Quan hệ thẩm mỹ là 1 trong những quan hệ XH cơ bản của con người đối với hiệnthực, hay còn gọi là quan hệ của con người đối với hiện thực đc xét trên phương diệnthẩm mỹ... Tất cả những s
Trang 1MÔN MỸ HỌC
Câu 1: Đối tượng nghiên cứu của mỹ học(MH)? Ý nghĩa của việc tìm hiểu và nghiên cứu MH?
Cũng giống như những môn khoa học khác, với tư cách là 1 bộ môn KH độc lập,
MH có đối tượng nghiên cứu riêng
Đối tượng nghiên cứu của MH là đời sống thẩm mỹ (hay còn gọi là quan hệ thẩm
mỹ của con người đối với XH hiện thực) Tất cả những vấn đề gì? Hiện tượng nàonằm trong đời sống thẩm mỹ hoặc là sự biểu hiện của quan hệ thẩm mỹ đều thuộcphạm vi mà mỹ học n.cứu
Đời sống thẩm mỹ là đời sống XH mà trong đó con người xuất hiện nhu cầu thẩm
mỹ và tham gia vào các hoạt động thẩm mỹ nói tới nhu cầu thẩm mỹ thì về cơ bản
và thực chất là nói nhu cầu con người muốn đc thỏa mãn về cái đẹp Nhu cầu này đcbiểu hiện qua 3 dạng thức:
- Nhu cầu muốn đc chiêm ngưỡng, thưởng thức cái đẹp
- Nhu cầu muốn đc tự biểu hiện mình như là hiện thân của cái đẹp
- Nhu cầu muốn đc tham gia vào các hoạt động sáng tạo ra cái đẹp
Có thể nói, nhu cầu thẩm mỹ đã chi phối mọi hoạt động sống của con người, baogồm cả hoạt động s.tạo vật chất lẫn tinh thần Và NT là sự kết tinh, sự thăng hoa củacác giá trị thẩm mỹ trong đ.sống hiện thực nói cách khác, NT chính là sự hiện thâncủa cái đẹp, chiếm vị trí quan trọng trong đời sống thẩm mỹ, là phương tiện có khảnăng làm thỏa mãn mọi nhu cầu thẩm mỹ của con người trong XH
Nói tóm lại, mỹ học nghiên cứu 3 vấn đề cơ bản sau:
- Khách thể thẩm mỹ
- Chủ thể thẩm mỹ
- NT với tư cách là giá trị thẩm mỹ đặc biệt
Ý nghĩa việc nghiên cứu đối tượng MH:
- Cung cấp cho con người cơ sở lý luận đúng đắn để nhận thức và đánh giá cáchiện tượng thẩm mỹ khách quan, biết nhận thức và đánh giá NT Để trên cơ sở đótham gia tích cực vào các hoạt động thẩm mỹ và h.đ NT
- Đối với người làm công tác văn hóa nghệ thuật thì việc trang bị kiến thức mỹ họccàng trở nên cấp thiết Bởi lẽ, họ là những người trực tiếp tham gia vào việc tổ chức,
và định hướng các hoạt động văn hóa thẩm mỹ trong quần chúng
Câu 2: Khái niệm quan hệ thẩm mỹ? Điều kiện hình thành quan hệ thẩm mỹ?
Quan hệ thẩm mỹ là 1 trong những quan hệ XH cơ bản của con người đối với hiệnthực, hay còn gọi là quan hệ của con người đối với hiện thực đc xét trên phương diệnthẩm mỹ
Trang 2Để có quan hệ thẩm mỹ thì phải có 2 thành tố cơ bản đó là: chủ thể thẩm mỹ vàkhách thể thẩm mỹ.
- Chủ thể TM: là con người XH đang tham gia vào các hoạt động TM và hoạt
động NT Muốn làm đc điều này, ngoài sự phát triển của ý thức, con người cần đcphát triển các giác quan TM, đặc biệt là tai và mắt
- Khách thể TM: là những sự vật, hiện tượng khách quan khi tác động vào chủ thể
TM chúng có khả năng làm dấy lên trong chủ thể TM những rung cảm, cảm xúc nhấtđịnh Khách thể TM cũng có khi là con người, khi họ đc người khác nhận thức, đánhgiá về mặt TM Khi chúng ta đang thưởng thức nghệ thuật, thì chúng ta là chủ thểthẩm mỹ và các tác phẩm NT là khách thể TM
2 yếu tố này phải đc tiếp xúc trực tiếp với nhau quan hệ TM
Câu 3: Trình bày Những tính chất cơ bản của QHTM?
