GIÁO ÁN LỊCH SỬ LỚP 7

HỌC KÌ HAI - Tầng lớp Quý tộc Trần , Hồ đã suy yếu không đủ sức lãnh đạo cuộc khởi nghĩa , chỉ có tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân dân chống

HỌC KÌ HAI

- Tầng lớp Quý tộc Trần , Hồ đã suy yếu không đủ sức lãnh đạo cuộc khởi nghĩa , chỉ

có tầng lớp địa chủ mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân dân chống lại nhà Minh giành thắng lợi hoàn toàn tiêu biểu trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

đó là chiến thắng Tốt Động – Chúc Động và Chi Lăng – Xương Giang

- Sau khi giành được thắng lợi , bộ máy chính quyền thời Lê Sơ đước củng cố , quân đội hùng mạnh , có luật pháp để đảm bảo kỉ cương , trật tự xã hội , làm cho nền kinh tế, văn hóa , giáo dục được phát triển

2 Về kĩ năng :

- Đánh giá công lao nhân vật lịch sử , ý nghĩa sự xuất hiện lịch sử tiêu biểu trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Sử dụng lược đồ để thuật lại sự kiện lịch sử

- Đánh giá tình hình phát triển về chính trị , quân sự , pháp luật

- Bồi dưỡng khả năng phân tích tình hình kinh tế –xã hội

- Nhận xét những thành tựu tiêu biểu về văn hóa , giáo dục thời Lê sơ

3 Về thái độ :

- Giáo dục truyền thống yêu nước , ý chí anh hùng bất khuất của nhân dân ta

- Vai trò to lớn của quần chúng trong các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh xâm lược ,học tập những tấm gương anh dũng bất khuất

- Biết ơn những người có công với đất nước như Lê Lợi , Nguyễn Trãi

- Giáo dục ý thức tự hào về thời kì thịnh trị của đất nước

Ngày soạn : 5/1/2013

Ngày giảng : 7/1/2013 Lớp 7B2,7B5

Tiết : 37

Bài 18

CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ VÀ PHONG TRÀO

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Những nét về quân xâm lược của nhà Minh và sự thất bại nhanh chóng của nhà Hồ

- Nguyên nhân thất bại là do không đoàn kết, do sai lầm

- Chính sách tàn bạo của nhà Minh

2 Kỹ năng:

- Rèn thêm kỹ năng tư duy và sử dụng lược đồ

- Đánh giá công lao nhân vật lịch sử , ý nghĩa sự kiện lịch sử

3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, ý chí anh hùng bất khuất của dân tộc ta

- Vai trò to lớn của quần chung trong cuộc khởi nghĩa chống quân Minh , học tập những tấm gương anh dũng bất khuất

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Lược đồ khởi nghĩa đầu thế kỷ XV ( tự vẽ)

- Tư liệu tham khảo : Sgv

2 Học sinh: - SGK, vở bài tập.

III Phương pháp :

- pp vấn đáp , phân tích, Trực quan, giảng thuật

- pp lập bảng thống kê và thảo luận nhóm

IV : Thực hiện bài giảng :

1 Ổn định tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra VBT của học sinh

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài : Từ đầu thế kỉ XV , khi nhà Hồ lên nắm chính quyền , Hồ Quý Ly đã

đưa ra hàng loạt cải cách nhằm làm thay đổi tình hình đất nước Tuy nhiên một sốchính sách đã không được lòng dân , không được nhân dân ủng hộ vì vậy việc cai trịđất nước của nhà Hồ gặp nhiều khó khăn Giữa lúc đó nhà Minh ồ ạt xâm lược nước

ta Cuộc kháng chiến chống giặc Minh diễn ra như thế nào ? Bài học hôm nay chúng

ta cùng tìm hiểu

+ HS: Đọc nội dung phần 1 SGK

? Có phải quân Minh xâm lược nước ta là do

nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần không ? Vì sao ?

- Không đó chỉ là cái cớ để nhà Minh thực

hiện mưu đồ xâm lược Đại Việt

- Chúng còn gương khẩu hiệu ''Phù Trần, diệt

Hồ''

? Nhà Minh xâm lược nước ta vào thời gian

nào?

( GV giảng bổ sung thêm : Năm 1405 nạn đói

xẩy ra , nhà Hồ gặp nhiều khó khăn , quân

Minh mượn cớ khôi phục lại nhà Trần để đô hộ

nước ta Nhà Minh là một triều đại PK do Chu

Nguyên Chương thành lập năm 1368 , lúc đầu

hoạt động ở Đông Ngô , nên bấy giờ nhân dân

gọi quân Minh là quân Ngô Sau khi củng cố

nền thống trị trong nước nhà Minh lại đi vào vết

cũ của các triều đại phong kiến phương Bắc ,

muốn phục hồi uy quyền của thiên triều đối với

các phiên bang

“ Thu phục cả thiên hạ” Dưới quyền bá chủ

của của nhà Minh với âm mưu bành chướng

đó , từ cuối thế kỉ XIV đầu thế kỉ XV nhà Minh

đã nhòm ngó , lấy cớ nhà Hồ cướp ngôi nhà

Trần đã huy động 1 lực lượng lớn gồm 20 vạn

quân và hàng chục vạn dân phu do tướng

Trương Phụ cầm đầu chia làm 2 đạo quân kéo

vào nước ta

GV trình bày diễn biến theo nội dung sgk

? Tại sao cuộc kháng chiến của Nhà Hồ thất

bại nhanh chóng

Do đường lối đán giặc sai lầm, không biết dựa

vào dân, không đoàn kết được toàn dân, không

phát huy được sức mạnh dân tôc

1 Cuộc xâm lược của quân Minh

và sự thất bại của nhà Hồ.

- Quân Minh mượn cớ khôi phục

nhà Trần để xâm lược nước ta

- Tháng 11/ 1406 nhà Minh huyđộng 1 lực lượng lớn ( 20 vạnquân, hàng chục vạn dân phu) dotướng Trương Phụ cầm đầu chialàm hai cánh quân vượt biên giớikéo vào nước ta

- Quân Minh đánh bại nhà Hồ ởLạng Sơn, Đa Bang( Hà Nội)

- 22/1/1407 quân Minh chiếmĐông Đô

- 4/1047 quân Minh chiếm Tây Đô

- 6/1047 Hồ Quý Ly bị bắt ở HàTĩnh

 Cuộc k/c thất bại

- Hồ Nguyên Trừng nói '' Tôi không sợ đánh mà

chỉ sợ không lòng dân không theo''

? Hãy cho biết chính sách cai trị của nhà Minh

với nước ta?

Minh đối với nhân dân ta?

- Chính sách của nhà Minh rất thâm độc, chúng

muốn tiêu diệt dân ta để cướp nước ta, muốn

dân ta lệ thuộc vào chúng

- Những việc làm của chúng rất tàn bạo và vô

cùng dã man, mất nhân tính con người

- Tội ác của giặc Minh đối với dân ta không bao

giờ gột rửa hết

+ HS: Đọc nội dung phần 3 SGK

? Hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa của

Trần Ngỗi ?

* GV treo lược đồ => giới thiệu lược đồ và địa

danh các cuộc khởi nghĩa nổ ra

* GV trình bày:

- Trần Ngỗi là con thứ của vua Trần Nghệ Tông,

tháng 10- 1407 được Trần Triệu Cơ đưa lên làm

minh chủ, rồi tự xưng làm Giản Định hoàng đế

- Đầu 1048Trần ngỗi vào Nghệ An, được Đặng

Tất, nguyễn Cảnh Chân hưởng ứng, giúp sức,

và thu phục được nhiều hào kiệt và nhân dân từ

nghệ An trở vào

2 Chính sách cai trị của nhà Minh

* Chính trị :

- Xoá bỏ quốc hiệu của ta, đổithành quận Giao chỉ, sáp nhập vàoT.Q

* Kinh tế :

- Đặt ra hàng chăm thứ thuế nặngnề

- Bắt phụ nữ và trẻ em về TrungQuốc làm nô tì

* Văn hóa :

- Thi hành chính sách đồng hóa ,

ngu dân

- Lấy đi nhiều sách quý có giá trị

3Những cuộc KN của Quý tộc nhà Trần :

- Các cuộc k/n tiêu biểu:

* Cuộc khởi nghĩa Trần Ngỗi ( 1407- 1409)

- Năm 1408 Trần Ngỗi kéo quânvào Nghệ An

- Tháng 12/ 1408 nghĩa quân đánhbại 4 vạn quân Minh ở Bô Cô

- Năm 1409 khởi nghĩa thất bại

- 12/1408

? Vì sao khởi nghĩa thất bại ?

