GIÁO ÁN LỊCH SỬ LỚP 7

PHẦN MỘT: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠIBài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU Thời Sơ Kì- Trung Kì Trung Đại I.. Hoạt động1: Tìm hiểu về sự hình thành

GIÁO ÁN

LỊCH SỬ LỚP 7

Năm học

PHẦN MỘT: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI

Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở

CHÂU ÂU (Thời Sơ Kì- Trung Kì Trung Đại)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu

- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến” đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến

- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa kinh tếlãnh địa và nền kinh tế trong thành thị trung đại

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng xác định vị trí các quốc gia PK Châu Âu trên bản đồ Vận dụng

phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ Xã hội chiếm hữu nô lệđến XHPK

- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa PK và thành thị trung đại

- Bản đồ Châu Âu PK, bản đồ các quốc gia cổ đại cùng các tư liệu về kinh tế,chính trị, xã hội trong lãnh địa

2 Học sinh: nghiên cứu bài ở nhà

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 KT Bài cũ: (Kiểm tra điều kiện học tập)

2 Bài mới: GV giới thiệu bài:

Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn từ xã hội công

xã nguyên thuỷ đến chiếm hữu nô lệ đến xã hội phong kiến….Quá trình đi lên từchiếm hữu nô lệ đến xã hội phong kiến của loài người nói chung và của Châu Âu nói riêng như thế nào?

Hoạt động1: Tìm hiểu về sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu

Gv: Người Giec-man tiến vào các

quốc gia cổ đại phương Tây vào thời

Yêu cầu Hs quan sát bản đồ.

Gv: Hãy kể tên và xác định vị trí của

các vương quốc mới trên bản đồ?

HS suy nghĩ trả lời và GV chốt ý: Mở

rộng thêm cho hs về các vương quốc

mới sau này phân chia thành những

quốc gia hiện đại nào

Gv: Những việc làm trên có ảnh

hưởng như thế nào đến xã hội phương

Tây lúc bấy giờ?

HS suy nghĩ trả lời và GV chốt ý:

Từ hai dấu hiệu vừa ghi thì ta có thể

kết luận được điều gì?

HS suy nghĩ trả lời và GV chốt ý: -> Bộ

máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ

Các tầng lớp mới xuất hiện

- Xã hội: Chia ra hai giai cấp Nông nô vàlãnh chúa

=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện

Hoạt động 2: Tìm hiểu thế nào là lãnh địa phong kiến

Yêu cầu HS quan sát H1 SGK

Gv: Em hãy miêu tả và nêu nhận xét

-> XH Cổ đại: Chủ nô – Nô lệ

XHPK: Lãnh chúa – Nông nô.

2 Lãnh địa phong kiến:

- Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làmchủ Trong đó có lâu đài, thành quách

- Đời sống trong lãnh địa:

+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực -> chốnglãnh chúa

- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túc khôngtrao đổi với bên ngòai

Hoạt động 3: Tìm hiểu sự xuất hiện của các thành thị trung đại .

Hs: Đọc đoạn in nghiêng

Gv: Nêu vai trò của lãnh địa?

Gv: Thành thị trung đại xuất hiện

như thế nào?

Hs quan sát hình 2

Gv: Trong thành thị trung đại đã diễn

ra hoạt động gì?

Gv nêu câu hỏi gợi ý: Trong thành thị

3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:

- Cuối TK XI, sản xuất phát triển -> hànghóa thừa -> đưa ra bán -> Thị trấn ra đời-> Thành thị trung đại xuất hiện

- Tổ chức: Thợ thủ công – Thương nhân

- Vai trò: Thúc đẩy XHPK phát triển

người ta xây dựng những gì? Cư dân

của thành thị gồm những tầng lớp

nào, họ làm gì để sống?

HS trả lời, Gv bổ sung và kết luận

Gv: Thành thị xuất hiện có tác dụng

như thế nào đến XHPK phương Tây?

HS trả lời

Gv nhận xét kết luận:

+ Do sản xuất phát triển và nhu cầu mua

bán tăng đồng thời nhằm thoát khỏi sự

kìm kẹp của các lãnh chúa

+ Kinh tế lãnh địa sản xuất theo kiểu tự

cung tự cấp không trao đổi mua bán, còn

thành thị trung đại hoạt động kinh tế chủ

yếu là mua bán

3 Củng cố:

- XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?

ý nghĩa sự ra đời của thành thị?

4 Hướng dẫn về nhà tự học:

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa

tư bản ở châu Âu”

5 Rút kinh nghiệm giờ dạy:

Bài 2: SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.

- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK

- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL sang XH PK

3 Thái độ:

- Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật củaquá trình phát triển từ XH Phong kiến lên XH TBCN

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1 Giáo viên: Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu?

2 Bài mới: Giới thiệu bài mới:

Các thành thị trung đại ra đời thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thịtrường được đặt ra Nền kinh tế hàng hóa phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế

độ PK -> sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về các cuộc phát kiến địa lý

Gv: Nguyên nhân dẫn đến các cuộc

phát kiến địa lí là gì?

Hs trả lời, GV kết luận

Gv: Các cuộc phát kiến được tiến

hành trong điều kiện khoa học kĩ

thuật ra sao?

Quan sát miêu tả hình 3 SGK

Gv: Ở giai đoạn này có những cuộc

phát kiến địa lí lớn nào?

Gv: Treo lược đồ hành trình của các

nhà phát kiến địa lí lớn lên bảng

Hs: Xác định trên lược đồ hành trình

của các nhà thám hiểm lớn này

Gv: Những chuyến đi này đã thu

+ Ma-gien-lan (1519 -1522)

- Kết quả:

+ Tìm ra những con đường và vùng đấtmới

Hs trả lời

Gv: Nhận xét kết luận: Đây là cuộc

cách mạng về giao thông vân tải và tri

thức nó thúc đẩy thương nghiệp phát

triển

+ Có nguồn nguyên liệu mới, quí

+ Mở rộng thi trường, tư sản Châu Âuthu được món lời khổng lồ

Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự hình thành của CNTB

Cho Hs đọc đọan in nghiêng trang 7

SGK

Gv: Ý nghĩa của cuộc phát kiến địa

lý đem lại những gì cho các thương

nhân châu Âu?

