Maët traän daân toäc giaûi phoùng mieàn Nam VN vaø Ñaûng laõnh ñaïo nhaân daân ta keát hôïp ñaáu tranh chính trò vôùi ñaàu tranh vuõ trang, noåi daäy tieán coâng ñòch treân ba vuøng chie[r]
Trang 1Xây dựng cnxh ở miền bắc,
đấu tranh chống mỹ và chính quyền sài gòn ở miền nam (1954-1965)
I TèNH HèNH NệễÙC TA SAU HIEÄP ẹềNH GIễ-NE-Vễ 1954 VEÀ ẹOÂNG DệễNG
1 Tỡnh hỡnh: a Mieàn Baộc : - Ngaứy 10/10/1954, quaõn ta tieỏp quaỷn Haứ Noọi Ngaứy 1/1/1955, Trung
ửụng ẹaỷng, Chớnh phuỷ vaứ Hoà Chuỷ tũch trụỷ veà Thuỷ ủoõ Ngaứy 13/ 5/1955, lớnh Phaựp cuoỏi cuứng rụứi khoỷi Haỷi Phoứng, mieàn Baộc hoaứn toaứn giaỷi phoựng
b Mieàn Nam : Giửừa thaựng 5/1956, Phaựp ruựt khoỷi mieàn Nam khi chửa thửùc hieọn hieọp thửụng toồng
tuyeồn cửỷ thoỏng nhaỏt Vieọt Nam theo ủieàu khoaỷn cuỷa Hieọp ủũnh Giụ-ne-vụ Myừ thay Phaựp, ủửa tay sai Ngoõ ẹỡnh Dieọm leõn naộm chớnh quyeàn ụỷ mieàn Nam, aõm mửu chia caột VN, bieỏn mieàn Nam Vieọt Nam thaứnh thuoọc ủũa kieồu mụựi, caờn cửự quaõn sửù ụỷ ẹoõng Dửụng vaứ ẹoõng Nam AÙ
2 Nhieọm vuù: Nhaõn daõn ta vửứa phaỷi haứn gaộn veỏt thửụng chieỏn tranh, khoõi phuùc kinh teỏ, ủửa
mieàn Baộc tieỏn leõn CNXH, vửứa tieỏp tuùc cuoọc c/m daõn toọc daõn chuỷ nhaõn daõn ụỷ mieàn Nam
II MIEÀN BAẫC HOAỉN THAỉNH CAÛI CAÙCH RUOÄNG ẹAÁT, KHOÂI PHUẽC KINH TEÁ, CAÛI TAẽO QUAN HEÄ SAÛN XUAÁT (1954 – 1960)
1 Hoaứn thaứnh caỷi caựch ruoọng ủaỏt, khoõi phuùc kinh teỏ, haứn gaộn veỏt thửụng chieỏn tranh (1954 – 1958)
a Hoaứn thaứnh caỷi caựch ruoọng ủaỏt: Trong hụn 2 naờm (1954 – 1956) qua 5 ủụùt caỷi caựch ruoọng
ủaỏt, Khaồu hieọu “Ngửụứi caứy coự ruoọng” ủaừ trụỷ thaứnh hieọn thửùc
- Trong caỷi caựch ruoọng ủaỏt, ta phaùm moọt soỏ sai laàm ỷ ẹaỷng, Chớnh phuỷ phaựt hieọn vaứ kũp thụứi sửỷa chửừa trong
naờm 1957 yự nghúa thaộng lụùi cuỷa caỷi caựch ruoọng ủaỏt to lụựn, khoỏi coõng noõng lieõn minh ủửụùc cuỷng coỏ
b Khoõi phuùc kinh teỏ, haứn gaộn veỏt thửụng chieỏn tranh
- Noõng nghieọp: Khai khaồn ruoọng ủaỏt hoang, taờng theõm sửực keựo, noõng cuù Nhieàu coõng trỡnh thuỷy
noõng mụựi ủửụùc xaõy dửùng, giuựp mụỷ roọng dieọn tớch tửụựi, tieõu nửụực Naùn ủoựi ủửụùc giaỷi quyeỏt
- Coõng nghieọp: khoõi phuùc, mụỷ roọng vaứ xaõy dửùng nhieàu nhaứ maựy, xớ nghieọp mụựi
- Thuỷ coõng nghieọp, thửụng nghieọp: nhanh choựng khoõi phuùc, ủaỷm baỷo cung caỏp caực maởt haứng thieỏt yeỏu
- Giao thoõng vaọn taỷi: khoõi phuùc ủửụứng saột, sửỷa chửừa vaứ laứm mụựi ủửụứng oõ toõ, xaõy dửùng beỏn caỷng,haứng
khoõng
- Vaờn hoựa, giaựo duùc ủửụùc ủaồy maùnh
- Y teỏ: ủửụùc quan taõm xaõy dửùng, nhieàu naùn dũch phoồ bieỏn ụỷ mieàn Baộc khoõng coứn
c YÙnghúa: cuỷng coỏ chớnh quyeàn daõn chuỷ nhaõn daõn, taờng cửụứng khaỷ naờng phoứng thuỷ ủaỏt nửụực,
mụỷ roọng Maởt traọn daõn toọc thoỏng nhaỏt vaứ quan heọ ngoaùi giao vụựi nhieàu nửụực treõn theỏ giụựi
2 Caỷi taùo quan heọ saỷn xuaỏt, bửụực ủaàu phaựt trieồn kinh teỏ - xaừ hoọi (1958 – 1960)
a Caỷi taùo quan heọ saỷn xuaỏt: 1958 – 1960: Mieàn Baộc ủaừ caỷi taùo quan heọ saỷn xuaỏt XHCN ủoỏi vụựi
noõng nghieọp, thuỷ coõng nghieọp, thửụng nghieọp nhoỷ, coõng thửụng nghieọp tử baỷn tử doanh, khaõu chớnh laứ hụùp taực hoựa noõng nghieọp Cuoỏi 1960, mieàn Baộc coự treõn 85 % hoọ noõng daõn vụựi 70 % ruoọng ủaỏt vaứo hụùp taực xaừ noõng nghieọp, hụn 87 % thụù thuỷ coõng, 45 % ngửụứi buoõn baựn nhoỷ vaứo hụùp taực xaừ
- ẹoỏi vụựi tử saỷn daõn toọc: Caỷi taùo baống hoứa bỡnh, cuoỏi 1960 coự hụn 95 % hoọ tử saỷn vaứo coõng tử hụùp doanh
* Keỏt quaỷ: ẹaừ xoựa boỷ cụ baỷn cheỏ ủoọ ngửụứi boực loọt ngửụứi, thuực ủaồy saỷn xuaỏt phaựt trieồn
* Haùn cheỏ: Ta maộc moọt soỏ sai laàm nhử ủoàng nhaỏt caỷi taùo vụựi xoựa boỷ tử hửừu vaứ caực thaứnh phaàn
caự theồ, thửùc hieọn sai nguyeõn taộc xaõy dửùng hụùp taực xaừ laứ tửù nguyeọn, coõng baống, daõn chuỷ
b Xaõy dửùng vaứ phaựt trieồn kinh teỏ, xaừ hoọi:
- Kinh teỏ: troùng taõm laứ phaựt trieồn kinh teỏ quoỏc doanh Naờm 1960 coự 172 xớ nghieọp lụựn do trung
ửụng quaỷn lyự vaứ 500 xớ nghieọp do ủũa phửụng quaỷn lyự Vaờn hoựa, giaựo duùc, y teỏ: phaựt trieồn Naờm
1960 soỏ hoùc sinh taờng 80% so vụựi 1957, cụ sụỷ y teỏ taờng 11 laàn so vụựi 1955
III MIEÀN NAM ẹAÀU TRANH CHOÁNG CHEÁ ẹOÄ Mể – DIEÄM, GIệế GèN VAỉ PHAÙT TRIEÅN LệẽC LệễẽNG CAÙCH MAẽNG TIEÁN TễÙI ẹOÀNG KHễÛI.