- Do mâu thuẫn nội bộ

+ HS: Đọc nội dung cuộc khởi nghĩa

? Trần Quý Khoáng lên ngôi vào thời gian

*GV: Chuẩn kiến thức, sơ kết nội dung

? Tại sao các cuộc cuộc khởi nghĩa bị thất

bại?

HS: Trả lời, bạn khác bổ xung ý kiến

GV: Chuẩn kiến thức

* Thảo luận nhóm : chia theo 4 nhóm.

? Tuy thất bại nhưng các cuộc khởi nghĩa có

- 8/1413 khởi nghĩa thất bại

* Nguyên nhân thất bại:

- Thiếu đường lối lãnh đạo đúngđắn

- Không có sự đồng tình ủng hộcủa nhân dân

- không có tinh thần đoàn kết

- Do mâu thuẫn nội bộ trong

những người lãnh đạo

* ý nghĩa: Tuy thất bại nhưng các

cuộc khởi nghĩa đã thể hiện tinhthần yêu nước, căm thù giặc, quyếttâm bảo vệ độc lập dân tộc

4 Củng cố::

+ HS thảo luận nhóm :

* GV treo bảng phụ đã ghi sẵn tên các cuộc khởi nghĩa của Quý tộc Trần yêu cầu học sinh các nhóm lên bảng ghi tên các địa danh ?

? Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Minh xâm lược nước ta ?

? Chính sách cai trị của nhà Minh?

1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc đấu tranh giải phóng đất nước, từ một cuộc khởi nghĩa nhỏ từ miền rừng núi Thanh Hóa dần dần phát triển trong cả nước

- Tầng lớp quý tộc Trần, Hồ đã suy yếu không đủ sức lãnh đạo khởi nghĩa, chỉ có các quý trộc mới do Lê Lợi lãnh đạo có đủ uy tín tập hợp các tầng lớp nhân dân

1 Giáo viên:- Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn, ảnh nguyễn Trãi.

-Tư liệu tham khảo : Sgv , Bài Cáo Bình Ngô

2.Học sinh: -Vở bài tập và sách giáo khoa.

2 Kiểm tra bài cũ :

? Sau khi chiếm được nước ta , nhà Minh đã thực hiện những chính sách gì để cai trị nước ta ?

? Hãy trình bày những nét chính của hai cuộc khởi nghĩa của Quý tộc Trần

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài : Quân Minh đã đánh bại nhà Hồ và đặt ách thống trị lên đất nước

ta Nhân dân khắp nơi đã đứng lên chống giặc Minh Ngay sau khi cuộc khởi nghĩacủa Trần Quý Khoáng bị dập tắt , cuộc khởi nghĩa Nam Sơn đã bùng lên mạnh mẽ ,trước hết ở vùng núi miền Tây Thanh Hóa

* Nội dung :

+ HS: Đọc mục 1 SGK ( Trang 84)

? Em biết gì về Lê Lợi ?

(Là người yêu nước, có uy tín, được nhân dân

ủng hộ)

* GV giảng bổ sung thêm : Ông sinh ngày

10/9/1385 tại quê mẹ ở làng Chủ Sơn , huyện Lôi

Dương ( Thanh Hóa ) con một địa chủ bình dân ,

là người yêu nước cương trực , khảng khái .

Trước cảnh nước mất nhà tan ông đã nuôi trí

giết giặc cứu nước, đã từng nói “ Ta dấy quân

đánh giặc không vì ham phú quý mà vì muốn cho

ngàn đời sau biết rằng ta không chịu thần phục

quân giặc tàn ngược”.

? Câu nói của ông đã thể hiện điều gì?

+ HS: Trả lời (ý thức tự chủ của người dân Đại

Việt)

? Lê Lợi đã làm gì để chuẩn bị cho cuộc khởi

nghĩa ?

+ HS : Dựa vào nội dung kiến thức sgk trả lời

( Dốc hết tàI sản của mình để chiêu tập nghĩa sĩ ,

bí mật liên lạc với các hào kiệt , xây dựng lực

lượng

? Lê Lợi đã chọn nơi nào làm căn cứ?

? Hãy cho biết một vài nét về căn cứ lam Sơn?

+HS: Trả lời

* GV: Nhận xét => Chuẩn kiến thức (Là căn

cứ đầu tiên của cuộc khởi nghĩa và là quê hương

của Lê Lợi Đó là một vùng đất thấp xen kẽ

những dải rừng thưa và thung lũng nằm bên tả

ngạn sông Chu, nơi có các dân tộc Mường, Thái,

có địa thế hiểm trở Đây là vùng đất có rất nhiều

thuận lợi nếu bị bao vây có thể rút lên núi hoặc

lực lượng lớn mạnh có thể tỏa xuống miền đồng

bằng

1 Lê lợi dựng cờ khởi nghĩa

a Tiểu sử Lê Lợi :

- Ông sinh ngày 10/9/1385

- Là Hào trưởng có uy tín lớn ởvùng Lam Sơn ( Thanh Hóa

- Là người yêu nước thương dânsâu sắc

- Ông chọn Lam Sơn (ThanhHoá) làm căn cứ k/n

? Nghe tin Lê lợi chuẩn bị khởi nghĩa tinh thần

của nhân dân thế nào?

+HS: ( Khắp nơi kéo về hưởng ứng trong đó có

Nguyễn Trãi)

? Em biết gì về nguyễn Trãi?

+ HS: Đọc nội dung in nhỏ SGK để trả lời

? Bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa họp lời thề ở đâu?

vào thời gian nào?

+HS: Trả lời

*GV: Chuẩn kiến thức

( GV giảng bổ sung : Năm 1416 bộ chỉ huy đầu

tiên được thành lập gồm 18 người do Lê Lợi lãnh

đạo làm lễ thề ở lũng Nhai )

? Mục đích của hội thề Lũng Nhai là gì ?

+ HS : suy nghĩ trả lời ( Thề sống chết cùng nhau

, chung sức đồng lòng , giữ gìn đất nước , chống

giặc ngoại xâm , giành lại độc lập dân tộc )

? Vì sao hào kiệt nhân dân khắp nơi tìm về Lam

Sơn?

+ HS: Trả lời

( * GV: Giảng bổ sung : Sau nhiều năm sống

dưới ách đô hộ tàn bạo của quân Minh , những

người dân yêu nước mong muốn đứng dậy lật đổ

ách thống trị tàn bạo đó , nhiều cuộc khởi nghĩa

đã nổ ra nhưng đều thất bại , mặc dù kẻ thù

khủng bố , đàn áp tàn bạo nhưng không thể tiêu

diệt được tinh thần yêu nước , bất khuất của dân

tộc ta Khi Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam

Sơn , hào kiệt khắp nơi đã hưởng ứng đông đảo ,

tụ họp về Lam Sơn để cùng Lê Lợi khởi nghĩa

( GV giảng và phân tích : Quân Minh nhiều lần

tấn công và bao vây Lam Sơn , song bất chấp

mọi khó khăn , gian khổ , nghĩa quân đã dựa vào

b Tiểu sử : Nguyễn Trãi

- Ông sinh năm 1380 là ngườihọc rộng , tài cao , giàu lòng yêunước , thương dân hết mực

* Năm 1416 Lê Lợi cùng 18người trong bộ chỉ huy tổ chứchội thề Lũng Nhai

- 7/2/1418 lê Lợi dựng cờ khởinghĩa ở Lam Sơn, tự xưng làBình Định Vương

2 Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân lam Sơn

* Khó khăn của nghĩa quân

- Lực lượng còn ít

- Lương thực vũ khí thiếu thốn

- Liên tiếp bị địch vây quét

địa thế núi rừng hiểm trở , quyết đương đầu với

quân xâm lược Tình thế khó khăn của nghĩa

quân đẫ được Nguyễn Trải nhận xét qua câu nói :

“ Cơm ăn thì sớm tối không được hai bữa , áo

mặc đông hè chỉ có một manh , quân lính độ vài

nghìn , khí giới thì thật tay không”

- Trong bài Cáo Bình Ngô của Nguyễn Trãi viết :

“ Dựng gậy làm cờ …tụ họp

Hòa rượu cùng uống ….cha con

? Em có nhận xét gì về câu nói của Nguyễn

Trãi ?