Hs trả lời

Gv: vốn + CN làm thuê

Gv: Qúy tộc và TS châu Âu đã làm

cách nào để có được tiền, vốn và đội

ngũ công nhân làm thuê?

Gv kết luận: Quan hệ sản xuất Phong

kiến không có sự phân công lao động,

chủ yếu mang tính tự cấp tự túc nên

sản lượng không cao Quan hệ sản

xuất tư bản chủ nghĩa thì ngược lại

Hãy điền thời gian của các cuộc phát kiến địa lí đã học vào bảng sau?

Thời gian Các cuộc phát kiến lớn về đia lí

- Đi-a-xơ đi vòng qua cực Nam của Châu Phi.

- Va-xcô đơ Ga-ma cập bến Calicut ở Tây Nam Ấn Độ

- Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ

- Ma-gien-lan đi vòng quanh Trái Đất

4 Hướng dẫn về nhà tự học:

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì

trung đại ở châu Âu”

5 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

BÀI 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN

THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của Phong trào VH Phục hưng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách Tôn giáo và những tác động trực tiếpcủa phong trào này đến châu Âu lúc bấy giờ

- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu) Tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng

- Một số tư liệu nói về những nhân vật Lịch sử và danh nhân văn hóa tiêu biểu thờiPhục hưng

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

- CH1: Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến XH châu Âu?

- CH2: Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về nguyên nhân, NỘI DUNG của văn hóa phục hưng

Gv: Vì sao có phong trào Văn hóa

Phục hưng? Nơi xãy ra đầu tiên của

phong trào này?

Hs đọc phần in nghiêng SGK/8, trả lời

Gv nêu nguyên nhân: Do Phong kiến

kìm hãm sự phát triển của kinh tế XH

Họ phá hủy các di sản VH cổ đại trừ

nhà thờ và tu viện còn các trường học

chỉ đào tạo giáo sĩ Những hành động

1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế

kỉ XIV – XVII).

- Nguyên nhân : Giai cấp TS có thế lựckinh tế nhưng không có địa vị XH  họđấu tranh giành địa vị XH, mở đầu làcuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa

này đối lập với tư sản nhưng vì tư sản

chỉ có thế lực kinh tế không có địa vị

XH nên không ngăn cản được các

hành động đó đấu tranh chống Phong

kiến giành địa vị xã hội

Gv yêu cầu HS quan sát hình 6SGK/8

Phân tích kênh hình

HS suy nghĩ trả lời và GV chốt ý

Gv: Văn hóa phục hưng là gì?

Hs thảo luận và đưa ra kết quả

Gv kết luận: Là khôi phục những giá

trị văn hóa Hy Lạp và Rô-ma; sáng tạo

văn hóa mới của GCTS

Gv nêu vấn đề: Tại sao tư sản lại

chọn văn hóa làm cuộc mở đường

cho đấu tranh chống Phong kiến?

-> Do TS không có địa vị XH và VH

là lĩnh vực tác động sâu sắc vào tư

tưởng nhân dân trong việc khôi phục

lại những giá trị VH cổ đại là tinh hoa

của nhân loại Vì thế sẽ tập hợp được

đông đảo dân chúng để chống lại

phong kiến

Gv: Ở giai đoạn này xuất hiện

những nhà văn hóa phục hưng tiêu

biểu nào?

Hs trả lời dựa vào SGK

Gv: nội dung của phong trào văn

hóa phục hưng là gì?

Gv gợi mở: Qua những tác phẩm của

mình, họ muốn nói lên điều gì?

Gv: Nêu tác dụng của phong trào

văn hóa phục hưng?

Hs dựa vào SGK trả lời Gv nêu một

Ki-+ Đề cao giá trị con người

 Phong trào Văn hóa Phục hưng làcuộc CM tiến bộ vĩ đại mở đường cho sựphát triển của Văn hóa châu Âu và nhânloại

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân và tác động của cải cách tôn giáo

Gv: Vì sao xuất hiện phong trào cải

cách tôn giáo?

2 Phong trào Cải cách tôn giáo

- Nguyên nhân:

Gv gợi mở: Trong suốt hơn 1000 năm

giai cấp Phong kiến châu Âu đã làm

gì?

Hs trả lời:

Gv bổ sung: Gv: Điều đó đã dẫn đến sự việc gì? Hs dựa vào SGK trả lời Gv: Ai đã khởi xướng phong trào này? Hs đọc phần in nghiêng SGK/9 Gv tổ chức HS thảo luận Gv: nội dung Cải cách của Luthơ? Hs thảo luận và đưa ra kết quả Gv bổ sung, kết luận Gv: Tác động của tư tưởng Cải cách Luthơ như thế nào? Gv: Ngoài Lu-thơ ra còn có cải cách tôn giáo của ai? Hs dựa vào SGK trả lời Gv: Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối với văn hóa châu Âu và nhân loại? Hs trả lời theo sự hiểu biết Gv kết luận + Giáo hội bóc lột nhân dân + Giáo hội cản trở sự phát triển của tư sản - nội dung Cải cách tôn giáo của Lu-thơ + Phủ nhận vai trò thống trị của Giáo hội,đòi bãi bỏ những lể nghi phiền toái + Đòi quay về với giáo lí Ki-tô nguyên thuỷ - Tác động đến xã hội: + Đạo Ki Tô bi phân hóa (Ki- tô và Tinh Lành) + Thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa của nông dân 3 Củng cố: 1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc Phong kiến? 2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Can- vanh? 4 Hướng dẫn vền nhà tự học: - Học bài theo câu hỏi SGK - Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến” 5 Rút kinh nghiệm giờ dạy.

BÀI 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại Phong kiến ở Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền Phong kiến

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc và phân tíchcác chính sách của các triều đại Trung Quốc

3 Thái độ:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở phương Đông

- Là láng giềng của Việt Nam và có ảnh hưởng tới quá trình lịch sử của ta

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1 Giáo viên: Bản đồ treo tường Trung Quốc thời Phong kiến, một số tranh ảnh về

các triều đại Phong kiến, các tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đạiPhong kiến Trung Quốc nếu có

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

CH1: Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng? nội dung phong trào?