1 ẹaàu tranh choỏng cheỏ ủoọ Mú – Dieọm, giửừ gỡn vaứ phaựt trieồn lửùc lửụùng caựch maùng (1954 – 1959)
Trang 2- Töø giöõa naím 1954, caùch máng mieăn Nam chuyeơn töø ñaâu tranh vuõ trang sang ñaâu tranh chính trò, ñoøi thi haønh Hieôp ñònh Giô-ne-vô, ñoøi hieôp thöông toơng tuyeơn cöû thoâng nhaât ñaât nöôùc, ñoøi caùc quyeăn töï do, dađn sinh, dađn chụ; choâng “toâ coông, dieôt coông”, “tröng caău dađn yù” Phong traøo bò khụng boâ, ñaøn aùp nhöng vaên dađng cao, lan roông khaĩp thaønh thò vaø nođng thođn, lođi cuoân mói taăng lôùp tham gia
2 Phong traøo Ñoăng Khôûi (1959 – 1960)
a Nguyeđn nhađn: 1957-1959: Ngođ Ñình Dieôm ban haønh chính saùch “toâ coông, dieôt coông”, ra ñáo
luaôt 10/59 ñaịt coông sạn ra ngoaøi voøng phaùp luaôt, laøm löïc löôïng caùch máng bò toơn thaât naịng.
Thaùng 01/1959, Hoôi nghò Trung öông Ñạng 15 xaùc ñònh: caùch máng mieăn Nam khođng coù con ñöôøng naøo khaùc laø söû dúng báo löïc caùch máng ñaùnh ñoơ chính quyeăn Myõ - Dieôm Phöông höôùng cô bạn laø khôûi nghóa giaønh chính quyeăn veă tay nhađn dađn baỉng löïc löôïng vuõ trang
b Dieên bieân: Luùc ñaău phong traøo noơ ra ôû töøng ñòa phöông nhö Vónh Thánh, Baùc AÙi (2/1959), Traø
Boăng (8/1959)…, sau lan khaĩp mieăn Nam, tieđu bieơu laø cuoôc “Ñoăng khôûi” ôû Beân Tre
- Ngaøy 17/1/1960, “Ñoăng khôûi” noơ ra ôû 3 xaõ Ñònh Thuyû, Phöôùc Hieôp, Bình Khaùnh (huyeôn Moû Caøy, tưnh Beân Tre), töø ñoù lan khaĩp huyeôn Moû Caøy vaø tưnh Beân Tre Phong traøo lan khaĩp Nam Boô, Tađy Nguyeđn vaø moôt soâ nôi ôû Trung Trung boô
c YÙ nghóa: - Giaùng ñoøn naịng neă vaøo chính saùch thöïc dađn môùi cụa Myõ Laøm lung lay taôn goâc cheâ ñoô tay
sai Ngođ Ñình Dieôm Ñaùnh daâu böôùc phaùt trieơn cụa caùch máng Vieôt Nam: töø theâ giöõ sang theâ tieân cođng
- Ngaøy 20/12/1960, Maịt traôn dađn toôc giại phoùng mieăn Nam Vieôt Nam ra ñôøi, ñoaøn keât toaøn dađn ñaâu tranh choâng Myõ - Dieôm
VI MIEĂN BAĨC BÖÔÙC ÑAĂU XAĐY DÖÏNG CÔ SÔÛ VAÔT CHAÂT KÓ THUAÔT CỤA CNXH(1961 – 1965)
1 Ñái hoôi ñái bieơu toaøn quoâc laăn thöù III cụa Ñạng (thaùng 9/1960).
a Hoaøn cạnh lòch söû: Giöõa luùc caùch máng hai mieăn Nam – Baĩc coù nhöõng böôùc tieân quan tróng, Ñạng
Lao ñoông Vieôt Nam toơ chöùc Ñái hoôi ñái bieơu toaøn quoâc laăn thöù III töø ngaøy 5 ñeân 10/9/1960 tái Haø Noôi
b Noôi dung: - Ñeă ra nhieôm vú chieân löôïc cho caùch máng cạ nöôùc vaø töøng mieăn
+ Mieăn Baĩc: caùch máng xaõ hoôi chụ nghóa coù vai troø quyeât ñònh nhaât
+ Mieăn Nam: Caùch máng dađn toôc dađn chụ nhađn dađn coù vai troø quyeât ñònh tröïc tieâp
+ Caùch máng hai mieăn coù quan heô maôt thieât, gaĩn boù nhau nhaỉm hoaøn thaønh caùch máng dađn toôc
dađn chụ nhađn dađn trong cạ nöôùc, thöïc hieôn hoøa bình thoâng nhaât nöôùc nhaø
- Thạo luaôn baùo caùo chính trò, baùo caùo söûa ñoơi ñieău leô Ñạng
- Thođng qua keâ hóach 5 naím laăn thöù nhaât (1961 – 1965) xađy döïng CNXH ôû mieăn Baĩc
- Baău BCH Trung öông Ñạng do Hoă Chí Minh laøm Chụ tòch vaø Leđ Duaơn laøm Toơng Bí Thö
2 Mieăn Baĩc thöïc hieôn keâ hoách Nhaø nöôùc 5 naím (1961 – 1965)
- Cođng nghieôp ñöôïc öu tieđn xađy döïng, giaù trò sạn löôïng cođng nghieôp naịng naím 1965 taíng 3 laăn
so vôùi 1960, cođng nghieôp quoâc doanh chieâm tyû tróng 93% toơng giaù trò sạn löôïng cođng nghieôp
- Nođng nghieôp: ñái boô phaôn nođng dađn tham gia HTX nođng nghieôp.
- Thöông nghieôp ñöôïc öu tieđn phaùt trieơn, goùp phaăn phaùt trieơn kinh teẫ, cụng coâ QHSX môùi.
- Giao thođng phaùt trieơn cạ trong nöôùc vaø quoâc teâ.
- Giaùo dúc – y teâ coù böôùc phaùt trieơn mánh
- Chi vieôn cho mieăn Nam cạ nhađn löïc vaø vaôt löïc ñeơ chieân ñaâu vaø xađy döïng vuøng giại phoùng.
