Đỗ Ngọc Thống Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam Hệ thống giáo dục quốc gia của Hàn Quốc gom 3 giai đoạn: Mẫu giáo, Phổ thông với các cấp Tiều học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông, Đ
Trang 1
NHÌN RA THỂ GIỚI
VAI NET VE
GIAO DỤC TIỂU HỌC HÀN QUỐC
PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh, PGS.TS Đỗ Ngọc Thống
Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Hệ thống giáo dục quốc gia của Hàn Quốc gom 3 giai đoạn: Mẫu giáo, Phổ thông (với các cấp Tiều học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông), Đại học và sau đại học Sau nhiều
lân tiền hành cải cách, đối mới chương trình giáo dục, hiện nay, Hàn Quốc đang thực hiện
chương trình cải cách lân thứ bảy với quan điểm cơ bản: lấy học sinh làm trung tâm, dạy
học phân hoá theo trình độ của học sinh Bài viết này giới thiệu một số vấn đẻ về giáo
dục tiêu học Hàn Quốc tren một số phương diện chương trình, sách giáo khoa, chính sách
đào tạo và tuyên dụng giáo viên
1 Chương trình giáo dục Tiểu học
1.1 Mục tiêu giáo dục Tiểu học
Dưới ánh sáng tủa tư tưởng triết học - nhân văn truyền thống, mục tiêu của giáo
dục, đào tạo Hàn Quốc được xác định: giúp
cho tất cả mọi người hoàn thiện cá tính, phát
triển khả năng sống độc lập, có phẩm chất công dân của một xã hội dân chủ, có năng lực
tham gia xây dựng và góp phần nâng cao sự
thịnh vượng của quốc gia và nhân loại Mục
tiêu của giáo dục tiểu học Hàn Quốc được xây
dựng trên cơ sở nên tảng tư tưởng đó Nhà
trường tiểu học có tầm quan trọng rất lớn
trong việc giúp học sinh (HS) có được các khả
năng, kĩ năng và thói quen cần thiết trong
học tập và trong cuộc sống thường nhật Mục
tiêu của giáo dục Tiểu học được xác định:
- Cung cấp cho HS những kiến thức, kĩ
năng cho việc phát triển cân đối vẻ thể chất
va tinh than
- Giúp HS phát triển những khả năng co bản để nhận biết và giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày; cung cấp cho HS những kinh nghiệm thể hiện tư tưởng và cảm nhận trong nhiều hình thức đa dạng
- Cung cấp cho HS những kinh nghiệm
học tập hữu ích để hiểu biết về một thế giới
đa dạng -
- Có những hiểu biết nhất định, có tình
cảm trân trọng đối với di sản văn hoá truyền
thống: tín ngưỡng, phong tục và văn hóa
- Hinh thành các kĩ năng cơ bản, thiết yếu
của cuộc sống hàng ngày và bởi dưỡng tình
yêu quê hương, đất nước
1.2 Nội dung chương trình
- Số lượng môn học
Chương trình giáo dục Tiểu học quy định
10 môn học: Tiếng Hàn, Giáo dục đạo đức,
Nghiên cứu xã hội, Toán, Khoa học, Nghệ |
thuật ứng dụng (công nghệ, kinh tế gia đình-
chỉ có ở lớp 5 và 6), Thể dục, Âm nhạc, Nghệ
thuật, Ngoại ngữ (tiếng Anh) Tuy nhiên, |
với lớp 1 và lớp 2, số môn học chỉ bao gồm
5 môn: Tiếng Hàn, Toán, Kỉ luật cuộc sống,
Cuộc sống thông minh, Cuộc sống dễ thương
(hoặc Chúng ta là lớp Một- do địa phương |
xây dựng)
- Nội dung tự chọn
So với các chương trình trước, chương
trình hiện hành của Hàn Quốc có sự gia tăng |
số giờ cho các hoạt động tự chọn -cũng như số giờ dành cho địa phương tự quyết định (tăng