CH2: - Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Lu-thơ? Tác động của nó?

2 Bài mới:

Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung Quốc đãđạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực Vậy sự phát triển này như thế nào?

Hoạt động 1: 1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.

( Giảm tải theo PPCT)

Hoạt động 2: Tìm hiểu về xã hội phong kiến thời Tần – Hán

hiện điều gì ở Tần Thủy Hoàng?

2 Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán:

Gv gợi ý để HS trả lời

Gv: Tượng gốm phản ánh trình độ thủ

công của người Trung Quốc lúc này

rất cao Đồng thời cũng cho thấy được

sự xa hoa của vua Tần

Gv: Nêu nguồn gốc và biểu hiện

của chính sách bành trướng ở thời

Tần?.

Hs trả lời:

Gv kết luận: Kinh tế thời Tần phát

triển mạnh, có biện pháp thôn tính các

nước xung quanh Đây là chế độ PK

chuyên chế tồn tại trong 15 năm

Gv: Nêu các chính sách đối nội và

đối ngoại của nhà Hán?

Gv tổ chức Hs thảo luận

Gv: So sánh thời gian tồn tại của

nhà Tần với nhà Hán Giải thích?

Hs thảo luận, đưa ra kết quả

Gv giải thích: Nhà Hán tồn tại lâu hơn

vì có nhiều chính sách tiến bộ phù

hợp với lòng dân

Gv: Các chính sách của nhà

Tần-Hán có tác dụng ra sao đối với xã

hội Phong kiến Trung Quốc?

- Đối ngoại: Mở rộng xâm lược

Hoạt động 3: Tìm hiểu Trung Quốc dưới thời Đường

Gv giảng: Sau khi nhà Tần-Hán sụp

đổ thì trải qua một thời gian dài mới

xuất hiện được một nhà nước tiến bộ

và thịnh vượng đó là nhà Đường

Gv: Bộ máy nhà nước thời Đường

có gì tiến bộ so với các triều đại

Hs dựa vào SGK trả lời

Gv: Với các chính sách đối nội như

trên thì có tác động như thế nào đến

kinh tế nhà Đường?

Hs trả lời, Gv bổ sung

Gv: Về đối ngoại nhà Đường có

những chính sách gì?

Hs trả lời:

Gv kết luận => Kinh tế phồn thịnh - Đối ngoại: Xâm lược mở rộng bờ cõi. 3 Củng cố: GV dùng bảng phụ - Thời cổ đại TQ đã trải qua các triều đại nào? a Thương b Hạ c Chu d Tần e Hán - Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp đó là những biện pháp gì? a Cử người thân đi cai quả các địa phương b Mở khoa thi chọn người tài c Giảm tô thuế d Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước 4 Hướng dẫn về nhà tự học: - Học bài theo câu hỏi SGK - Chuẩn bị phần 4,5,6 5 Rút kinh nghiệm giờ dạy:

Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tiếp)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Tổ chức bộ máy chính quyền Phong Kiến: Thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh

- Những đặc điểm văn hóa khoa học – kĩ thuật của XH PK Trung Quốc

1 Giáo viên: Bản đồ treo tường Trung Quốc thời PK, một số tranh ảnh về các triều

đại PK Trung Quốc, các tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTrung Quốc nếu có

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

CH: Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội, đối ngọai của nhàĐường Tác dụng của các chính sách đó?

2 Bài mới:

Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung Quốc lại lâmvào tình trạng chia cắt suốt hơn nữa thế kỷ (907à960) Nhà Tống thành lập năm 960,

Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển tuy không mạnh mẽ như trước.

Hoạt động 1: Tìm hiểu Trung Quốc thời Tống- Nguyên

Gv: Tóm tắt NỘI DUNG của giai đoạn này

(SGK)

Gv: Nhà Tống đã thi hành những chính

sách gì?

Hs dựa vào SGK trả lời, GV kết luận

Gv: Về khoa học kĩ thuật thời Tống đã có

Hs: Vua Mông Cổ là Hốt Tất Liệt tiêu diệt

4 Trung Quốc thời Tông –Nguyên:

* Nhà Tông:

- Miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mạng thủy lợi

- Phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh: La bàn, thuốcsúng,…

* Nhà Nguyên:

- Phân biệt đối xử giữa người hai dântộc dẫn đến chiến tranh chống

nhà Tống, lập nên nhà nguyên ở Trung

Quốc

Gv: Nhà Nguyên cai trị nhân dân Trung

Quốc ra sao và dẫn đến hậu quả gì?

Hs trả lời:

Gv bổ sung, kết luận

Nguyên

Hoạt động 2: Tìm hiểu Trung Quốc thời Minh – Thanh

Gv: Trình bày những thay đổi về chính

trị của Trung Quốc từ sau thời Nguyên

đến cuối thời nhà Thanh?

Hs trả lời theo SGK-> GV kết luận

Đọc đoạn in nghiêng (SGK trang 13)

Gv: Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh

-Thanh có gì thay đổi?

Gv kết luận: Xuất hiện nhiều xưởng dệt

lớn…với chuyên môn hóa cao “chủ xuất

vốn”, “thợ xuất sức”, Buôn bán với nước

+ 1644 nhà Thanh được thành lập

- Xã hội:

+ Vua quan sa đọa

+ Nông dân đói khổ.

- Kinh tế: Mầm móng kinh tế tư bản chủ nghĩa xuất hiện.

Hoạt động 3: Tìm hiểu về văn hóa, khoa học, kỹ thuật

Gv: Trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng

Gv: Giới thiệu tác giả lý Bạch, tác phẩm

Tây Du Kí của Ngô Thừa Ân Còn sử học

có Tam quốc diễn nghĩa…

Yêu cầu HS quan sát hình 9, 10

Gv: Em có nhận xét gì về nghệ thuật kiến

trúc, hội họa, điêu khắc và làm gốm của

6 Văn hóa, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời PK:

* Khoa học - kĩ thuật:

- Tứ đại phát minh (KT làm giấy, KT

in, thuốc súng, kim chỉ nam.)

- KT đóng tàu, luyện sắt, khai thác

người Trung Quốc?