Quan hệ TM có 4 tính chất cơ bản:
1 Tính chất XH: QHTM thuộc loại quan hệ XH.
- Quan hệ này chỉ đc nảy sinh, tồn tại và phát triển trong XH loài người và dochính con người thực hiện trong Xh loài vật, ko có quan hệ TM
- Vì mang tính Xh nên tất yếu QHTM phải mang tính dân tộc, tính giai cấp, tínhthời đại và tính nhân loại- đó là 4 biểu hiện cụ thể của tính chất Xh, của Xh loàingười
a Tính dân tộc:
- Sự hình thành, tồn tại và phát triển của các dân tộc khác nhau trên thế giới là 1hiện tượng khách quan của lịch sử, XH Mỗi dân tộc khác nhau có nguồn gốc sinhthành, có địa bàn cư trú, đời sống kinh tế, trình độ văn hóa, tôn giáo tín ngưỡng,phong tục tập quán… rất khác nhau Tất cả những sự khác biệt đó chi phối tới cáchnhìn nhận, đánh giá của họ để tạo nên sự khác biệt về quan hệ thẩm mỹ
- Cùng 1 hiện tượng thẩm mỹ, có thể đẹp đối với dân tộc này lại bị chê là xấu đốivới những dân tộc khác Vì vậy, cần có quan điểm dân tộc khi xem xét các hiện tượngthẩm mỹ
b Tính giai cấp:
- Từ sự phân biệt giàu-nghèo sự phân chia giai cấp cũng là 1 hiện tượng kháchquan của lịch sử Xh Mỗi giai cấp khác nhau có quyền lợi kinh tế và địa vị khác nhaunên quan điểm thẩm mỹ cũng ko đồng nhất cùng 1 hiện tượng thẩm mỹ đc coi là đẹpđối với giai cấp này lại có thể bi coi là xấu đối với giai cấp khác Sự khác biệt đó suycho cùng là bị địa vị, quyền lợi của các giai cấp chi phối
c Tính thời đại:
- Xh loài người phát triển ko ngừng theo chiều từ thấp tới cao qua các thời đại nốitiếp nhau Ở mỗi thời đại ấy, có hàng loạt sự khác biệt trên nhìu phương diện Vì vậy,quan điểm thẩm mỹ của các thời đại cũng ko đồng nhất một hiện tượng thẩm mỹ có
Trang 3thể đc coi là đẹp ở thời địa này nhưng lại bị chê là xâú ở thời đại khác Vì vậy, cần cóquan điểm lịch sự cụ thể khi xem xét các hiện tượng thẩm mỹ.
- Ví dụ: quan điểm người phụ nữ đẹp thời cổ đại là người phụ nữ phương phi béotốt, sinh nở tốt hiện đại: người phụ nữ mảnh mai, chân dài
d Tính nhân loại phổ biến
- Vượt lên trên sự khác biệt tính dân tộc, tính giai cấp, tính thời đại, trong cáchnhìn nhận và đánh giá thẩm mỹ của con người XH dường như vẫn có 1 chuẩn mựcchung, 1 tiêu chí thống nhất mà mà bất cứ ai cũng đều thừa nhận: đó là tính nhân loạiphổ biến điều này đc biểu hiện rất rõ khi con người tiến hành đánh giá thẩm mỹ cáchiện tượng tự nhiên( trăng, hoa…), TG đồ vật hay các tác phẩm NT chân chính
2.Tính chất cảm tính-đặc trưng của quan hệ thẩm mỹ
- Biểu hiện phương thức diễn hành của quan hệ thẩm mỹ
Cảm thụ cảm tính trực tiếp Tồn tại cụ thể - toàn vẹn
Qua cửa ngõ giác quan Hình thức – nội dung
Trực tiếp – gián tiếp Cụ thể - trừu tượng
- a.Vai trò của giác quan
- _Thị giác và thính giác là 2 giác quan thu nhận được nhiều những hình ảnh củathế giới bên ngoài (màu sắc, hình khối, đường nét, động tác, giai điệu, tiết tấu,…)
- _Khi xúc giác, khướu giác, vị giác buộc con người phải tiếp xúc trực tiếp với đốitượng cho nên nó dễ gây cảm giác vụ lợi, bản năng riêng thị giác và thính giác là 2giác quan giúp con người nhận biết thế giới mà vẫn có khoảng cách vật lý và tâm lýcần thiết mà nhờ đó tránh được những cảm xúc vụ lợi có tính bản năng
- Độ tinh, độ thính sinh học hơn thế là độ tinh độ thính của các giác quan
- b.Mối tương quan giữa lý tính và cảm tính
- Cảm tính ở góc độ nào cũng đều có sự môi giới của lý tính ở những mức độ khácnhau