( Đây là đạo quân của những người nghèo từ

khắp bốn phương tụ họp lại , có tinh thần đoàn

kết yêu thương nhau => quân Minh cho đây là

lực lượng quật khởi chúng đẫ tập trung binh lực

mạnh để đàn áp và khủng bố nghĩa quân nhằm

bát và giết Lê lợi )

? Trước tình thế nguy đốn của nghĩa quân Lê

Lợi đã làm gì ?

+ HS : Dựa vào kiến thức sgk trả lời

* GV : Nhận xét => chốt kiến thức :

( GV nhấn mạnh : Trước tình thế nguy đốn của

nghĩa quân , Lê Lợi phải họp các tướng sĩ lại để

tìm kế giải vây

Lê Lợi nói : “ Bây giờ ai có thể thay ta , giả làm

chúa Lam Sơn ra cự địch , để ta trốn thoát mưu

tính công việc sau này”

? Trong cuộc họp bàn với các tướng sĩ , ai là

người đã tình nguyện thay Lê Lợi ?

+ HS : Dựa vào phàn chữ in nhỏ sgk trả lời ( Lê

Lai là người cải trang giả làm Lê Lợi liều chết để

cứu chủ tướng và giải vây cho nghĩa quân )

* GV giảng : Lê Lai cùng toán quân cảm tử đã hi

sinh anh dũng Quân Minh tưởng giết được Lê

lợi nên rút lui

+ HS; Đọc chữ in nghiêng

?Em có suy nghĩ gì trước gương hi sinh của Lê

Lai ?

+ HS: Trả lời

* GV: Hành động của Lê Lai đã nói lên niềm

tin , lòng trung thành , tinh thần hy sinh vì sự

nghiệp chung của đất nước của các tướng lĩnh ,

nghĩa quân Để tưởng nhớ công lao của các vị

- Lê Lợi họp các tướng sĩ lại đểtìm kế giải vây cho nghĩa quân

anh hùng nhân dân ta ngày nay hàng năm cứ

ngày 21, 22/ 8 âm tổ chức tế lễ Lê Lai và Lê

Lợi.)

? Sau khi trở lại Lam Sơn tiếp tục hoạt động ,

nghĩa quân lại gặp những khó khăn gì ?

GV: Giảng : Trong lần rút lui này , nghĩa quân

thiếu lương thực phải giết cả ngựa chiến và voi

chiến để nuôi quân)

? Trước tình hình đó bộ chỉ huy đã quyết định

như thế nào?

HS; Trả lời

GV: Chuẩn kiến thức

* Thảo luận nhóm : Ngẫu nhiên theo bàn

? Tại sao Lê Lơi lại tạm hoà hoãn với quân

Minh?

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm trình bày

- Nhóm bạn nhận xét, bổ xung

GV: Chuẩn kiến thức (Để củng cố lực lượng,

tránh đụng độ với quân Minh , có thời gian để

củng cố lực lượng )

? Tại sao quân Minh chấp nhận giảng hòa của

Lê Lợi ?

+ HS : Trả lời

* GV : Giảng bổ sung ( Để thực hiện âm mưu dụ

hòa , mua chuộc Lê Lợi , hòng làm mất ý chí của

nghĩa quân Lam Sơn => thất bại

? Sau thất bại việc dụ đỗ , mua chuộc Lê Lợi ,

quân Minh lại làm gì ?

+ HS : Suy nghĩ trả lời

* GV Chốt kiến thức :

 GV sơ kết nội dung bài học

- Từ 1421 – 1424 , nghĩa quânliên tiếp bị quân Minh bao vây

- Mùa hè 1423 Lê lợi quyết địnhhòa hoãn với quân Minh

- Năm 1424 quân Minh trở Mặttấn công Lam Sơn => Khởi nghĩachuyển sang giai đoạn mới

4 Củng cố:

? Qua bài học , em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm 1418-1423 ?

? Tại sao Lê Lợi lại hòa hoãn với quân Minh?

1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Những nét chủ yếu của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm cuối 1424- đến cuối 1425

- Thấy được sự phát triển lớn mạnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong thời gian này

từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ở miền Tây Thanh Hóa tiến đến làm chủ một vùng đất rộng lớn ở miền trung và bao vây được Đông Quan (Thăng Long)

2 Kỹ năng: Nhận xét nhân vật lịch sử, sự kiện lịch sử tiêu biểu.

3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu nước, biết ơn những người có công với đất, lòng tự hào

dân tộc

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn

2 Học sinh: Vở bài tập và sách giáo khoa.

Lớp7B2 ……….………

Lớp 7B3: ………

Lớp 7B4 ………

Lớp 7B5………

2 Kiểm tra bài cũ : ? Tại sao Lê lợi tạm hòa với quân Minh? ? Gọi 3 HS lên bảng làm bài tập 1,2,3 VBT * GV : Nhận xét 3 Bài mới: * Giới thiệu bài : ở phần I các em đã học và hiểu rõ : Nhà Minh hòa hoãn với nghĩa quân Lam Sơn là để thực hiện âm mưu mua chuộc và dụ dỗ Lê Lợi đầu hàng , nhưng đều bị thất bại , chúng đã trở mặt tấn công nghĩa quân Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chuyển sang 1 giai đoạn mới Vậy diễn biến cuộc khởi nghĩa trong thời kì này ra sao Đó là nội dung bài học hôm nay

* Nội dung :

* GV: Củng cố lại kiến thức đã học ở mucI

( Khởi nghĩa Lam Sơn trong 7 năm từ 1418 đến

1424 chỉ hoạt động trong phạm vi miền Tây

Thanh Hóa , mà không tiến xuống được đồng

bằng , đó là một hạn chế phải khắc phục Hoạt

động của nghĩa quân trong thời kì này gặp rất

nhiều khó khăn

( dân ít , người thưa , cuộc sống nghèo khổ ,

không cung cấp đầy đủ người và của cho nghĩa

quân Do khó khăn trên , nên phạm vi cuộc khởi

nghĩa không được mở rộng )

? Sau khi tạm hòa , quân Minh trở mặt tấn công

nghĩa quân vào thời gian nào ?

( cuối năm 1424 )

? Trước sự tấn công của quân Minh , nghĩa quân

Lam Sơn đã chuyển quân đến đâu ?

( Nghệ An )

? Ai là người đề nghị nghĩa quân Lam Sơn

chuyển quân ?

+ HS : Trả lời

* GV : Chốt kiến thức

( Nguyễn Chích đề nghị chuyển hướng hoạt động

của nghĩa quân vào Nghệ An.)

?Tại sao nguyễn Chích đề nghị chuyển quân vào

Nghệ An?

* GV: Nhận xét => giảng bổ sung : ( Vì đây là

1 Giải phóng Nghệ An (1424)

- Cuối năm 1424 Nguyễn Chích đưa ra kế hoạch chuyển địa bàn vào Nghệ An

vùng đất rộng, người đông, xa trung tâm địch.)