Hs trả lời, Gv bổ sung

Gv: Nêu tên các thành tựu khoa học kĩ

thuật của người Trung Quốc từ đó rút ra

nhận xét về nền khoa học kĩ thuật của

Trung Quốc?

Hs: Hoạt động nhóm, báo cáo kết quả và

nhận xét lẫn nhau

dầu mỏ…

=> Có nhiều phát minh lớn đóng góp

cho sự phát triên

3 Củng cố:

- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau ?

Vì sao có sự khác biệt đó ?

- Qua các thành tựu văn hóa khoa học kĩ thuật đã cho thấy phẩm chất gì ở người TQ lúc bấy giờ ?

4 Hướng dẫn về nhà tự học:

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”.

5 Rút kinh nghiệm giờ dạy.

BÀI 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Các triều đại phong kiến ở Ấn Độ

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của Ấn Độ thời Phong kiến

- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ, trung đại

2 Kĩ năng:

- Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài (và cả bài “Các quốc gia

PK Đông Nam Á”) để đạt được mục tiêu bài học

3 Thái độ:

- Giúp HS thấy được đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của vănminh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển LS và VH của nhiều dân tộcĐông Nam Á

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Biểu đồ Ấn Độ thời cổ đại và phong kiến; tư liệu về các triều đại Ấn

Độ; Một số tranh ảnh về các công trình văn hóa của Ân Độ

2 Học sinh: Sưu tầm tư liệu Chuẩn bị phương án trả lời cho câu hỏi sgk

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

CH1: Những mầm mống Kinh Tế TBCN dưới thời Minh - Thanh đã được nảy sinhnhư thế nào?

CH2: Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, KH-KT của NDTQ thời PK?

2 Bài mới:

Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân lọai cũng đượchình thành từ rất sớm Với một bề dày LS và những thành tựu văn hóa vĩ đại, Ấn Độ

đã có những đóng góp lớn lao trong LS nhân lọai

1 Những trang sử đầu tiên( giảm tải theo PPCT) Hoạt động 1: Tìm hiểu về Ấn Độ thời phong kiến

Gv: Kinh tế xã hội Ấn Độ dưới triều Gupta

Gv: Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn

ra như thế nào và được thay thế bằng triều

đại nào?

Hs trả lời Gv bổ sung

2 Ấn Độ thời phong kiến

- Vương triều Gupta (thế kỉ VI):

IV-+ Luyện kim rất phát triển

+ Nghề thủ công, dệt, chế tạo kimhòan, khắc trên ngà voi

- Vương quốc Hồi giáo Đêli (thế kỉ

Gv: Người Hồi giáo thi hành những chính

+ Phát triển văn hóa

- Giữa thế kỉ XIX trở thành thuộcđịa của Anh

Hoạt động 2: Tìm hiểu về văn hóa Ấn Độ

Gv: Được xem là trung tâm của văn minh

nhân loại, vậy văn hóa Ấn Độ đã đạt được

những thành tựu lớn gì?

-> (Tư liệu SGV/32)

Gv: Chữ viết đầu tiên người Ấn Độ sáng tạo là

lọai chữ gì? Dùng để làm gì?

Hs: Chữ Phạn => sáng tác văn học, thơ ca, sử

thi, các bộ kinh và là nguồn gốc của chữ

Hinđu

Gv giảng cho HS hiểu Kinh Vê-đa là bộ kinh

cầu nguyện cổ nhất (Vêđa->hiểu biết), gồm 4

Gv: Kiến trúc Hinđu tháp nhọn nhiều tầng…

-> Kiến trúc Phật giáo: chùa xây hoặc khóet

sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như bát

úp…

Gv giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ

như lăng TadjMahall, chùa hang Ajanta…

3 Văn hóa Ấn Độ

- Chữ viêt: Chữ Phạn

- Kinh: Vê -đa

- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch, thơca…

- Kiến trúc: Hinđu và phật giáo

3 Củng cố: GV dùng bảng phụ

1 Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các ý sau?

- Các tiểu quốc ở Ấn Độ ra đời khoảng 2500 đến 1500 TCN

- Magađa ra đời vào thế kỉ III TCN và hùng mạnh dưới triều đại Asôca

- Lịch sử PK Ấn Độ trải qua các triều đại Gupta, Đêli…

- Văn hóa Ấn Độ chỉ có vai trò quan trọng đối với văn hóa Châu Á 2 Ấn Độ là một quốc gia có nhiều tôn giáo Trong các tôn giáo dưới đây tôn giáo nào ra đời ở Ấn Độ? Đạo Bà La Môn Đạo Ki Tô Đạo Hồi Đạo Phật Đạo Hinđu 4 Hướng dẫn vè nhà tự học - Học bài theo câu hỏi SGK - Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông nam Á” 5 Rút kinh nghiệm giờ dạy

BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí địa lý củacác nước này có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêngbiệt?

- Các giai đọan phát triển LS lớn của khu vực

- Nhận rõ vị trí địa lý của Cam - pu - chia và Lào các giai đọan phát triển của hainước

II CHUẨN BỊ CỦA GV - HS:

1 Giáo viên: Bản đồ Ân độ Đông Nam Á, một số tranh ảnh về công trình kiến trúc

điêu khắc Ân Độ và Đông Nam Á

2 Học sinh: Chuẩn bị trước bài theo câu hỏi SGK

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

CH1: Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gúp-ta được biểu hiện như thế

nào?

CH2: Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn độ đã đạt được thời trung

đại?

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành các vương quốc cổ

Gv giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 10

quốc gia hiện nay ở Đông Nam Á Từ

tháng 5/2002 có thêm nước Đông Ti

-mo

Gv: Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về

tự nhiên của các nước đó?

Hs: Ảnh hưởng gió mùa.

Gv: Điều kiện tự nhiên ấy tác động như

thế nào đến phát triển nông nghiệp?

Hs trả lời

1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.

- Khu vực Đông Nam Á gồm 11 nước

- ĐKTN: Chịu ảnh hưởng của gío mùamùa khô và mùa mưa

+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển.+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai

- Sự hình thành các vương quốc cổ: 10

Gv bổ sung + Thuận lợi: cung cấp đủ

nước tưới, khí hậu nóng ẩm => thích hợp

cho cây cối sinh trưởng và phát triển

+ Khó khăn: gây ra lũ lụt, hạn hán…

Gv: Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á

xuất hiện từ bao giờ?

