BENH UON VAN

- Xử lý vết thương, cắt bỏ phần hoại tử, làm hiếu khí vết thương, sát trùng bằng cồn iod 5%, axit fenic 3% - Tiêm giải độc tố uốn ván. - Dùng kháng sinh chống gram +[r]

BỆNH UỐN VÁN

(Tetanus)

1.4.1 Lịch sử của bệnh

• Là bệnh truyền nhiễm có từ thời thượng cổ

• Có ở nhiều nơi trên thế giới

• Bệnh sảy ra ở từng vùng nhất định, vùng uốn ván

• Ở nước ta bệnh có nhiều ở vùng trũng, lầy lội

1.4.2 Căn bệnh

Do trực khuẩn Clostridium tetani gây ra

1.4.2.1 Đặc điểm sinh học

• Trực khuẩn có nha bào, không có giáp mô

• Là vi khuẩn yếm khí, có hình dùi trống

• Vi khuẩn sinh ngoại độc tố, gây dung huyết, và tổn hại đến hệ thần kinh

• Độc tố bị vô hoạt ở nhiệt độ cao và hoá chất

Vi khuẩn Clostridium tetani

1.4.2.2 Sức đề kháng của vi khuẩn

• Ở 100 độ C trong 5 phút đối với vi khuẩn

• 150 độ C trong 2 giờ với nha bào

• Nơi tối, khô, nha bào tồn tại 10 năm

• Ngoại độc tố có sức đề kháng kém: ở 60 độ trong 5-20 phút

• Axit phenic 15%, phoocmon 3% trong 24 giờ

1.4.3 Dịch tễ học

1.4.3.1 Loài mắc bệnh

• Ở động vật có vú đều mắc bệnh, mẫn cảm theo thứ tự: ngựa - cừu - trâu, bò- lợn

• Trong thí nghiệm: chuột bạch, thỏ đều mẫn cảm

1.4.3.2 Chất chứa vi khuẩn

• Vi khuẩn có ở vết thương

• Chất tiết ở vết thương như: mủ, dịch rỉ viêm

• Phân, nước tiểu…

1.4.4 Triệu chứng của bệnh

1.4.4.1 Ở ngựa

• Lúc đầu sốt nhẹ, sau đó nhiệt độ tăng cao 43 - 44

độ C, xác nóng, mềm, niêm mạc xuất huyết

• Co cứng cở vân, cơ hàm, lưỡi, bắp thịt hằn rõ

• Phản xạ quá mẫn, các kích thích nhẹ về thị giác,

thính giác đều làm con vật hốt hoảng, co dật, ngã ra

• Rối loạn cơ năng: hô hấp, tuần hoàn…

• Vật ngã khó đứng dậy, con vật bị uốn cong như ván

1.4.4.2 Ở loài nhai lại

• Triệu chứng giống ở ngựa nhưng tiến triển chậm

• Thường gây chướng hơi dạ cỏ, cứng hàm, không nhai lại

1.4.4.3 ở lợn

• Thường sảy ra ở vết thương sau phẫu thuật

• Triệu chứng tương tự như ở ngựa

Vật bệnh bị co cứng cơ

Vết thương bị viêm,

phù do nhiễm Cl.tetani

1.4.6 Chẩn đoán bệnh

1.4.6.1 Chẩn đoán lâm sàng

• Dựa vào triệu chứng lâm sàng điển hình của bệnh

• Phân biệt với bệnh:

– Bệnh dại

– Bệnh viêm màng não: co giật, tê liệt

– Ngộ độc stricnin: co giật từng cơn, dãn đồng tử– Bệnh độc thịt: liệt họng, chảy nhiều nước bọt

1.4.6.2 Phương pháp Sandwich ELISA (phản

ứng miễn dịch gắn men)

• Mục đích

• Yêu cầu và phương pháp tiến hành

Kháng thể thứ 2 Gắn enzyme

Vi khuẩn

Kháng thể thứ nhất

1.4.6.3 Phương pháp PCR (phản ứng chuỗi trùng hợp).

• Mục đích

• Yêu cầu và tiến hành phản ứng

- Thiết kế đoạn mồi(primers)

- Chuẩn bị mẫu cần xét nghiệm

- Tách DNA, RNA

- Chuẩn bị men, nucleotít, nước đệm và nước

- Cho phản ứng sảy ra

- Chạy điện di

Các giai đoạn của phản ứng Kết quả của phản ứng PCR

1.4.7 Phòng và trị bệnh

1.4.7.1 Phòng bệnh

- Vệ sinh chuồng trại tốt

- Định kỳ tiêu độc khử trùng chuồng nuôi, bãi chăn thả

- Vệ sinh và chăm sóc trước và sau phẫu thuật.

- Nhốt gia súc ốm nghi ngờ riêng khỏi đàn để theo dõi

- Vệ sinh chuồng trại khi có dịch, tiêu huỷ gia súc chết, tẩy uế, tiêu độc dụng cụ chăn nuôi

1.4.7.2 Điều trị

 Chữa nguyên nhân:

- Ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn

- Xử lý vết thương, cắt bỏ phần hoại tử, làm hiếu khí vết thương, sát trùng bằng cồn iod 5%, axit fenic 3%

- Tiêm giải độc tố uốn ván

- Dùng kháng sinh chống gram +

 Chữa triệu chứng:

- Dùng thuốc mê như :ketamine, natri thiopental cho ngựa hay MgSO4 10%

Giới thiệu các bước sản xuất vaccine

giải độc tố uốn ván

Bước 1

Nuôi cấy vi khuẩn Clostridium tetani

Bước 2.

Tách, chiết xuất độc tố uốn ván

Bước 3 Cho muối aluminum vào độc tố.

Bước 4 Cho vaccine vào xylanh và sử dụng

Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Trình bày những triệu chứng điển hình nhất của bệnh uốn ván

Câu 2: Trình bày cách giải quyết của mình khi

bệnh uốn ván xảy ra

Câu 3: Hãy nêu một số phác đồ điều trị bệnh mà anh chị biết