Nghệ An trở vào Nam : Đất rộng , người đông ,

lực lượng quân Minh ít , nhân dân đều mong

muốn tham gia khởi nghĩa Khi nghĩa quân

chuyển hướng tấn công vào Nghệ An , kế hoạch

của Nguyễn Chích ngay từ đầu đã được Lê Lợi

và bộ chỉ huy nghĩa quân chấp nhận

* GV: Dùng lược đồ chỉ chỉ đường tiến quân và

những trận đánh của nghĩa quân Lam Sơn

* Những chiến thắng trên đã làm nức lòng quân

sĩ và nhân dân Thừa thắng nghĩa quân giải

phóng Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hoá

? Với những thắng lợi liên tiếp, em đánh giá như

thế nào về kế hoach của Nguyễn Chích ?

- Kế hoạch sáng suốt, phù hợp nên đã thu được

nhiều thắng lợi

- Chủ động chuyển địa bàn vào Nghệ An , làm

bàn đạp giải phóng phía Nam

? Hãy phát biểu thế và lực của nghĩa quân sau

thắng lợi ở Nghệ An, Thanh Hoá ?

* GV:trình bày trên lược đồ

( GV giảng bổ sung : Tháng 8/1425 Lê Lợi cử

Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ huy lực lượng từ

Nghệ An đến Thuận Hóa và nhanh chóng giải

An tiến vào giải phóng Tân Bình

và Thuận Hóa

? Việc giải phóng Tân Bình , Thuận Hóa có ý

nghĩa gì đối với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ?

 Khẳng định lần nữa kế hoặch của Nguyễn

Chích là hoàn toàn đúng đắn

GV trình bày trên lược đồ

- Sau khi làm chủ một vùng rộng lớn từ Thanh

Hoá vào đến Hải Vân Thế và lực của nghĩa quân

càng lớn mạnh

- 9/1426 bộ chỉ huy nghĩa quân quyết định mở

cuộc tiến quân ra bắc bằng 3 đạo:

* GV chỉ hướng tiến công của 3 đạo trên bản đồ

? Cho biết nhiệm vụ của mỗi đạo quân ?

- Phần chữ nhỏ

? Hãy nêu nhiệm vụ chung của cả 3 đạo ?

? Tiến quân ra bắc nghĩa quân đã gặp những

thuận lợi gì ?

* GV : giảng bổ sung ( Nhân dân đem gạo thịt

làm quân lương , rèn vũ khí giúp quân đội , tham

gia đánh giặc cùng nghĩa quân Nhiều tấm

gương yêu nước xuất hiện như : Anh em họ

Phạm , bà hàng nước họ Lương , Cô gái họ Đào

…)

? Được sự ủng họ của nhân dân nghĩa quân đã

thu được kết quả như thế nào ?

- Tháng 9/ 1426 Lê Lợi chia quânlàm 3 đạo tiến ra Bắc

* Nhiệm vụ của 3 đạo quân :

- Tiến sâu vào chiếm đóng củađịch, giải phóng đất đai, thành lậpchính quyền mới

- Chặn đường tiếp tế của quânMinh

* Đến đâu nghĩa quân cũng đượcnhân dân giúp đỡ về mọi mặt

* Kết quả: - Nghĩa quân thắng

nhiều trận lớn

- Quân Minh lâm vào thế phòngngự , phải cố thủ trong thànhĐông Quan

 Cuộc k/c chuyển sang giai

đoạn phản công

4 Củng cố::

? HS lên bảng trình bày cuộc tiến quân ra bắc của nghĩa quân Lam Sơn bằng lược đồ?

? Nêu những dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong giai đoạn này?

5 HDVN :

- Học bài kĩ theo nội dung câu hỏi sgk

- Làm các bài tập trong VBT

- Đọc trước mục III

V Rút kinh nghiệm :

………

………

………

………

………

………

………

Ngày soạn :16/1/2013 Ngày giảng 18/1/2013 Lớp : 7B2 ; 7B1 19/1 /2013 Lớp :7B5 ; 7B4;7B3

CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 - 1427)

(Tiếp theo)

Tiết 40

III KHỞI NGHĨA LAM SƠN TOÀN THẮNG

CUỐI NĂM 1426-1427

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Những sự kiện tiêu biểu trong giai đoạn cuối của khởi nghĩa Lam Sơn Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động và chiến thắng Chi lăng – Xương Giang

- ý nghĩa của sự kiện đó đối với việc kết thúc cuộc thắng lợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

2 Kỹ năng: Có kỹ năng sử dụng bản đồ, hộc diễn biến các trận đánh trên bản đồ.

3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu nước, biết ơn những người có công với đất, lòng tự hào

dân tộc

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Lược đồ trận Tốt Động- Chúc Động

- trận Chi Lăng - Xương Giang

- Tư liệu về Lê Lợi ; Nguyền Trãi và Bài Cáo Bình Ngô

2.Học sinh:

- Vở bài tập và sách giáo khoa

III Phương pháp :

- pp vấn đáp , phân tích,Trực quan, giảng thuật, so sánh, mô tả

- pp lập bảng thống kê và thảo luận nhóm

IV : Thực hiện bài giảng :

1 Ổn định tổ chức lớp:

Lớp7B1………

Lớp7B2 ……….………

Lớp 7B3: ………

Lớp 7B4 ………

Lớp 7B5………

2 Kiểm tra bài cũ :

Lên bảng trình bày cuộc tiến quân ra Bắc của nghiã quân Lam sơn cuối 1426

3 Bài mới:

* Giới thiệu mới : Cuộc khởi nghĩa Lam sơn sau những năm chiến đấu gian khổ , trải

qua nhiều năm thử thách , cuộc khởi nghĩa Lam sơn đã bước vào giai đoạn toàn thắng

từ cuối năm 1426 -1427 giai đoạn này được diễn ra như thế nào ? Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

* Nội dung :

* GV: Treo lược đồ Tốt Động- Chúc Động

- GV giới thiệu lược đồ

? Sau khi rút quân vào thành Đông Quan cố

thủ , quân Minh đã làm gì để phản công lại

ta?

( Giảng bổ sung : Với mong muốn giành thế

chủ động tiến quân vào Thanh Hóa , đánh

tan bộ chỉ huy của quân ta Nhà Minh cử

Vương Thông đem 5 vạn quân kéo vào Đông

Quan phối hợp với số quân còn lại Nhưng

chúng chỉ để lại Đông quan một lực lượng

nhỏ , còn lại tiến quân vào Thanh Hóa , trên

đường tiến quân , chúng tập trung ở Cổ Sở

để tiến đánh Cao Bộ )

?Biết được kế hoạch của địch ta đã làm gì ?

*GV giới thiệu về Tốt Động, Chúc Động

+ Tốt Động : Là vùng đồng thấp , lầy lội ,

mùa khô hanh vẫn ẩm ướt , giữa đồng là gò

1 Trận Tốt Động- Chúc Động (cuối năm 1427 )

* Hoàn cảnh:

+ 10/ 1426 Vương Thông cùng 5 vạn viện binh kéo vào Đông Quan

- Vương Thông mở cuộc phản công lớn đánh vào chủ lực ở Cao Bộ

+ Ta đặt phục binh ở Tốt Động- Chúc Động

đất cao , đặt phục binh rất thuận lợi

+ Chúc Động : Nhỏ hẹp hơn , ruộng đồng

thấp , lầy lội , lại có những ngọn núi không

cao lắm , nhưng rất rậm rạp , giấu quân mai

? Nắm được ý đồ và hiệu lệnh tác chiến của

địch , Bộ chỉ huy nghĩa quân có kế hoạch

Nhà Minh lại có âm mưu gì để tiến hành

cuộc xâm lược trở lại ?

+ HS : Trả lời

* GV : Treo lược đồ => giới thiệu đường tiến

quân của địch

? Trước tình hình của địch mạnh như vậy ,

Bộ chỉ huy Lam Sơn quyết định như thế nào

- Khi quân địch lọt vào trận địa ,quân ta từ nhiều phía xông ra chặnđánh địch

* GV: (Tiêu diệt quân chủ lực của địch Liễu

Thăng )

? Tại sao ta lại tập chung tiêu diệt quân

Liễu Thăng trước , mà không tập trung lực

lượng giải phóng Đông Quan?