Hs: Từ những Thế kỷ đầu sau CN

Gv Giải thích vì sao lại nói trừ Việt

Nam?

Vì nước ta xuất hiện đầu tiên khoảng thế

kỉ III trước công nguyên (sự kiện Âu Cơ

định vị trí trên lược đồ?

Hs lên xác định trên lược đồ

Gv bổ sung: Cham-pa, Phù Nam,và hàng

lọat quốc gia nhỏ khác

Gv: Lập niên biểu các giai đọan phát triển

LS lớn của khu vực Đông Nam Á đến

giữa TK XIX

Hs thảo luận và đưa ra kết quả

Gv nhận xét cho điểm

Gv: Kể tên 1 số thành tựu thời PK của các

quốc gia Đông Nam Á?

Hs: Đền Ăng-co, đền Bôrôbu đua, chùa

tháp Pagan, tháp Chàm…

Gv: Em có nhận xét gì về kiến trúc của

Đông Nam Á qua H12 và 13

Hs: Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn,

đồ sộ, khắc họa nhiều hình ảnh sinh động

(chịu ảnh hưởng của KT Ấn Độ)

Gv: Sau thời kì phát triển thịnh vượng thì

từ nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia PK

Đông Nam Á bước vào thời kì suy yếu

đến giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa

của chủ nghĩa tư bản thực dân trừ Thái

Lan

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

Thời gian Các giai đọan phát triểnNửa sau

XI

Quốc gia Pa-gan mạnh lên -> vương quốc Pa-gan (Mi-an-ma)

TK XIII Thành lập vương quốc

Su-khô-thay (Thái Lan)

Giữa TK XIV

Thành lập vương quốc Lào

Sau TK XVIII

Các quốc gia phong kiến ĐNA suy yếu

TK XIX Cam-pu-chia bước vào thời

Ăng-co

3 Củng cố:

a Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của khí hậu như thế nào, hệ thực vật ở đây ra sao?Học sinh hãy điền chữ Đ hoặc S vào các ý đưới đây:

Chịu ảnh hưởng của gió mùa

Có hai mùa rõ rệt: Khô, mưa

Trồng lúa và nhiều loại cây ăn quả

Tất cả đều sai

b Kể tên một số vương quốc phong kiến ĐNA?

4 Hướng dẫn về nhà tự học:

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị mục “Campuchia và Lào”.

5 Rút kinh nghiệm giờ dạy:

BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

1 Giáo viên: Lược đồ các nước Đông Nam Á, bản đồ Đông Nam Á, tư liệu lịch sử.

2 Học sinh: Đọc bài trước theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 KT bài cũ:

- Trình bày sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á

- Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK Đông Nam Á?

2 Bài mới: Cam-pu-chia và Lào là 2 nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dươngvới Việt Nam Hiểu được LS của 2 nước bạn cũng góp phần hiểu thêm LS nước mình

Hoạt động 1: Tìm hiểu về vương quốc Cam-pu-chia

Hs đọc mục 3

Gv: Tộc người Khơ-me hình thành như

thế nào? Họ giỏi về việc gì?

Hs trả lời theo sgk

Gv giảng: Thời tiền sử trên đất

Cam-pu-chia ngày nay có một bộ phận dân cư cổ

ĐNA (gọi là người Môn Cổ) sinh sống

Cư dân này đã xây dựng nên nhà nước

Phù Nam Trong qua trình xuất hiện nhà

nước thì tộc người Khơme hình thành

Đến khi nước Phù Nam suy yếu và tan rã

thì người Khơ-me đã xây dựng một

vương quốc riêng cho mình

Gv: Vương quốc mới có tên là gì? Được

xây dựng vào thời gian nào? Tồn tại bao

3 Vương quốc Cam-pu-chia:

- Từ thế kỉ VI đến IX là vương quốcChân Lạp

- Từ thế kỉ IX đến XV là thời kì Ăngcohuy hoàng

- 1863 là thuộc địa của Pháp

Hs trả lời - Gv kết luận

Gv: Thời kì phát triển nhất của PK

Campuchia là thời kì nào?

Hs trả lời;

Gv: Tại sao thời kì phát triển của

Cam-pu-chia được gọi là thời kì Ăngco?

Hs: Hoạt động nhóm (3 phút)

Gv nhận xét kết luận: Có công trình kiến

trúc Ăngco

Gv: Những chi tiết nào cho thấy sự phát

triển của Cam-pu-chia thời kì Ăngco?

Hs: Nông nghiệp phát triển, có nhiều

công trình Kiến trúc độc đáo, Quân đội

hùng mạnh

Gv: Dùng hình 14 để chứng minh sự phát

triển của Campuchia thời kì Ăngco

Gv: Sau thời kì Ăngco tình hình nước

Campuchia lúc này ra sao?

Lào Thơng và Lào Lùm Sự thống nhất

trên dẫn đên sự xuất hiện của quốc gia

nào?

Gv: Sau khi được thành lập nước Lan

Xang phát triển ra sao?

Hs trả lời -> Gv nhận xét

Gv: Nêu các chi tiết thể hiện sự phát triển

thịnh vượng của vương quốc Lan Xang?

Hs trả lời Gv bổ sung

Gv: Một trong những thành tựu của sự

thịnh vượng ở Lào đó là Thạt Luổng được

xây dựng 1566 dưới triều Xệt Tha Thi

Lạt Đây là công trình kiến trúc đồ sộ

gồm một tháp lớn hình nậm rượu, đặt trên

4 Vương quốc Lào:

- Các bộ tộc của người Lào Thơng vàLào Lùm thống nhất thành nước LangXang

- Ở các thế kỉ XV-XVII là thời kì thịnhvượng của vương quốc Lan Xang

- Thế kỉ XVII bị Xiêm xâm lược, cuốithế kỉ XIX là thuộc địa của Pháp

đế hoa sen, phô ra 12 cánh hoa Bên dưới

là một bệ khổng lồ hình bán cầu, nhưng

lại tạo thành 4 múi có đáy vuông, mỗi

cạnh dài 68m, được ốp bằng 323 phiến đá

và có 4 cổng dưới dạng miếu thờ Xung

Gv: Nguyên nhân nào đẫn đến sự suy yếu

vủa vương quốc Lan Xang?