- Ngaøy 7/02/1965, Myõ gađy chieân tranh phaù hoái mieăn Baĩc laăn thöù nhaât, mieăn Baĩc chuyeơn höôùng xađy döïng vaø phaùt trieơn kinh teâ cho phuø hôïp vôùi ñieău kieôn chieân tranh
V MIEĂN NAM CHIEÂN ÑAÂU CHOÂNG CHIEÂN LÖÔÏC “CHIEÂN TRANH ÑAỊC BIEÔT” CỤA MYÕ (1961 – 1965)
1 Chieân löôïc “Chieân tranh ñaịc bieôt” cụa Myõ ôû mieăn Nam.
a Boâi cạnh lòch söû: Cuoâi 1960, Myõ ñeă ra vaø thöïc hieôn “Chieân tranh ñaịc bieôt” (1960 – 1965)
Trang 3b Âm mưu: Là hình thức xâm lược thực dân kiểu mới, được tiến hành bằng quân đội tay sai,
dưới sự chỉ huy của hệ thống “cố vấn”, vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện chiến tranh của Mỹ Âm mưu cơ bản: “dùng người Việt đánh người Việt”
c Thủ đoạn: - Kế hoạch Staley – Taylor: Bình định miền Nam trong 18 tháng Tăng viện trợ
quân sự cho Diệm, tăng cường cố vấn Mỹ Dồn dân lập “Ấp chiến lược”, trang bị hiện đại, sử dụng phổ biến các chiến thuật mới như “trực thăng vận” và “thiết xa vận” Thành lập Bộ chỉ huy quân sự Mỹ ở miền Nam (MACV) Mở nhiều cuộc hành quân càn quét, tiến hành nhiều hoạt động phá hoại miền Bắc nhằm ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho miền Nam
2 Miền Nam chiến đấu chống “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ.
Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam VN và Đảng lãnh đạo nhân dân ta kết hợp đấu tranh
chính trị với đầu tranh vũ trang, nổi dậy tiến công địch trên ba vùng chiến lược (rừng núi, nông thôn đồng bằng và đô thị), bằng ba mũi giáp công (chính trị, quân sự, binh vận).
a Đánh bại kế hoạch Staley – Taylor (1961 – 1963): 1961-1962: quân giải phóng đẩy lùi nhiều
cuộc tiến công của địch Đấu tranh chống và phá “Ấp chiến lược”: diễn ra gay go quyết liệt giữa ta
và địch Ta phá “ACL” đi đôi với dựng làng chiến đấu
* Đấu tranh quân sự: Ngày 02.01.1963, quân dân ta thắng lớn ở trận Ấp Bắc, đánh bại cuộc
hành quân càn quét của 2000 Mỹ-ngụy Sài Gòn có cố vấn Mỹ chỉ huy với phương tiện chiến tranh hiện đại
* Đấu tranh chính trị: Mạnh mẽ khắp các đô thị lớn, nổi bật là đấu tranh của “đội quân tóc
dài”, của các “tín đồ” Phật giáo…=> Góp phần đẩy nhanh suy sụp của chính quyền Ngô Đình Diệm.
- Ngày 1.11.1963, Mỹ giật dây cho các tướng lĩnh Sài Gòn đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm Chính quyền Sài Gòn lâm vào tình trạng khủng hoảng
b Đánh bại kế hoạch Johnson – Mac Namara: * Đánh phá “Ấp chiến lược”: từng mảng lớn
“Ấp chiến lược” của địch bị phá vỡ, làm phá sản cơ bản “xương sống” của chiến tranh đặc biệt
* Về quân sự: Đông – Xuân 1964 – 1965, ta thắng lớn ở trận Bình Giã (02.12.1964), đánh bại chiến lược
“trực thăng vận” và “thiết xa vận” Sau đó, ta tiếp tục giành thắng lợi ở An Lão, Ba Gia, Đồng Xoài
=> Làm phá sản về cơ bản chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ.
3 Ý nghĩa Mỹ đã thất bại trong việc sử dụng miền Nam Việt Nam làm thí điểm một loại hình
chiến tranh để đàn áp phong trào cách mạng trên thế giới Mỹ buộc phải chuyển sang chiến lược
“Chiến tranh cục bộ” Chứng tỏ đường lối lãnh đạo của Đảng là đúng đắn và sự trưởng thành
nhanh chóng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
HAI MIỀN ĐẤT NƯỚC TRỰC TIẾP CHIẾN ĐẤUCHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC
MIỀN BẮC VỪA CHIẾN ĐẤU VỪA SẢN XUẤT (1965 – 1973)
I MIỀN NAM CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA MỸ (1965 – 1968)
1 Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mĩ ở miền Nam
a Âm mưu: Giữa 1965, chiến lược “chiến tranh đặc biệt” bị phá sản, Mỹ phải chuyển sang
chiến lược “chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và mở rộng phá hoại ra miền Bắc Đây là hình thức
chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới, được tiến hành bằng lực lượng viễn chinh Mỹ là chủ yếu
cùng quân đồng minh và quân đội Sài Gòn với các phương tiện chiến tranh hiện đại
b Thủ đoạn: Mỹ ồ ạt đưa quân vào miền Nam và tăng cường phát triển ngụy quân Với ưu thế
về quân sự, Mỹ cho mở cuộc hành quân “tìm , diệt” “bình định” vào vùng căn cứ kháng chiến
2 Quân dân miền Nam chiến đấu chống “chiến tranh cục bộ”
Ta chiến đấu chống “chiến tranh cục bộ” với ý chí quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược.
a Quân sự: * Trận Vạn Tường ( Quãng Ngãi )
- 18/08/1965: Mỹ huy động 9000 quân tấn công Vạn Tường.
- Kết quả: Sau 1 ngày chiến đấu, ta loại khỏi vòng chiến 900 địch, 22 xe tăng, 13 máy bay
- Ý nghĩa: Được coi là “Ấp Bắc” đối với Mỹ, mở đầu cao trào “tìm Mỹ đánh, tìm ngụy diệt”.
Trang 4* Cuộc tấn công 2 mùa khô:
- 1965-1966 : Mỹ huy động 72 vạn quân (22 vạn Mỹ và đồng minh), mở 450 cuộc hành quân, có
5 cuộc hành quân “tìm diệt” lớn, nhắm vào hai hướng chiến lược chính: Liên khu V và Đông Nam Bộ.
+ Ta tấn công khắp nơi, giành nhiều thắng lợi, loại khỏi vòøng chiến 104.000 địch (có 45.500 Mỹ và đồng minh), bắn rơi 1430 máy bay.