+ HS: Trả lời

* GV:Nhận xét => Bổ sung (Sẽ tiêu diệt

được lực lượng quân lớn và buộc Vương

Thông phải đầu hàng)

* GV: Trình bày diễn biến về trận Chi Lăng

- Xương Giang trên lược đồ.

+ HS: Quan sát và trình bày bằng lược đồ

* GV: Chuẩn kiến thức

+ HS : Thảo luận các câu hỏi :

? ở trận Chi Lăng , quân ta đânh địch như

thế nào ?

+ HS : trả lời ( Vừa đánh , vừa rút lui nhữ

địch vào trận địa mai phục ở ải Chi Lăng để

giết Liễu Thăng

? Sau khi Liễu Thăng bị giết ai đã lên thay ?

+ HS : Trả lời ( Lương Minh )

? Lương Minh lên thay nhằm mục đích gì ?

( Chấn chỉnh lại đội ngũ rồi tiến xuống đánh

 Gọi HS đọc đoạn thơ trong sgk trích

trong bài “ Cáo Bình Ngô” của Nguyễn

Trãi

? Qua đoạn thơ trên em có nhận xét gì?

( Nói lên khí phách của quân ta như vũ bão )

? Mộc Thạnh nghe tin Liễu Thăng bị giết đã

phải làm gì ?

( Vội vã rút quân về nước )

? Qua hai trận đánh quân ta đã thu được

và bị giết ở ải Chi lăng

- Lương Minh lên thay dẫn quânxuống xương Giang liên tiếp bị phụckích

- Mộc Thạnh vội vã rút quân về nước

* GV : Nhận xét => Chốt kiến thức

? Theo em , vì sao quân ta chiến thắng mà

Lê Lợi còn tổ chức hội thề ở Đông Quan

ngày 10/12/1427 với tướng giặc là Vương

Thông ?

+HS : Suy nghĩ trả lời :

*GV : Giảng bổ sung ( Là để tạo điều kiện

an toàn cho quân Minh rút quân về nước

Thể hiện lòng nhân đạo sáng ngời của Lê

Lợi , của bộ chỉ huy nghĩa quân , của nhân

dân ta đối với kẻ bại trận )

 GV củng cố lại kiến thức đã học ở cả 3

mục của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Sau khi đất nước được hoàn toàn giải

phóng Nguyễn Trãi đã viết “ Bình Ngô Đại

Cáo” Tuyên bố với toàn dân về việc đánh

đuổi giặc Minh của nghĩa quân Lam Sơn “

Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi” được

sử sách ghi chép như một sự kiện lịch sử có

tầm vóc quốc gia Đây là bản Tuyên Ngôn

Độc lập lần thứ hai của nước Đại Việt ở thế

kỉ XV …

+ HS : Đọc phần chữ in nhỏ sgk

? Nguyễn Trãi đã tự hào về dân tộc qua bài

“ Bình Ngô Đại Cáo” như thế nào ?

( ý thức dân tộc , tư tưởng yêu nước , thương

dân sâu sắc )

? Như vậy cuộc khởi nghĩa Lam sơn thắng

lợi là do những nguyên nhân nào?

+ HS : Dựa vào kiến thức sgk trả lời

* Nguyên nhân thắng lợi:

- Có lòng yêu nước, căm thù giặc, ýchí kiên cường quyết tâm giành lạiđộc lập của dân tộc ta

- Quy tụ được sức mạnh của cảnước Sự lãnh đạo đúng đắn , tàIgiỏi của bộ chỉ huy nghĩa quân đứngđầu là Lê Lợi và Nguyễn Trãi

- Đường lối chiến lược chiến thuậtđúng đắn

* ý nghĩa:

- Đất nước sạch bóng quân xâmlược, giàh độc lập tự chủ cho nhândân

- mở ra thời kỳ phát triển mới cho

* GV: Sơ kết nội dung bài học

dân tộc Việt Nam

4 Củng cố:

+ Gọi HS lên bảng trình bày diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang bằng lược đồ ? + Hãy thống kê các sự kiện chính trong nội dung bài học ?

+ HS : Trả lời

* GV: Sơ kết bài

5 HDVN :

- Học bài theo nội dung câu hỏi sgk

- Làm các bài tập trong VBT

- Chuẩn bị : Đọc trước bài 20 ( Mục I )

V Rút kinh nghiệm :

………

………

………

………

………

………

………

………

Ngày soạn : 10.1.2014 Ngày giảng :13.1.2014-7A;14.1-7B Bài 20 NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( 1428 - 1457 )

Tiết 41

I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ QUÂN SỰ

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Giúp hs nắm được nét cơ bản về tình hình chính trị, quân sự, pháp luật thời Lê Sơ

- Thời Lê Sơ là nhà nước quân chủ Trung Ương tập quyền được xây dựng và củng cố vững mạnh, quân đội hùng mạnh có tổ chức chặt chẽ

1 2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng so sánh và đối chiếu các sự kiện lịch sử

1 3 Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong học tập

2 Chuẩn bị:

+ Giáo viên:

- Bảng phụ về sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lê Sơ

- Tư liệu tham khảo : Sgv ; lịch sử VN tập 3

+Học sinh:

- Vở bài tập và sách giáo khoa

3 Phương pháp :

- pp vấn đáp, phân tích, Trực quan, giảng thuật

- pp lập bảng thống kê và thảo luận nhóm

4 Tiến trình giờ dạy- giáo dục

4.1 Ổn định tổ chức lớp:7A 7B

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Trình bày diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang bằng lược đồ ?

? Nêu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

+ HS: Trả lời:

* GV: Chuẩn kiến thức và đánh giá cho điểm

4.3 Bài mới:

* Giới thiệu bài : Sau khi đánh đuổi giặc ngoại xâm ra khỏi đất nước , Lê Lợi lên

ngôi Vua Nhà Lê bắt tay ngay vào việc tổ chức lại bộ máy chính quyền , xây dựngquân đội , luật pháp nhằm ổn định tình hình xã hội và phát triển kinh tế

* Nội dung :

+ HS: Đọc nội dung phần 1 SGK.

* GV : Nhắc lại kiến thức đã học ở

bài 19 : Sau khi đuổi quân Minh ra

khỏi nước ta Lê Lợi đã lên ngôi

Hoàng Đế khôi phục lại quốc hiệu

Đại Việt xây dựng lại bộ máy nhà

1 Tổ chức bộ máy chính quyền.

* Trung ương :

Vua

Các quan đại thần

* GV: Dùng lược đồ trình bày toàn bộ

về bộ máy hành chính nhà nước của

thời Lê Sơ

+ HS: Chuẩn kiến thức

* GV : giảng và phân tích thêm :

+ ở thời Lê Lợi : cả nước được chia ra

làm 5 đạo

+ Thời Lê Thánh Tông : Cả nước

được chia làm 13 đạo thừa Tuyên thay

chức An phủ sứ đứng đầu mỗi đạo

bằng 3 ti , phụ trách 3 mặt hoạt động

khác nhau ở mỗi đạo

- Đô ti : Phụ trách quân sự và an ninh

gv: Qua quan sát lược đồ Đại Việt

thời Lê Sơ và danh sách 13 đạo thừa

tuyên , em thấy có gì khác với thời

Trần ?

