HS nhận biết được đặc điểm của một số giun tròn kí sinh khác nhau từ một số đại diện về các mặt: Kích thước, tác hại, khả năng xâm nhập vào cơ thể.?. Trên cơ sở nghiên cứu các đại diện[r]
Trang 1Ngày soạn:05/ 10 / 2009
Ngày giảng: 7abc………
Tiết: 11
Bài: SÁN LÁ GAN
A/ Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, HS cần nắm được các mục tiêu sau:
1 Kiến thức:
HS nhận biết được sán lông còn sống tự do và mang dầy đủ các đặc điẻm của ngành giun giẹp Hiểu dược cấu tạo của sán lá gan là đại diện cho giun giẹp nhưng thích nghi với kí sinh.
Giải thích được vòng đời của sán lá gan qua nhiều giai đoạn ấu trùng kèm theo thay đổi vật chủ với sán kí sinh.
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng tư duy lôgic, khái quát vấn đề.
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh biết cách phòng tránh sán lá gan.
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1-Chuẩn bị của GV : - Tranh vẽ sán lông, sán lá gan.
- Tranh vẽ sơ đồ phát triển sán lá gan.
- Một số vật chủ trung gian của sán lá gan.
2- Chuẩn bị của HS: - Nghiên cứu trước bài.
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
? em hãy nêu đặc điểm chung của sán á gan?
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
Các em có bao giờp ăn rau sống, ăn ốc không?
Nếu ắn rau sống… nhiều sẽ bị sán lá gan Vậy sán lá gan có cấu tạo và tác hại như thế nào đối với đời sống củađộng vật và con người tiết hôm nay ta đi vào nghiên cứu.
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Nơi sống, cấu tạo và di chuyển, sinh sản.
GV: Tổ chức cho HS quan sát tranh
vẽ sán lông và sán lá gan.
HS: Quan sát dưới sự hướng dẫn của
giáo viên và nghiên cứu thông tin ở
SGK.
GV: Yêu cầu HS thảo luận nhóm điền
vào bảng ở SGK.
HS: Sau khi điền xong, đại diện nhóm
các em trình bày các em khác nhận xét
bổ sung.
GV:? Cấu tạo của sán lá gan thích
nghi với đời sống ký sinh như thế
nào?
STT Đặc
điểm
Sán lông
Sán lá gan
Ý nghĩa thích nghi
giảm Tiêugiảm Thích nghi với
ký sinh
giảm Tiêugiảm Do ký sinh,không di
chuyển
bám
Không Phát
triển
Để bám vào vật chủ
Trang 2HS: Trả lời
GV: Chốt lại. 4 Cơ quantiêu hoá
Bình thường
Phát triển
Đồng hoá nhiều chất dinh dưỡng
sinh dục Bìnhthường Pháttriển Đẻ nhiều theoquy luật củu số
lớn của động vật
ký sinh
b Hoạt động 2: Vòng đời ký sinh của sán lá gan.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV: Gới thiệu sơ đồ về vòng đời, đặc điểm của một số giai
đoạn ấu trùng qua tranh vẽ
HS: Quan sát.
GV: Yêu cầu 2 em đại diện lên bảng trình bày lại vòng đời
của sán lá gan.
HS: Thảo luận nhóm trả lời các tình huống sau:
Hãy cho biết vòng đời của sán lá gan sẽ bị ảnh hưởng như thế
nào, nếu trong thiên nhiên xãy ra các tình huống sau.
+ Trứng sán lá gan không gặp nước
+ Ấu trùng nở ra không gặp cơ thể ốc thích hợp
+ Ốc chứa vật ký sinh bị động vật khác (cá, vịt, chim nước) ăn
thịch mất.
+ Kến sán bám và rau bèo chờ mải trâu bò ăn phải
? Sán lá gan thích nghi với phát tán nòi giống như thế nào
HS: Đại diện các nhóm trã lời các tình huống trên.
GV: Nhận xét bổ sung
2 –Vòng đời ký sinh của sán lá gan.
Trứng gặp nước " ấu trùng có lông bơi → ấu trùng sống ký sinh trong ốc " sinh sản ấu trùng có đuôi " bám vào cây cỏ nở thành kén sán " động vật ăn phải nhiễm bệnh.