- 1966-1967 : Mỹ huy động 98 vạn quân (44 vạn Mỹ và đồng minh), mở 895 cuộc hành quân, có 3
cuộc hành quân “bình định” và “tìm diệt” lớn, nhằm tiêu diệt quân chủ lực và cơ quan đầu não của ta
+ Ta tấn công khắp nơi, đập tan cuộc hành quân “tìm diệt” và “bình định” của Mỹ, loại khỏi vòng chiến 151.000 địch (73.500 Mỹ và đồng minh), bắn rơi 1231 máy bay
b Chính trị: Uy tín mặt trận dân tộc GPMN Việt Nam lên cao
3 Cuộc tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt Tết Mậu Thân 1968
a Hoàn cảnh lịch sử: Ta thắng lợi trên cả 2 mặt trận chính trị và quân sự Lợi dụng mâu thuẫn
trong bầu cử Tổng thống Mỹ
b Mục tiêu: Tiêu diệt bộ phận quan trọng quân viễn chinh Mỹ, làm sụp đổ ngụy quyền, buộc
Mỹ phải tiến hành đàm phán rút quân
c Diễn biến : * Đợt 1: Từ 30/1/1968 đến 25/02/1968: Ta đồng loạt tấn công 37/44 tỉnh, 4/6 đô
thị, 64/242 quận
- Tại Sài Gòn: Ta tấn công các vị trí đầu não của địch (Dinh Độc lập,Toà đại sứ Mỹ,Bộ tổng tham mưu Ngụy, Tổng nha cảnh sát Sài Gòn , sân bay Tân Sơn Nhất ,đài phát thanh…)
- Kết quả: Ta loại khỏi vòng chiến 147.000 địch (43000 Mỹ), phá hủy khối lượng lớn vật chất và
các phương tiện chiến tranh của địch
* Đợt 2 (tháng 5, 6) và đợt 3 (tháng 8, 9): Ta gặp nhiều khó khăn và tổn thất
* Nguyên nhân: Do ta “chủ quan trong đánh giá tình hình, đề ra yêu cầu chưa sát với thực tế…,
không kịp thời kiểm điểm rút kinh nghiệm để đánh giá tình hình và có chủ trương chuyển hướng kịp thời, chậm thấy những cố gắng mới của địch và khó khăn lúc đó của ta”
d Ý nghĩa: Làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ Buộc Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá” chiến tranh và
chấm dứt phá hoại miền Bắc, chấp nhận đến bàn hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam
II MIỀN BẮC VỪA CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI LẦN THỨ NHẤT CỦA MỸ, VỪA SẢN XUẤT (1965 – 1968).
1 Mỹ tiến hành chiến tranh bằng không quân và hải quân phá hoại miền Bắc.
Ngày 5/8/1964, Mỹ dựng lên "sự kiện vịnh Bắc Bộ" cho máy bay ném bom, bắn phá một số nơi ở miền Bắc (cửa sông Gianh, Vinh Bến Thủy) Ngày 7/2/1965, Mỹ ném bom thị xã Đồng Hới, đảo Cồn Cỏ chính thức gây ra cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân đối với miền Bắc
* Âm mưu: Phá tiềm lực kinh tế - quốc phòng, phá công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc.
Ngăn chặn chi viện từ bên ngoìa vào miền Bắc và từ miền Bắc vào miền Nam Uy hiếp tinh thần, làm lung lay quyết tâm chống Mỹ của nhân dân Việt Nam
2 Miền Bắc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại, vừa sản xuất vừa làm nghĩa vụ hậu phương
a Miền Bắc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại
Chuyển mọi hoạt động sang thời chiến, quân sự hóa toàn dân, tiếp tục chiến đấu và sản xuất Chú trọng : đẩy mạnh kinh tế địa phương (công nông nghiệp, giao thông vận tải) đảm bảo phục vụ chiến tranh Với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, quân dân miền Bắc thi đua chống Mỹ Sau hơn 4 năm (5.08.1964 > 01.11 1968), miền Bắc bắn rơi 3.243 máy bay, bắn chìm
143 tàu chiến Ngày 1/11/1968, Mỹ buộc phải ngưng ném bom miền Bắc
b Miền Bắc vừa sản xuất vừa làm nghĩa vụ hậu phương:
* Sản xuất: Nông nghiệp: diện tích canh tác được mở rộng, năng suất tăng Công nghiệp: năng
lực sản xuất ở một số ngành được giữ vững, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của sản xuất và đời sống Giao thông vận tải: đảm bảo thường xuyên thông suốt
Trang 5* Làm nghĩa vụ hậu phương: Miền Bắc phấn đấu vì tiền tuyến kêu gọi, hậu phương sẵn sàng
đáp lại: “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”
Tuyến đường Hồ Chí Minh trên bộ và trên biển bắt đầu khai thông (tháng 5.1959), nối liền hậu phương với tiền tuyến
III CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN LƯỢC “VIỆT NAM HÓA” VÀ "ĐÔNG DƯƠNG HÓA CHIẾN TRANH“ (1969 – 1973)
1 Chiến lược “Việt Nam hóa” và “Đông Dương hóa” chiến tranh của Mỹ.
a Bối cảnh: Sau thất bại của chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, Mỹ phải chuyển sang chiến lược
“Việt Nam hóa” và “Đông Dương hóa” chiến tranh
b Âm mưu: Đây là hình thức chiến tranh thực dân kiểu mới được tiến hành bằng quân đội Sài
Gòn là chủ yếu, có sự phối hợp của hỏa lực và không quân Mỹ, vẫn do Mỹ chỉ huy bằng hệ thống cố vấn tăng viện trợ giúp quân số ngụy để quân ngụy tự gánh vác được chiến tranh Mở rộng xâm lược Lào và Campuchia
2 Chiến đấu chống chiến lược “Việt Nam hóa” chiến tranh và “Đông Dương hóa” chiến tranh
Là chống lại cuộc chiến tranh toàn diện được tăng cường và mở rộng ra toàn Đông Dương Ta vừa chiến đấu trên chiến trường vừa đấu tranh trên mặt trận ngoại giao
a Thắng lợi về chính trị: Ngày 6.6.1969, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam
Việt Nam thành lập, được 23 nước công nhận, 21 nước đặt quan hệ ngoại giao Ngày 24 – 25.04.1970, Hội nghị cấp cao 3 nước Đông Dương quyết tâm đoàn kết chống Mỹ Quần chúng nổi dậy phá “Ấp chiến lược”, chống “bình định”
b Thắng lợi quân sự: Ngày 30.04 – 30.06.1970, quân dân Việt – Campuchia đập tan cuộc hành
quân xâm lược Campuchia của 10 vạn Mỹ và quân Sài Gòn, loại khỏi vòng chiến 17.000 địch, giải
phóng 5 tỉnh đông bắc với 4,5 triệu dân Từ 12.02 đến 23.03, quân dân Việt – Lào đập tan cuộc
hành quân “Lam Sơn 719” của Mỹ và quân Sài Gòn, loại khỏi vòng chiến 22.000 địch, giữ vững hành lang chiến lược của cách mạng Đông Dương
3 Cuộc Tiến công chiến lược 1972 30/3/1972: quân ta bất ngờ mở cuộc tiến công chiến lược,
đánh vào Quảng Trị, lấy Quảng Trị làm hướng tấn công chủ yếu, rồi phát triển rộng khắp miền Nam Sau đó, địch phản công mạnh, gây cho ta nhiều thiệt hại Mỹ tiến hành trở lại chiến tranh phá hoại miền Bắc
* Ý nghĩa: Giáng đòn mạnh vào chiến lược “Việt Nam hóa” chiến tranh Buộc Mỹ phải tuyên
bố “Mỹ hóa” trở lại cuộc chiến tranh (thừa nhận sự thất bại của chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh)
IV MIỀN BẮC KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI, CHIẾN ĐẤU CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI LẦN THỨ HAI CỦA MỸ (19691973)
1 Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội.
- Nông nghiệp: Chính phủ chủ trương khuyến khích sản xuất, chú trọng chăn nuôi, sản xuất,
thâm canh tăng vụ (5 tấn/ha), sản lượng lương thực năm 1970 tăng hơn 60 vạn tấn so với 1968
- Công nghiệp : Khôi phục và xây dựng, ưu tiên thủy điện Thác Bà (Hòa Bình) Giá trị sản lượng
công nghiệp 1971 tăng 142% so với 1968
- Giao thông vận tải : nhanh chóng khôi phục - Văn hóa, giáo dục, y tế: phục hội và phát triển.
