Mời các bạn cùng tham khảo nội dung phần 1 Khái quát lịch sử thế giới trung đại của giáo án Lịch sử lớp 7 để nắm bắt được mục đích, yêu cầu, hoạt động dạy và học của sự hình thành và phát triển của thời hậu kì trung đại ở Châu Âu, xã hội phong kiến Châu Âu, cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến. Hy vọng nội dung giáo án là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.
Trang 1- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.
- Khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền linh tế lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào? kinh tế trong thành thị khácvới kinh tế trong lãnh địa ra sao
1.2 Kĩ năng
- HS kĩ biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
- HS biết sử dụng kĩ năng so sánh đối chiếu
- Bản đồ Châu Âu thời phong kiến
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đaị
- Tư liệu về các lãnh địa phong kiến
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2.2 Học sinh
Vở soạn, vở ghi, sách bài tập, SGK
3 Phương Pháp:
- Vấn đáp, nêu vấn đề, trực quan, phân tích, kể chuyện, so sánh
- Kĩ thuật động não, tia chớp
kì trung đại - xã hội phong kiến Nó được hình thành và phát triển như thế nào? để hiểu
rõ quá trình đó chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung bài
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Trang 2Hoạt động 1: Hỏi đáp, mô tả.
Kĩ thuật động não
GV gọi HS đọc mục 1
GV giảng, chỉ lược đồ ( dựa vào SGV)
? Các tiểu vương quốc của người Giéc man được
thành lập như thế nào?
HS: Vào thế kỉ V, người Giéc man từ phương bắc
tràn xuống tiêu diệt các quốc gia cổ địa và thành lập
nên các tiểu vương quốc mới
? Người Giéc- man đã làm gì khi vào đế quốc
Rô-ma?
HS: Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
? Tác động của những việc làm đó đến sự hình thành
xã hội phong kiến ở Châu Âu ?
HS: - Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ bị sụp đổ,
xuất hiện các từng lớp mới
? Trong xã hội gồm những từng lớp nào?
HS: Lãnh chúa, Nông nô
? Lãnh chúa và nông nô được hình thành từ những
từng lớp nào của xã hội cổ đại?
HS:- Lãnh chúa: tướng lĩnh, quý tộc được chia
ruộng đất, phong tước
- Nông nô: Nô lệ, nông dân công xã
? Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô?
- Lãnh chúa: Người đứng đầu lãnh địa
- Nông nô: ngưòi làm thuê cho lãnh chúa
? Em hãy mô tả, nhận xét về một lãnh địa phong
kiến ở H1 SGK?
HS: Tường cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố có ruộng đất
đồng cỏ, rừng núi, ao hồ, sông ngòi, nhà cửa, lâu đài
GV: Kể chuyện Một pháo đài bất khả xâm phạm dựa
vào sách những mẩu chuyện lịch sử thế giới tập 1
? Cho biết đời sống sinh hoạt trong lãnh địa như thế
- Người Giéc-man chiếm ruộng đất
Tạo nên những tầng lớp mới:
+ Tướng lĩnh, quý tộc được chiaruộng đất, phong tướcLãnh chúa+ Nô lệ và nông dân công xã Nông nô
Quan hệ SXPK hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: xa hoa, sung sướng.+ Nông nô: đói ngèo, khổ cực
2
Trang 3HS: - Lãnh chúa sống đầy đủ xa hoa.
- Nông nô khổ sở ngèo đói
GV giải thích thêm dựa vào SGV
GV: Đặc điểm chính của nền kinh tế trong lãnh địa?
HS: Tự sản xuất và tiêu dùng không trao đổi bên ngoài
? Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội
phong kiến?
HS: Xã hội cổ đại: Chủ nô và nô lệ - như là công cụ biết
nói
- Xã hội phong kiến: Lãnh chúa và nông nô - nộp tô thuế
Hoạt động 3: Hỏi đáp, mô tả, phân tích
Kĩ thuật động não
? Đặc điểm của thành thị là gì?
HS: Giao lưu, buôn bán, đông dân
? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?
HS:
? Cư dân trong thành thị gồm những ai? họ làm gì?
HS: - Thị dân (thợ thủ công và thương nhân)
- Sản xuất và buôn bán trao đổi hàng hoá
? Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?
HS: Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển, tác
động mạnh mẽ tới sự phát triển của XHPK
? Vì sao nói thành thị là hình ảnh tương phản với
lãnh địa?
HS: Lãnh địa: tự cung, tự cấp
Thành thị : trao đổi, buôn bán
GV: Yêu cầu HS mô tả lại cuộc sống ở thành thị qua
bức tranh lâu đài, nhà thờ trung tâm kinh tế, văn
hoá
HS: Sôi động, đông người,
chống lãnh chúa
- Đặc điểm: Tự cung, tự cấp, đóngkín
3 Sự xuất hiện các thành thị trungđại
a Nguyên nhân
- Cuối thế kỉ XI, do sản xuất pháttriển cần trao đổi thị trấn thành phố
- Hoạt động của thành thị: cư dânlập các phường hội, thương hội
b Vai trò:
- Thúc đẩy sản xuất, làm XHPKphát triển
4.4 Củng cố:Gv sử dụng kĩ thuật tia chớp
? Xã hội phong kiến ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
? Em hãy nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
? Vì sao thành thị trung đại xuất hiện? Nền kinh tế trong thành thị trung đại có gìkhác với nền kinh tế lãnh địa?
4.5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo nội dung câu hỏi SGK
- Làm các bài tập 2, 3 (Tr 4 + 5)
- Tìm hiểu trước bài 2, trả lời các câu hỏi sau:
? Nguyên nhân của các cuộc phát kiến địa lý? Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý?
Trang 4? Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào
5 Rút kinh nghiệm:.
============================ Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy: 7A / / 2015
7B / / 2015
Tiết 2- Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU 1 Mục tiêu. 1.1 Kiến thức HS cần đạt - Nguyên nhân và hệ quả của cá cuộc phát kiến địa lí - Quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong kiến Châu Âu 1.2 Kĩ năng - Rèn luyện các kĩ năng quan sát chỉ lược đồ - Rèn luyện kĩ năng khai thác tranh ảnh lịc sử 1.3 Thái độ Giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội TBCN 2 Chuẩn bị. 2.1 Giáo viên - Bản đồ thế giới - Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lí - Tài liệu về các cuộc phát kiến địa lí - Giáo án, SGK, tài liệu liên quan 2.2 Học sinh - Học bài cũ - Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, SGK 3 Phương pháp - Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, trực quan, nhận xét, kể chuyện, thảo luận nhóm. - Kĩ thuật động não, tia chớp
4 Tiến trình lên lớp. 4.1.Ổn định tổ chức 4.2 Kiểm tra bài cũ ? Xã hội phong kiến Châu Âu được hình thành như thế nào? HS trình bày ở phần 1 SGK / 3
4
Trang 5? Vì sao thành thị trung đại xuất hiện?
Nguyên nhân xuất hiện thành thị: Do nhu cầu sản xuất và trao đổi, buôn bán hàng hoá 4.3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Để có được điều này họ đã lam gì? Cho biết
điều kiện để thực hiện các cuộc phát kiến địa
lí?
GV: cho HS quan sát H.3 tàu Caraven ( SGK
tr6) thể hiện sự tiến bộ về kĩ thuật hàng hải lúc
bấy giờ
? Theo em, sự ra đời của tàu Caraven nói lên
kĩ thuật đóng tàu của người Châu Âu như thế
nào? Nó có vai trò gì đối với việc khám phá ra
các vùng đất mới?
HS: kĩ thuật hàng hải phát triển, tiên phong
trong việc tìm ra những vùng đất mới
? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí mà em biết?