IV Củng cố:
? Cấu tạo sán lá gan thích ghi với đơi sống ký sinh như thế nào ?
? Em hãy cho biết Vì sao trâu, bò nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều?
Con người có thể mắc bệnh sán lá gan không?
V Dặn dò - BTVN:
Về nhà học bài, trã lời câu hỏi 1,2,3 vào vở bài tập
GV: hướng dẫn:
Câu 1: Dựa vào bảng ở hoạt động 1
Câu 2: Dựa vào phần của cố vừa trả lời xong
Câu3: Dựa vào hoạt động 2
Tìm hiểu một số giun dẹp và đặc điểm chung của ngành giun dẹp
Tìm hiểu tác hại của giun dẹp đối với con người
Kẽ trước bảng 45 vào vở nháp
VI – Rút kinh nghiệm:
Trang 3
Ngày soạn: 09 / 10 / 2009
Ngày giảng: 7abc………
Tiết 12
Bài: MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA
NGÀNH GIUN DẸP
A/ Mục tiêu:Sau khi học xong bài này, HS cần nắm được các mục tiêu sau:
1 Kiến thức:
HS nhận biét được đặc điểm của một số giun giẹp kí sinh khác nhau từ một số đại diện về các mặt: Kích thước, tác hại, khả năng xâm nhập vào cơ thể
Trên cơ sở các hoạt động rút ra đặc điểm chung của ngành Giun giẹp
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng tư duy lô gic, khái quát hoá
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh thấy được tác hại của giun giẹp đới vơi đời sống con người
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1-Chuẩn bị của GV :
- Tranh vẽ sán máu, sán bă trầu, sán dây.
2- Chuẩn bị của HS:
Nghiên cứu trước bài ; Phiếu học tập
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
? Vì sao trâu bò nước ta thường hay mắc bệnh sán lá gan?Con người có mắc bệnh sán lá gan không?
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
? Ngoài sán lá gan thì con người thường mắc các bệnh nào về sán nữa? Nguyên nhân do đâu?
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Tìm hiểu một số giun giẹp khác.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV yêu cầu hs nghiên cứu sgk kết hợp
quan sát hình vẻ, trao đổi nhóm nêu lên
đặc điểm của các đại diện của giun dẹp
khác
HS: qua trao đổi nhóm nêu lên được đặc
điểm của một số đại diên khác của giun
dẹp
GV: Nhận xét bổ sung - Kết luận
1-Tìm hiểu một số giun giẹp khác:
1.Sán lá máu:
cơ thể phân tính, sống cặp đôi, kí sinh trong máu người
2 Sán bả trầu:
kí sinh trong ruột lợn, sống qua vật chủ trung gian là ốc gạo, ốc mút
3 Sándây:
Trang 4kí sinh trong cơ bắp trâu bò, trong ruột non ngươi Thân sán dài gồm hàng trăm đốt sán, đầu sán nhỏ có giác bám
b Hoạt động 2: Đặc điểm chung của ngành giun giẹp.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Gv yêu cầu hs thảo luận nhóm hoàn thành
bảng “ một số đặc điểm của cac đại diện
của giun dẹp” ở sgk
Hs thảo luận hoàn thành bảng, đại diện
trình bày
GV: Nhận xét bổ sung - Kết luận
GV yêu cầu học sinh qua thông tin củ
bảng đã hoàn thành nêu lên đặc điểm
chung của ngành giun dẹp
HS thảo luận nhóm nêu lên đặc điểm
chung của ngành giun dẹp
GV: Nhận xét bổ sung - Kết luận.
