Trong chương trình Tiểu học của các nước, bên cạnh chương trình chung, có những nội dung dạy học tự chọn phong phú với nhiều hình thức nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đa dạng của HS..
Trang 1NGHIEN CUU - TRAO DO!
MOT SO VAN DE VE CHUONG TRINH GIAO DUC CA NGAY
Ø/1rIỂU
1 Vài nét về kinh nghiệm của nước
ngoài và thực tiễn ở Việt Nam
Ở nhiều nước trên thế giới, học sinh (HS)
tiểu học được học cả ngày ở trường Nghiên cứu
so sánh chương trình giáo dục của trên 20 nước
trên thế giới (INCA) cho thấy rõ điều đó:
TS, Lương Việt Thái Viện Khoa học Giáo đục Việt Nam
Bảng 1 Thời lượng giáo dục trong ngày,
trong tuần ở trường tiểu học một số nước
Quốc gia Thời gian học mi
Ca-na-đa | 9h - 15h 30 5
Anh 9h - 15h 30 5
Nhật 9h - 15h 30 5
Hàn Quốc 8h - 16h 5,5
New Zealand 9h - 15h 30 5
Tay Ban Nha 9h - 16h 30 5
Tìm hiểu Chương trình giáo dục tiểu học các
nước cho thấy giáo dục toàn diện được quan tâm Chương trình giáo dục tiểu học đảm bảo
các kĩ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết,
tính toán, đông thời cung cấp cho HS nội dung phong phú về giáo dục khoa học, nghệ thuật,
thể chất, kĩ năng sống, nhằm bước đầu hình
thành, phát triển ở HS những phẩm chất, năng lực cân thiết Chú ý tới hình thành, phát triển
tư duy phê phán, sáng tạo, các kĩ năng học
tập, hợp tác, giao tiếp Nội dung giáo dục
gắn với thực tiễn cuộc sống, chú ý tới các vấn
đề toàn cầu trong bối cảnh toàn cầu hoá và giao lưu quốc tế rộng rãi Giáo dục ngoại ngữ, công nghệ thông tin (CNTT), ứng dụng CNTT
Trang 2
Tập 44 - 2010
trong dạy học A cang dugc quan tam Trong chương trình Tiểu học của các nước, bên cạnh
chương trình chung, có những nội dung dạy học tự chọn phong phú với nhiều hình thức
nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đa dạng của
HS Hoạt động giáo dục ở trường tiểu học dạy học cả ngày rất phong phú, da dạng cả vẻ nội dung lẫn hình thức tổ chức thực hiện Trong phân cấp quản lí, xu thế là nhà trường có quyền
tự chủ hơn, trong đó được chủ động, tinh hoạt
trong lập kế hoạch, thực hiện chương trình giáo dục Bên cạnh những mục tiêu giáo dục
chung của cấp học, nhiều trường
cũng chú ý nhấn mạnh tới những nét đặc trưng riêng, ưu tiên riêng của trường mình :
Thời lượng học tập ở trường của
HS tiểu học Việt Nam cũng vào loại thấp so với thời lượng học tập của
HS nhiều nước
Trong những năm gản đây,
số các trường tiểu học ở nước ta chuyển sang dạy học cả ngày ngày
cảng tang Tuy nhiên quy mô và
chất lượng dạy học cả ngày cũng
khác nhau giữa các vùng miền, các
địa phương Số lượng HS được học
cả ngày tập trung chủ yếu ở vùng thuận lợi, trong khi đó, ở những
vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
khó khăn, tỉ lệ này còn tất thấp
Việc tổ chức dạy học cả ngày khá
đa dạng trên thực tiễn Nhiều trường đã tiến
lãnh tổ chức dạy học cả ngày đồng thời với
đấy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, tăng
cưỡng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, cũng như công tác xã hội hoá nên chất lượng giáo dục toàn diện HS được đảm bảo Trong khi đó,
ở một số trưởng tiểu học tại một số địa phương việc triển khai dạy học cả ngày chưa thực sự hiệu quá: nội dung mất cân đối, quá tải; kế
hoạch chưa thật sự hợp lí; tổ chức đơn điệu;
chưa khai thác hết tiêm năng để thực hiện có
hiệu quả yêu câu giáo dục toàn diện, đáp ứng
nhụ cắn phát triển năng lực cá nhân của HŠ,
sử dụng và phân phối các nguồn lực không hợp
lí, Triển khai dạy học cả ngày, nhiều trường,
'NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỐI
nhiều địa phương còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, kinh phí, GV; còn lúng túng trong việc xác định nội dung, hình thức tổ chức dạy học
và các hoạt động giáo dục, cũng như công tác
quản lí nhà trường
Kinh nghiệm các nước cho thấy tổ chức dạy
học cả ngày ở trường tiểu học góp phần nâng
cao chất lượng và thực hiện công bằng trong
giáo dục Tổ chức dạy học cả ngày HŠ được
cung cấp các hoạt động học tập đa dạng, giúp