+ HS : Nhận xét

* GV : Bổ sung ( Phạm vi lãnh thổ

Đại Việt thời Lê Sơ được mở rộng hơn

so với thời Trần Nhà Lê chia cả nước

làm 13 đạo thừa tuyên , mỗi đạo có 3

13 đạo và có

3 ti phụ(Đô ti, thừa

Viện Hàn Lâm

Q Sử Viên Ngự sử

Đài

ti ( Cơ quan

Đô ti , Thừa ti , Hiến ti , dưới đạo là

phủ , huyện , xã , đều có quan lại ,

chức dịch trông coi ( Thời Trần chia

GV: Chuẩn kiến thức(Thủy binh,

tượng binh, bộ binh, kị binh)

+ HS: Đọc Đại việt sử kí toàn thư

Gv: Em có nhận xét gì về chủ trương

của nhà nước trong việc bảo vệ tổ

quốc qua đoạn trích trên?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức

 GV liên hệ đến ngày nay …

Gv: Như vậy , tổ chức quân đội thời

Lê Sơ có gì giống và khác với thời

Trần ?

+ HS : Trả lời

* GV : Nhận xét => Bổ sung :

+ Giống : Theo chế độ chính sách

“ Ngụ binh ư nông” , luyện tập võ

nghệ hàng năm , có năng lực chiến

đấu bảo vệ tổ quốc

+ Khác :

2 Tổ chức quân đội.

- Thực hiện chính sách “ Ngụ binh ư nông”

- Quân đội gồn 2 bộ phận :+ Quân triều đình

+ Quân ở các địa phương

- Các binh chủng : Bộ binh , thủy binh tượng binh , kị binh

- Vũ khí : Đao kiếm , giáo , mác , cung tên ,hỏa đồng …

- Hàng năm quân lính được luyện tập võ nghệ

* Chủ trương :

- Thái độ kiên quyết , bảo vệ chủ quyền , biên giới lãnh thổ của tổ quốc

- Quân đội thời Lê có các vương hầu ,

quí tộc

- Vua trực tiếp nắm quyền tổng chỉ

huy quân đội

- Quân đội thời Lê sơ có thêm các

binh chủng tượng binh , kị binh

+ HS: Đọc nội dung SGK

Gv: Bộ luật thời Lý có tên là gì ?

( Hình thư )

Gv: Bộ luật thời Trần có tên là gì ?

( Quốc triều hình luật )

Gv: Thời Lê Sơ có bộ luật gì?

+ Bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ

* ý nghĩa :

+ Đây là bộ luật đầy đủ và tiến bộ nhất trong các bộ luật phong kiến Việt Nam + Có tác dụng tích cực góp phần củng cố CĐPK tập quyền phát triển kinh tế và ổn định xã hội

4.5 HDVN và chuẩn bi bài sau:

- Học bài theo nội dung câu hỏi sgk

1.1 Kiến thức: Học sinh nắm được:

- Giúp hs nắm được nét cơ bản về những nét cơ bản về tình hình kinh tế xã hội thời Lê

Sơ có nền kinh tế phát triển về mọi mặt

- Sự phân chia xã hội thành hai giai cấp chính Địa chủ phong kiến, nông dân => Đờisống các tầng lớp nhân dân ổn định

1.2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng phân tích và nhận định các sự kiện lịch sử

1.3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu nước, ý thức tự hào về thời kì thịnh trị của đất nước

- pp vấn đáp, phân tích, Trực quan, mô tả, so sánh

4.Tiến trình giờ dạy- giáo dục

4.1 Ổn định tổ chức lớp:7A 7B

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Bộ luật Hồng Đức có nội dung gì ?

? Làm bài tập 2,3 SBT

+ HS: Trả lời:

* GV: Chuẩn kiến thức và đánh giá cho điểm

4.3 Bài mới

* Giới thiệu bài : Song song với việc xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước , Thời

Lê sơ còn có những biện pháp gì để khôI phục và phát triển kinh tế Để tìm hiểu nềnkinh tế và xã hội thời Lê sơ có điểm gì khác với thời Lý , Trần Bài học hôm naychúng ta cùng tìm hiểu

+ HS: Đọc nội dung SGK

Gv: Dưới ách thống trị của nhà minh tình

hìnhkinh tế nước ta như thế nào?

+ HS : Trả lời theo nội dung SGK

* GV: (Cho 25 vạn lính về quê để làm ruộng

và kêu gọi nhân dân phiêu tán về quê làm

ruộng)

Gv: Các chức quan chuyên trách về sản xuất

nông nghiệp có nhiệm vụ gì ?

II Tình hình kinh tế, xã hội

+ HS : Dựa vào kiến thức sgk trả lời

* GV: Nhận xét => Phân tích :

- Khuyến nông sứ : Có trách nhiệm chiêu mộ

dân phiêu tán trở về quê cũ làm ăn

- Hà đê sứ :Quản lý và xây dựng đê điều

- Đồn điền sứ : Tổ chức khai hoang

Gv: Vậy ruộng đất công làng xã thuộc quyền

sở hữu của ai ? ( Nông dân )

+ HS : Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức và giải thích phép

quân điền(Cứ 6 năm chia lại ruộng đất công

của làng xã Quan lại và phụ nữ cũng được

chia ruộng vì : Ruộng đất công làng xã thuộc

quyền sở hữu của nhà nước nhưng do làng xã

quản lý , rồi đem chia cho nông dân cày cấy

=> gọi là phép quân điền

 HS : Đọc phần chữ nhỏ sgk :

Gv: Em cho biết vì sao nhà Lê quan tâm đến

việc bảo vệ đê điêu ?

Gv:Nhà Lê còn biện pháp gì để phát triển

nông nghiệp ?

Gv: Em có nhận xét gì về những biện pháp

nông nghiệp thời Lê Sơ?

+ HS; Trả lời

* GV; Chuẩn kiến thức : ( Đã khắc phục được

những khó khăn của đất nước và nhân dân

sau chiến tranh

- Tinh thần lao động cần cù , sáng tạo của

nhân dân và cả nước , nền kinh tế Đại Việt đã

nhanh chóng phục hồi và phát triển mạnh

* GV: (Xuất hiện nhiều các nghề thủ công

,các phường phát triển mạnh và có nhiều các

- Định lại chính sách chia ruộngđất công làng xã cho nông dân , gọi

là phép quân điền

- Cấm giết mổ trâu, bò, cấm điềuđộng dân phu trong mùa gặt , cấy

+ Công thương nghiệp.

- Phát triển nhiều nghành nghề thủcông ở làng xã và kinh đô ThăngLong

xưởng mới)

Gv: Triều Lê có biện pháp gì để phát triển

buôn bán?

+ HS; Trả lời

* GV; (Mở các chợ để trao đổi buôn bán, và

giao thương với nước ngoài)

Gv: Qua đó em có nhận xét gì về tình hình

kinh tế thời Lê sơ ?

+ HS : Trả lời

* GV : Chuẩn kiến thức và sơ kết

( Nhờ những biện pháp tích cực tiến bộ của

nhà Lê , nhờ tinh thần lao động cần cù , sáng

tạo của nhân dân => nền kinh tế nhanh chóng

+ HS: Lên thực hiện trên bảng phụ

Gv: Vậy Quyền lợi và địa vị của các giai cấp,

ra sao?

+ HS; Trả lời

* GV:(Địa chủ nắm trong tay nhiều ruộng đất

và nắm chính quyền Các tầng lớp khác nộp

tô thuế cho nhà nước)

Gv: Em hãy so sánh xã hội thời lê Sơ với nhà

Trần có gì khác nhau?

+ HS; Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức (Nô tì thời Lê Sơ đã

được giảm dần, giảm bớt những bất công

trong xã hội)

- Trong nước: Chợ phát triển

- Ngoài nước: Buôn bán giao thươngvới nước ngoài

2 Xã hội.

* Có 2 giai cấp cơ bản:

- Giai cấp địa chủ PK: (Vua, quan,địa chủ): có địa vị, giàu có, sống sungsướng

- Giai cấp nông dân: bị bóc lột, cuộcsống nghèo khổ

4.4 Củng cố:

? Tại sao nói thời Lê Sơ là thời thịnh trị? Em có nhận xét gì về chủ trương và hạn chế việc nuôi và bán nô tỳ của nhà nước Lê sơ ?

