôi thứ nhất , mang sắc thái chủ quan , thể hiện
đợc tình cảm của nhân vật
* * * *Ngày soạn:10-10-2009
Hoạt động của thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Giới thiệu đôi nét về tác giả?
Giọng đọc phải thể hiện kịch tính ,
phân biệt rõ các tình huống trong
truyện
Nêu bố cục của truyện?
Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy?
Có mấy nhân vật chính?
Nhan một lần đi kéo lới , sự việc gì
đã xảy ra với ông lão? Trớc những
đòi hỏi của mụ vợ , ông lão đã làm
gì? Việc kể lại những lần ông lão ra
biển gọi cá vàng là biện pháp lặp lại
có chủ ý của truyện cổ tích Hãy
nêu tác dụng của biện pháp này?
C Củng cố dặn dò: Học bài chuẩn
bị phần tiếp theo
ĐọcTrao đổi trả lờiTrả lời
Trao đổi thảo luận nhóm
I Đọc –Tìm hiểu chung
1 Tác giả , tác phẩm
2.Đọc phân vai 3.Giải thích một số từ khó
4 Bố cục: 3 phần
II Đọc –Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật ông lão đánh cá
- Ông lão đánh cá bắt đợc con cá vàng Ông thả cá vàng
- Ông lão 5 lần ra biển gọi cá vàng
* Biện pháp lặp lại có tác dụng + Tạo tình huống hồi hộp cho ngời nghe
+ Sự lặp lại tăng tiến + Qua lần lặp lại , tính cách của nhân vật và chủ đề của truyện đợc tô đậm
Ngày soạn:12-10-2009
Ngày dạy:19-10-2009
Tiết: 35 Ông lão đánh cá và con cá vàng
Trang 36thấy mụ vợ là ngời ntn?
Trớc mỗi yêu cầu của mụ vợ hình
ảnh của biển đợc diễn tả nh thế
nào?
Qua đó ta thấy mụ là ngời ntn?
Thái độ của mụ đối với ông lão
ntn? đối với cá vàng ra sao? Mụ là
lờiHọc sinh phát hiện
Yêu cầu Thái độ của
biển-Đòi máng
-Nhà đẹp-Làm nhất phẩm phu
-Làm nữ
hoàng-Làm Long Vơng
- gợn sóng-Nổi sóng-Nổi sóng dữ dội-Nổi sóng
mù mịt-Nổi sóng
ầm ầm
- Mụ là ngời tham lam
- Lòng tham càng lớn tình nghĩa vợ chồng càng cạn kiệt
- Bội bạc và vô ơn, tàn bạo
->Cá vàng mang yếu tố thầnlinh tợng trng cho ớc mơ
-ý nghĩa chính của truyện
là phê phán , nêu lên bài học đích đáng cho kẻ tham lam bội bạc nh mụ
vợ ông lão
Bài tập 2
Cá vàng trừng trị mụ vợ vì
cả 2 tội tham lam và bội bạc
là hai tội lớn Lòng tham quá lớn thờng làm ngời ta
mờ mắt , mất hết lơng tri , dẫn đén tai hoạ
Trang 37chuẩn bị bài sau
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Hãy tóm tắt các sự việc trong
truyện “ Ông lão đánh cá và con
cá vàng” cho biết các sự việc
trong truyện đợc kể theo thứ tự
nào ?
Nêu tác dụng của việc kể theo thứ
tự đó?
Các sự việc này có đợc trình bày
theo trình tự thời gian hay không?
Nó đợc trình bày theo thứ tự nào?
Chỉ ra ngôi kể?
Trình tự kể?
Vai trò kể chuyện trong ngôi kể?