GV:Yêu cầu một HS dựa vào lược đồ“ Những
cuộc phát kiến địa lí’’ kết hợp với nội dung
SGK để xác định trên bản đồ những địa danh
mà các nhà phát kiến địa lí đã đi đến Gọi HS
HS: Vì tìm ra được những con đường biển
mới, những vùng đất mới những dân tộc mới
Hoạt động 2: Hỏi đáp, thảo luận nhóm
Kĩ thuật động não, XYZ
GV: Sau cuộc phát kiến địa lý hình thành quá
trình tích luỹ TBCN
? Tích luỹ TB là tích luỹ những gì?
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
- Nguyên nhân: do nhu cầu phát triển sảnxuất Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn,hải đồ, kĩ thuật đóng tàu
- Các cuộc phát kiến: Va x cô đơ Ga ma,
Cô lôm bô, Ma gien lan
- Ý nghĩa: thúc đẩy thương nghiệp pháttriển, đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giaicáp tư sản
2 Sự hình thành CNTB ở Châu Âu
Trang 6HS: Vốn và người làm thuê.
? Vốn và người làm thuê lấy từ đâu?
HS: - Cướp bóc tài nguyên từ các nước thuộc
địa
- Buôn bán nô lệ da đen
- Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa làm thuê
? Tại sao quý tộc phong kiến không sử dụng
nông nô để lao động?
HS: sử dụng nô lệ da đen thu lợi nhiều hơn
? Hậu quả của quá trình tích luỹ TBCN?
HS: Thảo luận nhóm
=> về kinh tế, chính trị, xã hội
GV: Về kinh tế: kinh doanh theo lối TB, về xã
hội: hình thành hai giai cấp mới tư sản và vô
sản
? Em hiểu như thế nào về kinh doanh theo lối
TBCN?
HS: Lập xưởng sản xuất quy mô lớn
- Lập các công ty thương mại
- Lập các đồn điền rộng lớn
kinh doanh TBCN ra đời
? Những việc làm đó có tác dụng gì đến xã
hội?
HS: - Hình thức kinh doanh TB ra đời
- Các giai cấp mới được hình thành
? Giai cấp tư sản và vô sản được hình thành
? Thái độ chính trị của các giai cấp đó?
HS: - Giai cấp tư sản mâu thuẫn với quý tộc
phong kiến chống phong kiến
Vô sản mâu thuẫn với tư sản chống tư sản
- Quý tộc, thương nhân cướp bóc của cải,
tài nguyên => mở rộng sản xuất, kinhdoanh => giai cấp tư sản
- Nông nô bị tước đoạt ruộng đất, làmthuê => giai cấp vô sản
- Quan hệ sản xuất TBCN được hìnhthành
4.4 Củng cố GV sử dụng kĩ thuật tia chớp
? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí (dựa vào lược đồ)
? Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành như thế nào?
4.5 Hướngdẫn về nhà
- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK
- Sưu tầm chân dung các nhà phát kiến lớn địa lí
- Làm các bài tập 1,2
6
Trang 7- Tìm hiểu trước bài 3 và trả lời các câu hỏi sau
? Vì sao tư sản chống quý tộc phong kiến
? Qua các tác phẩm của mình các tác giả văn hoá phục hưng muốn nói lên điều gì
? Vì sao xuất hiện cải cach tôn giáo
5
Rút kinh nghiệm
========================== Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy:7A / / 2015
Ngày dạy:7B / / 2015
Tiết 3-Bài 3
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN
THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
1 Mục tiêu.
1.1 Kiến thức HS cần nắm được:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung của phong trào văn hoá phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp đến
xã hội phong kiến Châu Âu
1.2 Kĩ năng
HS rèn kĩ năng phân tích cơ cấu giai cấp để thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
1.3 Thái độ
Giáo dục cho HS biết nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người
2 Chuẩn bị.
2.1 Giáo viên
- Bản đồ thế giới
- Tranh ảnh về thời kì văn hoá phục hưng
- Tư liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời phục hưng
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2.2 Học sinh
Học bài cũ, vở ghi, SGK, vở soạn, vở bài tập
3 Phương pháp
- Vấn đáp, phân tích, nêu vến đề, thảo luận nhóm, trực quan
- Kĩ thuật động não, ghi kết quả tổng hợp ra giấy
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
? Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội phong kiến Châu Âu?
- Thúc đẩy thương nghiệp phát triển đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giai cấp tư sản
Trang 84.3 Bài mới.
Sau những cuộc phát kiến địa lí, thế lực kinh tế của giai cấp tư sản ngày càng giàu
có, mâu thuẫn với địa vị của giai cấp phong kiến nên họ đã đấu tranh để giành lại địa vịcho tương xứng
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Thảo luận nhóm, phân tích
GV sử dụng kĩ thuật động não
GV giải thích khái niệm "phong trào văn hóa
phục hưng" là khôi phục những tinh hoa văn
hóa cổ đại Hi Lạp và Rôma, đồng thời phát
triển nó ở tầm cao mới
? Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu tranh
chống quý tộc phong kiến?
HS: GCTS có thế lực nhưng không có địa vị
xã hội đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá
? Em Hãy kể tên những nhân vật tiêu biểu
trong phong trào văn hoá phục hưng, em biết
gì về những nhân vật đó?
HS chia nhóm ra thảo luận (6 nhóm)
GV kết luận và phân tích thêm (dựa vào tài
liệu lịch sử thế giới tập I)
? Em hãy cho biết nội dung của phong trào
văn hoá phục hưng?
HS:
? Phong trào văn hoá phục hưng có vai trò
như thế nào?
HS: Phong trào đóng vai trò tích cực chống
lại XHPK, mở đường cho sự phát triển cao
hơn nền văn hoá nhân loại
GV yêu cầu HS quan sát H.6 SGK để qua đó
biết được tài năng của Lêônlađvanhxi
GV: Phân tích thêm dựa vào sách lịch sử thế
giới trung đại
? Ai là người khởi xướng phong trào cải
1.Phong trào văn hoá phục hưng (thế kỉXIV-XVII)
8
Trang 9cách tôn giáo?
HS: Lu-thơ (Đức), Can- vanh (Pháp)
? Nội dung tư tưởng cải cách tôn giáo của
Lu-thơ, Canvanh?
HS:
? Em có nhận xét gì về tư tưởng cải cách của
Lu thơ?
HS: Tích cực, tiến bộ
GV: Nhấn mạnh sự chia rẻ trong đạo Kitô
với việc ra đời của đạo Tin Lành do Can
vanh sáng lập Đồng thời Cải cách tôn giáo
đã làm bùng lên cuộc chiến tranh nông dân
Đức
? Phong trào cải cách tôn giáo nó tác động
như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy
giờ?
HS: Thúc đẩy châm ngòi nổ cho các cuộc
khởi nghĩa nông dân
b Diễn biến
- Lu thơ: lên án những hành vi của Giáo hoàng, bãi bỏ những lễ nghi phiền toái
- Can-vanh: hình thành giáo phái mới (đạo Tin lành)
c Hệ quả
- Đạo Ki-tô phân hóa thành 2 giáo phái
- Bùng lên cuộc chiến tranh nông dân Đức
4.4 Củng cố: HS ghi kết quả tổng hợp ra giâý
? Vì sao xuất hiện phong trào văn hoá phục hưng?
? Ý nghĩa của phong trào cải cách tôn giáo?