STT
Đại diện Đăc điểm
Sán lông
Sán lá gan
Sán dây
1 Cơ thể dẹp đốixứng 2 bên + + +
2 Mắt và lông bơiphát triển + - 0
3 Phân biệt đầu đuôilưng bụng + + +
4 Mắt và lông bơitiêu giảm - + +
5 Giác bám pháttriển - + +
6 Ruột phân nhánhchưa có hậu môn + + 0
7 Cơ quan sinh dụcphát triển + + +
8 Phát triển qua cácgiai đoạn ấu trùng + + +
Kết luận:
Cơ thể dẹp,đối xứng hai bên và hpân biệt đầu đuôi lưng bụng, ruột phanh nhánh, chưa có ruột sau và hậu môn,
IV Củng cố:
Nhắc lại đặc đuểm chung của giun dẹp và so sánh với ruột khoang
V Dặn dò - BTVN:
Về nhà học bài, trả lời câu hỏi sgk
Nghiên cứu trước bài giun đủa
VI – Rút kinh nghiệm:
Trang 5Ngày soạn: 10/ 10 / 2009
Ngày giảng: 7abc………
Tiết 13
Bài: GIUN ĐỦA
A/ Mục tiêu:Sau khi học xong bài này, HS cần nắm được các mục tiêu sau:
1-Kiến thức:
Nắm được cơ bản đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng sinh sản của giun đủa thích
nghi với đời sống kí sinh
Thấy được tác hại của giun đủa và cách phòng tránh
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng quan sát, làm việc với sách giáo khoa và hoạt động nhóm
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh có ý thức ăn uông có vệ sinh và có nếp sống sạch sẻ
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1-Chuẩn bị của GV :
- Tranh vẽ giun đủa.
2- Chuẩn bị của HS:
- Nghiên cứu trước bài
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
? Nêu đặc điểm chung của giun dẹp
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
Nghiên cứu sang một ngành giun mới có nhiều đặc điểm tiến hoá hơn – ngành giun tròn
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo, dinh dưỡng ,di chuyển của giun đủa.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV: yêu cầu hs nghiên cứu sgk kết hợp quan
sát hình vẻ, trao đổi nhóm nêu lên đặc điểm
cấu tạo, dinh dưỡng ,di chuyển của giun đủa
HS: qua trao đổi nhóm cử đại diện trình bày
GV: Nhận xét bổ sung - Kết luận
?Giun đủa cái dài mập hơn giun đực có ý nghĩa
1.Cấu tạo:
Hình dạng thuôn dài, bên ngoài có vo kitin bao bọc
Cấu tạo trong: thành cơ thể có lớp biểu
bì, cơ dọc phát triển có khoang cơ thể chưa chính thức tiêu hoá dạng ống tuyến sinh dục dài cuộn khúc
2 Di chuyển:
Chui rúc nhờ có lớp cơ dọc phát triển
3 Dinh dưỡng:
Kí sinh trong ruột non người, lợn lấy
Trang 6Võ kitin có tác dụng gì?
Ruột thẳng có liên quan gì đến tốc độ tiêu hoá?
Cấu tạo của giun đủa có gì tiến hoá hơn giun
dẹp?
HS thảo luận trã lời
chất dinh dưỡng
b Hoạt động 2: sinh sản.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
HS nghiên cứu sách giáo khoa, quan sát
hình vẻ
GV yêu cầu hs trả lời câu hỏi sau:
?Nêu cấu toạ cơ quan sinh dục của giun
đủa?
? Vòng đời phát triển của giun đủa trải qua
những giai đoạn nào?
HS thảo luận trả lời
đại diên lên bảng viết sơ đồ vòng đời của
giun đủa
GV nhận xét bổ sung
2-sinh sản:
Cơ quan sinh dục phát triển, đẻ nhiều trứng Vòng đời: Giun trưởng thành (kí sinh trong ruột người)-> trứng(phân tàn trong môi trường)->ấu trùng -> ruột nonngười->máu -> gan->tim-> phổi-> kí sinh tại ruột non người
IV Củng cố:
Để tránh không bị mắc bệnh giun sán ta phải làm gì?
HS đọc ghi nhớ sgk
V Dặn dò - BTVN:
Về nhà học bài- trã lời câu hỏi sgk
Nghiên cứu trước bài 14
Chuẩn bị phiếu học tập
VI – Rút kinh nghiệm:
Trang 7Ngày soạn: 13/ 10 / 2009
Ngày giảng: 7abc ………
Tiết 14
Bài: MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA NGÀNH GIUN TRÒN
A/ Mục tiêu: Sau khi học xong bài, này HS cần nắm được các mục tiêu sau:
1 Kiến thức:
HS nhận biết được đặc điểm của một số giun tròn kí sinh khác nhau từ một số đại diện về các mặt: Kích thước, tác hại, khả năng xâm nhập vào cơ thể
Trên cơ sở nghiên cứu các đại diện rút ra đặc điểm chung của ngành Giun tròn
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng tư duy lô gic, kỉ năng phối hợp nhóm, khái quát hoá
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh thấy được tác hại của giun tròn đối vơi đời sống con người
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1-Chuẩn bị của GV :
- Tranh phóng to hình vẻ sgk kẻ bảng “đặc điểm của giun tròn).