từ 0 - 1 giờ đến 2 giờ/ tuần ở tiểu học) Nhà
trường hoàn toàn tự quyết định sử dụng số
Trang 2
—
NHÌN RA THẾ GIỚI
giờ này cho những hoạt động cần thiết và
phù hợp với đối tượng HS của mình
Các nội dung tự chọn ở tiểu học tập trung
vào các hoạt động tự chọn (phân ra thành
tự chọn môn học và tự chọn sáng tạo), hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp và các hoạt
| dong đặc biệt Hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp và hoạt động đặc biệt bao gồm các
hoạt động tự phát triển, hoạt động phục vụ
xã hội, thể thao, thi đấu
-_ Mở rộng các hoạt động tự chọn ở trường
| phé thong nhằm khuyến khích HS tự học
trong nhà trường, tạo cho HS thời gian, điều
kiện để học tập, suy nghĩ độc lập và sáng tạo
trong nhà trường Bộ Giáo dục, Khoa học và
Công nghệ (MEST) giới thiệu cho các trường
tiểu học vị trí và tầm quan trọng của các hoạt
động tự chọn Nhà trường tiểu học tạo ra sự
mềm dẻo trong việc phân bổ các hoạt động
tự chọn sao cho phù hợp với hoàn cảnh riêng
của mình
- Phân hóa nội dung dạy học
Tổ chức dạy học trên tỉnh thần phân
hoá đối tượng thể hiện trong việc dạy học:
những HS trung bình được học với nội dung,
bài tập phù hợp với khả năng, trình độ của
mình Cũng vì vậy, Chương trình lân thứ
bảy còn được gọi là Chương trình phân hóa
_ (differentiated curriculum) với việc giới thiệu
nội dung và mục tiêu học khác nhau cho các
nhóm HS khác nhau Ở tiểu học (cũng như
trung học cơ sở), Chương trình phân hóa chỉ
yêu câu học 5 môn là Toán, Tiếng Anh, Tiếng
Hàn, Khoa học và Nghiên cứu xã hội
- Môn Ngoại ngữ
HS tiểu học Hàn Quốc chỉ học một ngoại ngữ là tiếng Anh, bất đâu từ lớp 3 Việc lựa
chọn theo nhiều ngoại ngữ khác nhau chỉ
được thực hiện ở cấp Trung học phổ thông
- Giáo dục đa văn hóa
Hàn Quốc xây dựng chương trình giáo dục
đa văn hóa cho HS nhập cư Mục tiêu đầu
tiên của chương trình này là giúp đối tượng
HS này thông thạo tiếng Hàn để hòa nhập
_ Chương trình có những nội dung bởi dưỡng
6V về kĩ năng nắm bắt nhu cầu của HS nhập à
cư, kĩ năng tiếp cận HS bằng văn hóa ban
địa, kĩ năng tổ chức dạy học
2 Sách giáo khoa (SGK)
Trên cơ sở chương trình Quốc gia, Hàn Quốc ban hành nhiều bộ SGK đối với mỗi |
môn học ở tiểu học (cũng như ở các cấp học
khác) Chính phủ chỉ xem xét khía cạnh đạo |
đức, chính trị của SGK, còn nội dung do tác
giả quyết định Ở Hàn Quốc, S6K do đội ngũ
các giáo sư đại học, cơ quan chuyên môn l của MEST, Viện Chương trình và Đánh giá Hàn Quốc (KICE) biên soạn Sau khi hoàn thành | bản thảo, SGK được MEST xem xét, đánh giá
và cấp phép
Có ba loại SGK: Loại I do MEST biên soạn
và giữ bản quyền; Loại II được MEST cấp phép và có thể sử dụng; Loại II là loại SGK
có xác nhận hoặc chịu sự quản lí của MEST
SGK loại I gần như được dùng trong tất
cả các trường tiểu học SGK loại II được sử
dụng phần lớn trong các trường THCS và loại
II là loại rất ít được sử dụng Lựa chọn SGK
sử dụng trong nhà trường là quyền của Ban
Giám hiệu nhà trường
3 Đánh giá kết quả học tập
Hàn Quốc thực hiện đánh giá kết quả học tập theo Chuẩn kết quả học tập của HŠ