4.5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK
- Làm các bài tập 1,2 ở SBT
- Tìm hiểu trước nội dung bài 4 và trả lời các câu hỏi sau:
? Sự xác lập của chế độ phong kiến ở Trung Quốc
5 Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy:7A / / 2015
Trang 10Bài 4
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
1 Mục tiêu cần đạt.
1.1 Kiến thức HS cần đạt:
- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phong kiến
- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
- Vấn đáp, nêu vấn đề, trực quan, phân tích, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật động não, ghi kết quả tổng hợp ra giấy
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
? Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá phục hưng và những nội dung chủyếu?
HS: Trả lời được:
- Nguyên nhân: Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế, không có thế lực chính trị => đấutranh giành địa vị xã hội
- Nội dung:+ Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội
+ Đề cao giá trị con người
4.3 Bài mới
Trên lưu vực của sông Hoàng Hà thì một xã hội có giai cấp đầu tiênđã được hìnhthành Đó là nhà nước phong kiến Trung Quốc Vậy nhà nước phong kiến đã trải quanhững triều đại nào, quá trình diệt vong của nó diễn ra ntn
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
10
Trang 11GVsử dụng kĩ thuật động não.
GV gọi HS đọc mục 1 SGK
? Nhà nước Trung Quốc được hình thành từ
khi nào?
HS: Cách đây khoảng 2000 năm TCN trên
lưu vực hai con sông Hoàng Hà và Trường
Giang đã hình thành một nhà nước - Trung
? Sau khi nhà nước Trung Quốc được hình
thành, bước vào thời Xuân Thu-Chiến Quốc
về mặt sản xuất có gì tiến bộ?
HS: Công cụ bằng sắt ra đời kĩ thuật canh
tác phát triển, diện tích mở rộng năng xuất
tăng
? Những biến đổi về mặt sản xuất đã tác động
tới xã hội như thế nào?
HS: Xuất hiện giai cấp mới: địa chủ và tá
điền (nông dân lĩnh canh)
? Giai cấp địa chủ và nông dân tá điền đã
được hình thành như thế nào ở Trung Quốc?
GV kết luận: Chính những thay đổi về sản
xuất và xã hội đã hình thành nên một quan hệ
sản xuất mới - Quan hệ sản xuất phong kiến
Quan hệ SX PK đã hình thành đây là cơ sở
cho sự thống nhất đất nước dười thời Tần Hán
Hoạt động 2: Hỏi đáp
GV sử dụng kĩ thuật động não
GV: Thời kì này Trung Quốc bị chia thành
các nước nhỏ và Tần Thuỷ Hoàng đã tiêu diệt
các nước này thống nhất Trung Quốc và nhà
Tần được thành lập
? Nhà Tần đã thi hành chính sách đối nội, đối
ngoại như thế nào?
+ Nông dân mất ruộng tá điền
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán
a Thời Tần
* Chính trị:
- Chia đất nước thành quận huyện cửquan lại đến cai trị
- Gây chiến tranh, mở rộng lãnh thổ
GV: Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ
Hoàng bắt nông dân xây dựng?
HS: Vạn lí trường thành, Cung A Phòng, lăng
Trang 12Li Sơn.
? Em có nhận xét gì về những tượng gốm
trong bức hình 8 ở SGK?
HS: Rất cầu kì, giống người thật, số lượng
lớn thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng
GV phân tích một số chính sách tàn bạo của
Tần Thuỷ Hoàng dựa vào sách lịch trung đại
thế giới
? Thái độ của nhân dân trước những chính
sách tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng?
HS: Chính sách lao dich nặng nề đă khiến
nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tân và nhà Hán
HS: Giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc
của pháp luật , khuyến khích sản xuất
? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà
Tần với nhà Hán, vì sao có sự chênh lệch đó?
quan cai quản các vùng xa, mở nhiều khoa thi,
chia ruộng cho nông dân, giảm thuế
? Tác dụng của các chính sách đó?
HS: Kinh tế phát triển, đất nước phồn vinh
? Cho biết chính sách đối ngoại của nhà
=>Kinh tế phát triển, xã hội ổn định
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc
dưới thời Đường
* Chính trị
- Cử người thân tín cai quản các địaphương
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Tiến hành chiến tranh xâm lược
* Kinh tế: giảm tô, thực hiện chế độquân điền
12
Trang 13HS: mở rộng lãnh thổ
GV liên hệ đến cuộc chiến tranh xâm lược
của nhà Hán, nhà Đường đối với Việt Nam
? Sự cường thịnh của nhà Đường được thể
hiện ở những điểm nào?
HS: Đất nước ổn định, kinh tế phát triển, bờ
cõi được mở rộng
4.4 Củng cố GV sử dụng kĩ thuật ghi kết quả tổng hợp ra giấy
- Xã hội phong kiến ở Trung Quốc được hình thành như thế nào?
- Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?
4.5 Hướng dẫn học bài:
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK
- Làm các bài tập ở SBT
- Tìm hiểu trước các mục 4, 5, 6 và trả lời các câu hỏi sau:
? Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có điểm gì khác nhau Vì sao có
sự khác nhau đó
Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy: / / 2015
Tiết 5
Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tiếp theo)
1 Mục tiêu.
1.1 Kiến thức HS cần đạt:
- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phongkiến
Trang 14- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
1.2 Kĩ năng
- Rèn luyện cho HS kĩ năng lập niên biểu
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của cácchính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
1.3 Thái độ
Giúp HS hiểu Trung Quốc là một nước phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông,đồng thời là một nước láng giềng ở Việt Nam, có ảnh hưởng không nhỏ tới quá trìnhphát triển của lịch sử Việt Nam
2 Chuẩn bị
2.1 Giáo viên
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc thời phong kiến
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2.2 Học sinh
- Học bài cũ
- Vở ghi, vở soạn, vở bài tập, SGK
3 Phương pháp.
- Vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan, phân tích
- Kĩ thuật động não, ghi kết quả tổng hợp ra giấy
4 Tiến trình dạy học
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
? Sự thịnh vượng của XHPK Trung Quốc dưới thời Đường được thể hiện như thếnào?
HS trả lời ở phần 3 SGK tr 12
4.3 Bài mới
Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường đã làm cho TQ trở thành một quốc giacường thịnh ở châu Á nhưng cũng không tránh được khỏi sự suy vong TQ lại rơi vàotình trạng bị chia cắt (907-960) Nhà Tống thành lập đã thống nhất lại TQ và pt tuykhông mạnh như trước
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Trang 15GV phân tích thệm dựa vào sách lịch sử thế
giới trung đại
? Nhà Nguyên đã thi hành những chính sách
gì?
HS: Thực hiện chính sách phân biệt đối xử dân
tộc
? Chính sách đó được thể hiện như thế nào?
HS:- Người Mông Cổ có địa vị cao, có mọi đặc
quyền, đặc lợi
- Người Hán bị cấm đủ thứ: mang vũ khí,
họp chợ, ra đường vào ban đêm
? Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà
Nguyên có điểm gì khác nhau?
HS: Chính sách cai trị của nhà Nguyên có sự kì
thị đối với người Hán vì nhà Nguyên là người
ngoại bang
? Thái độ của nhân dân đối với chính sách đó?
HS: căm ghét Mâu thuẫn dân tộc trở nên sâu
sắc đấu tranh
? Cho biết những ảnh hưởng của xã hội Trung
Quốc đến Việt Nam?
HS: hầu hết các vương triều ở Việt Nam đều có
thiết chế nhà nước theo mô hình của phong
kiến TQ
Hoạt động 2: hỏi đáp
Kĩ thuật động não
? Nhà Nguyên tồn tại đến thời điểm nào thì bị sụp đổ
? Do đâu ? Nhà Thanh được thành lập như thế nào?