- Ví dụ: thị giác thấy được hoa sen hồng mọc trên đầm lầy môi giới của lý tính cho
ta liên tưởng tới sự thanh cao
- Lý tính đã được tích đọng trong cảm tính cũng như ở trên tính xã hội được tíchđọng trong tính cá nhân
3.Tính chất tình cảm, ưu thế, sức mạnh của quan hệ thẩm mỹ
- Do phức tiến hành quan hệ thẩm mỹ
- Sự vật cụ thể - giác quan – hệ thần kinh tw-não
Trang 4- Tình cảm là 1 kết cấu tâm lý có kết cấu sâu kín, là 1 thuộc tính tương đối ổn định
và bền vững của nhân cách Nó có vai trò to lớn trong đời sống của mỗi cá nhân cũngnhư đời sống tinh thần của toàn xã hội
- Cảm xúc là nhân tố thúc đẩy tình cảm bộc lộ ra bên ngoài
- _Do đặc trưng của đối tượng được đánh giá về mặt thẩm mỹ:
- Vui thích trước cái đẹp
- Khó chịu trước cái xấu
- Ngưỡng mộ cái cao cả
- Khinh bỉ cái thấp hèn
- Xót xa trước cái bi
- b.Biểu hiện
- c.Vai trò của lý trí trong thẩm mỹ
- Lý trí và tình cảm là 2 mặt thống nhất đối lập nhau trong tâm hồn của con người
đó là kinh nghiệm sống, trình độ học vấn, năng lực tư duy,…tác động tới độ nông sâucủa tình cảm, cảm xúc chiều hướng phát triển của tình cảm, cảm xúc
- Trong quan hệ thẩm mỹ lý trí đã được tích đọng trong cảm xúc, nó phát biểu nhândanh cảm xúc
- Giá trị TM chưa phát hiện đến giá trị lý thuyết, trừu tượng, khi con người nhậnthức đến trở thành giá trị cụ thể và thực tiễn
- GTTM của ssanr xuất đúng hay sai đến có tiêu chuẩn chung của xã hội đánh giátheo đai đa số chấp nhận là đúng
Câu 4: Bản chất Cái đẹp? Phân biệt cái đẹp với các khái niệm ‘ cái có ích’, cái chân, cái thiện, cái gây khoái cảm, vẻ đẹp ?
Bản chất cái đẹp theo quan điểm Mác
Mỹ học mác-xít quan niệm rằng: 1 sự vật, hay hiện tượng nào đó muốn trở thành ocái đẹp phải thỏa mãn nhuc cầu cần và đủ sau đây:
- Nó phải tồn tại khách quan cụ thể cảm tính mà con người có thể trực tiếp cảmnhận bằng các giác quan thẩm mỹ
- Nó phải mang giá trị TM tích cực, nghĩa là gắn với lợi ích của con người và cuộcsống, phù hợp với sự tiến bộ con người XH
Trang 5- Nó phải mang tính hoàn thiện: về ND, HT trong mối tương hợp giữa ND và HT.( hoàn thiện là cơ sở để đi đến hoàn mỹ)
- Nó phải có khả năng đem lại cho con người 1 sự say mê, thích thú, 1 khoái cảm
TM trong sáng, lành mạnh
Cái đẹp là 1 phạm trù mỹ học, dùng để chỉ các sự vật khách quan, cụ thể cảmtính, mang tính hoàn thiện,phải phù hợp với sự tiến bộ XH và có khả năng mang lạicho con người sự say mê thích thú
- Phân biệt cái đẹp với cái có ích : cái đẹp nào cũng mang cái có ích, nhưng kophải với mọi cái có ích chưa chắc đã là cái đẹp cái có ích cần phải có sức hấp dẫn vềmặtTM
- Cái đẹp với cái chân thiện mỹ : cái đẹp nào cũng mang bản chất của cái thật vàcái tốt những với mọi cái thật và mọi cái tốt chưa chắc đã là cái đẹp cái thật và cáitốt muốn trở thành cái đẹp cần phải có sức hấp dẫn về mặt TM
- Cái đẹp với cái có khả năng gây khoái cảm : cái đẹp nào cũng có khả năng gâykhoái cảm, nhưng với mọi cái khoái cảm chưa chắc đã là cái đẹp khoái cảm mà là cáiđẹp mang cho con người là thứ khoái cảm tinh thần, khoái cảm TM trong sáng , lànhmạnh, chứ ko phải khoái cảm sinh lý hay vật chất thô
Cái đẹp là sự tổng hòa thống nhất của các yếu tố và mối tương quan của con ngườivới XH, cái đẹp là 1 giá trị Xh chứ ko phải là 1 thực thể
Câu 5 : Trình bày các lĩnh vực biểu hiện của cái đẹp ?
