Giao an phan trong trot

Em h·y nªu vai trß cña ngµnh n«ng, l©m, ng nghiÖp trong nÒn kinh tÕ quèc d©n.. Nªu nh÷ng h¹n chÕ cña ngµnh n«ng, l©m, ng nghiÖp cña níc ta hiÖn nay..[r]

Trang 1

Tuần: 1 Bài 1: Bài mở đầu ( 1 tiết)

A / Mục đích , yêu cầu:

1/ Kiến thức:

Sau khi học xong bài , HS phải:

- Biết đợc tầm quan trọng của sản xuất nông lâm, ng nghiệp trong nền kinh tế quốc dân

- Biết đợc tầm quan trọng của sản xuất nông, lâm, ng nghiệp nớc ta hiện nay và phơng ớng, nhiệm vụ của ngành trong thời gian tới

h-2/ Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh

B/ Chuẩn bị của thầy và trò:

1/ Chuẩn bị của thầy;

Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV

2/ Chuẩn bị của trò:

Nghiên cứu SGK, tìm thêm 1 số số liệu có liên quan

C/ Tiến trình bài dạy:

I/ ổn định tổ chức:

II Kiểm tra bài cũ:

III/ Dạy bài mới:

ĐVĐ: Theo em vì sao môn công nghệ 10 lại giới thệu với chúng ta về nông, lâm, ng nghiệp, tại sao ta phải tìm hiểu những lĩnh vực này?

(?) Theo em nớc ta có những thuận

lợi nào để phát triển SX nông, lâm

ng?

HS:+ Khí hậu, đất đai thích hợp cho

ST, PT của nhiều loèi VN, cây trồng

ng so với tổng giá trị hàng hoá XK?

I/ Tầm quan trọng của sản xuất nông lâm, ng nghiệp trong nền kinh:

tế quốc dân

1/ Sản xuất nông lâm, ng nghiệp đóng góp 1 phần không nhỏ vào cơ cấu tổng sản phẩm trong nớc

Ngành nông lâm, ng nghiệp đóng góp 1/4 đến 1/5 vào cơ cấu tổng SP trong nớc

2/ Ngành nông lâm, ng nghiệp sản xuất và cung cấp lơng thực thực phẩm cho tiêu dùng trong n-

ớc, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến

VD:

Ký duyệt ngày: … /.…/20……

Trang 2

Từ đó có NX gì?

HS: tỉ lệ giá trị hàng NS so với tổng

giá trị XK lại giảm dần

(?) Điều đó có gì mâu thuẫn không?

(?)Hãy cho biết tốc độ gia tăng sản

l-ợng lơng thực bình quân trong giai

đoạn từ năm 1995 đến 2004?

(?) Sản lợng lơng thực gia tăng có ý

nghĩa nh thế nào trong việc bảo đảm

an ninh lơng thực quốc gia?

(?) Cho ví dụ 1 số SP của ngành nông

lâm, ng nghiệp đã đợc xuất khẩu ra

II/ Tình hình sản xuất nông lâm, ng nghiệp của n

ớc ta hiện nay:

1/ Thành tựu:

a/ Sản xuất lơng thực tăng liên tục

b/ Bớc đầu đã hình thành 1 số ngành SX hàng hoá với các vùng SX tập trung đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nớc và xuất khẩu

c/ 1 số SP của ngành nông , lâm, ng nghiệp đã

đợc xuất khẩu ra thị trờng quốc tế

VD: Gạo, cà phê, tôm, cá tra, gỗ, cá basa

2/ Hạn chế:

- Năng suất và chất lợng sản phẩm còn thấp

- Hệ thống giống cây trồng, vật nuôi;cơ sở bảo quản , chế biến nông, lâm thuỷ sản còn lạc hậu

và cha đáp ứng đợc yêu cầu của nền SX hàng hoá chất lợng cao

III/ Ph ơng h ớng, nhiệm vụ phát triển nông, lâm, ng nghiệp n ớc ta

1 Tăng cờng sản xất lơng thực để đảm bảo an ninh lơng thực quốc gia

2 Đầu t phát triển chăn nuôi để đa ngành này thành ngành sản xuất chính

3 Xây dựng một nền nông nghiệp phát triển nhanh và bền vững theo hớng nông nghiệp sinh thái - một nền nông nghiệp sản xuất đủ lơng thực, thực phẩm đáp ứng yêu cầu trong nớc và xuất khẩu nhng không gây ô nhiễm và suy thoái

Trang 3

(?) Làm thế nào để chăn nuôi có thể

trở thành 1 ngành SX chính trong

điều kiện dịch bệnh nh hiện nay?