? Hệ thống lại nội dung toàn bài ? Cho HS thảo luận bàI tập 4,5,6 VBT

4 5 HDVN và chuẩn bị bài sau:

- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi sgk

- Làm các bài tập trong VBT

- Đọc trước mục III

5 Rút kinh nghiệm :

…

- Chế độ giáo dục, thi cử thời lê Sơ rất được coi trọng.

- Những thành tựu tiêu biểu về văn học, khoa học, nghệ thuật thời Lê Sơ

1.2 Kỹ năng: Nhận xét các thành tựu văn hóa, giáo dục thời Lê Sơ.

1.3 Thái độ: Giáo dục niềm tự hào về thành tựu văn hóa, giáo dục của Đại Việt thời

Lê Sơ, ý thức giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống

2 Chuẩn bị:

1 Giáo viên: - Giáo án , Bia Văn Miếu (Hà Nội)

2 Học sinh: - Vở bài tập và sách giáo khoa.

- pp lập bảng thống kê và thảo luận nhóm

4 Thực hiện bài giảng :

4.1 Ổn định tổ chức lớp:

Sĩ số: 7A: ……… 7B: ………

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Để khôi phục và phát triển sản xuất nông nghiệp nhà Lê đã làm gì ?

? Xã hội thời lê Sơ đã có những giai cấp và tầng lớp nào?

+ HS: Trả lời:

* GV: Chuẩn kiến thức và đánh giá cho điểm

4.3 Bài mới.

* Giới thiệu bài : Sự phát triển kinh tế => đời sống của nhân dân ổn định , làm cho

đất nước giàu mạnh , nhiều thành tựu văn hóa khoa học cũng được biết đến …

* GVG: Nêu qua về vấn đề học tập và thi cử

( Nội dung học tập và thi cử là các sách của

đạo nho , vì nho giáo chiếm địa vị độc tôn ,

những người thi đỗ tiến sĩ trở lên được vua

ban áo mũ , phẩm tước , được vinh quy , bái tổ

, được khắc tên vào bia đá đặt ở van miếu )

Hội , thi Đình muốn làm quan phải qua thi

rồi mới cử tức là được bổ nhiệm )

? Trong xã hội thời Lê Sơ thành phần nào

không được dự thi?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức (Những người phạm

tội và những người làm nghề ca hát)

? Thời Lê Sơ từ 1428-1527 đã tổ chức được

bao nhiêu khoa thi tiến sĩ và đỗ bao nhiêu

trạng nguyên?

+ HS: Trả lời

* GV: (26 khoa thi và 20 trạng nguyên )

* GV: Treo hình Văn Miếu (phô tô) lên bảng

? Tại sao nền giáo dục thời Lê Sơ lại phát

triển rực rỡ?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức(Do nhà nước quan tâm

đến nền giáo gục, khoa cử làm phuwowg thức

chủ yếu để tuyển dụng quan lại, có nhiều hình

thức khuyến khích động viên mọi người học

+ HS; Trả lời ( Quân Trung từ mệnh tập ,

Bình Ngô Đại Cáo ; Quỳnh uyển cửu ca

? Các tác phẩm văn học tập trung phản ánh

nội dung gì ?

+ HS : Trả lời :

* GV: Chuẩn kiến thức và khẳng định vai trò

của chữ Hán và chữ Nôm.( Văn học thời kì

này có nội dung yêu nước sâu sắc , thể hiện

niềm tự hào dân tộc , khí phách anh hùng và

tinh thần bất khuất của dân tộc )

? Thời Lê Sơ có những thành tựu khoa học cơ

bản nào?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức :

( * GV : bổ sung thêm một số thành tựu khoa

- Tổ chức được 26 khoa thi tiến sỹ,

đỗ 20 trạng nguyên

2 Văn học, khoa học,nghệ thuật.

* Văn học: Chữ Hán

Chữ Nôm

=> Có nội dung yêu nước sâu sắc ,

nó thể hiện niềm tự hào dân tộc

* Khoa học:

- Có nhiều tác phẩm khoa họcthành văn phong phú, đa dạng

( Sử , địa , y học , toán học )

học :

+ Sử học : Đại Việt sử kí , Đại Việt sử kí toàn

thư , Lam Sơn thực lục

+ Địa lý : Hồng Đức bản đồ , dư địa chí

+ y học : Bản thảo thực vật toát yếu

+ Toán học : Đại thành toán pháp )

? Hãy nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật

sân khấu?

+ HS; Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức

? Vì sao Quốc gia Đại Việt đạt được những

thành tựu nói trên ?

* GV : giảng bổ sung : Do sự quan tâm của

nhà nước , biểu hiện thông qua những chính

sách và biện pháp tích cực để khuyến khích ,

tạo điều kiện cho văn hóa , giáo dục phát

triển

- Thời Lê sơ có nhiều trí thức , nhân tài , nhân

dân ta có truyền thống thông minh , hiếu

học )

? Tại sao thời Lê Sơ gọi là thời khì thịnh trị?

+ HS; Trả lời

* GV: (Vì có cách trị nước đúng đắn,làm cho

đất nước hùng mạnh, phát triển về mọi mặt, có

sự đóng góp của nhiều danh nhân như : Lê

Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông )

* Nghệ thuật:

+ Nghệ thuật ca hát được phục hồi + Nghệ thuật điêu khắc đồ sộ

4.4 Củng cố:

? Nguyên nhân nào làm cho nền giáo dục và khoa cử thời Lê sơ phát triển ?

? Kể tên một số thành tựu văn hóa tiêu biểu thời lê Sơ?

? Nêu các công lao của các danh nhân trong nội dung của bài

IV MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HÓA

XUẤT SẮC CỦA DÂN TỘC

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức: Học sinh biết thêm về: Sơ lược cuộc đời và những cống hiến to lớn của

một số danh nhân văn hóa xuất sắc của dân tộc Niệt Nam trong thời kì này, tiêu biểu : Nguyễn TrãI , Lê Thánh Tông đối với sự nghiệp của cả nước

1.2 Kỹ năng: Có kỹ năng quan sát kênh hình , phân tích , đánh giá các sự kiện lịch sử 1.3 Thái độ:

- Giáo dục cho HS lòng tự hào và biết ơn các bậc danh nhân thời Lê

- Có ý thức trách nhiệm trong học tập và tu dưỡng đạo đức

2 Chuẩn bị:

2.1 Giáo viên:

- Tranh đền thờ Vua Lê Thái Tổ

- Chân dung nguyễn Trãi , tư liệu về Nguyễn Trãi

2.2.Học sinh:

- Vở bài tập và sách giáo khoa

- Sưu tầm tranh ảnh theo nội dung trong bài

3 Phương pháp :

- pp vấn đáp, phân tích , Trực quan, giảng thuật, tích hợp ,

4 Thực hiện bài giảng :

4.1 Ổn định tổ chức lớp:

Sĩ số: 7A: ……… 7B: ………

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Tình hình giáo dục và khoa cử thời Lê Sơ như thế nào?

? Gọi 3 HS lên bảng làm bài tập 7,8,9 VBT

+ HS: Trả lời:

* GV: Chuẩn kiến thức và đánh giá cho điểm

4.3 Bài mới.

* Giới thiệu bài : ở mục III các em đã học , tất cả những thành tựu tiêu biểu về Văn

học , khoa học , nghệ thuật mà các em vừa học , một phần lớn phảI kể đến công lao đóng góp của các danh nhân văn hóa

+ HS: Đọc nội dung phần 1

? Sau cuộc khởi nghĩa Lam Sơn Nguyễn

Trãi có vai trò như thế nào?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức

( * GV : Giảng bổ sung thêm : Trong cuộc

khởi nghĩa Lam Sơn Nguyễn TrãI với tư

cách là người hoạch định chiến lược , người

cố vấn cho Lê Lợi , người đề ra những biện

pháp , chủ trương vừa thu phục lòng dân ,

đưa nhân dân về với cuộc khởi nghĩa , vừa

vạch rõ tính phi nghĩa của cuộc xâm lược

của quân Minh , làm tan rã hàng ngũ địch ,

tạo điều kiện cho cuộc khởi nghĩa đi đến

* GV: Chốt và chuyển ý ( Nguyễn Trãi là

anh hùng dân tộc , là bậc mưu lược trong

cuộc khởi nghĩa Lam Sơn Là nhà văn hóa

kiệt xuất , là tinh hoa của thời đại …

+ HS: Đọc bài sgk

? Em biết gì về lê Thánh Tông ?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức :

( * GV : giảng về tiểu sử của Ông )

+ HS : Thảo luận các câu hỏi :

? Lê Thánh Tông lên ngôi từ khi nào ?