1 Con người
- Được coi là cái đẹp nhất trong mọi cái đẹp do họ tạo ra Cái đẹp của con ngườiđược xem xét ở cả 2 mặt : hình thức và nội dung, trên 2 góc độ : con người – sinhvật, con người- thực thể xã hội Giữa các mặt đó nội dung là quan trọng hơn mặt hìnhthức, mặt xã hội quan trọng hơn mặt sinh vật Con người cảm thụ cái đẹp bằng conđường cảm tính, các giác quan chỉ tiếp cận được yếu tố hình thức và qua các dấu hiệuhình thức để đoán được nội dung
2.Lao động và đấu tranh xã hội
- Trong LĐ và bằng LĐ , con người đã tạo ra tất cả cái đẹp của thế giới, bao gồm
cả cái đẹp của bản thân mình Về bản chất LĐ sáng tạo là niềm vui, lẽ sống của conngười vì nó thể hiện bản tính Người cái đẹp của LĐ băt buộc phải thể hiện thông quacấu trúc hình thức cảm tính Đây là dấu ấn vật chất của các năng lực sáng tạo tiềm ẩncủa con người
3 Quan hệ giao tiếp giữa người với người
- Thể hiện ở cả góc độ đạo đức và góc độ thẩm mỹ là quan hệ đạo đức khi người
ta coi động cơ và kết quả là căn cứ dánh giá là quan hệ thẩm mỹ khi động cơ chânthành, mục địch cao cả ấy được biểu hiẹn bằng những phương thức giao tiếp hài hòa,hợp lý gợi cảm
4 thiên nhiên và đồ vật
Trang 6- là kết quả của hoạt động ‘ nhân hóa tự nhiên’ theo cả nghĩa hẹp và nghĩa rộng.Theo nghĩa hẹp, đó là tự nhiên đã được cải bién trực tiếp bằng lao động con người,theo nghĩa rộng, tự nhiên được nhân hóa là tự nhiên được con người chiếm lĩnh, nắmbắt được quy luật khách quan của nó.
5 Nghệ thuật
- Cái đẹp được biểu hiẹn tập trung, tiêu biểu hơn cả trong nghệ thuật
+Cái đẹp trong cuộc sống và trong nghệ thuật có môi liên hệ với nhau cuộc sống làngọn nguồn là sự giản dị mở cho sáng tạo nghệ thuật tách với cuộc sống , nghệ thuậtmất sinh khí và cái đẹp đích thực không thể ra đời
+Cái đẹp trong cuộc sống và nghệ thuật là hai cấp độ khác nhau : cái được phảnanhe và cái phản ánh Từ cuộc sống đến nghệ thuật là 1 quá trình phức tạp, 0 phải sựchuyển dịch gian đơn
+ Hằng ngày, 0 phải ai cũng dễ dàng phát hiện ra những sắc thái muôn vẻ của cáiđẹp trong cuộc sống Một là hiện tượng đẹp không hiện nằm biệt lập à cái đẹp của 1hiện tượng 0 nổi trên bề mặt Hai là do những đòi hỏi có tính vụ lợi trực tiếp của đờisống Ba là khoiản các quá gần, quá quen thuộc giữa con người và thế giới hiện thựclàm giảm sút thủ tiêu rung động thẩm mỹ
-Tính biểu cảm được coi là ưu thể nổi trội của cái đẹp trong nghệ thuật so với cáiđẹp cuộc sống
-Tác phẩm nghệ thuật đẹp là tác phẩ đẹp cả nội dung và hình thức Nội dung đẹpbiểu hiện trong hình mẫu lý tưởng tích cực mà nghệ sĩ đã khẳng định trong tác phẩm
lý tưởng ấy được bộc lộ chân thực qua cấu trúc hình thức với phương thức tạo hình.MQH giữa nội dung và hình thức có tính biện chứng, 0 thể coi nhẹ một yếu tố nào
Câu 6: Vì sao nói cái đẹp giữ vị trí trung tâm trong hệ thống các phạm trù mỹ học?