Hs trả lời:

Gv: Do có sự tranh chấp quyền lực trong

hòang tộc, đất nước suy yếu, vương quốc

Xiêm xâm chiếm

3 Củng cố: GV hương dẫn HS lập bảng niên biểu

4 Hướng dẫn Hs tự học

- Học bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Chế độ phong kiến”.

5 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.

BÀI 7: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN

- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống LS, thành tựu VH, KHKT

mà các dân tộc đã đạt được trong thời PK

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Bản đồ châu Âu, châu Á

- Sưu tầm các tranh ảnh LS

2 Học sinh: Đọc bài và chuẩn bị phương án trả lời theo câu hỏi Sgk

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 KT Bài cũ:

2 Bài mới: Qua các tiết học trước chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của

chế độ PK ở cả phương Đông và Tây Vậy hai hình thức xã hội PK của hai khu vựcnày có gì chung?

1 Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến (giảm tải)

Hoạt động 1: Tìm hiểu về cơ sở kinh tế, xã hội của phong kiến

Hs đọc mục 2

Gv: Nền kinh tế chủ yếu của PK Châu

Âu và Châu Á là gì?

Hs: Nông nghiệp

Gv: Nêu đặc điểm nền sản xuất nông

nghiệp này của hai khu vực?

Hs trả lời, Gv bổ sung

Gv: Xã hội của PK phương Đông và

phương Tây có những giai cấp nào?

Hs trả lời:

Gv: Hình thức bóc lột của bọn chủ đất ở

mỗi khu vực ra sao?

Hs: Bóc lột bằng địa tô.

+ Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô

 thu tô, thuế rất nặng

Gv: Nền kinh tế phong kiến ở phương

2 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến:

Phương Đông Phương

TâyKinh tế Chăn nuôi, thủ

công đóng kín trong công xã nông thôn

Đóng kín trong công

xã nông thôn

Xã hội - Địa chủ

- Nông dân lĩnh canh

- Lãnh chúa

- Nông nô

Đông và châu Âu còn khác nhau ở điểm

nào?

Hs: Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung

đại  thương nghiệp, công nghiệp phát

Gv: Chế độ quân chủ ở phương Đông và

phương Tây có gì giống và khác nhau?

Hs trả lời

Gv bổ sung và giải thích thêm

Gv: Như vây với hai hình thức tổ chức

nhà nước như trên của PK phương Đông

và phương Tây được gọi là gì?

Hs trả lời theo sự hiểu biết

Gv: Chế độ quân chủ là Thể chế Nhà

nước do Vua đứng đầu

* Lưu ý chế độ phân quyền ở phương

Tây chỉ tồn tại trong giai đoạn đầu của

XHPK về sau cũng giống như phương

Đông

3 Nhà nước phong kiến.

- Phương Đông: Quân chủ chuyên chế tậpquyền

- Phương Tây: Quân chủ chuyên chế phânquyền

3 Củng cố:

- Sự hình thành và phát triển của XHPK phương Đông và Tây như thế nào?

- Cơ sở kinh tế xã hội của XHPK phương Đông và Tây ra sao?

- Nhà nước PK phương Đông và Tây được tổ chức dưới hình thức nào? giảithích?

4 Hướng dẫn tự học ở nhà:

- Học thuộc bài cũ, ôn lại tất cả các bài đã học để chuẩn bị làm bài tập

5 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

PHẦN HAI: LỊCH SỬ VIỆT NAM (TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX) CHƯƠNG I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ

(THẾ KỈ X) BÀI 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tựchủ, thống nhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta

II CHUẨN BỊ:

1 Gv: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước, bản đồ 12 sứ quân, các hình trong SGK.

2 HS: đọc bài trả lời theo câu hỏi SGK

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

CH: Trình bày đặc điểm KT - XH của Phong kiến Phương Dông và châu Âu?

Vì sao PK châu Âu lại sớm suy vong so với phương Đông?

2 Bài mới: Năm 938 với lối đánh sáng tạo Ngô Quyền đã làm nên chiến thắng lịch sử trên sông Bạch Đằng đem lại tự chủ cho nước nhà, chấm dứt 30 năm Bắc thuộc Trong buổi đầu độc lập tình hình nước ta diễn tiến ra ta cùng nhau tìm hiểu qua bài 8.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về con người Ngô Quyên và quá trình dựng nền độc lập

Hs đọc mục 1

Gv: Chiến thắng Bạch Đằng 938 có ý

nghĩa như thế nào?

Hs: Đánh bại âm mưu xâm lược của quân

Nam Hán, chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống

trị của triều đại phong kiến phương Bắc

Gv: Sau chiến thắng Bạch Đằng việc làm

đầu tiên của Ngô Quyền đó là gì?

làm gì nữa?

Hs trả lời theo SGK

Gv: Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy

cai trị của họ khúc để thiết lập triều đình

mới?

Gv gợi ý ->Hs suy nghĩ và trả lời theo sự

hiểu biết

Gv giảng: Họ Khúc mới chỉ dành được

quyền tự chủ, trên danh nghĩa vẫn phụ

thuộc vào nhà Hán Ngô Quyền quyết

tâm xây dựng một quốc gia độc lập

Gv hướng dẫn Hs vẽ sơ đồ bộ máy nhà

nước

Gv giảng: Ngô Quyền không xưng tiết độ

sứ mà lại xưng vương, không muốn lệ

thuộc

Gv: Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà

nước?

Hs: Đứng đầu triều đình, quyết định mọi

công việc chính trị, ngoại giao, quân sự

Gv: Em có nhận xét gì về bộ máy nhà

nước thời Ngô?

Gv gợi ý cho Hs Hs trả lời theo sự hiểu

Gv: Ngô Quyền mất năm Giáp Thìn thọ

47 tuổi tại vị 6 năm

CH: Sau khi Ngô Quyền mất thì ngôi vua

thuộc về tay ai?

Hs trả lời, Gv kết luận

Gv: Đất nước dưới thời Dương Ta Kha ra

sao?