+ HS: Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức (1460)

? Người đã ban hành bộ luật có tên là gì ?

(Hồng Đức)

? Ông có những tài năng gì ?

.* GV : Chuẩn kiến thức ( Là vị vua anh

minh , một tài năng xuất sắc trên nhiều lĩnh

- Có nhiều tác phẩm văn học có giá trị

- Thể hiện tư tưởng nhân đạo, lòng yêunước sâu sắc , niềm tự hào chân chính ,lòng nhân nghĩa thương dân

2 Lê Thánh Tông.(1442-1497)

- Là vị vua anh minh

- Có tài năng xuất sắc về nhiều lĩnh vựcnhư: Kinh tế, chính trị, văn hóa, quânsự

? Lương Thế Vinh đỗ trạng nguyên khi

? Những danh nhân nêu trong bài có công

lao gì cho dân tộc ?

+ HS: Trao đổi trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức và chốt bài

4 Lương Thế Vinh

- Đỗ trạng nguyên 1463

- là nhà toán học nổi tiếng

4.4 Củng cố:

? Đánh giá của em về những sanh nhân văn hóa của dân tộc?

? Những cống hiến của Nguyễn Trãi đối với sự nghiệp của đất nước Đại Việt là gì ? + HS : Trả lời

1.1 Kiến thức: Học sinh nắm rõ hơn về:

- Sự phát triển toàn diện của đất nước ta ở thế kỷ XVI

- So sánh sự giống và khác nhau giữa thời thịnh trị nhất với thời Lý- Trần

1.2 Kỹ năng:

- Rèn thêm kỹ năng tổng hợp kiến thức và so sánh các sự kiện lịch sử.

1.3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, tự tôn về truyền thống dân tộc

- pp lập bảng thống kê và thảo luận nhóm

4 Thực hiện bài giảng :

4.1 Ổn định tổ chức lớp:

Sĩ số:

4.2 Kiểm tra bài cũ :

? Hiểu biết của em về Lê Thánh Tông?

? Những danh nhân được nêu trong bài học đã có công lao gì đối với dân tộc ?

+ HS: Trả lời:

* GV: Chuẩn kiến thức và đánh giá cho điểm

4.3 Bài mới.

* Nội dung ôn tập :

* GV : Củng lại kiến thức đã học ở chương IV

=> sau đó đưa ra câu hỏi cho HS thảo luận :

? Nước Đại Việt thời Lê sơ tồn tại trong

khoảng thời gian nào ?

+ HS : Nhớ lại kiến thức đã học trả lời

* GV : Chốt kiến thức :

? Thời Lê sơ quân dân Đại Việt phải chống kẻ

thù xâm lược nào ?

+ HS : Trả lời

* GV : Chốt kiến thức :

? Chiến thắng lớn nhất của quân dân Đại Việt

chống quân xâm lược Minh là chiến thắng nào

?

+ HS : Trả lời

* GV : Chốt kiến thức :

* GV : treo bảng phụ :

* GV: Yêu cầu hs quan sát lại hai sơ đồ bộ

máy thống trị của nhà Trần và thời Lê Sơ có

* Khác:

+ Thời Lý Trần : bộ máy hoàn chỉnh trên danh

nghĩa, làng xã còn nhiều luật lệ

+ Thời Lê Sơ: Nhà nước chuyên chế tập

quyền kiện toàn hoàn chỉnh nhất

? Cách đào tạo, tuyển chọn quan lại như thế

nào ?

+ HS: Trả lời

* GV : Chốt kiến thức

? Nhà nước thời Lê Sơ với thời Lý – Trần

khác nhau ở điểm nào ?

* GV: Có từ thời Đinh – Tiền Lê nhưng đến

thời Lý mới có bộ luật thành văn đầu tiên “ Bộ

luật hình thư”

? Vậy thời Đinh Tiền –Lê tồn tại bao nhiêu

năm ?

+ HS : Trả lời

* GV: Chuẩn kiến thức (30 năm)

* GV : treo bảng phụ => HS thảo luận :

? Vậy pháp luật thời Lê sơ có gì giống và khác

- Pháp luật bảo vệ vua và các quan Đại thần

- Cấm việc giết mổ trâu bò

+ Khác nhau :

- Thời Lý – Trần : Bảo vệ quyền lợi tư hữu

Chưa bảo vệ được quyền lợi của phụ nữ

- Thời Lê sơ :

Bảo vệ quyền lợi của quốc gia

Khuyến khích phát triển kinh tế

- Bộ máy nhà nước ngày càng hoànthiện hơn

- Cách đào tạo tuyển chọn nhân tài :

Mở rộng thi cử , chọn nhân tài côngbằng

2 Luật pháp:

- Luật pháp ngày càng hoàn chỉnh

có nhiều điểm tiến bộ

Giữ gìn truyền thống tốt đẹp của d.tộc

Bảo vệ một số quyền lợi của phụ nữ

Hạn chế phát triển nô tỳ

Pháp luật thời Lê sơ đầy đủ , hoàn chỉnh hơn

thể hiện ở bộ luật Hồng Đức

* GV : Treo bảng phụ

* HS : Thảo luận nhóm: Ngẫu nhiên theo 4 tổ.

? Thời Lê Sơ với thời Lý Trần có đặc điểm gì

giống và khác nhau về kinh tế ?

+ HS: Các nhóm thảo luận

Đại diện nhóm trình bày

Các nhóm nhận sét và bổ sung

* GV: Chuẩn kiến thức

( GV : giảng bổ sung theo kiến thức đã học )

* GV: Cho hs tìm hiểu sự giống nhau và khác

nhau của các triều đại

* GV: Dùng sơ đồ thời Trần và thời Lê Sơ cho

hs so sánh về Xã hội.

* GV: Sơ kết và chuẩn kiến thức

? Trong lĩnh vực văn hóa , giáo dục , khoa học

, nghệ thuật thời Lê sơ có gì khác so với nhà

Trần ?

+ HS : Dựa vào kiến thức đã học trả lời

* GV : Nhận xét => Chốt kiến thức

 GVKL : Sơ kết lại nội dung bài ôn tập để

học sinh nắm được những kiến thức trọng

tâm

3 Kinh tế:

+ Nông nghiệp:

- Mở rộng diện tích đất trồng

- Xây dựng đê điều

- Sự phân hóa chiếm hữu ruộng đấtngày càng sâu sắc: (Lê Sơ thực hiệnphép quân điền Thời Lý, TrầnRuộng công chiếm ưu thế)

+ Thủ công nghiệp:

- Phát triển các ngành nghề truyềnthống

+ Thương nghiệp: Chợ phát triển,

giao thương với nước ngoài càngđược mở rộng

4 Xã hội.

- Thời Lê sơ : Số lượng nô tỳ giảmdần và được giải phóng

- Tầng lớp địa chủ rất phát triển dopháp luật nhà Lê hạn chế nghiêmngặt việc bán mình làm nô tỳ

5 Văn hóa , giáo dục , khoa học , nghệ thuật

+ Giáo dục : phát triển rất mạnh + Văn học : Nho giáo chiếm địa vịđộc tôn

+ Khoa học : Đạt được nhiều thànhtựu mới

4.4 Củng cố:

- Hệ thống lại các kiến thức đã học ở các bài

- HS làm bàI tập : Hãy lập bảng thống kê các tác phẩm văn học , sử học nổi tiếng thời

lý Trần và Lê sơ theo mẫu ( sgk )