Kết quả học tập được chia làm 4 mức từ thấp đến cao: không đạt yêu cầu, đạt, cơ bản, tốt Kết quả học tập của HŠ còn được
coi là một chỉ số để đánh giá năng lực của
GV Cách thức đánh giá được thực hiện theo các “công đoạn”: Phân tích chương trình của từng môn học -> biên soạn Chuẩn của kết ¡|
quả học tập —> biên soạn Chuẩn đánh gia >
biên soạn công cụ đánh giá
Đánh giá thường xuyên được tiến hành
qua các bài học, giờ học HŠ tham gia các
kì kiểm tra môn Tiếng Hàn, Toán vào cuối mỗi học kì và mỗi năm học Đây cũng được
coi là đánh giá thường xuyên Mục đích của
đánh giá này là để xác định kết quả học tập
của từng HS theo mức đã nêu Từ đó HS phát
Trang 3| í hiện ra điều mình cần cố gắng để vượn lên
Việc đánh giá này không gây áp lực cho HS
mà chỉ nhằm cung cấp thông tin về khả năng
học của từng em Tất cả các đánh giá thường
xuyên được coi là cách đánh giá trong
Hàn Quốc là một nước tham gia hệ thống
đánh giá PISA Đây là cách đánh giá ngoài
HS Hàn Quốc hiện nay đã tham gia 4 kì đánh
| giá ở 9 năm giáo dục bắt buộc: cuối lớp 3,
cuối lớp 5, cuối lớp 7, cuối lớp 9 Nội dung
| đánh giá tập trung vào các môn:
Toán, Đọc hiểu (lớp 3 và lớp 5),
Toán, Đọc hiểu, Khoa học, Giải
quyết vấn đề (lớp 7 và lớp 9)
Mục đích của đánh giá ngoài là
để kiểm định chất lượng giáo
dục trong quá trình học ở giai
đoạn giáo dục bắt buộc để từ
đó Nhà nước có những điều
chỉnh chính sách nhằm làm cho
giáo dục tốt hơn Kết quả đánh
giá ngoài của từng trường được
công bố rộng rãi, từ đó nâng
cao tính cạnh tranh của các
trường tiểu học trong việc thu
hút HS
HS tiểu học Hàn Quốc không
thi tốt nghiệp sau khi hoàn
thành chương trình GD cấp Tiểu
học Việc HS chuyển tiếp từ tiểu
học lên trung học cơ sở là việc
chuyển tiếp tự nhiên
4 Đào tạo và tuyển dụng giáo viên
Hiện nay, Chuẩn trình độ đào tạo của GV
tiểu học Hàn Quốc là đại học (những năm
Ảnh: CTV
| gan day, sé nam dao tao GV tiểu học đã tăng
|
! |
{ ‘|
`
từ 2 năm lên 4 năm) Tại Hân Quốc, GV tiểu
học được đào tạo ở cả trường công lập (có
khoảng 11 trường đại học sư phạm và một
số trường cao đẳng sư phạm) và trường tư
thục, theo chương trình đào tạo chuẩn của
quốc gia 6V được đào tạo tại trường công
lập phải đóng học phí thấp, kèm theo ràng
buộc là phải phục vụ cho trường công lập
4 năm sau khi tốt nghiệp 6V tiểu học ở Hàn
Quốc dạy tất cả các môn Tuy nhiên, hiện nay
Tập 44 - 2010
ở một số trường tiểu học đã có GV được đào
tạo để dạy một số môn chuyên biệt như âm nhạc, mỹ thuật, giáo dục thể chất, thực hành
nghệ thuật và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 6V và Hiệu trưởng được sử dụng theo |
chính sách luân chuyển thường xuyên: sau 5 |
năm lại đổi trường 1 lần
Sau khi tốt nghiệp, 6V phải trải qua kì thi '
tuyển dụng rất khắc nghiệt, thường là ti le |
chọi 1/20 GV đào tạo ở trường tư thục cũng |
có cơ hội để trở thành 6V ở trường công lập
nếu họ trải qua được kì thi tuyển dụng 6V Kì
kiểm tra tuyển dụng gồm 2 giai đoạn :
+ Giai đoạn 1 : kiểm tra các kiến thức vé |
giáo dục nói chung - | + Giai đoạn 2 : kiểm tra vẻ kiến thức của |