Trong số các hiện tượng thẩm mỹ cơ bản thì cái đẹp đc coi là phạm trù cơ bản vàgiữ vị trí trung tâm trong hệ thống các phạm trù mỹ học bởi lẽ:
- Xét về mức độ phổ biến trong hiện thực đời sống thì cái đẹp là hiện tượng thẩm
mỹ mang tính chất phổ biến nhất, nó có mặt khắp nơi, còn phạm vi biểu hiện của cáchiện tượng TM khác so với cái đẹp hạn hẹp hơn nhiều
- Cái đẹp đc coi là chuẩn mực để đánh giá và bình giá các hiện tượng khác Từ cáiđẹp chúng ta có thể suy ra các hiện tượng thẩm mỹ còn lại cái xấu là đối cực với cáiđẹp; cái cao cả, cái anh hùng là cái đẹp vượt độ; cái bi là cái đẹp bị thất bại tạm thời;cái hài là cái xấu mạo danh cái đẹp
Câu 7: Bản chất của cái Bi ? Trình bày lĩnh vực biểu hiện của cái Bi ?
Cái bi là 1 hình thức thẩm mỹ chỉ hành vi của con người Tự nhiên là nguyên nhânlàm nảy sinh cái bi Cái bi bị tổn thất, mất mát nhưng ko phải sự tổn thất, mất mát
Trang 7nào cũng là cái bi Nó phải là sự tổn thất của cái đẹp mới làm cho chúng ta xót xa,nuối tiếc.
_Nhưng ko phải cái đẹp nào bị tổn thất cũng là cái bi Nó phải là sự tổn thất trongquá trình đấu tranh để khẳng định lý tưởng thì mới là cái bi
Có câu nói nổi tiếng “Sự đau khổ mất mát là học phí bằng máu mà con người phảitrả trên con đường kiếm tìm chân lý
_Sự thất bại của cái bi chỉ là tạm thời vì đó là sự thất bại của hành vi cho lý tưởngtheo đuổi Còn lý tưởng mà nó theo đuổi vẫn ngời sáng, có thể coi đây là cái chếtgieo mầm chiến thắng
_Cảm xúc trước cái bi là 1 loại cảm xúc cao thượng của con người Vừa yêu quýkhâm phục, vừa xót xa nuối tiếc vì nó đẹp, nó cao cả mà lại bị thất bại Nó làm conngười thanh lọc tâm hồn qua những giọt nước mắt
Cái bi là 1 phạm trù mỹ học cơ bản dung để khái quát những hiện tượng thẩm mỹtích cực của con người Nó thất bại tạm thời trong cuộc đấu tranh kiên cường đểkhẳng định lý tưởng tốt đẹp gợi nên ở chủ thể sự đồng cảm, thương xót, nuối tiếc
Lĩnh vực biểu hiện của cái bi
+Ko bao giờ hết cái bi nhưng nó đậm đặc hơn ở 1 xã hội mà người dân nhận thứccòn thấp kém, áp bức bóc lột, bất công
_Muốn làm giảm bớt hạn chế cái bi phải nâng cao trình độ dân trí, trình độ sảnxuất chế độ áp bức
b.Trong nghệ thuật
_Bi là 1 đề tài được các nghệ sĩ đặc biệt quan tâm phản ánh vì các nghệ sĩ thườngquan tâm đến số phận của con người Làm cho nỗi đau của con người trở nên lớn lao
“Hạnh phúc chỉ nhẹ nhàng nhưng nỗi đau sẽ thành vết sẹo lớn”
_Họ có mẫu số chung, các nghệ sĩ cùng có sự đồng cảm thương xót
+Cách giải thích bi quan (nghệ thuật hiện thực phê phán)
Ví dụ: Tắt đèn, Sống mòn, Lão Hạc,…
_Nghệ thuật tư sản hiện đại: cô đơn, buồn tẻ,…
Trang 8+Lý giải lạc quan trên cơ sở niềm tin khoa học vào sự tất yếu chiến thắng của cáiđẹp “Thấy trái rụng xin đừng vội khóc Một trái rụng có muôn vàn cây mọc”.