HS: Năm 1368, nhà Nguyên bị lật đổ, nhà
Minh thống trị Sau đó Lí Tự Thành lật đổ nhà
Minh Quân Mãn Thanh từ phương Bắc tràn
- Xóa bỏ các thứ thuế, mở mang cáccông trình thuỷ lợi
- Khuyến khích sản xuất thủ côngnghiệp
- Phát minh ra la bàn, thuốc súng,nghề in
b Nhà Nguyên
- Phân biệt đối xử giữa các dân tộc
- Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
5 Trung Quốc thời Minh- Thanh
* Thay đổi về chính trị:
- Năm 1368, nhà Minh thành lập
Trang 16xuống lập nên nhà Thanh.
? Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh và nhà
Thanh có gì thay đổi?
HS: XHPK lâm vào tình trạng suy thoái
+ Vua quan ăn chơi sa đoạ
+ Nông dân, thợ thủ công phải nộp tô thuế
nặng, phải đi lao dịch đi phu
? Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở những
điểm nào?
HS: - Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, làm đồ
sứ có sự chuyên môn hoá cao, thuê nhiều
nhân công
- Buôn bán với nước ngoài được mở rộng
GV Giải thích thêm dựa vào SGV
Hoat động 3: Hỏi đáp
GV sử dụng kĩ thuật động não
? Những tư tưởng chủ yếu trong xã hội phong
kiến của Trung Quốc?
? Văn học có những thành tựu nào? Kể tên một số
tác phẩm văn học nổi tiếng mà em biết?
HS: "Tây du ký", "Tam quốc diễn nghĩa",
"Đông chu liệt quốc"
- Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, đẹp mắt, hài hoà
? Trình bày hiểu biết của em về khoa học kĩ
thuật ở Trung Quốc?
- Thủ công nghiệp phát triển
- Buôn bán với các nước ĐNA
6 Văn hóa, KH- KT Trung Quốcthời phong kiến
- Tư tưởng: Nho giáo trở thành hệ tưtưởng và đạo đức của giai cấp phongkiến
- Văn học: xuất hiện nhiều nhà thơnổi tiếng, tác phẩm có giá trị
- Sử học: có các bộ sử kí, Hán thư,Đường thư
- Nghệ thuật kiến trúc với nhiềucông trình độc đáo
c 4.4 Củng cố sử dụng kĩ thuật ghi các kết quả tổng hợp ra giấy
- Trình bày những thay đổi của xã hội Trung Quốc cuối thời Minh - Thanh?
- Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì? 4.5 Hướng dẫn học bài
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK
16
Trang 17- Làm các bài tập còn lại ở SBT
- Tìm hiểu trước nội dung của bài 5 và trả lời các câu hỏi sau:
? Các tiểu vương quốc đầu tiên đã được hình thành từ bao giờ và ở những khu vực nào trên đất nước Ân Độ
? Nêu những chính sách cai trị của người Hồi giáo và người Mông cổ ở Ấn Độ
5 Rút kinh nghiệm
_ Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy: / / 2015 Tiết 6 Bài 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN 1 Mục tiêu bài học. 1.1 Kiến thức HS cần nắm: - Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến thế kỉ XIX - Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến - Một số thành tựu về văn hoá 1.2 Kĩ năng HS rèn kĩ năng tổng hợp kiến thức ở trong bài 1.3 Thái độ HS thấy được Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh của nhân loại ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển của nhiều dân tộc ở Đông Nam Á 2 Chuẩn bị. 2.1 Giáo viên - Bản đồ Ấn Độ - Đông nam á - Một số tranh ảnh công trình kiễn trúc Ấn Độ - Tài liệu về đất nước Ấn Độ - Giáo án, SGK, tài liệu liên quan 2.2 Học sinh - Học thuộc bài cũ - Vở soạn, vở ghi, SGK, vở bài tập 3 Phương Pháp. - Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, thảo luận nhóm, trực quan
- Kĩ thuật XYZ, ghi kết quả tổng hợp ra giấy, kĩ thuật đọng não
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
Trang 18? Sự khác nhau về chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên? Vì sao?
HS trả lời như phần 4 SGK và giải thích sự khác nhau trong chính sách cai trị giữanhà Tống với nhà Nguyên
? Trình bày những thành tựu về văn hoá, khoa học-kĩ thuật Trung Quốc thời phongkiến
HS trả lời ở phần 6 SGK tr 16
4.3 Bài mới
n Đ m t trong nh ng trung tâm v n minh l n nh t c a nhân lo i c ngững trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng ăn minh lớn nhất của nhân loại cũng ớn nhất của nhân loại cũng ất của nhân loại cũng ủa nhân loại cũng ại cũng ũng
c hình th nh t r t s m V i m t b d y l ch s v nh ng th nh t u v n hoá v
đư ừ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ất của nhân loại cũng ớn nhất của nhân loại cũng ớn nhất của nhân loại cũng ề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ ững trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng ựu văn hoá vĩ ăn minh lớn nhất của nhân loại cũng ĩ
i, n ã có nh ng óng góp l n lao trong l ch s nhân lo i
đại cũng Đ đ ững trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng đ ớn nhất của nhân loại cũng ịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ ại cũng
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Hỏi đáp
GV sử dụng kĩ thuật động não
GV khái quát: Cũng giống như Trung Quốc,
Ấn Độ là nước có lịch sử phong phú, có nền
văn hóa lâu đời và là một trong những trung
tâm văn minh lớn của loài người
GV treo bản đồ thế giới chỉ vị trí của đất nước
Ấn Độ
? Tên gọi đất nước Ấn Độ bắt nguồn từ đâu ?
HS: bắt nguồn từ một dòng sông- đó là dòng sông
Ấn
? Quốc gia cổ đại Ấn Độ ra đời cách ngày nay
khoảng bao nhiêu năm? Biểu hiện của sự hình
thành nhà nước cổ đại của người Ấn Độ là gì?
HS:
? Những thành thị, vương quốc đã có những việc
làm gì với nhau ? Sự kiện nào cũng ảnh hưởng đến
quá trình thống nhất đó ?
? Thời kì hùng mạnh nhất của Ấn Độ là thời kì
nào?
? Thời gian hùng mạnh của vương quốc này
kéo dài đến thời gian nào?
triển của xã hội phong kiến Ấn Độ tập trung ở
3 vương triều: Gúp- ta, Hồi giáo- Đê li, Ấn Độ
- Thế kỉ III TCN Ấn Độ chia thành nhiềuquốc gia nhỏ thế kỉ IV thống nhất dướivương triều Gúpta
2 Ấn Độ thời phong kiến
18
Trang 19? Sự phát triển của vương triều Gupta thể hiện
ở những mặt nào?
HS: Cả kinh tế xã hội văn hoá đều rất phát
triển: chế tạo được sắt không rỉ, đúc tượng
đồng, dệt vải với kỉ thuật cao, làm đồ kim
hoàn
? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra như
thế nào?
HS: Đầu TK XII, người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt
miền Bắc ấn, lập nên vương triều hồi giáo Đê-li
vương triều Gup-ta sụp đổ
? Người Hồi giáo đã thi hành những chính sách
gì?
HS: - Chiếm đoạt ruộng đất, cấm đạo Hinđu
? Vương triều Đê-li tồn tại trong bao lâu?
HS: Từ TK XII - XVI, bị người Mông Cổ tấn
công lật đổ, lập nên vương triều Mô-gôn
? Vương triều Môgôn-vua Acơba đã dùng
những chính sách gì để cai trị ấn Độ?
HS: Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ kì thị
tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi
phục phát triển kinh tế - văn hoá
GV giới thiệu về vua A-cơ-ba dựa theo SGV
? Vương triều này tồn tại đến thời gian nào?