(?) thế nào là 1 nền NN sinh thái?

môi trờng

4 áp dụng khoa học công nghệ vào lĩnh vực chọn, tạo giống vật nuôi, cây trồng để nâng cao năng suất và chất lợng sản phẩm

5 Đa tiến bộ khoa học kĩ thuật vào khâu bảo quản, chế biến sau thu hoạch để giảm bớt hao hụt sản phẩm và nâng cao chất lợng nông, lâm, thuỷ sản

III/ Củng cố

1 Em hãy nêu vai trò của ngành nông, lâm, ng nghiệp trong nền kinh tế quốc dân

2 Nêu những hạn chế của ngành nông, lâm, ng nghiệp của nớc ta hiện nay Cho ví dụ minh hoạ

3 Nêu những nhiệm vụ chính của sản xuất nông, lâm, ng nghiệp nớc ta trong thời gian tới

IV/ Bài tập về nhà:

Trả lời câu hỏi SGK

Cho biết sự phát triển của nông, lâm ng ở địa phơng em( thành tựu, hạn chế, sự áp dụng tiến bộ KHKT?

Trang 4

Tuần: 3 Bài 2: khảo nghiệm giống cây trồng

Bài 2: khảo nghiệm giống cây trồng

1/ Kiến thức:

- Trình bày đợc mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

- Nêu đợc nội dung của các thí nghiệm so sánh giống, kiểm tra kĩ thuật , sản xuất quảng cáo trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng

2/ Kĩ năng:

Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên quan tới nội dung bài

1 Em hãy nêu vai trò của ngành nông, lâm, ng nghiệp trong nền kinh tế quốc dân

2 Nêu những hạn chế của ngành nông, lâm, ng nghiệp của nớc ta hiện nay Cho ví dụ minh hoạ

3 Nêu những nhiệm vụ chính của sản xuất nông, lâm, ng nghiệp nớc ta trong thời giantới

(?) Nếu đa giống mới vào SX mà

không qua khảo nghiệm thì kết quả

sẽ nh thế nào?

(?) Vậy mục đích và ý nghĩa của

công tác khảo nghiệm giống là gì?

I/ Mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng:

1/ Nhằm đánh giá khách quan chính xác và công nhận kịp thời giống cây trồng mới phù hợp với từng vùng và hệ thống luân canh 2/ Cung cấp những thông tin chủ yếu về yêu cầu kĩ thuật canh tác và hớng sử dụng những giống mới đợc công nhận

II/ Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng:

Trang 5

(?)Giống mới chọn tạo đợc so sánh

với giống nào? Vậy mục đích của TN

so sánh giống là gì?

(?) So sánh về các chỉ tiêu gì?

(?) Em hiểu thế nào là chất lợng nông

sản , cho ví dụ?

(?) Tại sao phải khảo nghiệm giống

trên mạng lới quốc gia?

- Kiểm tra lại chất lợng giống

- Chỉ có trung tâm giống quốc gia

mới có khả năng triển khai kiểm tra

trên phạm vi rộng lớn , đa ra các

vùng sinh thái khác để thử khả năng

thích ứng , làm tăng năng suất

(?) Quan sát hình 2.1 hãy phân tích

cách làm để chọn tạo giống lúa?

(?) Nghiên cứu SGK cho biết mục

đích và phạm vi của thí nghiệm kiểm

tra kĩ thuật?

(?) Tại sao phải bố trí thí nghiệm

kiểm tra kĩ thuật với các giống mới?

ruộng nào cho KQ tốt hơn

(?) Thí nghiệm SX quảng cáo nhằm

mục đích gì, nội dung nh thế nào để

- Kết quả: nếu giống mới vợt trội so với giống phổ biến trong SX đại trà thì đợc chọn và gửi

đến trung tâm khảo nghiệm giống quốc gia để khảo nghiệm giống trên toàn quốc

2/ Thí nghiệm kiểm tra kĩ thuật:

- Mục đích: Kiểm tra những đề xuất của cơ quan chọn tạo giống về quy trình kĩ thuật gieo trồng( xác định thời vụ, mật độ, chế độ phân bón )

- Phạm vi: tiến hành trong mạng lới khảo nghiệm giống quốc gia

- Nội dung: xác định thời vụ, mật độ gieo trồng , chế độ phân bón của giống

- Kết quả: xây dựng quy rình kĩ thuật gieo trồng

để mở rộng SX ra đại trà

3/ Thí nghiệm SX quảng cáo:

- Mục đích: để tuyên truyền đa giống mới vào

SX đại trà-Nội dung: triển khai trên diện tích lớn, cần tổ chức hội nghị đầu bờ để khảo sát đánh giá KQ

Đồng thời cần phổ biến trên các phơng tiện thông tin đại chúng để mọi ngời đều biết về giống mới

III/ Củng cố:

Hoàn thành phiếu học tập:

1 TN so sánh giống

2 TN kiểm tra kĩ thuật

3 TN sản xuất quảng cáo

Trả lời các câu hỏi trong SGK

Trang 7

Tuần: 3 Bài 3: sản xuất giống cây trồng

- Biết đợc mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

- Biết đợc trình tự và quy trình sản xuất giống cây trồng

2/ Kĩ năng:

1 Em hãy cho biết tại sao phải khảo nghiệm giống cây trồng trớc khi đem vào SX đại trà?

2 Thí nghiệm so sánh giống nhằm mục đích gì? Tiến hành nh thế nào?

3 Thí nghiệm sản xuất quảng cáo nhằm mục đích gì? Cách làm nh thế nào?

Trang 8

GV giải thích các thuật ngữ: độ thuần

chủng, sức sống, tính trạng của giống

Quan sát hình 3.1 cho biết hệ thống

SX giống cây trồng bắt đầu và kết

thúc khi nào? Gồm mấy giai đoạn?

(?) Thế nào là hạt SNC?

(?) Tại sao hạt giống SNC cần đợc

SX tại các TT sản xuất giống chuyên

trách?

GV phân biệt 3 loại hạt giống và yêu

cầu HS vẽ sơ đồ hình 3.1 vào vở

(?) Căn cứ vào đâu để xây dựng quy

trình sản xuất giống cây trồng?

HS: Dựa vào phơng thức sinh sản của

cây trồng.( tự thụ phấn hoặc thụ phấn

2 Tạo ra số lợng giống cần thiết để đa ra SX

đại trà

3 Đa giống tốt phổ biến nhanh vào SX

II Hệ thống SX giống cây trồng:

1 Giai đoạn 1: SX hạt giống siêu nguyên chủng:

- Hạt giống siêu nguyên chủng là hạt giống có chất lợng và độ thuần khiết rất cao

- Nhiệm vụ giai đoạn 1: duy trì, phục tráng và

SX hạt giống siêu nguyên chủng

- Phạm vi: thực hiện ở các xí nghiệp, các trung tâm SX giống chuyên trách

2/ Giai đoạn 2: Sản xuất hạt giống nguyên chủng từ siêu nguyên chủng

- Hạt giống nguyên chủng là hạt giống chất ợng cao đợc nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng

l Giai đoạn này tiến hành ở các công ty hoặc các trung tâm giống cây trồng

3/ Giai đoạn 3: Sản xuất hạt giống xác nhận:

- Hạt giống xác nhận đợc nhân ra từ hạt giống nguyên chủng để cung cấp cho nông dân SX đạitrà

- Đợc thực hiện ở các cơ sở nhân giống liên kết giữa các công ti, trung tâm và cơ sở SX

III/ Quy trình sản xuất giống cây trồng:

1/ Sản xuất giống cây trông nông nghiệp:

a/ Sản xuất giống ở cây trồng tự thụ phấn:

* Đối với giống cẩytrồng do tác giả cung cấp giống hoặc có hạt giống siêu nguyên chủng thì

quy trình sản xuất hạt giống theo sơ đồ duy trì: + Năm thứ 1: Gieo hạt SNC, chọn cây u tú + Năm thứ 2: Hạt của cây u tú gieo thành từng

dòng Chọn các dòng đúng giống, thu hoạch hỗn hợp hạt những hạt đó đợc gọi là hạt SNC

+ Năm thứ 4: Nhân hạt giống NC từ hạt SNC + Năm thứ 3: SX hạt giống xác nhận từ hạt

Trang 9

- Để tiết kiệm thời gian Do VLKĐ

ko rõ nguồn gốc nên phải phục tráng

Nếu sơ bộ KQ tốt, đem SX luôn

( nhánh 1) còn nếu đem so sánh với

VLKĐ mà KQ nhánh 2 hơn nhánh 1

thì huỷ nhánh 1 tạo SNC

(?) Dựa vào 2 sơ đồ trên hãy so sánh

quy trình SX giống theo sơ đồ duy trì

(?) Căn cứ vào đâu để xây dựng quy trình sản xuất giống cây trồng?

(?) So sánh quy trình SX giống theo sơ đồ duy trì và phục tráng ?