2- Chuẩn bị của HS:
- Nghiên cứu trước bài.
- Kẻ phiếu học tập.
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
Nêu vòng đời phát triển của giun đủa? cần làm gì để không mắc bệnh giun sán?
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
? Ngoài giun đủa thì con người thường mắc các bệnh nào về giun nữa? Nguyên nhân do đâu?
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Tìm hiểu một số giun tròn khác.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV yêu cầu hs nghiên cứu sgk kết hợp quan sát
hình vẻ, trao đổi nhóm nêu lên đặc điểm của
các đại diện của giun tròn khác
HS qua trao đổi nhóm nêu lên được đặc điểm
của một số đại diên khác của giun tròn
Tìm hiểu một số giun tròn khác.
1.Giun kim:
Kí sinh ở ruột già người, sinh sản vào ban đêm, đẻ nhiều trứng
2 giun móc câu:
kí sinh tá tràng ấu trùng chui qua da xâm nhập vào cơ thể
3 Giun rễ rúa:
kí sinh ở rễ lúa gây thối rễ nguyên
Trang 8Hs thảo luận trã lời câu hỏi thảo luận sgk đại
diện trình bày
nhân gây bệnh vàng rụi ở lúa
b Hoạt động 2: Đặc điểm chung của ngành giun tròn.
Hoạt động của giáo viên và
học sinh
Nội dung
Gv yêu cầu hs thảo luận
nhóm hoàn thành bảng “ một
số đặc điểm của cac đại diện
của giun tròn” ở sgk
Hs thảo luận hoàn thành
bảng, đại diện trình bày
GV yêu cầu học sinh qua
thông tin củ bảng đã hoàn
thành nêu lên đặc điểm chung
của ngành giun tròn
HS thảo luận nhóm nêu lên đặc
điểm chung của ngành giun tròn.
STT
Đại diện Đăc điểm
Giun đủa
Giun kim
Giun móc câu
Giun rễ lúa
1
non người
ruột già người
Tá tràng người
Kí sinh
rễ lúa
2 Cơ thể hình trụthuôn 2 đầu + + -
-3
Lớp võ cuticum thường trong suốt
4 Kí sinh chỉ 1vật chủ - + + +
Kết luận:
Cơ thể hình trụ thường thuôn 2 đầu, đối xứng toả tròn, có khoang cơ thể chưa chính thức, ruột thẳng, phần lớn sống
kí sinh
IV Củng cố:
Nhắc lại đặc điểm chung của giun tròn và so sánh với giun dep
V Dặn dò - BTVN:
Về nhà học bài trã lời câu hỏi sgk
Nghiên cứu trước bài giun đất
Quan sát cấu tạo ngoài giun đất sống và cách di chuyển
VI – Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn:19/10/ 2009
Trang 9Ngày giảng: 7abc……….
Tiết: 15
Bài: GIUN ĐẤT
A/ Mục tiêu:Sau khi học xong bài này, HS cần nắm được các mục tiêu sau:
1 Kiến thức:
- HS mô tả được hình dạng ngoài và cách di chuyển của giun đất
- Xác định được cấu tạo trong, trên cơ sở đó biết được cách dinh dưởng của chúng
- Bước đầu biết về hình thức sinh sản ở giun đất
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng quan sát, nghiên cứu tìm tòi
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh có ý thức tự tìm tòi để nắm kiến thức
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1- Chuẩn bị của GV :
- Tranh vẽ cấu tạo ngoài và cách di chuyển của giun đất
- Mẩu vật giun đất và mô hình giun đất
2- Chuẩn bị của HS:
- Giun đất.
- Nghiên cứu bài.
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
? Nêu đặc điểm chung của giun tròn?
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
? Các em có bao giờ gặp giun đất chưa?
? Vậy giun đất có cấu tạo và di chuyển như thế nào ?