Hs trả lời:

Gv: Dương Tam Kha cướp ngôi, Ngô

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:

- 944 Ngô Quyền mất ->Dương Tam Kha cướp ngôi

- 950 Ngô Xương Văn giành lại ngôivua từ họ Dương

- 965 Ngô Xương Văn mất dẫn đến

“loạn 12 sứ quân”.

Vua

Thứ sử các Châu

Xương Văn trốn sang Nam Sách (HảiDương) ở với Phạm Lịnh Công (TràHương), còn Ngô Xương Ngập đượcDương Tam Kha nhận làm con nuôi, đấtnước không ổn định.

Gv: Tại sao dưới thời Dương Tam Kha

đất nước không ổn định?

Hs trả lời; Gv bổ sung, kết luận

Gv: Dương Tam Kha bị lật đổ vào năm

nào, bởi ai?

Hs trả lời theo SGK

Gv: Năm 950 nhân dịp đi dẹp loạn ở Thái

Bình cùng với Dương Cát Lợi và ĐỗCảnh Thạc đến từ Liêm thì Ngô XươngVăn cùng 2 tướng trở lại lật đỗ DTKgiáng xuống làm chức Trương DươngCông

Gv: Tình hình đất nước đưới thời Ngô

Xương Văn như thế nào? giải thích?

Hs trả lời:

Gv bổ sung: Không mấy ổn định, do Ngô

Xương Văn không được tín nhiệm củangười dân bằng cha của mình NgôXương Văn tại vị được 15 năm thì mất

Gv: Ngô Xương Văn mất năm nào, lúc

này tình hình chính trị ở nước ta ra sao?

Gv: Việc chiếm đóng của các sứ quân có

ảnh hưởng như thế nào tới đất nước?

Hs trả lời

Gv: Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị

trí quan trọng trên khắp đất nước, liêntiếp đánh lẫn nhau -> đất nước loạn lạc-> là điều kiện thuận lợi cho giặc ngoạixâm tấn công đất nước

Gv: Treo lược đồ loạn 12 sứ quân lên

bảng

Gv: Xác định tên và vùng chiếm đóng

của các sứ quân trên lược đồ?

Hs xác định

Gv: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang

tóc cho nhân dân, trong khi đó nhà Tống

đang có âm mưu Xâm lược nước ta Do

vậy, việc thống nhất đất nước trở nên cấp

bách hơn bao giờ hết

Hoạt động 3: Tìm hiểu quá trình Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

Gv: Đinh Bộ Lĩnh là ai?

Hs: Con của thứ sử Đinh Công Trứ,

người Ninh Bình, có tài thống lĩnh quân

Hs: Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh

đâu thắng đó, các sứ quân xin hàng hoặc

lần lượt bị đánh bại

Gv: Việc Đinh Bộ Linh dẹp loạn 12 sứ

quân có ý nghĩa gì?

Hs: Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình

trong cả nước => tạo điều kiện xây dựng

đất nước vững mạnh, chống lại âm mưu

xâm lược của kẻ thù

Gv: Vì sao người ta hay gọi Đinh Bộ

Lĩnh là “vạn thắng Vương”?

Hs trả lời:

Gv: Vì ông đánh thắng rất nhiều trận liên

tiếp để đi đến thống nhất đất nước

Gv: Dùng hình 18 để giới thiệu việc tôn

kính của nhân dân ta đối với Đinh Bộ

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

- Liên kết với sứ quân Trần Lãm

- Được nhân dân ủng hộ  967: Đất nước thống nhất

\3 Củng cố:

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô Trình bày những biểu hiện về ý thức

tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước?

- Tình hình cuối đời Ngô có gì đặc biệt? Ai đã có công dẹp yên các sứ quân

4 Hướng dẫn về nhà tự học:

- Học bài theo nội dung vở ghi, trả lời các câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài “Nước Đại cồ việt thời Đinh - Tiền Lê”, theo hệ thống câu hỏi

SGK

5 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy

.

BÀI 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: “Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất” Tư liệu về nước

Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê

2 Học sinh: Đọc bài trước trả lời theo câu hoi SGK.

III TIẾN TRÌNH Bài DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ.

CH: Trình bày tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nướccủa Đinh Bộ Lĩnh

2 Bài mới: Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, đất nước lại được thanh bình, thống nhất.

Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh màNgô Quyền đã đặt nền móng Quá trình đó diễn ra như thế nào?

Gv giải thích: Tên nước: "Đại": lớn; "Cồ"

cũng có nghĩa là "lớn" Nước Việt to lớn

có ý đặt ngang hàng với Trung Hoa

Gv: Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô

ở Hoa Lư?

Hs trả lời:

Gv: dùng hình 19 để giới thiệu địa thế của

Hoa Lư

Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất

hẹp, nhiều đồi núi => thuận lợi cho việc

phòng thủ

Gv: Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:

- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô

của phong kiến Trung Quốc để đặt tên

nước nói lên điều gì?

Hs trả lời theo sự hiểu biết.

Gv: Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền

độc lập, ngang hàng với Trung Quốc chứ

không phụ thuộc vào Trung Quốc

Gv: giải thích khái niệm "vương" và

"đế".

+ "Vương": tước hiệu của vua (dùng cho

nước nhỏ, chư hầu)

+ "Đế": là tước hiệu của vua nước lớn

mạnh, có nhiều nước thần phục (chẳng

hạn: Trung Quốc sau khi thống nhất thì

xưng Đế)

Gv: Niên hiệu nước ta dưới thời Đinh là

gì? Được đặt vào thời gian nào? Quan hệ

ngoại giao với Tống ra sao?

Hs trả lời;

Gv bổ sung: Xuân 970, vua Đinh đặt niên

hiệu là Thái Bình và đặt quan hệ bình

thường với Tống

Gv: Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện

pháp gì để xây dựng đất nước?

Hs trả lời

Gv giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật

pháp cụ thể, vua sai đặt vạc dầu và

chuồng cọp trước điện răn đe kẻ phản

loạn

Gv: Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có

ý nghĩa như thế nào?