Trang 10

Tuần: 3 Bài 4 : sản xuất giống cây trồng ( tiếp theo)

- Biết đợc mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

- Biết đợc trình tự và quy trình sản xuất giống cây trồng

2/ Kĩ năng:

Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên quan tới bài học

1.Tại sao hạt giống siêu nguyên chủng, nguyên chủng cần đợc SX tại cáccơ sở SX giống chuyên nghiệp?

2.Căn cứ vào đâu để xây dựng quy trình sản xuất giống cây trồng?

3 So sánh quy trình SX giống theo sơ đồ duy trì và phục tráng ?

GV giải thích khái niệm thụ phấn

chéo ( đặc điểm, u, nhợc) và lấy ví dụ

về 1 vài đối tợng thụ phấn chéo

(?) Phân tích hình 4.1 để làm rõ quy

trính SX giống ở cây trồng thụ phấn

chéo

1/ Sản xuất giống cây trông nông nghiệp:

b/ Sản xuất giống ở cây trồng thụ phấn chéo:

+ Loại bỏ tất cả các hàng không đạt yêu cầu và

những cây xấu trên hàng cây đạt yêu cầu trớc khi tung phấn

+ Thu hạt của các cây còn lại trộn lẫn với nhau,

ta có lô hạt SNC

- Vụ thứ 3: Nhân hạt giống SNC ở khu cách li

Loại bỏ các cây không đạt yêu cầu trớc khi tungphấn

Thu hạt của các cây còn lại, ta đợc lô hạt nguyên chủng

- Vụ thứ 4: nhân hạt giống NC ở khu cách li

Loại bỏ cây xấu trớc khi tung phấn Hạt của câycòn lại là hạt xác nhận

b/ Sản xuất giống ở cây trồng nhân giống vô tính

Trang 11

GV giải thích thuật ngữ nhân giống

vô tính

GV yêu cầu HS trình bày các giai

đoạn SX giống và so sánh với các

quy trình SX khác , giải thích vì sao

- GĐ2: Tổ chức SX vật liệu giống cấp NC từ SNC

- GĐ3: SX vật liệu giống đạt tiêu chuẩn thơng phẩm từ giống NC

2/ SX giống cây rừng:

- Chọn những cây trội, khảo nghiệm và chọn lấy các cây đạt tiêu chuẩn để xây dựng rừng giống hoặc vờn giống

- Lấy hạt giống từ rừng giống hoặc vờn giống

SX cây con để cung cấp cho SX

- Giống cây rừng có thể nhân ra bằng hạt hoặc bằng công nghệ nuôi cấy mô và giâm hom

III/ Củng cố:

(?) So sánh sự giống và khác nhau trong quy trình SX giống ở 3 nhóm cây trồng?

(?) Theo em công tác SX giống cây rừng có nhiều thuận lợi hay khó khăn, vì sao?

Trang 12

Tuần: 5 Bài 5 : Thực hành: xác định sức sống của hạt

- xác định đợc sức sống của hạt 1 số cây trồng nông nghiệp

- Thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trờng

2/ Kĩ năng:

Rèn luyện tính cẩn thận, kéo léo có ý thức tổ chức kỉ luật trật tự

Nghiên cứu SGK Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ thí nghiệm

GV phân nhóm thực hành

GV cần làm thử các thao tác thí nghiệm trớc khi lên lớp

Đọc trớc nội dung bài thực hành để hình dung các thao tác tiến hành

Trình bày cách SX giống ở cây trồng thụ phấn chéo? Cho biết cách SX giống câyrừng?

Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành

* GV nêu mục tiêu bài thực hành,

* GV giới thiệu quy trình thực hành

* GV hớng dẫn HS ghi kết quả và tự nhận xét kết quả thực hành

- Bớc 1:Lấy 1 mẫu khoảng 50 hạt giống, dùng giấy thấm lau sạch, xếp vào hộp Petri

- Bớc 2: Đổ thuốc thử vào hộp petri sao cho thuốc thử ngập hạt Ngâm hạt từ 10 - 15phút

- Bớc 3; Lấy hạt đã ngâm, dùng giấy thấm lau sạch thuốc thử ở vỏ hạt

- Bớc 4: Dùng panh kẹp chặt hạt, sau đó đặt lên tấm kính, dung dao cắt đôi hạt và quansát nội nhũ

+ Nếu nội nhũ bị nhuộm màu là hạt đã chết

+ Nếu nội nhũ không bị nhuộm màu là hạt còn sống

Trang 13

* GV căn cứ kết quả thực hành để đánh giá KQ giờ học

Trang 14

Tuần: 6 Bài 6 : ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào

Ngày dạy: 15/9/2008

Dạy lớp: Khối 10

1/ Kiến thức:

- Biết đợc thế nào là nuôi cấy mô tế bào, cơ sở khoa học của phơng pháp này

- Biết đợc quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

2/ Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng nhận xét, liên hệ thực té

Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên quan tới bài học

III/ Dạy bài mới:

(?) Nghiên cu SGK phần I, II cho biết

thế nào là nuôi cấy mô?