Đọc nêu yêu cầu bài tập 1Suy nghĩ trả lời
Trao đổi trả lời
Thảo luậnTrả lời
Đọc ghi nhớ
Thảo luận nhóm
về công lí xã hội , về mục đích củatài năng nghệ thuật , thể hiện ớc mơ của nhân dân
2 bài tập 2
- Thứ tự không kể theo trình tự thời gian mà theo mạch cảm xúc , tâm trạng của nhân vật
- Ngời kể chuyện : Ngôi thứ ba : trớc hết kể về hiện tại , sau đó kể thời gian quá khứ , cuối cùng lại quay về hiện tại
II Ghi nhớ : SGK III Luyện tập
1 Bài tập 1
* Chuyện đợc kể theo thứ tự;
Kể ngợc theo dòng hồi tởng
Ngôi kể thứ nhất
Yếu tố hồi tởng đóng vai trò
là chất keo dính , xâu chuỗi
Trang 38 Mở bài : Giói thiệu ngời thầy cô em quý mến
Thân bài: Kể một vài sự việc em nhớ nhất về ngời thầy cô giáo
Kết bài: Khái quát cảm nghĩ của mình
C Thu bài và nhân xét giờ kiểm tra
- Hiểu kháI niệm truyện ngụ ngôn
- Hiểu nội dung , ý nghĩa và một số nét nghệ thuật đặc sắc của truyện
- Biết liên hệ ý nghĩa của truyện với các tình huống , hoàn cảnh thực tế phù hợp
B Tiến trình tổ chức:
- Ôn định tổ chức lớp
- Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh
- Bài mới:
Hoạt động của thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Em hiểu truyện ngụ ngôn là gì?
Trang 39chỉ bé bằng cáI vung và nó thì oai
nh một vị chúa tể?
Những chi tiết trên muốn nói lên
điều gì về môI trờng sống của ếch
- Môi trờng sống là một thế giới nhỏ bé , ít có điều kiện sống thêm một môi trờng , một thế giới khác
- Tầm nhìn của ếch hạn hẹp, nhỏ bé, ít hiểu biết kéo dài lâu ngày
- ếch chủ quan , kiêu ngạo ,dần dần trở thành thói quen thành bệnh
- ếch bị trâu giẫm bẹp vì: ra khỏi giếng , quen thói nhângnháo không để ý đến xung quanh -> ếch chủ quan kiêu ngạo , nghênh ngang , nhâng nháo , không thèm nhìn , không để ý xung quanh
* Bài học
- Dù môi trờng , hoàn cảnh sống có giới hạn , khó khăn phải cố gắng mở rộng sự hiểu biếtcủa mình bằng nhiều hình thức khác nhau
- Phải biết hạn chế của mình , biết nhìn xa trông rộng
- Không đợc chủ quan , kiêu ngạo dễ bị trả giá đắt , thậm chí bằng cả tính mạng
* ý nghĩa:
- Nhắc nhở , khuyên bảo mọi ngời ở mọi lĩnh vực , nghề nghiệp, công việc cụ thể
- Cái giếng , bầu trời, con ếch là hình ảnh ẩn dụ ứng với những hoàn cảnhcủa conngời
III Tổng kết: Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập
ếch sống dới đáy giếng , nhìn lên bầu trời qua miệng giếng , lầm tởng chỉ là một khoảng nh chiếc vung
-> Hiểu biết ít , tầm nhìn bị hạn chế, do điều kiện tiếp xúc bị hạn hẹp
Trang 40phán về voi của các thầy ?
Thái độ của các thầy khi phán về
II Đọc –tìm hiểu văn bản
* Mở truyện:
Cách mở truyện hấp dẫn : 5 thầy bói ế khách , rỗi việc rủ nhau cùngxem voi Không nhìn đợc phải xem bằng tay
* Các thầy sờ một bộ phận nhng lại kết luận đó là toàn bộ con voi
- Dùng hình thức ví von và từ láy
đặc tả để tả hình thù con voi
- Các từ này có tác dụng tô đậm các sai lầm về cách xem voi , phánvoi của các thầy
* Thái độ của các thầy
- Cảc 5 thầy đều phán sai nhng lại khẳng định chỉ có mình là đúng
và phủ nhận ý kiến ngòi khác Đó
là thái độ chủ quan sai lầm
- Các thầy xô xát , đánh nhau toác đầu , chảy máu Từ cái sai nọdẫn đến cái sai kia Tác giả dân gian đã sử dụng biện pháp phóng
đại để tô đậm cái sai lầm vể lí sự cũng nh thái độ của các thầy
- Sờ vào bộ phận của con voi mà
đã tởng , đã phán đó là toang bộ con voi Cách xem phiến diện ,