Hoạt động 3: Thảo luận nhóm
HS: 2 bộ sử thi nổi tiếng: Mahabharata và
Ramayana Kịch của Kaliđasa
GV: Giải thích về kinh Vêđa: hiểu biết (4 tập)
? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?
HS: Có hai dạng kiến trúc:
+ Hinđu: tháp nhọn, nhiều từng, trang trí bằng
phù điêu
+ Phật giáo: Chùa xây hoặc khoét sâu vào vách
a Vương triều Gup-ta: (TK IV - VI)
- Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt, chế tạo kimhoàn, khắc trên ngà voi
b Vương triều Hồi giáo Đêli (XII XVI):
Chiếm ruộng đất
- Cấm đạo Hin- đuc.Vương triều Mô-gôn (TK XVI-giữa thế kỉ XIX):
- Xoá bỏ kì thị tôn giáo
- Khôi phục kinh tế phát triển vănhoá
=> Tồn tại đến giữa thế kỉ XIX bịAnh tiêu diệt
Trang 20núi, tháp có mái tròn như bát úp.
GV sử dụng kĩ thuật XYZ:563
? Vì sao nói ấn Độ là một trong những trung
tâm văn minh của loài người?
HS: Hình thành sớm ( Thiên niên kỉ III Tr CN)
- Có nền văn hoá phát triển cao phong phú toàn
diện, trong đó có một số thành tựu văn hóa sử
dụng cho đến ngày nay
- Có ảnh hưởng tới qúa trình phát triển lịch sử
và văn hoá các dân tộc ĐNA
4.4 Củng cố: GV sử dụng kĩ thuật động não viết
-Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịc sử lớn của ấn Độ?
- Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà người ấn Độ đạt được?
4.5 Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
5 Rút kinh nghiệm.
………
………
………
………
………
………
_ Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy: / / 2015 Tiết 7 Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á 1 Mục tiêu bài học. 1.1 Kiến thức - Khu vực ĐNA gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí của các nước này có đặc điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt - Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của các nước trong khu vực 1.2 Kĩ năng: HS biết sử dụng bản đồ hành chính ĐNÁ để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến
20
Trang 21- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc văn hoá ĐNA.
- Tài liệu về các nước ĐNA
- Giáo án, sgk và tài liệu liên quan
2.2 Học sinh
- Học bài cũ
- Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, sgk
3 Phương pháp.
- Vấn đáp, trực quan, hoạt động nhóm, phân tích,
- Kĩ thuật động não viết, động não, kĩ thuật tia chớp
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
? Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá
- Chữ viết: chữ Phạn,Văn học: sử thi, kịch, thơ ca ,Kinh Vêđa,Kiến trúc: Hinđu,phật giáo
4.3 Bài mới.
NA, l m t khu v c có b d y l ch s Tr i qua h ng ngh n n m l ch s , các
Đ ựu văn hoá vĩ ề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ ải qua hàng nghàn năm lịch sử, các ăn minh lớn nhất của nhân loại cũng ịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ
qu c gia NA ã có nhi u bi n chuy n C th nh ng nĐ đ ề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ến chuyển Cụ thể những nước nào, hình thành và ển Cụ thể những nước nào, hình thành và ụ thể những nước nào, hình thành và ển Cụ thể những nước nào, hình thành và ững trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng ướn nhất của nhân loại cũngc n o, hình th nh v phát tri n ra sao? Chúng ta cùng nhau tìm hi u n i dung b i h c ng y hôm nayển Cụ thể những nước nào, hình thành và ển Cụ thể những nước nào, hình thành và ọc ngày hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV phân tích thêm và chốt lại (dựa vào
Sơ lược các nước ĐNA)
? Đặc điểm nổi bật về điều kiện tự nhiên
của khu vực?
HS: Chịu ảnh hưởng của gió mùa
hình thành hai mùa rõ rệt mùa khô
-lạnh mát, mùa mưa nống ẩm
1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA
- ĐNA là một khu vực rộng lớn gồm 11nước, đều chịu ảnh hưởng của gió mùa mùa khô và mùa mưa
Trang 22? Hãy cho biết điều kiện tự nhiên có
những thuận lợi và khó khăn gì cho sự
phát triển nông nghiệp ở ĐNA
HS: TL: Cung cấp đủ nước, khí hậu
nóng ẩm thích hợp cho cây cối phát
triển
KK: Gió mùa gây ra hạn hán, lũ lụt ảnh
hưởng tới sự phát triển nông nghiệp
? Dấu vết của con người được tìm thấy
ở ĐNA vào thời gian nào? Công cụ lao
động bằng gì?
HS: Từ những thế kỉ đầu sau CN
GV giảng thêm những quốc gia nào
hình thành đầu và những quốc gia nào
hình thành sau CN (dựa vào sách lược
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
GV sử dụng thuật động não viết
GV giảng: Vào khoảng thiên niên kỉ I,
các quốc gia cổ ĐNA suy yêú dần và tan
của các quốc gia phong kiến ĐNA?
GV kẻ trên bảng hoặc trên bảng phụ
HS thảo luận và trình bày vào bảng( mỗi
nhóm trình bày một thời gian một sự
kiện)
? Em có nhận xét gì về các quốc gia
phong kiến ĐNA từ nữa sau thế kỉ
XVIII?
HS: Bước vào thời kì suy yếu
? Vì sao suy yếu vào thế kỉ XVIII?
HS: Nền kinh tế lỗi thời, không đáp ững
nhu cầu ngày càng tăng của xã hội
- Đến những thế kỉ đầu công nguyên, các vương quốc cổ được hình thành
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNA
22
Trang 23- Chính quyền phong kiến không chăm
lo phát triển kinh tế đất nước mà chỉ
nghĩ đến mở mang lãnh thổ củng cố
vương quyền
- Sự xâm nhập của CNTB phương tây
làm cho các quốc gia sụp đổ
? Kể tên một số thành tựu nổi bật thời
phong kiến của các quốc gia ĐNA?
HS: Có nhiều công trình kiến trúc và
điêu khắc nổi tiếng: Đền ăngco,
Đ ề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ủa nhân loại cũng đ ủa nhân loại cũng ướn nhất của nhân loại cũng Đ ải qua hàng nghàn năm lịch sử, các ướn nhất của nhân loại cũng đ
4.5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
- Soạn trước bài mới và trả lời câu hỏi sau:
? Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cămpuchia và Lào
XI-Cuối thế kỉ XIII
1213-1527
Giữa thế kỉ XIV
Nửa sau thế kỉ XVIII
Đại Việt, Chăm pa, Cam
pu chia bước vào thời kì hình thành
Vương quốc Pa gan hình thành và phát
triển,Vương quốc Su- khô-thay thành lập
Vua Gia-va chinh phục Xu-ma-tơ-ra
Thống nhất Inđô nê xia dưới vương triều Mô-giô-pha- hít
Vương quốc Lan xạng hình thành
Các quốc gia PK ĐNA suy yếu
Trang 241 Mục tiêu cần đạt.
1.1 Kiến thức HS nắm được:
- Vị trí địa lí của Cămpuchia, Lào
- Các giai đoạn phát triển lớn của lịch sử Lào và Cămpuchia
- Một số tranh ảnh về đất nước Lào, Cămpuchia
- Giáo án, sgk, tài liệu liên quan
- Vấn đáp, trực quan, nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích, hoạt động nhóm
- Kĩ thuật động não, kĩ thuật XYZ
4 Tiến trình lên lớp:
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ
? Điều kiện tự nhiên có những thuận lợi và khó khăn gì cho sự phát triển nôngnghiệp ở khu vực ĐNA?