(?) Nghiên cứu SGK cho biết cơ sở

khoa học của PP nuôi cấy mô là gì?

GV: với nuôi cấy mô : to = 28-300

độ ẩm = 60 - 80%, thời gian chiếu

sáng từ 10-12 giờ, các chất dinh

d-ỡng

(?) Phân biệt quá trình phân hoá và

phản phân hoá TB?

(?) Phân biệt 2 quá trình phân hoá và

phản phân hoá tế bào dới dạng sơ đồ?

I/ Khái niệm về phơng pháp nuôi cấy mô tế bào:

- KT nuôi cấy mô TB là kĩ thuật điều khiển sựphát sinh hình thái của TB TV 1 cách định hớngdựa vào sự phân hoá, phản phân hoá trên cơ sởtính toàn năng của TBTV khi đợc nuôi cấy táchrời trong điều kiện nhân tạo vô trùng

II/ Cơ sở khoa học của phơng pháp nuôi cấy mô tế bào:

- TB thực vật có tính độc lập và tính toàn năng: + TB, mô đều chứa hệ gen quy định kiểu gencủa loài đó

+ Nếu nuôi cấy mô TB trong môi trờng thíchhợp và cung cấp đủ chất dinh dỡng gần giống

nh trong cơ thể sống thì mô TB có thể sống, cókhả năng sinh sản vô tính để tạo thành cây hoànchỉnh

* Kết luận: Phân hoá và phản phân hoá là con

đờng thể hiện tính toàn năng của TBTV

III/ Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

1/ ý nghĩa:

Trang 15

(?) nêu các PP nhân giống thông

th-ờng? Hạn chế?

(?) Vậy nuôi cấy mô có ý nghĩa ntn?

(?) Tiêu chuẩn của VL nuôi cấy?Tại

sao vật liệu khởi đầu thờng là TB của

(?) Vì sao phải bổ xung chất kích

thích sinh trởng để tạo rễ?

(?) Tại sao không cấy luôn cây vào

v-ờn ơm mà phải qua MT thích ứng?

SGK

2/ Quy trình công nghệ:

a/ Chọn vật liệu nuôi cấy:

- Là TB của mô phân sinh ( mô cha bị phân hoátrong các đỉnh sinh trởng của rễ, thân lá) không

bị nhiễm bệnh, đợc trồng trong buồng cách li

b/ Khử trùng:

Phân cắt đỉnh sinh trởng của vật liẹu nuôi cấythành các phân tử nhỏ , sau đó tẩy rửa bằng nớcsạch và khử trùng

c/ Tạo chồi trong môi trờng nhân tạo:

Nuôi cấy mẫu trong MT dinh dỡng nhân tạo đểtạo chồi

d/ Tạo rễ:

Khi chồi đạt tiêu chuẩn về chiều cao thì cắtchồi chuyển sang MT tạo rễ

( MT này có bổ xung chất kích thích sinh trởng)

e/ Cấy cây trong MT thích ứng:

Cấy cây vào MT thích ứng để cây thích nghidần với ĐK tự nhiên

f/ Trồng cây trong vờn ơm:

Khi cây đạt tiêu chuẩn cây giống thì chuyểncây ra vờn ơm

* 1 số thành tựu

Nhân nhanh đợc nhiều giống cây lơng thực,giống cây công nghiệp, hoa, cây ăn quả

III/ Củng cố:

(?) Nêu cơ sở khoa học của phơng pháp nuôi cấy mô tế bào?

(?) Trình bày quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô TB? Kể 1 vài thành tựu mà em biết?

1/ Trả lời các câu hỏi trong SGK

2/ Vẽ sơ đồ hình 6: Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô TB?

Trang 17

Tuần: 7 Bài 7: MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG

- Biết đợc keo đất là gì

- Biết đợc thế nào là khả năng hấp phụ của đất, thế nào là phản ứng của dung dịch đất và

độ phì nhiêu của đất

2/ Kĩ năng:

1 Nêu cơ sở khoa học của phơng pháp nuôi cấy mô tế bào?

2.Trình bày quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô TB? Kể 1 vàithành tựu mà em biết?