2 Miền Bắc chống chiến tranh phá hoại lần II :
a Hoàn cảnh: - Ngày 6/4/1972, Mỹ ném bom một số nơi thuộc khu IV cũ Ngày 16.04, chính
thức tiến hành chiến tranh không quân phá hoại miến Bắc lần II
b Âm mưu: Phá tiềm lực kinh tế - quốc phòng, phá công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc.
Ngăn chặn chi viện từ bên ngoìa vào miền Bắc và từ miền Bắc vào miền Nam Uy hiếp tinh thần, làm lung lay quyết tâm chống Mỹ của nhân dân Việt Nam Cứu nguy cho chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”
b Diễn biến: Nhờ được chuẩn bị trước và với tư thế sẵn sàng chiến đấu, miền Bắc tiếp tục
chuyển sang kinh tế thời chiến, đảm bảo liên tục sản xuất và giao thông chiến lược Từ 14/12/1972, sau 2 tháng ngưng ném bom để hỗ trợ cho mưu đồ chính trị và ngoại giao mới, Nixon mở cuộc tập kích bắn
Trang 6phá dữ dội Hà Nội, Hải Phòng bằng B52 trong 12 ngày đêm (từ 18/12/1972 đến 29/12/1972) nhằm giành
thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta ký hiệp định có lợi cho Mỹ Quân dân miền Bắc đánh bại cuộc tập kích của Mỹ, làm nên trận : “Điện Biên Phủ trên không” Ta hạ 81 máy bay (34 chiếc B52, 5 chiếc F111), bắt sống 43 phi công Buộc Mỹ phải tuyên bố ngưng các hoạt động chống phá miền Bắc (15.01.1973) vàký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam
3 Miền Bắc chi viện miền Nam: Đảm bảo tiếp nhận hàng viện trợ từ bên ngoài và chi viện theo yêu
cầu của tiền tuyến miền Nam, Lào và Campuchia 19691971: hàng chục vạn thanh niên nhập ngũ 60% vào miền Nam, Lào, Campuchia Năm 1972, 22 vạn thanh niên nhập ngũ vào chiến trường
V HIỆP ĐỊNH PARIS VỀ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH LẬP LẠI HÒA BÌNH Ở VIỆT NAM
1 Hoàn cảnh: Sau Mậu Thân 1968 và thắng lợi của ta trong chiến tranh phá hoại II, Mỹ phải
thương lượng từ 13/5/1968 (Từ 25/1/1969, giữa 4 bên gồm Mỹ + Việt Nam Cộng hòa và Việt Nam dân chủ cộng hòa + Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam)
Sau nhiều cuộc tiếp xúc, lập trườøng hai bên quá xa nhau: Việt Nam đòi Mỹ và đồng minh rút quân, tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản và quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam Ngược lại, Mỹ đòi miền Bắc rút quân và từ chối ký dự thảo Hiệp định dù đã thỏa thuận (10.1972) Tháng 12/1972, Mỹ mở cuộc tập kích bằng máy bay chiến lược B52 vào Hà Nội và Hải Phòng trong 12 ngày đêm Việt Nam đập tan cuộc tập kích bằng không quân của Mỹ, buộc Mỹ phải ký Hiệïp định Paris
Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam được ký kết
2 Nội dung của Hiệp định Paris
- Hoa Kỳ và các nước cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam
- Hai bên ngừng bắn ở miền Nam lúc 24 giờ ngày 27/01/1973 và Hoa Kì cam kết chấm dứt mọi hoạt động chống phá miền Bắc Việt Nam
- Hoa Kỳ rút hết quân viễn chinh và quân chư hầu, phá hết các căn cứ quân sự Mỹ, cam kết không tiếp tục can thiệp vào nội bộ của miền Nam Việt Nam
- Nhân dân miền Nam tự quyết định tương lai chính trị thông qua tổng tuyển cử tự do
- Các bên công nhận thực tế miền Nam Việt Nam có 2 chính quyền, 2 quân đội, 2 vùng kiểm soát và 3 lực lượng chính trị
- Hai bên ngừng bắn, trao trả cho nhau tù binh và dân thường bị bắt
- Hoa Kỳ cam kết góp phần vào việc hàn gắn vết thương chiến tranh ở Việt Nam và Đông Dương, thiết lập quan hệ bình thường cùng có lợi với Việt Nam
3 Ý nghĩa lịch sử : Là thắng lợi của sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị, quân sự, ngoại giao, là
kết quả của cuộc đấu tranh kiên cường, bất khuất của quân dân ta trên cả 2 miền đất nước Mở ra bước ngoặt mới cho cách mạng Việt Nam, tạo thời cơ thuận lợi để nhân dân ta giải phóng miền Nam
KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI MIỀN BẮC, GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN MIỀN NAM (1973 – 1975)
I MIỀN BẮC KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI, RA SỨC CHI VIỆN CHO MIỀN NAM
- Sau Hiệp định Paris 1973, thay đổi so sánh lực lượng ở miền Nam có lợi cho cách mạng
- Trong hai năm 1973 – 1974 : Miền Bắc cơ bản khôi phục mọi mặt, kinh tế có bước phát triển + Đưa vào chiến trường 20 vạn bộ đội Đột xuất trong hai tháng đầu năm 1975, miền Bắc đưa vào Nam 57 000 bộ đội cùng khối lượng vật chất - kỹ thuật khổng lồ, đáp ứng cuộc Tổng tiến công
II MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG ĐỊCH “BÌNH ĐỊNH – LẤN CHIẾM” TẠO THẾ VÀ LỰC TIẾN TỚI GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN.
Sau Hiệp định Paris 1973, Mĩ vẫn tiếp tục viện trợ quân sự, kinh tế cho chính quyền Sài Gòn, ngang nhiên phá hoại Hiệp định Paris, tiến hành chiến dịch “tràn ngập lãnh thổ”, mở những cuộc hành quân “bình định -lấn chiếm” vùng giải phóng của ta, tiếp tục chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”
Tháng 7/1973, Hội nghị Trung ương lần thứ 21 nêu rõ nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền
Nam trong giai đoạn hiện tại là tiếp tục cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân bằng con đường cách
Trang 7mạng bạo lực, phải nắm vững chiến lược tiến công, kiên quyết đấu tranh trên cả ba mặt trận: quân
sự, chính trị, ngoại giao Cuối năm 1974 đầu năm 1975, ta mở đợt hoạt động quân sự Đông – Xuân
vào hướng Nam Bộ, trọng tâm là đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ Đẩy mạnh đấu tranh chính trị, ngoại giao, tố cáo Mĩ và chính quyền Sài Gòn vi phạm Hiệp định Paris, nêu cao tính chính nghĩa cuộc chiến đấu của nhân dân ta, đòi lật đổ chính quyền Nguyễn Văn thiệu, thực hiện các quyền tự do, dân chủ
III GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN MIỀN NAM, GIÀNH TOÀN VẸN LÃNH THỔ TỔ QUỐC.
1 Chủ trương, kế hoạch giải phóng miền Nam: Cuối năm 1974 đầu năm 1975, trong tình hình
so sánh lực lượng ở miền Nam thay đổi có lợi cho cách mạng, Bộ chính trị Trung ương Đảng đề ra
kế hoạch giải phóng miền Nam trong hai năm 1975 – 1976, nhấn mạnh “nếu thời cơ thì lập tức
giải phóng miền Nam trong năm 1975”.