Gv gợi ý ->Hs trả lời

Gv: Ổn định đời sống xã hội => cơ sở để

xây dựng và phát triển đất nước

Hoạt động 2: Tìm hiểu tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

Hs: Là người có tài, có chí lớn, mưu lược,

lại đang giữ chức Thập đạo tướng quân

thống lĩnh quân đội => lòng người quy

phục

Gv: Việc Thái Hậu Dương Văn Nga trao

áo bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

Gv tố chức Hs thảo luận.

Hs thảo luận; đại diện nhóm trả lời; các

nhóm nhận xét cho nhau

Gv: bổ sung, kết luận:

Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt

lợi ích quốc gia lên trên lợi ích dòng họ,

vượt lên quan niệm phong kiến để bảo vệ

Hs: Vua đứng đầu, dưới vua là quan văn,

quan võ và tăng quan Cả nước chia thành

+ Cấm quân (quân của triều đình)

+ Quân địa phương

phương tổ chức theo phép “ngụ binh ư

nông”

Gv giải thích.

được suy tôn lên làm vua

* Tổ chức chính quyền Trung ương:

- Quân đội+ Cấm quân

+ Quân địa phương

Hoạt động 3: Tìm hiểu về cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

Yêu cầu Hs đọc SGK

Gv: Quân Tống xâm lược nước ta trong

hoàn cảnh nào?

Hs trả lời:

Gv: tường thuật lại diễn biến cuộc kháng

chiến theo lược đồ (Giảng thêm về chi

tiết Lê Hoàn chọn Bạch Đằng để chặn

giặc kế thừa tài quân sự của Ngô Quyền

10 Lộ Phủ Châu

Yêu cầu hs tường thuật lại diễn biến.

Gv: Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống

- Chặn quân thuỷ ở sông Bạch Đằng

- Diệt cánh quân bộ ở biên giới phía Bắcthắng lợi

- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK,

- Chuẩn bị phần II “Sự phát triển kinh tế và văn hóa”

5 Rút kinh nghiện sau tiết dạy:

BÀI 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

1 Giáo viên: Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình.

2 Học sinh: Trả lời câu hỏi chuẩn bị trong SGK.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

? Vẽ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích.

? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981

2 Bài mới: Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm

lược của kẻ thù, khẳng định quyền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, thống nhất của nước Đại Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập.

II Sự phát triển kinh tế và văn hóa

Hoạt động 1: Tìm hiểu bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ

Yêu cầu Hs đọc SGK

Gv: Thời Đinh - Tiền Lê nông nghiệp

được tổ chức như thế nào?

Hs: Chia rộng công để dân cày.

Gv: Nông nghiệp được coi trọng vì đây là

nền tảng kinh tế của đất nước Nhà nước

1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:

* Nông nghiệp:

- Ruộng đất chia cho nông dân

- Khai khẩn đất hoang

- Chú trọng thuỷ lợi  ổn định và pháttriển

chú ý đến việc khai khẩn đất hoang, đào

vét kênh ngòi, nhân dân được chia

ruộng  tạo điều kiện sản xuất nông

nghiệp ổn định

Gv: Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch

điền để làm gì?

Hs trả lời

Gv: Vua quan tâm đến sản xuất =>

khuyến khích nhân dân làm nông nghiệp

Gv: Sự phát triển của thủ công nghiệp thể

hiện ở những mặt nào?

Hs: Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn

vũ khí, may mặc, xây dựng, được thành

lập

+ Các nghề thủ công: dệt lụa, làm giấy, đồ

gốm cũng tiếp tục phát triển

Gv: Vì đất nước đã độc lập, các nghề

được tự do phát triển, không bị kìm hãm

như trước đây Mặt khác, các thợ khéo

cũng không bị cống nạp sang Trung

Quốc

Gv: Hãy miêu tả lại cung điện Hoa Lư để

thấy được sự phát triển của nước ta thời

Tiền Lê?

Hs dựa vào SGK để miêu tả: cột dát

vàng, bạc, có nhiều điện, đài tế, chùa

chiền, kho vũ khí, kho thóc thuế được

xây dựng  quy mô cung điện hoành

tráng hơn

Gv: Thương nghiệp có gì đáng chú ý?

Hs: Nhiều khu chợ được hình thành, buôn

bán với nước ngoài phát triển

Gv: Việc thiết lập quan hệ bang giao với

nhà Tống có ý nghĩa gì?

Hs trả lời:

Gv: Củng cố nền độc lập  tạo điều kiện

cho ngoại thương phát triển

- Trung tâm buôn bán, chợ hình thành

- Buôn bán với nước ngoài

Hoạt động 2: Tìm hiểu về đời sống xã hội và văn hóa

Yêu cầu hs đọc SGK

Gv sử dụng bảng phụ để vẽ sơ đồ các tầng

2 Đời sông xã hội và văn hoá:

Gv: Về văn hóa, trên lĩnh vực giáo dục có

sự xâm nhập của tư tưởng gì, từ đâu?

Hs: Xuất hiện Nho học.

Gv: Tôn giáo phổ biến nhất nước ta lúc

này là gì?

Hs: Đạo phật được truyền bá rộng rãi.

Gv: Vì sao các nhà sư thời kì này lại được

trọng dụng?

Hs trả lời

Gv: Do đạo Phật được truyền bá rộng rãi,

các nhà sư có học, giỏi chữ Hán  nhà

sư trực tiếp dạy học, làm cố vấn trong

ngoại giao => rất được trọng dụng

Gv kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước

Tống của nhà sư Đỗ Thuận (dựa theo

sách giáo viên)

Gv: Đời sống sinh hoạt của người dân

diễn ra như thế nào?

Hs Rất bình dị, nhiều loại hình văn

hoádân gian như ca hát, nhảy múa, đua

thuyền, đánh đu, võ, vật diễn ra trong các

lễ hội

* Xã hội:

- 2 tầng lớp cơ bản: thống trị và bị trị

* Văn hoá:

- Giáo dục chưa phát triển

- Đạo Phật được truyền bá rộng rãi

- Chùa chiền được xây dựng nhiều, nhà

sư được coi trọng

- Các loại hình văn hoá dân gian kháphát triển

- Học bài theo câu hỏi SGK, và nội dung vở ghi

- Chuẩn bị bài “Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước”

5 Rút kinh nghiệm sau tiết dạy.