III/ Dạy bài mới:

(?) Thế nào là keo đất?

GV:- hạt keo đợc tạo thành là KQ của

quá trình phong hoá đá hoặc ngng tụ các

phần tử trong DD đất và quá trình biến

hoá xác hữu cơ trong đất.Do kích thớc

của hạt keo quá bé nên chúng lơ lửng

trong đ, có thể chui qua giấy lọc và chỉ

quan sát đợc cấu tạo của chúng bằng

kính hiển vi điện tử

(?) yêu cầu 2 HS lên bảng vẽ hình

keo âm và keo dơng, ghi chú và cho

biết: Tại sao keo đất mang điện?

- Keo đất có mấy lớp iôn? Vai trò của

(?) Cho biết cơ sở của sự trao đổi

dinh dỡng giữa đất và cây trồng?

HS: Các ion trong DD đất và trên bề mặt

hạt keo luôn ở thế cân bằng, khi bón

phân thì thế cân bằng đod bị phá vỡ

Một số ion ở bề mặt keo đi vào DDvà

I/ Keo đất và khả năng hấp phụ của đất 1/ Keo đất:

a/ Khái niêm về keo đất:

Là những phân tử có kích thớc khoảng dới 1 micromet, không hoà tan trong nớcmà ở trạng thái huyền phù

b/ Cấu tạo keo đất:

sự trao đổi dinh dỡng giữa đất và cây trồng

2/ Khả năng hấp phụ của đất:

Là khả năng đất giữ lại các chất dinh dỡng, các phân tử nhỏ , hạn chế sự rửa trôi của chúng dới tác động của nớc ma, nớc tới

Trang 18

chúng đợc thay thế bằng các ion trong

DD đất, đây là cơ sở của hiện tợng trao

đổi ion

(?) Từ PT hãy giải thích khả năng

hấp phụ của đất? ý nghĩa của khả

năng hấp phụ?

(?) Thế nào là phản ứng của dung

dịch đất?Do yếu tố nào quy định?

GV:nớc chứa trong đất có hoà tan 1

số muối khoáng và nhiều chất khác

gọi là DD đất, quyết điịnh tính chất

của đất và sự trao đổi chất DD giữa

(?) Theo em nguyên nhân nào làm

cho đất bị chua và có biện pháp gì để

cải tạo?

HS: Nguyên nhân: do quá trình rửa trôi

chất kiềm, đồng thời tích tụ nhièu sắt và

nhôm Do sự phân giải chất hữu cơ sinh

ra nhiều ax hữu cơ, do bón nhiều phân

HH nh đạm sunphat, supe lân

Biện pháp:Bón phân hợp lí, bón vôi

(?) Biên pháp cải tạo đất kiềm?tháo

nớc rửa kiềm, bón phân chua sinh lí

nh đậm sunphat, kalisun phát để

trung hoà bớt kiềm, hoặc bón các hợp

chất có chứa canxi nh thạch cao để

giảm độ kiềm của đất

(?) Cho biết những yếu tố nào quyết

định độ phì nhiêu của đất? Muốn làm

tăng độ phì nhiêu của đất phải áp

dụng các biện pháp nào?

(?) Phân biệt độ phì nhiêu tự nhiên và

2/ Phản ứng chua của đất:

căn cứ vào trạng thái của H+ và Al 3+

3/ Phản ứng kiềm của đất:

ở 1 số loại đất có chứa các muối kiềm Na2CO3 , caCO3 khi các muỗi này bị thuỷ phân tạo thành NaOH, Ca(OH)2 làm cho đất hoá kiềm

2/ Phân loại:

- Độ phì nhiêu tự nhiên

- Độ phì nhiêu nhân tạo

IV/ Củng cố:

1/ Nêu 1số ví dụ về ý nghĩa thực tế của phản ứng DD đất?

2/ Nêu 1 số ví dụ về ảnh hởng tích cực của HĐ SX đến sự hình thành độ phì nhiêu của

đất?

V/ Bài tập về nhà:

Trả lời câu hỏi trong SGK trang 24

Trang 20

Tuần: 8 Bài 8 : Thực hành: XÁC ĐỊNH ĐỘ CHUA CỦA ĐẤT

- Trỡnh bày được quy trỡnh xỏc định độ chua của đất

- Biết xỏc định độ pH của đất bằng thiết bị thụng thường

- Thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trờng

2/ Kĩ năng:

Rèn luyện tính cẩn thận, kéo léo có ý thức tổ chức kỉ luật trật tự

Nghiên cứu SGK Chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ thí nghiệm

GV phân nhóm thực hành

GV cần làm thử các thao tác thí nghiệm trớc khi lên lớp

Đọc trớc nội dung bài thực hành để hình dung các thao tác tiến hành

Trình bày khỏi niệm và cấu tạo keo đất?