2 Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975
a Chiến dịch Tây Nguyên (4/3 đến 24/3/1975)
- Tây Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng Bộ Chính trị quyết định chọn Tây Nguyên làm hướng tiến công chủ yếu trong năm 1975
- Ngày 10/3/1975, sau khi đánh nghi binh ở Pleiku, Kontum, ta tiến công và giải phóng buôn Mê Thuột Ngày 12.03, địch phản công chiếm lại nhưng không thành
- Ngày 14/3/1975, Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh rút quân khỏi Tây Nguyên Trên đường rút chạy, chúng bị quân ta truy kích tiêu diệt Ngày 24.03.1975, giải phóng Tây Nguyên với 60 vạn dân
* Ý nghĩa : Chiến dịch Tây Nguyên thắng lợi đã chuyển cuộc kháng chiến sang giai đoạn mới:
Từ tiến công chiến lược ở Tây Nguyên phát triển thành Tổng tiến công chiến lược trên toàn miền Nam
b Chiến dịch Huế Đà Nẵng (21/3 đến 29/03/1975)
- Trong khi chiến dịch Tây Nguyên tiếp diễn, Bộ chính trị quyết định giải phóng hoàn toàn miền Nam, trước hết là chiến dịch giải phóng Huế Đà Nẵng
- 25/03, ta tấn công vào Huế và hôm sau (26/03) giải phóng Huế và toàn tỉnh Thừa Thiên
- Trong cùng thời gian, ta giải phóng thị xã Tam Kỳ, Quảng Ngãi, Chu Lai, uy hiếp Đà Nẵng từ
phía Nam Đà Nẵng rơi vào thế cô lập, hơn 10 vạn quân địch hỗn loạn, mất hết khả năng chiến đấu
- Sáng 29/3 quân ta tiến công Đà Nẵng, đến 3 giờ chiều ta chiếm toàn bộ thành phố Cùng thời gian này,
các tỉnh còn lại ven biển miền Trung, Nam Tây Nguyên, một số tỉnh ở Nam Bộ lần lượt được giải phóng
c Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (26/4 đến 30/4/1975) :
- Sau hai chiến dịch, Bộ chính trị nhận định: "Thời cơ chiến lược mới đã đến, ta có điều kiện hoàn thành sớm quyết tâm giải phóng miền Nam trước tháng 5/1975" với phương châm “ thần
tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng” Chiến dịch giải phóng Sài Gòn được mang tên “Chiến dịch Hồ
Chí Minh”.
Trước khi mở chiến dịch HCM, quân ta đánh Xuân Lôïc, Phan Rang – những căn cứ phòng thủ
trọng yếu của địch để bảo vệ phía đông Sài Gòn, làm Mỹ – nguỵ hoảng loạn
- 18/4/1975: Tổng thống Mỹ ra lệnh di tản người Mỹ 21/4, Nguyễn Văn Thiệu từ chức tổng thống.
- 17 giờ ngày 26/4, quân ta mở đầu chiến dịch, 5 cánh quân tiến vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm các cơ quan đầu não của địch
- 10 giờ 45 phút ngày 30/4, xe tăng của ta tiến vào Dinh Độc Lập, bắt sống taòn bộ Chính phủ
Trung ương Sài Gòn Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng không điều kiện 11 giờ 30 phút cờ cách
mạng tung bay trên tòa nhà Phủ tổng thống, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng Các tỉnh còn lại của Nam Bộ, nhân dân đã nhất tề nổi dậy và tiến công giải phóng
- Ngày 2/5/1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng.
IV Ý NGHĨA LỊCH SỬ, NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI
Trang 81 YÙ nghúa : - Keỏt thuực 21 naờm chieỏn ủaỏu choỏng Myừ vaứ 30 naờm chieỏn tranh giaỷi phoựng daõn toọc,
baỷo veọ Toồ quoỏc tửứ sau Caựch maùng thaựng Taựm 1945, chaỏm dửựt aựch thoỏng trũ cuỷa chuỷ nghúa ủeỏ quoỏc vaứ cheỏ ủoọ phong kieỏn ụỷ nửụực ta, hoaứn thaứnh caựch maùng daõn toọc daõn chuỷ nhaõn daõn, thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực
- Mụỷ ra moọt kyỷ nguyeõn mụựi cuỷa lũch sửỷ daõn toọc: ủaỏt nửụực ủoọc laọp, thoỏng nhaỏt, ủi leõn CNXH
- Taực ủoọng maùnh ủeỏn tỡnh hỡnh theỏ giụựi, coồ vuừ phong traứo caựch maùng giaỷi phoựng daõn toọc theỏ giụựi
2 Nguyeõn nhaõn thaộng lụùi :
- Nguyeõn nhaõn chớnh laứ do coự sửù laừnh ủaùo saựng suoỏt cuỷa ẹaỷng ủửựng ủaàu laứ Chuỷ tũch Hoà Chớ
Minh vụựi ủửụứng loỏi chớnh trũ, quaõn sửù ủoọc laọp, tửù chuỷ, ủửụứng loỏi caựch maùng ủuựng ủaộn, saựng taùo, phửụng phaựp ủaỏu tranh linh hoaùt, keỏt hụùp ủaỏu tranh quaõn sửù, chớnh trũ, ngoaùi giao
- Nhaõn daõn ta giaứu loứng yeõu nửụực, ủoaứn keỏt nhaỏt trớ, lao ủoọng caàn cuứ, chieỏn ủaỏu duừng caỷm vỡ sửù nghieọp caựch maùng
- Haọu phửụng mieàn Baộc ủaựp ửựng kũp thụứi caực yeõu caàu cuỷa cuoọc chieỏn ủaỏu ụỷ hai mieàn Sửù phoỏi hụùp chieỏn ủaỏu vaứ ủoaứn keỏt giuựp ủụừ cuỷa ba daõn toọc ụỷ ẹoõng Dửụng
- Sửù ủoàng tỡnh uỷng hoọ, giuựp ủụừ cuỷa caực lửùc lửụùng caựch maùng, hoứa bỡnh, daõn chuỷ treõn theỏ giụựi, nhaỏt laứ cuỷa Lieõn Xoõ, Trung Quoỏc vaứ caực nửụực xaừ hoọi chuỷ nghúa khaực
- Nhaõn daõn Myừ vaứ nhaõn daõn theỏ giụựi phaỷn ủoỏi cuoọc chieỏn tranh xaõm lửụùc Vieọt Nam cuỷa Myừ
VIEÄT NAM TRONG NAấM ẹAÀU SAU THAẫNG LễẽI CUOÄC KHAÙNG CHIEÁN
CHOÁNG Mể CệÙU NệễÙC (1975 – 1976)
I TèNH HèNH HAI MIEÀN NAM BAẫC SAU NAấM 1975
- Qua hơn 20 năm (1954 -1975) tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, miền Bắc đạt đợc những thành tựu to lớn và toàn diện, đã xây dựng đợc những cơ sở vật chất-kĩ thuật ban đầu của chủ nghĩa xã hội Nhng cuộc chiến tranh phá hoại của Mĩ hết sức ác liệt, đã tàn phá nặng nề, gây hậu quả đối với miền Bắc Miền Nam đã hoàn toàn giải phóng, nhng cuộc chiến tranh của Mĩ đã gây ra hậu quả nặng nề Nhiều làng mạc, đồng ruộng bị tàn phá, bom mìn còn bị vùi lấp trên các cánh đồng, ruộng v ờn ủội ngũ thất nghiệp lên tới hàng triệu ngời
- Miền Nam có nền kinh tế trong chừng mực nhất định phát triển theo hớng t bản, song về cơ bản vẫn mang tính chất của nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, sản xuất nhỏ và phân tán là phổ biến, phát triển mất cân đối, lệ thuộc nặng nề vào viện trợ từ bên ngoài
II Khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội ở hai miền đất nớc
ễÛ miền Bắc, đến giữa năm 1976, miền Bắc mới căn bản hoàn thành nhiệm vụ khắc phục hậu quả
chiến tranh, khôi phục kinh tế
ễÛ miền Nam, việc thành lập chính quyền cách mạng và đoàn thể quần chúng các cấp nhanh chóng
đợc thực hiện Chính quyền cách mạng thành lập ngay sau khi đợc giải phóng Hàng triệu đồng bào đợc hồi hơng, chuyển về nông thôn tham gia sản xuất hoặc đi xây dựng vùng kinh tế mới
Chính quyền cách mạng tịch thu toàn bộ tài sản và ruộng đất của bọn phản động, tuyên bố xoá bỏ quan hệ bóc lột phong kiến, tiến hành điều chỉnh ruộng đất trong nội bộ nông dân, quốc hữu hoá ngân hàng, thay đồng tiền cũ bằng đồng tiền mới của cách mạng
Chú trọng khôi phục sản xuất nông nghiệp để đáp ứng nhu cầu cấp bách và lâu dài của nhân dân về lơng thực Các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp và thơng nghiệp trở lại hoạt động
Các hoạt động văn hoá, giáo dục, y tế v.v đợc tiến hành khẩn trơng từ những ngày đầu mới giải phóng
III HOAỉN THAỉNH THOÁNG NHAÁT ẹAÁT NệễÙC :
