giao an Power Xuan Nhi Huong hoaTên hyđrocacbon có mạch nhánh : Chọn mạch C dài nhất làm mạch chính Đánh số thứ tự sao cho C có mạch nhánh có STT nhỏ nhất Trường hợp có nhiều mạch thì :
Trang 1Tieát : 46
Trang 2giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
DÃY ĐỒNG ĐẲNG MÊTAN I- Đồng đẳng – Đồng phân – Danh pháp :
1- Đồng đẳng :
C 2 H 6
CH 4 C 3 H 8 C 4 H 10 C n H 2n+2 ( n ≥ 1 ) Mêtan Êâtan Prôâpan Butan Ankan
Đồng đẳng : Hyđrôcacbon có công thức Cn H 2n+2
* Toàn bộ liên kết trong phân tử là liên kết σ
2- Đồng phân : Từ C
1 – C 3 chưa có đồng phân Đồng phân C 4 H 10
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 3 CH 3 – CH – CH 2 – CH 3
CH 3
Trang 3CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 3
CH 3 – CH – CH 2 – CH 3
CH 3
Đồng phân C 5 H 10
CH 3 – C – CH 3
CH 3
CH 3
Bậc C : Xác định bằng số nguyên tử C liên kết trực tiếp với nó
I
I
I
Ankan mạch thẳng : chỉ chứa C bậc I và II
Ankan mạch nhánh : có chứa C bậc III và IV
Ankan chỉ có đồng phân mạch C : thẳng , nhánh
Trang 4giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
3-Danh pháp : Tên của ankan mạch thẳng
CH 4
C 3 H 8
C 2 H 6
CH 3 -[CH 2 ] 2 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 3 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 4 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 5 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 6 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 7 -CH 3
CH 3 -[CH 2 ] 8 -CH 3
CH 3
-CH 3 -CH 2 -CH 2
-C 2 H 5
-CH 3 -[CH 2 ] 2 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 3 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 4 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 5 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 6 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 7 -CH 2
-CH 3 -[CH 2 ] 8 -CH 2
Tên mạch chính + an
Công thức Công thức
Tên mạch chính + yl
Trang 5* Chú ý : Khi viết gốc hyđrocacbon phải có vạch liên kết – Từ C 5 trở đi tiếp đầu ngữ có nghĩa là số thứ tự
CH 3 -(CH 2 ) 2 -CH 3 Butan
Pent : 5 ; Hex : 6 P 2 O 5 Đi Phôtpho pentôxit
Một số mạch C đặc biệt : tên thông thường
CH 3 – CH –
CH 3
CH 3 – CH 2 – CH –
CH 3
CH 3 – CH – CH 2 –
CH 3
CH 3 – C –
CH 3
CH 3
CH 3 – C – CH 2 –
CH 3
CH 3 Iso-Prôpyl
Sec-Butyl
Trang 6giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
Tên hyđrocacbon có mạch nhánh :
Chọn mạch C dài nhất làm mạch chính
Đánh số thứ tự sao cho C có mạch nhánh có STT nhỏ nhất
Trường hợp có nhiều mạch thì : Ưu tiên số mạch nhiều và tổng số thứ tự nhỏ nhất
Tên = vị trí + tên mạch nhánh + tên mạch chính + an
* Trường hợp có nhiều mạch giống nhau + thêm các từ chỉ số nhóm : đi , tri , têtra
* Trường hợp nhiều nhóm khác nhau : gọi theo vần a.b.c
* Giữa số và số : dấu , ; giữa chữ và số : -
Trang 7CH 3 – CH – CH 2 – CH 3
CH 3
CH 3 – C – CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 – CH 2 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 3
1
5
2-meâtyl Butan
2,3-ñimeâtyl Pentan
2,2-ñimeâtyl Proâpan
CH 3 – CH 2 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 2
CH 3
1
5
CH 3 – CH 2 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 2
CH 3
1
5
1
4
3 2
5
3-eâtyl-2-meâtyl Pentan
Trang 8giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
Viết và gọi tên các đồng phân C Hướng dẫn cách viết đồng phân : 6 H 14 và C 7 H 16
1-Viết đồng phân mạch dài nhất
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 3
2- Cắt dần các nhóm – CH 3 gắn vào các vị trí
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 3
*
*
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 2
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH – CH 3
CH 3 – CH 2 – CH –CH 2 – CH 3
CH 3
CH 3 – CH 2 – CH –CH 2
CH 3
CH 3 – CH * 2 – CH –CH * 2 – CH 3 3- Cắt các mạch ngắn thành mạch ngắn hơn
Trang 9CH 3
CH 3 – CH * 2 – CH –CH * 2
CH 3
CH 3 – CH 2 – C –CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 – CH – CH –CH 3
CH 3
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 2 – CH 3
CH 3 – CH 2 – CH 2 – CH – CH 3
CH 3 – CH 2 – CH –CH 2 – CH 3 Hexan
2-meâtyl Pentan 3-meâtyl Pentan
2,3-ñimeâtyl Butan 2,2-ñimeâtyl Butan
Trang 10giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
Luyện tập :
Hãy gọi tên các chất có công thức cấu tạo sau ? Nhận xét ?
CH 3 CH CH 2 CH CH 3
CH 3 CH 3
CH 3 CH CH 2 CH CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 CH CH 2 C CH 2 CH 3
CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 C CH 2 CH CH 3
CH 2 CH 3
CH 3 CH 3
CH 3 CH CH CH 2 CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 CH CH 2 CH 3
CH 3 CH CH 3
2,4 –đimêtyl petan
3,3,5 –trimêtyl hexan
2,3 –đimêtyl petan
a.
b.
c.
d.
e.
g.
Trang 11Câu 2: Trong các tên gọi sau:
D tất cả đúng
C III và IV
B III
A I
IV 2,3,3-trimêtylButan III 2,3-đimêtylButan
II 3,3-đimêtylButan
I 3-mêtylButan
Tên gọi đúng là:
CH 3 – CH 2 – CH – CH 3
CH 3 CH 3 – CH 2 – CH – CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 3
CH 3
CH 3 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 3
B III
CH 3 – CH – CH – CH 3
CH 3
CH 3
Trang 12giao an Power Xuan Nhi Huong hoa
Câu 1- Chọn câu phát biểu đúng trong các phát biểu sau:
D tất cả
C 1,2,3
B 1,3,4
A 1,2,4
4 Ankan chỉ có đồng phân mạch C
3 Hiđrôcacbon no là hợp chất mà phân tử chỉ chứa C và H
2 Ankan là hiđrôcacbon no mạch cacbon không vòng
1 Hiđrôcacbon no là hiđrôcacbon trong phân tử chỉ
có liên kết
D tất cả
Trang 13Câu 3: Đốt cháy 3 lit hỗn hợp 2 ankan kế tiếp trong dãy đồng đăng Dẫn sản phẩm lần lượt đi qua bình I đựng CaCl 2 và bình
II chứa KOH thì khối lượng các bình tăng lần lượt là:6,43g và 9,82g Công thức phân tử và thành phần % theo thể tích của
2 ankan trong hỗn hợp là:
D C 3 H 8 66,7% và C 2 H 6 33,3%
C C 3 H 8 50% và C 2 H 6 50%
B CH 4 33,3% và C 2 H 6 66,7%
A CH 4 50% và C 2 H 6 50% B CH 4 33,3% và C 2 H 6 66,7%