môn học (54%), kiểm tra về kĩ năng giảng |
dạy (26%) - thi viết với 100 điểm; kiểm tra ||
bằng phỏng vấn trực tiếp của các Sở Giáo |
dục địa phương với 100 điểm Ví dụ, đánh |
giá năng lực dạy học môn Khoa học tự nhiên |
sẽ bao gồm : kiến thức môn học, kĩ năng ' Liên kết kiến thức và kĩ năng thực hành giảng '
dạy Từ năm 2009 có một số thay đổi ở giai
đoạn 2: có thêm bài viết luận (1000 từ) ; |
Trang 4
NHIN RA THE GIỚI
Ể giai đoạn phỏng vấn có sự phân hóa: đối với
GV khoa học thực nghiệm có cả phản phỏng
vấn thông qua thí nghiệm Bài luận 1000 từ
là thêm vào để thí sinh có điều kiện trình bày một vấn đề trọn vẹn về môn học mà họ ấp ủ
và muốn đóng góp :
Việc đánh giá năng lực của 6V tiểu học
Hàn Quốc cũng rất chặt chẽ với nhiều lực lượng tham gia đánh giá: 6V đánh giá 6V, Giám hiệu nhà trường đánh giá 6V, HS đánh giá GV, phụ huynh tham gia đánh giá 0V Một
kì tuyển dụng cùng với cơ chế đánh giá chặt chẽ đã góp phần xây dựng một đội ngũ GV co
chất lượng của giáo dục tiểu học Hàn Quốc
GV ở Hàn Quốc được tôn vinh: lương cao, công việc ổn định (không thải hỏi vì được hỗ
trợ thường xuyên để đáp ứng công việc), kì
nghỉ hằng năm dài (khoảng 2-3 tháng)
5, Một số chính sách phát triển
giáo dục khác
- Chính sách về kinh phí :
| Các trường tiểu học công lập được miễn học phí hoàn toàn; các trường tiểu học tư
thục cũng được nhà nước chỉ trả phần lớn chỉ phí Nhà nước cấp S6K miễn phí cho HŠ tiểu
học ở cả trường công lập và trường tư
Nhà nước có chính sách hỗ trợ HS có hoàn
cảnh khó khăn, HS học yếu: Chính phủ chỉ
thêm khoảng 100 - 150 triệu won/trường ở những khu vực nghèo để nhà
trường tăng cường dạy
học, đảm bảo chất lượng
HS học yếu được tham gia
chương trình học sau giờ -
học chính khóa do MEST
ban hành và được Nhà nước hỗ trợ cho khoảng 30.000won/tháng Nội
dung học thêm: luyện tập những điều đã học hoặc
học trước bài học trên lớp
- Chính sách đảm bảo bình quân chất lượng nhà
trường
Ñ
Hàn Quốc thực hiện chính sách đảm bảo
bình quân chất lượng nhà trường: trang thiết
bị, đội ngũ 6V, chất lượng dạy học của các
trường tiểu học trên cùng một địa bàn ngang
bằng nhau Điêu đó cho phép HS tiểu học
được chọn trường trong cùng một khu vực
địa lí
- Chính sách ứng dụng công nghệ thông | tin trong giáo dục
Công nghệ thông tin được ứng dụng rộng
rãi trong nhiều lĩnh vực của giáo dục Hàn
Quốc nói chung, giáo dục tiểu học nói riêng
Chẳng hạn, Hàn Quốc có chính sách phát triển học trực tuyến thông qua các tài liệu học
điện tử (e-learning) Viện Giáo dục Hàn Quốc
đã lập các website để đăng các chương trình
học trực tuyến; các Sở Giáo dục địa phương, |
các trường đều có cdc trang website dé HS
học trực tuyến Trên các trang này có thông
tin về nội dung chương trình, có hướng dẫn dạy học, hướng dẫn đánh giá kết quả học
tập, các tư vấn về giảng dạy trên mạng để
GV có thể hỏi các chuyên gia về vấn đề dạy
học từng môn học Việc thông tin hoá giáo
dục được đẩy mạnh cũng đã góp phân phá
vỡ khoảng cách vẻ không gian giữa các địa
phương, tạo cơ hội bình đẳng cho người học
ở khắp nơi trên đất nước