- TL: Cung cấp đủ nước, khí hậu nóng ẩm thích hợp cho cây cối phát triển.(5 đ)
- KK: Gió mùa gây ra hạn hán, lũ lụt ảnh hưởng tới sự phát triển nông nghiệp(5 đ) 4.3 Bài mới
24
Trang 25C mpuchia v L o l hai năn minh lớn nhất của nhân loại cũng ướn nhất của nhân loại cũngc anh em v i Vi t Nam, hi u ớn nhất của nhân loại cũng ệt Nam, hiểu được lịch sử nước ển Cụ thể những nước nào, hình thành và đư c l ch s nịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ ướn nhất của nhân loại cũngc
b n góp ph n hi u thêm l ch s nại cũng ần hiểu thêm lịch sử nước mình ển Cụ thể những nước nào, hình thành và ịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ử và những thành tựu văn hoá vĩ ướn nhất của nhân loại cũngc mình
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Hỏi đáp, nhóm.
GV sd kĩ thuật XYZ: 534
Gọi HS đọc sgk
? Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử
Cămpuchia có thể chia thành mấy giai
đoạn? nội dung của mỗi giai đoạn?
? Nhà nước Chân Lạp đã tiếp thu nền văn
hoá nào? Biểu hiện?
HS: Tiếp thu văn hoá Ấn Độ
- Đạo Bàlamôn, đạo phật
- Kiến trúc, điêu khắc
- Chữ phạn Khơme cổ
? Tại sao thời kì phát triển của Cămpuchia
lại được gọi là thời kì Ăngco?
HS: Ăngco là kinh đô, có nhiều đền tháp
được xây dựng
Ăngco: Đô thị, kinh thành
Ăngco vát: xây dựng TK XII
Ăngco thom: xây dựng suốt bảy thế kỉ của
thưòi kì phát triển
? Sự phát triển của Cămphuchia thời Ăngco
bộc lộ ở những điểm nào?
HS:- Nông nghiệp phát triển
- Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo
- Quân đội mạnh
GV giảng: TK XV là thời kì suy thoái, năm
1432 kinh đô chuyển về Phnômpênh, thời
3 Vương quốc Campuchia.
- Thời tiền sử: có một bộ phận cư dân cổsinh sống
* Từ TK VI - IX: Vương quốc người Khơ
me và hình thành nước Chân Lạp (tiếp thuvăn hoá ấn Độ)
* Từ TK I X - XV : Ăngco
- Sản xuất nông nghiệp phát triển
- Xây dựng các công trình kiến trúc độcđáo
- Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực
* Từ TK XV - 1863: Thời kì suy yếu
4 Vương quốc Lào.
Trang 26? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng
nào?
HS: Thảo luận nhóm- đưa ra ý kiến
- Thời tiền sử: Người Lào Thơng
- Sau TK XIII Người Thái di cư Lào
Lùm -Bộ tộc chính của người lào
- Năm 1353: nước Lạn Xạng thành lập
- XV XVII: Thịnh vượng
- XVIII - XIX: Suy yếu
- Cuối TK XIX
GV kể chuyện Pha Ngườm
? Trình bày những nét chính trong đối nội
và đối ngoại của vương quốc Lạn Xạng?
HS: ĐNội: - Chia đất nước thành các
Mường
- Đặt quan cai trị
- Xây dựng quân đôi vững mạnh
ĐNgoại: - Giữ mối quan hệ hoà hiếu
với các nước
- Cương quyết chống xâm
lược
? Vì sao vương quốc Lạn Xạng suy yếu?
HS: Do sự tranh chấp quyền lực trong
hoàng tộc suy yếu Xiêm xâm chiếm
TK XIX thành thuộc địa Pháp
GV miêu tả Ăng co Vát; Thạp luổng
* Thời tiền sử: Người Lào Thơng
* TK XIII: Người Thái di cư Lào Lùm
* 1353: Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc-> Thành lập nước Lạn Xạng
* TK XV - XVIII: Thịnh vượng
- Đối nội:
+ Chia đất nước để cai trị
+ Xây dựng quân đội
- Đối ngoại:
+ Giữ mối hoà hiếu với các nước lánggiềng
+ Kiên quyết chống xâm lược
* XVIII - XIX: Suy yếu
* Cuối TK XIX: Trở thành thuộc địa củaPháp
4.4 Củng cố: GV sd kĩ thuật động não viết
- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chính của lịch sử Lào và Cămpuchia đếngiữa thế kỉ XIX?
- Trình bày sự thịnh vượng của Cămpuchia thời Ăngco?
4.5 Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
- Soạn trước bài 7 vào vở soạn và trả lời câu hỏi
? So sánh sự giống và khác nhau giữa xã hội phong kiến phương Đông vớiphương Tây
5 Rút kinh nghiệm.
26
Trang 28- Vấn đáp, nêu vấn đề, đàm thoại, so sánh, thảo luận nhóm, phân tích, trực quan
- Kĩ thuật động não, kĩ thuật động não viết, XYZ
3 Chuẩn bị.
3.1 Giáo viên:
- Bản đồ hành chính khu vực ĐNA
- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc
- Các tài liệu liên quan
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV chỉ rõ đây là bài có tính chất tổng hợp
những kiến thức đã học từ đầu năm
XHPK là chế độ xã hội tiếp sau XH cổ đại
Nó được hình thành trên cơ sở tan rã của
XH cổ đại Tuy nhiên XHPK ở P.Tây và P
Đông có sự khác biệt
Hoạt động 2: Hỏi đáp, thảo luận
GV sử dụng kĩ thuật động não
GV gọi HS đọc SGK
? Theo em cơ sở kinh tế của XHPK PĐ và
châu Âu có điểm gì giống và khác nhau?
HS: thảo luận nhóm
Giống: Kinh tế nông nghiệp là chủ yếu
Khác:- PĐ: Nông nghiệp đống kín trong
công xã nông thôn
- Châu Âu: Bó hẹp trong các lãnh địa
phong kiến
? Em có nhận xét gì về nền kinh tế này?
? Em hãy cho biết các giai cấp cơ bản
trong xã hội phong kiến?
HS: Địa chủ - Nông dân
Lãnh chúa - nông nô
? Phương thức bóc lột chủ yếu của XHPK?
1 Sự hình thành và phát triển XHPK
2 Cơ sở kinh tế- XH của XHPK
- Cơ sở kinh tế: sống chủ yếu nhờ nôngnghiệp kết hợp với chăn nuôi và một sốnghề thủ công
-> Nông nghiệp đóng kín, lạc hậu
- Xã hội: hai giai cấp+ Địa chủ - nông dân+ Lãnh chúa - nông nô
- Phương thức bóc lột chủ yếu bằng địa tô
28
Trang 29HS: Địa tô
? Việc bóc lột bằng địa tô diễn ra như thế
nào?
HS: Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô
cày cấy sau đó thu tô thuế rất nặng
? Nhân tố nào dẫn đến sự khủng hoảng
phong kiến ở châu Âu?
HS: Do các thành thị trung đại xuất hiện
(XI), hình thành từng lớp thị dân, nền kinh
tế công thương nghiệp phát triển phá bỏ
kinh tế tự cung, tự cấp trong lãnh địa
Hoạt động 3: Hỏi đáp
GV sử dụng kĩ thuật động não viết
? Trong xã hôi phong kiến ai là người nắm
PĐ: Sự chuyên chế của một ông vua có
từ thời cổ đại, bước sang XHPK nhà vua
được tăng thêm quyền lực trở thành Hoàng
đế hay Đại vương
Châu Âu: Quyền lực ban đầu bị hạn chế
trong các lãnh địa, TK XV quyền lực mới
tập trung trong tay vua
? Vì sao lại có sự khác biệt đó?