1 Quaự trỡnh hoaứn thaứnh thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực veà maởt Nhaứ nửụực : 2 bửụực.
* Hoọi nghũ hieọp thửụng Baộc Nam (tửứ 15 ủeỏn 21/11/1975) nhaỏt trớ thoỏng nhaỏt hai mieàn
* Toồng tuyeồn cửỷ baàu Quoỏc hoọi chung (25/4/1976) :
Quoỏc hoọi thoỏng nhaỏt hoùp cuoỏi thaựng 6 ủaàu thaựng 7/1976 ủaừ : Laỏy teõn nửụực : Coọng hoứa xaừ hoọi chuỷ nghúa Vieọt Nam Thuỷ ủoõ: Haứ Noọi Thaứnh phoỏ Saứi Goứn Gia ẹũnh ủoồi teõn : Thaứnh phoỏ HCM Baàu caực cụ quan, chửực vuù laừnh ủaùo cao nhaỏt cuỷa Vieọt Nam thoỏng nhaỏt 31/7/1977 : ẹaùi hoọi ủaùi bieồu caực maởt traọn ụỷ hai mieàn Nam – Baộc hoùp taùi TP HCM quyeỏt ủũnh thoỏng nhaỏt thaứnh Maởt traọn Toồ quoỏc VN 18/12/1980 : Quoỏc hoọi thoõng qua Hieỏn phaựp nửụực Coọng hoaứ XHCN Vieọt Nam
* YÙ nghúa: Laứ yeõu caàu taỏt yeỏu, khaựch quan cuỷa sửù phaựt trieồn caựch maùng Vieọt Nam.
Trang 9 Thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực veà maởt nhaứ nửụực ủaừ theồ cheỏ hoựa thoỏng nhaỏt laừnh thoồ
Taùo cụ sụỷ phaựp lyự ủeồ hoaứn thaứnh thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực treõn caực laừnh vửùc khaực
Taùo ủieàu kieọn cụ baỷn ủeồ phaựt huy sửực maùnh toaứn daõn vaứ caỷ nửụực ủi leõn chuỷ nghúa xaừ hoọi
2 Mụỷ roọng quan heọ quoỏc teỏ :
20/9/1977 : Vieọt Nam gia nhaọp LHQ (hoọi vieõn thửự 149) Laứ thaứnh vieõn cuỷa hụn 20 toồ chửực quoỏc teỏ khaực
VIEÄT NAM XAÂY DệẽNG CNXH, ẹAÁU TRANH BAÛO VEÄ TOÅ QUOÁC (1976 – 1986)
I ĐAÁT NệễÙC BệễÙC ẹAÀU ẹI LEÂN CNXH (1976 - 1986)
1 Cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới:
Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ, cứu nớc và hoàn thành thống nhất đất nớc về mặt nhà
nớc, nớc ta chuyển sang giai đoạn đất nớc độc lập, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội.
Độc lập và thống nhất là điều kiện tiên quyết để đất nớc tiến lên chủ nghĩa xã hội Tiến lên chủ nghĩa xã hội sẽ đảm bảo cho nền độc lập và thống nhất đất nớc thêm bền vững
Độc lập và thống nhất đất nớc không những gắn với nhau mà còn gắn với chủ nghĩa xã hội Đó là con đờng phát triển hợp quy luật của cách mạng nớc ta
2 Thực hiện kế hoạch Nhà nớc 5 năm (1976 - 1980)
- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (họp từ ngày 14 đến ngày 20/12/1976) đã tổng kết
21 năm (1954 - 1975) Đại hội đề ra đờng lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nớc, quyết
định phơng hớng, nhiệm vụ, mục tiêu của kế hoạch Nhà nớc 5 năm (1976 - 1980)
- Thực hiện những nhiệm vụ của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa cải tạo quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, nhằm hai mục tiêu cơ bản : Xây dựng một b ớc cơ sở vật chất - kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, bớc đầu hình thành cơ cấu kinh tế mới trong cả nớc mà bộ phận chủ yếu là cơ cấu công - nông nghiệp và cải thiện một bớc đời sống vật chất và văn hoá
- Thực hiện kế hoạch 5 năm, nhân dân ta đạt đợc những thành tựu quan trọng :
+ Các cơ sở nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải về cơ bản đã đợc khôi phục và bớc đầu phát triển.
+ Nông nghiệp, diện tích gieo trồng tăng thêm gần 2 triệu hécta, đợc trang bị thêm máy kéo các loại.