cho sự phát triển toàn diện; giảm sức ép, tránh
qua tai; GV hiểu biết hơn vẻ HS, có cơ hội chăm
sóc, giáo dục HS tốt hơn; các mối quan hệ 6V với HS, phụ huynh được tăng cường; đáp ứng
tốt hơn nhu cầu phát triển năng lực, hứng thú
cá nhân của HS; HS có nhu cầu giáo dục đặc biệt được quan tâm hơn
2 Đề xuất một số định hướng vẻ nội dung và phương pháp giáo dục ở
trường tiểu học dạy học cả ngày
2.1 Mục tiêu
Việc thực hiện dạy học cả ngày nhằm thực
hiện tốt mục tiêu giáo dục tiểu học, đó là: nhằm giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu cho sự
phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí
SƠ HD CC QUAN FIÊU HÓA
+
Trang 3NGHIÊN CỨU - TRAO ĐỐI
tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản
dé HS tiếp tục học trung học cơ sở (Luật Giáo
dục 2005)
Cụ thể, thực hiện dạy học cả ngày nhằm:
- Thực hiện tốt chương trình chung, nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện
- Thực hiện tốt hơn dạy học phân hóa, HS
có nhiều cơ hội để phát huy các khả năng và sở
thích cá nhân; nhu cầu của cá nhân người học
được đáp ứng tốt hơn; HS yếu có nhiều cơ hội
được quan tâm giúp đỡ hơn để đạt Chuẩn của
chương trình
- 6iúp giảm sức ép, tránh quá tải, làm cho
việc học tập của HS ở trường hứng thú hơn
- Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện
với HS ở trường và ở từng lớp học
2.2 Nội dung giáo dục
- Thực hiện các nội dung giáo dục của các
môn học được quy định chung trong Chương
trình giáo dục phổ thông Khi thực hiện dạy học
cả ngày, HS có điều kiện để tăng cường luyện
tập, thực hành, rèn kĩ năng vận dụng kiến thức,
kĩ năng học tập nhằm đạt được các yêu cầu
của chương trình
- Day các môn học tự chọn cho toàn bộ hoặc
một số khối lớp, một số HS; thực hiện các hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp với các nội
dung và hình thức đa dạng, phong phú; giáo
dục kĩ năng sống cho HS; tạo điều kiện cho HS
được tiếp xúc, hiểu biết về môi trường tự nhiên
và xã hội xung quanh; HS hiểu biết vững chắc,
sâu sắc hơn, phát triển khả năng tự học, tự
định hướng, phát triển tư duy sáng tạo, hứng
thú học tập của các em
- Tăng cường các chủ đề, nội dung giáo dục
tích hợp nhằm tạo cơ hội cho HS huy động kiến
thức, kĩ năng từ các lĩnh vực học tập khác nhau
trong đó có các vấn đề gắn với thực tiễn, qua
đó phát triển năng lực vận dụng, giải quyết vấn
đề của HS
2.3 Về phương pháp và hình thức tổ chức
giáo dục
Thực hiện phương pháp giáo dục tích cực,
phân hoá trong dạy học, tạo điều kiện phát
triển năng lực của cá nhân người học qua dạy
học hướng tới từng cá nhân HS (trong đó bởi
dưỡng HS có năng Lực; bởi dưỡng HS yếu, HS có
khó khăn về học tập )
Tổ chức đa dạng các hình thức, phương pháp
giáo dục (HS được học qua các tiết học trên lớp, qua sinh hoạt câu lạc bộ, các hoạt động ngoại
khóa; học qua tìm tòi nghiên cứu, tiến hành dự
án; học cá nhân, học nhóm; học từ thây cô, học lẫn nhau; học qua nghe, xem, làm; học có sử -
dụng CNTT; .) phù hợp với đặc điểm tâm sinh -
lí HS, giúp HS học tập hứng thú và đạt được kết -
quả cao Dành thời gian thích đáng cho việc
tự học của HS với sự hướng dẫn, giúp đỡ thích hợp của 6V Xây dựng môi trường giáo dục thân
thiện, tạo hứng thú, hỗ trợ và thúc đẩy việc
học tập của HS; phát huy tính tích cực, tự giác,
vai trò làm chủ ở trường của HS Để thực hiện
tốt các nội dung giáo dục với các hình thức vn, 4
dạng, nhà trường cản lính hoạt, chủ động,
tạo trong xây dựng và thực hiện kế Kees pe 27
dục phù hợp điều kiện thực tế và mục đích wu:
tiên của nhà trưởng; phù hợp với nhu cầu HS
Định hướng tổ chức dạy học cả ngây nói
trên được xác định trong bối cảnh thực h
Chương trình giáo dục phổ thông ban hãnh kẽm
theo Quyết định số 16/2006/0Đ-BGDBT ngay
05/5/2006 Hiện nay, Bộ 6D&ĐT đang chuẩn bị -
xây dựng Chương trình giáo dục tiểu học ¡
(thực hiện trong toàn quốc từ sau năm 20
Do vậy, triển khai, đánh giá việc tổ chức dạy
học cả ngày hiện nay là tiền để quan trọng cho -
việc xây dung l thực hiện Chương trình giáo
dục tiểu học mới