HS: Vì các quốc gia phong kiến thống nhất
3 Nhà nước phong kiến.
- Thể chế nhà nước do vua đứng đầu
- Chế độ quân chủ ở PĐ và châu Âu có sựkhác biệt nhau về mức độ và thời gian
4.4 Củng cố GV sử dụng kĩ thuật động não viết
- Lập bảng so sánh chế độ phong kiến PĐ và châu Âu
- Mối quan hệ giữa các giai cấp trong XHPK
4.5 Hướng dẫn về nhà
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập của bài 7
- Tiết sau chữa bài tập lich sử
5 Rút kinh nghiệm.
Trang 30
Ngày tháng 9 năm 2015
Tổ ký duyệt
Trang 31Y/c: - Phưong đông:
+ Nông nghiệp trở thành ngành KT chínhnhưng lại đóng kín trong công xã nông thôn + Trồng trọt và làm 1 số nghề thủ công: Gốm, dệt
+ Kĩ thuật canh tác lạc hậu
+ Ruộng đất chủ yếu thuôc về địa chủ PK
- Phương tây: Nông nghiệp là ngành KT chính nhưng lại kép kín trông các lãnh địa + Kĩ thuật canh tác lạc hậu, ruộng đất chủ yếu thuộc về lãnh chúa
+ Nền KT HH cùng tồn tại song song trong các thành thị trung đại => Là nguyên nhânthúc đẩy XHPK châu âu sớm suy tàn
3 Bài mới
Bài tập 1
Tìm nh ng s ki n chính c a công cu c phát ki n ững trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng ựu văn hoá vĩ ệt Nam, hiểu được lịch sử nước ủa nhân loại cũng ến chuyển Cụ thể những nước nào, hình thành và địch sử và những thành tựu văn hoá vĩa lí tương ứng với các mốcng ng v i các m cứng với các mốc ớn nhất của nhân loại cũng
th i gian sau: (HS tìm đư c các s ki n tựu văn hoá vĩ ệt Nam, hiểu được lịch sử nước ương ứng với các mốcng ng v i th i gian ã cho)ứng với các mốc ớn nhất của nhân loại cũng đ
Từ năm 1519 đến năm 1522 Magienlan đi vòng quanh trái đất
Bài tập 2
a Lãnh địa phong kiến là gì?(HS trình bày được khái niệm lãnh địa)
Lãnh địa phong kiến là đơn vị chính trị và kinh tế cơ bản trong thời kì phong kiếnphân quyền ở châu Âu
b Đánh dấu x vào ô trống trước câu viết về những hoạt động trong lãnh địa mà emcho là đúng
Xây dựng pháo đài, hào sâu, dinh thự, nhà kho, chuồng trại
Nông nô cày cấy ruộng đất không phải đóng góp gì cho lãnh chúa
Lãnh chúa suốt ngày tiệc tùng, hội hè săn bắn…
Nông nô bị đối xử tàn nhẫn, đã nổi dậy chống lại phong kiến
(HS điền được ý 1,3 ,4)
Bài tập 3
Trang 32Nêu những thành tựu văn hóa ở Trung Quốc
- Tư tưởng: Nho giáo trở thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến
- Văn học: Có nhiều nhà thơ, nhà văn nổi tiếng: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Bạch
- Sử học: Bộ sử kí của Tư Mã Thiên
- KH- KT: Có nhiều phát minh quan trọng: Giấy viết, la bàn, thuốc súng, nghề in Bài tập 4
Lập bảng thống kê các triều đại phong kiến Ấn Độ: Gúp ta, Hồi giáo Đê li, Ấn Độ
Mô gôn theo các nội dung sau
STT Tên triều đại Thời gian tồn tại
1 Gúp ta Tồn tại từ thế kỉ IV đến thế kỉ VI
2 Hồi giáo Đê li Tồn tại từ thế kỉ XII đến thế kỉ XVI
3 Ấn Độ Tồn tại từ thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
Bài tập 5
Vẽ lược đồ những cuộc phát kiến địa lí
- Yêu cầu: Vẽ chính xác, đúng tỉ lệ, không được tô, được in
BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ
+ Loạn 12 sứ quân(tình trạng, ảnh hưởng)
+ Nhà Đinh với việc xây dựng đất nước
+ Bộ máy chính quyền thời Tiền Lê
32
Trang 33+ Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần thứ nhất.
- Kĩ năng
+ Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài
+ Trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cầnthiết
- Thái độ
+ Giáo dục ý thức độc lập tự chủ, lòng tự hào dân tộc
+ Biết ơn nhứng người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì giành độclập
Ngày soạn: / / 2015
Ngày dạy: / / 2015 Tiết 11
Bài 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
- Tài liệu thời Ngô - Đinh - Tiền Lê
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2.2 Học sinh
- Học bài cũ
- Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, sgk
3 Phương pháp.
- Vấn đáp, nêu vấn đề, trực quan, thảo luận nhóm, phân tích
- Kĩ thuật động não, động não viết, kĩ thuật ghi kết quả tổng hợp ra giấy
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ Kết hợp trong bài
4.3 Bài mới
Trang 34Sau h n 1000 n m kiên cơng ứng với các mốc ăn minh lớn nhất của nhân loại cũng ư ng v b n b ch ng l i ách phong ki n phề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ ỉ chống lại ách phong kiến phương ại cũng ến chuyển Cụ thể những nước nào, hình thành và ương ứng với các mốcng
b c, cu i cùng nhân dân ta ã gi nh l i ! đ ại cũng đư c n n ề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đ c l p V i tr n B ch ập Với trận Bạch Đằng lịch ớn nhất của nhân loại cũng ập Với trận Bạch Đằng lịch ại cũng Đằng lịchng l chịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ
s n m 938, nử và những thành tựu văn hoá vĩ ăn minh lớn nhất của nhân loại cũng ướn nhất của nhân loại cũngc ta bướn nhất của nhân loại cũngc v o th i kì đ ập Với trận Bạch Đằng lịch ựu văn hoá vĩ l p t ch ủa nhân loại cũng
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
độc lập chủ quyền được giữ vững
? Sau chiến thắng Bạch Đằng (938) Ngô
Quyền đã xây dựng nền độc lập như thế
nào?
? Bộ máy nhà nước dưới thời Ngô Quyền
được thiết lập như thế nào?
? Việc cử các tương có công coi giữ các
châu quan trọng nhằm mục đích gì?
HS: Mục đích bảo vệ triều đình trung ương,
đề phòng quân xâm lược
? Vẽ sơ đồ tổ chức Nhà nước thời Ngô?
34
Trang 35? Sau khi Ngô Quyền mất, nội bộ triều Ngô
như thế nào? Tại sao có tình trạng đó?
HS:…con cháu nhà Ngô không có khả
năng, mất lòng dân
GV: đất nước rối loạn, các phe phái nổi
dậy, Dương Tam Kha cướp ngôi
? Nêu những biểu hiện rối loạn của đất
nước?
HS: Các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm
lĩnh các vùng đất, đem quân đánh lẫn nhau
? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh
hưởng gì tới đất nước?
HS: Đánh nhau loạn lạc, cơ hội cho giặc
ngoại xâm tấn công
GV sử dụng kĩ thuật động não viết
? Tình hình đất nước trước khi Đinh Bộ
GV giải thích thêm dựa vào SGV
GV cho HS thảo luân nhóm theo yêu cầu
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô.