Câu 8: Bản chất Cái hài là gì? Trình bày lĩnh vực biểu hiện cái hài ? 2.Biểu hiện
của cái hài
1.Bản chất của cái hài
a.Cái hài là cái xấu
_Nó là cái ko hợp quy luật nhưng ko phải cái xấu nào cũng là cái hài, cái hài chỉthuộc về con người cho nên những cái xấu trong tự nhiên và đồ vật thì ko phải cáihài Điều này giống với cái bi và cái hùng
_Những cái khác thuộc về con người nhưng ko mang yws nghĩa xã hội thì ko phải
Tóm lại: cái hài là cái xấu,là các hành vi của con người có ngụy trang
Nhưng đôi khi cái hài thuộc về cái mới nó vẫn còn mang theo những dấu vết củacái cũ mà nó ko nhận ra
Ví dụ như một người luật sư giỏi am hiểu về luật bình đẳng giới nhưng về nhà ông
ta lại phân biệt đối với vợ và con gái mà bản thân ông ta ko nhận ra rằng đó chính là
sự ko bình đẳng
b.Cái hài là cái xấu có chứa đựng mâu thuẫn
có 2 loại mâu thuẫn
_Mâu thuẫn giữa nó và lý tưởng tốt đẹp (bản chất xấu)
_Mâu thuẫn bên trong, mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm
Sự ngụy trang, bản chất, nội dung và hình thức
c.Cái hài là cái xấu có ngụy trang nhưng bị lột trần
_Cả bi trong hài đều có sự thất bại:
+Ở cái bi là sự thất bại của sự non yếu, sự thất bại tạm thời của hành vi đấu tranhcho lý tưởng (lý tưởng vẫn tồn tại)
+Ở cái hài là sự thất bại vĩnh viễn ko chỉ ở hành vi ngụy trang mà còn là sự thất bạicủa cả lý tưởng tiêu cực mà nó che giấu
d.Tiếng cười
_Tiếng cười của chủ thể là dấu hiệu của cái hài bị thất bại vĩnh viễn
Trang 9_Tiếng cười là sự phản ứng chủ quan của chủ thể khi đứng trước những hiện tượngkhách quan đặc biệt Đó là những cái gây cười những cái trái với tự nhiên là nhữngbiểu hiện tâm lý sinh lý.
_Cái hài chỉ là 1 bộ phận của cái gây cười nhưng nó có bản chất là cái xấu có ngụytrang
_Cái hài và cái gây cười có những đặc điểm giống nhau:
+Đều là những hiện tượng khách quan
+Đều gây ra tiếng cười
_Khác nhau ở chỗ: cái hài là cái xấu có ngụy trang
Như vậy: Cái hài nào cũng là cái gây cười nhưng không phải cái gây cười nào cũng
là cái hài
_Tiếng cười trong cái hài ko phải là 1 vì tiếng cười là phản ứng chủ quan của chủthể
Cái hài là đối tượng khách quan gây ra tiếng cười ở chủ thể
_Tiếng cười trước cái gây cười và cái hài có khác nhau
+Tiếng cười trước cái gây cười là tiếng cười tâm sinh lý giản đơn
+Tiếng cười trước cái hài (cái xấu có ngụy trang) là tiếng cười ở tầm trí tuệ vìtrước sự ngụy trang đó con người cần lột trần nó ra, sử dụng các thao tác trí tuệ nhưtưởng tượng và lien tưởng
Đó là trạng thái đi từ căng thẳng, chờ đợi đến sự trút xả, phát hiện nhanh chóng cái
vỏ bọc đó
Ví dụ như truyện cười
_Tiếng cười của con người phản ánh rõ trình độ văn hóa của con người “Anh hãynói cho tôi biết anh cười ai tôi sẽ nói cho anh biết anh là ai”
_Tiếng cười thường mang sắc thái dân tộc
Ví dụ như những vở kịch người miền Nam dựng thì người miền Bắc ko chuộnglắm
e.Tại sao cái hài xuất hiện và nó xuất hiện vào thời điểm nào?