+ Công nghiệp, có nhiều nhà máy đợc gấp rút xây dựng nh nhà máy điện, cơ khí, xi măng v.v Giao
thông vận tải đợc khôi phục và xây dựng mới haứng ngaứn kilômét đờng sắt, đờng bộ Tuyến đờng sắt Thống nhất từ Hà Nội đi Thành phố Hồ Chí Minh đã hoạt động trở lại
+ Công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đợc đẩy mạnh trong các vùng mới giải phóng ở miền Nam : giai cấp t sản mại bản bị xoá bỏ, thành laọp xí nghiệp quốc doanh hoặc công t hợp doanh Đại bộ phận nông dân đi vào con đờng làm ăn tập thể, thủ công nghiệp và thơng nghiệp đợc sắp xếp và tổ chức lại
+ Xoá bỏ những biểu hiện văn hoá phản động của chế độ thực dân phong kiến, xây dựng nền văn hoá mới cách mạng Hệ thống giáo dục từ mầm non, phổ thông đến đại học đều phát triển
3 Thực hiện kế hoạch Nhà nớc 5 năm (1981 - 1985)
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (họp từ ngày 27 đến ngày 31 / 3 / 1982) khẳng định tiếp tục đờng lối xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nớc do Đại hội IV đề ra với một số điểm
điều chỉnh, bổ sung và cụ thể hoá Đại hội V xác định thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở n ớc ta trải qua nhiều chặng, gồm chặng đờng đầu tiên và những chặng đờng tiếp theo Đại hội còn quyết định
ph-ơng hớng, nhiệm vụ, mục tiêu của kế hoạch Nhà nớc 5 năm (1981 - 1985)
- Nhieọm vuù: cơ bản ổn định tình hình kinh tế - xã hội, đáp ứng những nhu cầu cấp bách và thiết yếu nhất của đời sống nhân dân, giảm nhẹ những mất cân đối nghiêm trọng của nền kinh tế
Sau 5 năm, nớc ta có những chuyển biến và tiến bộ đáng kể :
- Trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, đã chặn đợc đà giảm sút và có bớc phát triển
- Về xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật, ta hoàn thành hàng trăm công trình tơng đối lớn, hàng nghìn công trình vừa và nhỏ Dầu mỏ bắt đầu đợc khai thác, công trình thuỷ điện Sông Đà, thuỷ điện Trị An
đ-ợc khẩn trơng xây dựng, chuẩn bị đi vào hoạt động
- Các hoạt động khoa học - kĩ thuật đợc triển khai, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển.
II ẹAÁU TRANH BAÛO VEÄ TOAỉN VEẽN LAếNH THOÅ
1 Baỷo veọ bieõn giụựi Taõy Nam
- Taọp ủoaứn Polpot Iieng Xary Khieõu Xamphon thửùc hieọn chớnh saựch thuứ ủũch vụựi Vieọt Nam + 22/12/1978 : lửùc lửụùng Polpot goàm 19 sử ủoaứn vụựi boọ binh, xa taờng taỏn coõng quy moõ lụựn ủaựnh chieỏm thũ xaừ Taõy Ninh, tieỏn saõu vaứo laừnh thoồ Vieọt Nam
Lửùc lửụùng Vieọt Nam phaỷn coõng vaứ taỏn coõng maùnh : Tieõu dieọt toaứn boọ caựnh quaõn xaõm lửụùc bieõn giụựi Taõy Nam Taỏn coõng laứm tan raừ ủaùi boọ phaọn chuỷ lửùc ủũch, giaỷi phoựng PhnoõmPeõnh (7/1/1979),
YÙ nghúa : ủem laùi hoứa bỡnh cho bieõn giụựi Taõy Nam
2 Baỷo veọ bieõn giụựi phớa Baộc
Haứnh ủoọng xaõm lửụùc cuỷa Trung Quoỏc :
+ UÛng hoọ Polpot choỏng Vieọt Nam, khieõu khớch doùc bieõn giụựi phớa Baộc, caộtvieọn trụù, ruựt chuyeõn gia
Trang 10+ Tấn công biên giới phía Bắc ngày 17/2/1979 từ Móng Cái đến Phong Thổ (Lai Châu).
Việt Nam chiến đấu : nhân dân 6 tỉnh phía Bắc đấu tranh cộng với sự phản đối của nhân dân trong nước và thế giới Trung Quốc rút quân từ 18/3/1979
Ý nghĩa : Giữ gìn hòa bình, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Khôi phục tình đoàn kết, hữu nghị hợp tác giữa VN Trung Quốc Campuchia với tinh thần "khép lại quá khứ, mở rộng tương lai"
ĐẤT NƯỚC TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (1986 – 2000)
I ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI ĐẤT NƯỚC CỦA ĐẢNG
1 Nguyên nhân đổi mới
a Chủ quan: Sau 10 năm thực hiện hai kế hoạch Nhà nước 5 năm (1976 – 1985), cách mạng
XHCN ở nước ta đạt nhiều thành tựu và ưu điểm đáng kể, song cũng gặp không ít khó khăn, khiến đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng, trước kết là về kinh tế – xã hội
- Nguyên nhân cơ bản: do“sai lầm nghiêm trọng và kéo dài về chủ trương, chính sách lớn, sai lầm về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện” Để khắc phục sai lầm, đưa đất nướcvượt qua khủng
hoảng, Đảng và nhà nước ta phải tiến hành đổi mới
b Khách quan: Những thay đổi của tình hình thế giới và quan hệ giữa các nước do tác động của
cách mạng KHKT Cuộc khủng hoảng toàn diện, của Liên Xô và các nước XHCN khác
=> Đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta phải đổi mới
2 Nội dung đường lối đổi mới
- Đề ra lần đầu tiên tại Đại hội VI (12.1986), được điều chỉnh, bổ sung và phát triển tại Đại hội VII (1991), VIII (1996), IX (2001): Đổi mới không phải là thay đổi mục tiêu của CNXH, mà làm cho những mục tiêu ấy được thực hiện có hiệu quả bằng những quan điểm đúng đắn về CNXH, những hình thức, bước đi và biện pháp thích hợp Đổi mới phải toàn diện và đồng bộ, từ kinh tế và chính trị đến tổ chức, tư tưởng, văn hóa Nhưng trọng tâm là đổi mới kinh tế
* Về kinh tế:
- Xóa bỏ cơ chế quản lí kinh tế tập trung, bao cấp, hình thành cơ chế thị trường
- Xây dựng nền kinh tế quốc dân với cơ cấu nhiều ngành, nghề, nhiều quy mô, trình độ công nghệ
- Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại
* Về chính trị : Xây dựng Nhà nước XHCN, Nhà nước của dân, do dân và vì dân Xây dựng nền
dân chủ XHCN, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân Thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, chính sách đối ngoại hòa bình, hữu nghị, hợp tác
II NHỮNG THÀNH TỰU VÀ Ý NGHĨA CỦA CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI TỪ 1986 – 2000
1 Thực hiện kế hoạch 5 năm (1986 – 1990)
a Đại hội VI (12/1986) mở đầu công cuộc đổi mới.
- Khẳng định tiếp tục đường lối chung cách mạng XHCN và đường lối xây dựng kinh tế – xã hội
- Nhận thức đặc điểm thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam là thời kỷ lịch sử lâu dài, khó khăn, trải qua nhiều chặng và hiện đang ở chặng đầu tiên
- Nhiệm vụ, mục tiêu: Tâïp trung sức người, sức của thực hiện Ba chương trình kinh tế về lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu
b Thành tựu: * Kinh tế:
- Về lương thực thực phẩm: Đạt 21,4 triệu tấn, năm 1990 chúng ta đã đáp ứng nhu cầu trong
nước, có dự trữ và xuất khẩu, góp phần quan trọng ổn định đời sống nhân dân
- Hàng hóa trên thị trường dồi dào, đa dạng, lưu thông thuận lợi, trong đó hàng trong nước tăng,
có tiến bộ về mẫu mã, chất lượng Các cơ sở sản xuất gắn chặt với nhu cầu thị trườngå
- Kinh tế đối ngoại mở rộng về quy mô vàhình thức, tiến gần đến mức cân bằng giữa xuất và nhập khẩu.