- Năm 944, Ngô Quyền mất, Dương TamKha cướp ngôi
- Năm 950, Ngô Xương Văn lật đổDương Tam Kha
- Năm 965, Ngô Xương Vưn chết loạn
* Quá trình thống nhất:
- Đinh Bộ Lĩnh tổ chức lực lượng liên kếtvới sứ quân Trần Lãm, Phạm Bạch Hổ->đánh đâu thắng đấy
=> Năm 967, đất nước được thống nhất
Trang 36HS: Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh trận
các sứ quân xin hàng hoặc bị đánh bại
? Việc dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa như
thế nào?(nhóm 3)
* Ý nghĩa
Việc dẹp loạn 12 sứ quân là điều kiện để xây dựng đất nước vững mạnh chống lại nạn ngoại xâm
4.4 Cñng cè GV sö dông kÜ thuËt ghi kÕt qu¶ ra giÊy
Trong bµi häc h«m nay cÇn chó ý nh÷ng g× ?
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức
- Sự ra đời của các triều đại Đinh – Tiền Lê
- Bộ máy nhà nước thời Đinh - Tiền Lê
- Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi của Lê Hoàn
Trang 372.1 Giáo viên.
- Lược đồ kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần 1
- Tranh ảnh về di tích đền thờ vua Đinh - Tiền Lê
- Tài liệu liên quan, giáo án, SGK
2.2 Học sinh:
- Học bài cũ
- Vở soạn, vở ghi, vở bài tập, SGK
3 Phương pháp.
- Vấn đáp, nêu vấn đề, trực quan, thảo luận nhóm, phân tích, tường thuật
- Kĩ thuật động não viết, kĩ thuật động não
4 Tiến trình lên lớp.
4.1 Ổn định tổ chức
4.2 Kiểm tra bài cũ.( 3 phút )
? Hãy cho biết những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xâydựng đất nước
- Xưng vương, đóng đô
- Thiết lập bộ máy chính quyền…
HS trả lời được mỗi ý đúng 5 điểm
4.3 Bài mới I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ – QUÂN SỰ
Sau khi d p yên 12 s quân, đ t n ẹp yên 12 sứ quân, đất nước thống nhất, Đinh Bộ ứ quân, đất nước thống nhất, Đinh Bộ ất nước thống nhất, Đinh Bộ ước thống nhất, Đinh Bộ c th ng nh t, inh B ống nhất, Đinh Bộ ất nước thống nhất, Đinh Bộ Đinh Bộ ộ
L nh lên ngôi vua, ti p t c xây d ng m t qu c gia v ng ĩnh lên ngôi vua, tiếp tục xây dựng một quốc gia vững ếp tục xây dựng một quốc gia vững ục xây dựng một quốc gia vững ựng một quốc gia vững ộ ống nhất, Đinh Bộ ững
GV giải thích Đinh Bộ Lĩnh là người đầu
tiên xưng đế còn trước đó Ngô Quyền chỉ
xưng vương, đế là tước hiệu vua nước lớn
không chịu thuần phục nước khác, vương là
tước hiệu của vua nước nhỏ chịu thuần phục
nước khác
? Việc đặt tên nước là Đại Cồ Việt có ý
nghĩa gì?
HS: Nước Đại Cồ Việt độc lập, ngang hàng
với Trung Quốc chứ không phải nước phụ
thuộc
? Em biết gì về cố đô Hoa Lư? Tại sao Đinh
Tiên Hoàng đóng đô ở Hoa Lư?
HS: Quê hương, vùng đất hẹp, nhiều đồi
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước.
- Năm 968, lên ngôi hoàng đế, đặt tênnước Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư
Trang 38núi, thuận lợi cho việc phịng thủ.
GV miêu tả khái quát thành Hoa Lư
? Ngồi những việc làm trên ĐB Lĩnh cịn
cĩ việc làm nào khác?
HS ->
? Việc đặt niên hiệu Thái Bình, Đinh Bộ
Lĩnh muốn gửi gắm điều gì?
HS: mong ước được yên bình, khơng cĩ
chiến tranh
? Em hãy nêu cơng lao nổi bật của Đinh Bộ
Lĩnh đối với đất nước ta? Tại sao nhân dân
ta lập đền thờ Đinh Tiên Hồng?
HS: Thống nhất đất nước, dựng nền độc
lập…
GV giới thiệu H 18: Miểu tả đền thờ vua
Đinh
? Những việc làm của Đinh Tiên Hồng cĩ
tác dụng gì đối với đất nước ta lúc bấy giờ?
HS: Xã hội ổn định, nhân dân an tâm sản
xuất, đặt cơ sở cho việc xây dựng và phát
triển đất nước sau này
Hoạt động 2: Thảo luận nhĩm, hỏi đáp
(10 phút)
GV sử dụng kĩ thuật động não
? Nhà Lê được thành lập trong hồn cảnh
nào?
HS: Đinh Tiên Hồng, Đinh Liễn bị ám hại,
nội bộ lục đục Bên ngồi quân Tống chuẩn
bị xâm lược, Lê Hồn được suy tơn lên làm
vua
? Vì sao Lê Hồn được suy tơn lên làm vua?
HS: Cĩ tài, chí lớn, mưu lược cao, đang giữ
chức thập đạo tướng quân, được lịng người
quy phục
? Quan niệm PK cho rằng người phụ nữ giữ
chọn tiết hạnh đạo làm vợ, em cĩ suy nghĩ
gì về việc làm của thái hậu Dương Vân
Nga, việc làm này cĩ đáng ca ngợi khơng?
Vì sao?
HS: Thể hiện sự thơng minh, quyết đốn
Đặt lợi ích quốc gia trên lợi ích dịng họ,
vượt lên quan niệm của chế độ PK để bảo vệ
- 970 đặt niên hiệu Thái Bình, đặt quan
38
Vua ( Thaựi sử – ẹái
sử )
Quan Vaờn
Quan Voừ
NHAỨ NỬỤỰC
LO
Phuỷ, chãu Phuỷ, chãu Phuỷ, chãu
Trang 39lợi ích của cả dân tộc, đây là việc làm rất
GV gọi đại diện của nhóm lên bảng vẽ sơ đồ
bộ máy nhà nước thời tiền Lê
GV treo sơ đồ lên bảng và nhận xét
? Quân đội thời Lê được tổ chức như thế
? Quan sát trên lược đồ, em hãy phán đoán
tại sao giặc kết hợp 2 hướng tấn công thủy
bộ?
HS: Tạo thế giọng kìm, buộc ta phân tán lực
lượng
GV tường thuật diễn biến
? Tại sao giặc phải tháo chạy khỏi trận địa
Quan văn Quan võ
Nhà nước
Lộ Lộ Lộ
Phủ, châu Phủ, châu Phủ, châu
Trang 40HS: Quân ta giỏi thủy chiến, chủ động chờ
sẵn, tinh thần cao, đánh quyết liệt
GV tường thuật diễn biến
? Em có nhận xét gì về cách đánh của Lê
Hoàn?
HS: Khôn khéo, táo bạo
? Em hãy cho biết kết quả của cuộc kháng
chiến chống Tống?
? Ý nghĩa cuộc kháng chiến chống Tống của
Lê Hoàn?
? Tại sao Lê Hoàn lại trao trả tù binh đặt
quan hệ bình thường với nhà Tống?
HS: Yêu hòa bình, làm bạn với tất cả các
nước
tiêu diệt nhiều sinh lực địch
* Kết quả: Quân Tống đại bại, HỗuNhân Bảo bị giết
* Ý nghĩa:
- Khẳng định quyền làm chủ của đấtnước
- Đánh bại âm mưu xâm lược của kẻthù, củng cố nền độc lập
- Soạn trước bài mới vào vở soạn và trả lời các câu hỏi sau:
? Tình hình kinh tế - Văn hoá nước ta thời Đinh - tiền Lê
? Sưu tầm các bức tranh nói về văn hoá thời Đinh – tiền Lê