_Cái bi trong cái hài thường xuất hiện vào buổi giao thời giữa các hình thái lịch sử._Khi vấp phải cái mới cái cũ sẽ làm 2 công việc
+Tìm cách bóp chết cái mới, cái mới rất dễ bị mất đi vì còn non trẻ và cái bi xuấthiện
+Cái cũ sẽ ngụy trang bằng vỏ bọc của cái đẹp để tồn tại và cái hài xuất hiện
Và nó cứ như vậy qua nhiều thời điểm
Tóm lại:
Trang 10Cái hài là 1 phạm trù mỹ học cơ bản dung để khái quát những hiện tượng thẩm mỹ
là các hành vi của con người mang bản chất tiêu cực nhưng được ngụy trang bằng vỏbọc của cái đẹp
Khi mâu thuẫn bị phát hiện đột ngột hiện tượng này sẽ tạo ra ở chủ thể tiếng cười
có tính phê phán Tiếng cười của chủ thể là khẳng định sự thắng thế của cái đẹp vớicái xấu
có 2 loại mâu thuẫn
_Mâu thuẫn giữa nó và lý tưởng tốt đẹp (bản chất xấu)
_Mâu thuẫn bên trong, mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm
Sự ngụy trang, bản chất, nội dung và hình thức
c.Cái hài là cái xấu có ngụy trang nhưng bị lột trần
_Cả bi trong hài đều có sự thất bại:
+Ở cái bi là sự thất bại của sự non yếu, sự thất bại tạm thời của hành vi đấu tranhcho lý tưởng (lý tưởng vẫn tồn tại)
+Ở cái hài là sự thất bại vĩnh viễn ko chỉ ở hành vi ngụy trang mà còn là sự thất bạicủa cả lý tưởng tiêu cực mà nó che giấu
d.Tiếng cười
_Tiếng cười của chủ thể là dấu hiệu của cái hài bị thất bại vĩnh viễn
_Tiếng cười là sự phản ứng chủ quan của chủ thể khi đứng trước những hiện tượngkhách quan đặc biệt Đó là những cái gây cười những cái trái với tự nhiên là nhữngbiểu hiện tâm lý sinh lý
_Cái hài chỉ là 1 bộ phận của cái gây cười nhưng nó có bản chất là cái xấu có ngụytrang
_Cái hài và cái gây cười có những đặc điểm giống nhau:
+Đều là những hiện tượng khách quan
+Đều gây ra tiếng cười
_Khác nhau ở chỗ: cái hài là cái xấu có ngụy trang
Như vậy: Cái hài nào cũng là cái gây cười nhưng không phải cái gây cười nào cũng
là cái hài
_Tiếng cười trong cái hài ko phải là 1 vì tiếng cười là phản ứng chủ quan của chủthể
Cái hài là đối tượng khách quan gây ra tiếng cười ở chủ thể
_Tiếng cười trước cái gây cười và cái hài có khác nhau
+Tiếng cười trước cái gây cười là tiếng cười tâm sinh lý giản đơn
Trang 11+Tiếng cười trước cái hài (cái xấu có ngụy trang) là tiếng cười ở tầm trí tuệ vìtrước sự ngụy trang đó con người cần lột trần nó ra, sử dụng các thao tác trí tuệ nhưtưởng tượng và lien tưởng.
Đó là trạng thái đi từ căng thẳng, chờ đợi đến sự trút xả, phát hiện nhanh chóng cái
vỏ bọc đó
Ví dụ như truyện cười
_Tiếng cười của con người phản ánh rõ trình độ văn hóa của con người “Anh hãynói cho tôi biết anh cười ai tôi sẽ nói cho anh biết anh là ai”
_Tiếng cười thường mang sắc thái dân tộc
Ví dụ như những vở kịch người miền Nam dựng thì người miền Bắc ko chuộnglắm
e.Tại sao cái hài xuất hiện và nó xuất hiện vào thời điểm nào?
_Cái bi trong cái hài thường xuất hiện vào buổi giao thời giữa các hình thái lịch sử._Khi vấp phải cái mới cái cũ sẽ làm 2 công việc
+Tìm cách bóp chết cái mới, cái mới rất dễ bị mất đi vì còn non trẻ và cái bi xuấthiện
+Cái cũ sẽ ngụy trang bằng vỏ bọc của cái đẹp để tồn tại và cái hài xuất hiện
Và nó cứ như vậy qua nhiều thời điểm
Lĩnh vực biểu hiện cái hài
Mác gọi đó là hành động triệt để của lịch sử
Ví dụ như truyện cười, hài kịch, tranh biếm họa, phim hài,…