Hoạt động 1: Giới thiệu bài thực hành

* GV nêu mục tiêu bài thực hành,

* GV giới thiệu quy trình thực hành

* GV hớng dẫn HS ghi kết quả và tự nhận xét kết quả thực hành

Hoạt động 2: tổ chức, phân công nhóm:

* Phân mỗi tổ là 1 nhóm ( 4 nhóm)

* Phân công vị trí thực hành cho mỗi nhóm

Hoạt động 3: Làm thực hành:

* Học sinh tự thực hiện các quy trình thực hành

* GV quan sát các nhóm nhắc nhở HS làm đúng quy trình gồm 3 bước:

- Bớc 1: Lấy mẫu đất đó chuẩn bị cho vào giữa thỡa

- Bớc 2: Dựng pipet nhỏ dung dịch chỉ thị màu tổng hợp vào

- Bớc 3: Nghiờng thỡa để nước chảy ra và so sỏnh với bảng màu chuẩn, đọc trị số pH

* Hướng dẫn ghi kết quả:

- Mỗi nhúm thực hiện trờn 2 loại đất, mỗi loại làm 3 lần, sau đú lấy kết quả trung bỡnh làkết quả của nhúm

- Kết quả thực hành được ghi vào bảng sau:

12

Trang 21

3Trung bỡnh

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả thực hành.

* Các nhóm tự đánh giá

* GV căn cứ kết quả thực hành để đánh giá KQ giờ học

Tuần: 9 Bài 9, 10: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất

- Biết đợc sự hình thành, tính chất chính của đất xám bạc màu, biện pháp cải tạo và hớng

sử dụng loại đất này

- Biết đợc nguyên nhân gây xói mòn, tính chất của đất xói mòn mạnh, biện pháp cải tạo

và hớng sử dụng loại đất này

2/ Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh, liên hệ thực tế đa ra giải pháp phù hợp 3/ Giáo dục t t ởng:

Trang 22

Giáo dục ý thức bảo vệ rừng đầu nguồn từ việc nhận thức rõ tầm quan trọng củarừng với việc bảo vệ đất

1/ Keo đất là gì Thế nào là khả năng hấp phụ của đất, thế nào là phản ứng của dungdịch đất và độ phì nhiêu của đất

2/ Nêu 1 số ví dụ về ảnh hởng tích cực của con ngời tới sự hình thành độ phiêu của

đất?

*ĐVĐ: yêu cầu 1 HS đọc SGK giới thiệu về hiện trạng của đất nông nghiệp ở nớc ta

(?) Đất xám bạc màu thờng đợc hình thành

(?) nêu các biện pháp để cải tạo đất xám

bạc màu và tác dụng của từng biện pháp?

GV giải thích: Luân canh cây trồng có tác

dụng:

- Điều hoà chất dd vì mỗi loại cây thích

hợp với 1 loại chất dd nhất định nên luân

canh sẽ không làm mất quá nhiều 1 loại

chất dd nào

- Mặt khác cây họ đậu có tác dụng cố định

đạm nên có khả năng cải tạo đất

- Tác dụng che phủ đất tránh ht rửa trôi

(?) từ những tính chất đó của đất theo em

nên sử dụng loại đất này ntn cho hiệu quả?

Kể tên 1số loại cây thờng đợc trồng trên

đất xám bạc màu?

(?) Thế nào là hiện tợng xói mòn? Đất bị

xói mòn khác đất xám bạc màu ở chỗ nào?

HS: Đất bị XM thì hình thái phẫu diện

không hoàn chỉnh, có trờng hợp mất hẳn

I/ Cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu: 1/ Nguyên nhân hình thành:

- Vị trí: hình thành ở vùng giáp ranh giữa

- Đất chua, nghèo dinh dỡng, ít mùn

- Số lợng VSV trong đất ít, hoạt động của VSV đất yếu

3/ Biện pháp cải tạo và hớng sử dụng:

a Biện pháp cải tạo:

- Mục đích: cải thiện tính chất vật lí, hoá học, sinh học của đất

2 Cày sâu dần kết hợp tăng bón phân hữu cơ

và phân hoá học hợp lí

3 Bón vôi

4 Luân canh cây trồng

- Ngăn rửa trôi, xói mòn, giữ ẩm cho đất

Trang 23

tầng mùn

(?) Câu hỏi lệnh SGK

(?) So sánh tính chất của đất xói mòn và

đất xám?