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Hình dạng ngoài và di chuyển
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV: Hướng dẩn HS quan sát mẩu vật và
tranh vẽ giun đất …
HS: Quan sát dưới sự hướng dẩn của
GV
GV: ? Cơ thể giun đất có màu gì ?
? Giun đất có hình dạng ngoài như thế
nào? Những đặc điểm nào thích nghi với
lối sống trong đất?
HS: Đại diện 1 số em trả lời
Hình dạng ngoài và di chuyển:
a) Hình dạng ngoài:
Đai sinh dục, lỗ sinh dục đực, lỗ sinh dục cái
Cơ thể hình giun Các đốt phần đầu có thành cơ phát triển Chi bên tiêu giảm nhưng vẩn dử các vòng tơ để làm chổ dự khi chui rúc trong đất
b) Cách di chuuyển:
Chú thích đúng từ trên xuống dưới như sau:
Trang 102-HS: thảo luận nhóm sắp xếp cách di
chuyển của giun đất, đánh số vào o
trống đunngs chỏ các cụm từ chú thích
kèm theo
GV: Cử đại diện các nhóm trình bày
HS: Rút ra kết luận đúng
1-4-3
b Hoạt động 2: Cấu tạo trong và dinh dưỡng.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
HS; Đọc SGK thảo luận trả lời câu hỏi
sau:
GV: ? Vì sao mưa nhiều giun đất chui
lên mặt đất
? Khi cuốc phải giun đất thấy có chất
lỏng màu đỏ chảy ra đó là chất gì ?
Tại sao lại có màu đỏ?
HS: Đại diện các em trả lời
GV: ? Giun đất sinh sản bằng hình thức
nào ?
HS: Trả lời
GV: Chốt lại
Cấu tạo trong và dinh dưỡng:
a) Giun đất trao đổi chất, hô hấp qua da
Giun đất có hệ tuần hoàn kính, máu mang sắc
tố chứa sắt nên có màu đỏ b) Sinh sản ghép đôi, thụ tin và phát triển trong kén
IV Củng cố:
HS đọc ghi nhớ SGK
? Giun có cấu tạo ngoài thích nghi với lối sóng trong đất như thế nào
? Cơ thể giun đất có màu gì? Vì sao
? Theo các em giun đất là động vật có lợi hay có hại? giải thích ?
V Dặn dò - BTVN:
Về nhà trả lời câu hỏi 1,2,3 sgk
Đọc mục em có biết
Chuẩn bị 1 em 1 con giun đất to để tiết sau thực hành
VI – Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
Trang 11Ngày soạn: 21/ 10 / 2009
Ngày giảng: 7abc………
Tiết: 16
Bài: THỰC HÀNH
MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT
A/ Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, HS cần nắm được các mục tiêu sau
1 Kiến thức:
HS tìm tòi, quan sát cấu tạo của giun đất như: Sự phân đốt cơ thể, các vòng tơ ở xung quanh mỗi đốt, đai sinh dục, các lỗ: miệng, hậu môn, sinh dục đực và cái
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng mổ từ cách cắm ghim để cố định mẫu vật trên chậu mổ, đến thực hiện các vết cắt… và cách quan sát tìm tòi các nội quan bằng kính lúp
Rèn luuyện kỷ năng vẽ hình
3 Thái độ:
Giáo dục cho học sinh có ý thức tự giác trong học tập, tự tìm tòi kiến thức bằng mẫu vật
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
1- Chuẩn bị của GV :
- Tranh vẽ cấu tạo trong của giun đất
- Mẫu vật giun đất
- Đồ mỗ
2-Chuẩn bị của HS:
-Giun đất
Nghiên cứu lại bài
C/ Tiến trình lên lớp:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài củ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III Bài mới:
1 Đặt vấn đề:
Các em đả học cấu tạo của giun đất Tiết hôm nay ta đi vào mỗ giun đất để thấy rỏ các cơ quan
2 Triển khai bài
a Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo ngoài
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
GV: Hướng dẩn HS cách làm chết giun
bằng hơi ête hoặc bằng cồn và rửa sạch
cơ thể giun
HS: Các nhóm tiến hành làm dưới sự
hướng dẩn của giáo viên
1-Quan sát cấu tạo ngoài:
+ Quan sát cấu tạo ngoài của giun đất: Vòng
tơ, mặt lưng và mặt bụng
+ Vẽ hình chú thích