(?) Từ việc so sánh tính chất của 2 loại đất

trên theo em biện pháp cải tạo có gì giống

và khác nhau?

Giống: Mục đích: cải thiện tính chất vật lí,

hoá học, sinh học của đất

Khác: Do xói mòn thờng xảy ra ở nơi đồi

núi cao nên cái tạo bằng BP công trình,

ngoài ra canh tác phải theo đờng đồng

mức, bên cạnh đó chú trọng việc trồng cây

gây rừng

(?) Phân tích tác dụng của trồng rừng đầu

nguồn?

2/ Tính chất của đất:

- Hình thái phẫu diện không hoàn chỉnh

- Cát, sỏi chiếm u thế, ít keo

- Đất chua , hoặc rất chua, nghèo mùn, ít chất dinh dỡng

- Số lợng VSV trong đất ít, hoạt động của VSV đất yếu

3/ Biện pháp cải tạo và hớng sử dụng:

- Bón vôi cải tạo đất

- Luân canh, xen canh, gối vụ

Phân tích vai trò của việc trồng cây gây rừng? Theo em, cần làm gì để bảo vệ rừng?

Tuần: 9 Bài 10: Biện pháp cải tạo và sử dụng

Trang 24

Tiết PPCT: 9 đất đất mặn, đất phèn

- Biết đợc sự hình thành, tính chất chính của đất mặn, đất phèn, biện pháp cải tạo và ớng sử dụng loại đất này

h-2/ Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh, liên hệ thực tế đa ra giải pháp phù hợp 3/ Giáo dục t t ởng:

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trờng

1 Trình bày nguyên nhân, tính chất và biện pháp cải tạo, hớng sử dụng của đất xám bạcmàu? So sánh tính chất của đất xám bạc màu với đất xói mòn trơ sỏi đá?

2 Cần làm gì để cải tạo đất xói mòn trơ sỏi đá?

ĐVĐ: Trong dung dịch đất và trên bề mặt keo đất chứa các ion khoáng, nếu đất chứa

nhiều ion bất lợi cho cây thì cây không hấp thu đợc chất dinh dỡng có khi gây độc hạicho cây Trong đó có 2 loại đất là đất mặn và đất phèn Vậy nguyên nhân và biện phápcải tạo 2 loại đất đó nh thế nào

(?) Thế nào là đất mặn? Nguyên nhân hình

thành? Từ đó cho biết đất mặn thờng phân

bố ở đâu?

(?) Tính chất của đất mặn? So sánh với đất

xám bạc màu? (?) Tỉ lệ sét nhiều sẽ gây nên

đặc điểm gì cho đất:

HS: Sét nhiều thì đất chặt, khó thấm nớc Khi

-ớt đất dẻo, dính Khi khô đất co lại nứt nẻ, khó

làm đất

GV: Do lợng Na + nhiều nên áp suất thẩm thấu

của dd đất lớn cản trở sự hấp thụ nớc và chất

dd của rễ cây

(?) Mục đích của BP thuỷ lợi là gì?

(?) Qua PT trao đổi iôn trong SGK cho biết

bón vôi có tác dụng gì?

(?) Bổ sung chất hữu cơ cho đất bằng cách

I/ Cải tạo và sử dụng đất mặn:

1/ Nguyên nhân hình thành

- Định nghĩa: Đất mặn là loai đất có chứa nhiều Na+ hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dd đất

- Tác nhân chủ yếu hình thành đất mặn ở nớc ta:

+ Nớc biển tràn vào+ ảnh hởng của nớc ngầm: mùa khô muối hoà tan theo các mao quản dẫn lên làm đất nhiễm mặn

- Phân bố: vùng đồng bằng ven biển

2/ Đặc điểm tính chất của đất mặn:

- Thành phần cơ giới: nặng tỉ lệ sét nhiều

- Chức nhiều muối tan NaCl, Na2SO4

- Đất trung tính hoặc kiềm yếu

- Số lợng VSV ít và hoạt động của VSV yếu

3/ Biện pháp cải tạo và sử dụng a/ Cải tạo:

- Biện pháp thuỷ lợi:

+ Đắp đê ngăn nớc biển+ XD hệ thống mơng máng, tới tiêu hợp lí

Tiêu đề	Bài Mở Đầu
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Công Nghệ
Thể loại	Bài Giảng
Năm xuất bản	2008
Thành phố	Việt Nam

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	99,93 KB

Giao an phan trong trot

Đặc điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng

Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu