- Học sinh biết quan sát nghiên cứu kết quả thí nghiệm để xác định được vai trò của nước và một số loại muối khoáng chính đối với cây?. - HS Tập thiết kế thí nghiệm đơn giản nhằm chứng m[r]
Trang 1Ngày soạn: /09/2019 Ngày dạy: /09/2019 Tuần 05 – Tiết 9:
Bài 10 : CẤU TẠO MIỀN HÚT CỦA RỄ
1.Kiến thức:
- Học sinh hiểu được cấu tạo và chức năng các bộ phận miền hút của rễ
- HS Thấy được cấu tạo của các bộ phận phù hợp với chức năng của chúng
- HS Sử dụng kiến thức đã học giải thích một số hiện tượng thực tế
2.Kỹ năng:
- Rèn HS kĩ năng quan sát, so sánh
- Kĩ năng hoạt động nhóm
3.Thái độ:
- GD HS ý thức bảo vệ thực vật
4.Năng lực, phẩm chất
4.1.Năng lực
- NL chung : NL tự học, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL giao tiếp, NL
hợp tác
- NL riêng : Quan sát, NL kiến thức sinh học
4.2 Phẩm chất
- PC: Tự tin, tự chủ, trung thực, yêu thích say mê môn học
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
Tranh phóng to hình 10.1; 10.2 SGK trang 32
2 Học sinh :
- Tìm hiểu trước nội dung bài
III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra bài cũ:
*Câu 1: Rễ gồm mấy miền? Nêu chức năng chính?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Khởi động
GV: Yêu cầu HS trao đổi nhóm trả lời câu hỏi
? Trong các miền của rễ miền nào là quan trọng nhất? Vì sao?
HS: Hoạt động nhóm trả lời
GV: Không nhận xét đúng sai, dẫn dắt bài mới
Ta đã biết rễ gồm 4 miền và chức năng của mỗi miền Các miền của rễ đều có chức năng quan trọng, nhưng vì sao miền hút lại là phần quan trọng nhất của rễ?
Nó có cấu tạo phù hợp với việc hút nước và muối khoáng hoà tan trong đất ntn?
Trang 22 Các hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo miền hút
GV:
- Treo tranh H 10.1 -> Yêu cầu HS hđ
cá nhân quan sát tranh và cho biết:
- Cấu tạo miền hút gồm mấy phần?
- Gọi HS xác định các phần của miền
hút trên tranh
GV Yêu cầu học sinh hđ cá nhân,
quan sát tranh kết hợp với bảng ghi
nhớ tự ghi ra giấy các bộ phận của
phần vỏ và trụ giữa
GV Ghi sơ đồ
-> HS ghi tiếp, NX bổ sung
GV chốt đáp án
GV: Treo tranh H 10.2 -> Yêu cầu
HS hđ cá nhân quan sát và trả lời câu
hỏi:
- Vì sao nói mỗi lông hút là một tế
bào?
- Giữa cấu tạo tế bào lông hút và cấu
tạo tế bào thực vật nói chung có
những điểm nào khác? Vì sao?
- - Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức
1 Cấu tạo miền hút của rễ
Biểu bì
Các bộ Vỏ Thịt vỏ
M gỗ
Bó mạch Phận của M rây miền hút Trụ giữa
Ruột
Hs: hđ cá nhân Quan sát tranh và trả lời
câu hỏi:
+ Vì lông hút có cấu tạo của một tế bào gồm: vách tế bào, màng sinh chất, chất tế bào, nhân, không bào
+ Tế bào lông hút không có lục lạp vì không
có chức năng Quang hợp Nhân nằm ở gần đầu lông hút (do lông hút kéo dài) Không bào lớn
Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng từng phần của miền hút
GV:
- Yêu cầu HS đọc bảng “Cấu tạo và chức
năng cuả miền hút”
- Yêu cầu hs hoạt động nhóm trả lời các
câu hỏi thảo luận
Chức năng từng phần của miền hút?
GV: nhận xét, chốt kiến thức
GV: Yêu cầu hS hoạt động cặp đôi trả
lời các câu hỏi:
- Lông hút có tồn tại mãi không?
2 Chức năng của miền hút
HS hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi thảo luận
HS: hoạt động nhóm trả lời
Nhận xét, bổ sung
Vỏ:
- Biểu bì: gồm một lớp tế bào hình
đa giác xếp sát nhau -> bảo vệ các bộ
Trang 3- Trên thực tế, rễ cây thường ăn sâu, lan
rộng, nhiều rễ con, giải thích?
- Có phải tất cả các rễ cây đều có miền
hút không? Vì sao?
+ Lông hút không tồn tại mãi vì nó sẽ già
và rụng đi
+ Giải thích: đảm bảo hút được nhiều
nước và muối khoáng cho cây, giúp cây
bám chặt vào đất
+ Không phải tất cả các rễ cây đều có
miền hút vì có những cây sống chìm
trong nước, nước và muối khoáng tự
thấm qua biểu bì vào cây -> không cần
miền hút
Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức
phận bên trong.
Nhiều tế bào biểu bì kéo dài thành lông hút -> Hút nước và muối khoáng hòa tan.
- Thịt vỏ -> vận chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa.
Trụ giữa:
- Bó mạch (mạch rây, mạch gỗ) -> vận chyển các chất.
- Ruột -> chứa chất dự trữ.
2.3 Hoạt động luyện tập
GV: Yêu cầu HS tóm tắt nội dung bài, hđ cá nhân làm bài tập
a Có phải tất cả các rễ cây đều có miền hút không?
TL: Không phải vì những cây mà rễ ngập trong nước không có lông hút vì nước và muối khoáng hoàn tan trong nước ngấm trực tiếp qua các tế bào biểu bì của rễ
b Đánh dấu x vào ô vuông những câu trả lời đúng về cấu tạo trong miền hút của rễ
x Cấu tạo miền hút gồm: vỏ và trụ giữa
Vỏ có chức năng hút nước và muối khoáng
Trụ giữa có chức năng vận chuyển chất và chứa chất dự trữ
x Miền hút là miền quan trọng của rễ
2.4 Hoạt động vận dụng
- Yêu cầu HS làm BT2 tr.33
Đáp án: Miền hút là phần quan trọng nhất của rễ vì có nhiều lông hút giữ chức năng hút nước và muối khoáng hòa tan
2.5 Hoạt động Tìm tòi mở rộng
GV: giao nhiệm vụ HS về nhà:
- Học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài
- Vẽ H 10.1 – A và 10.2 vào vở BH
- Làm BT: sử dụng các loại: quả dưa leo, hạt bắp, củ sắn -> dễ làm, kết quả rõ
- Chuẩn bị bài 11: “Sự hút nước và muối khoáng của rễ”
Đọc trước phần I Trả lời các câu hỏi
Xem kĩ thí nghiệm 1 và 2
Thí nghiệm 3: quan sát H 11.1
Trang 4Ngày soạn: /09/2019 Ngày dạy: /09/2019 Tuần 0 – Tiết 10:
Bài 11 : SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA RỄ
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Học sinh biết quan sát nghiên cứu kết quả thí nghiệm để xác định được vai trò của nước và một số loại muối khoáng chính đối với cây
- HS Tập thiết kế thí nghiệm đơn giản nhằm chứng minh cho mục đích nghiên cứu của SGK đề ra
2.Kỹ năng:
- Rèn cho HS kĩ năng thao tác, các bước tiến hành thí nghiệm
- HS Biết vận dụng kiến thức để giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên
3.Thái độ:
GD HS ý thức yêu thích môn học
4.Năng lực, phẩm chất
4.1.Năng lực
- NL chung : NL tự học, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL giao tiếp, NL hợp tác
-NL riêng : Quan sát, NL kiến thức sinh học
4.2 Phẩm chất
- PC: Tự tin, tự chủ, trung thực,
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
Tranh phóng to hình 11.1 SGK trang 36
2 Học sinh :
- Tìm hiểu trước nội dung bài
- Kết quả thí nghiệm của học sinh chuẩn bị sẵn
III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC
1 Ổn định tổ chức:
Kiểm tra bài cũ: kt 15
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Khởi động
GV: Yêu cầu HS trao đổi nhóm trả lời câu hỏi
? Khi ta bón đạm hoặc phân lân cho cây, cây sẽ hấp thụ các chất dinh dưỡng đó ntn
HS: Hoạt động nhóm trả lời
GV: Không nhận xét đúng sai, dẫn dắt bài mới
Trang 5Rễ không những giúp cây bám chặt vào đất mà còn giúp cây hút nước và muối khoáng hòa tan vào đất Vậy cây cjần nước và muối khoáng ntn ? Rễ cây hút nước và muối khoáng hòa tan ntn ? chúng ta cùng nhau nghiên cứu ở bài này
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Nhu cầu nước của cây
GV: Yêu cầu học sinh hđ cá nhân nghiên
cứu thí nghiệm 1 SGK lưu ý:
+ Điều kiện thí nghiệm
+ Tiến hành thí nghiệm
- Yêu cầu hS hoạt động nhóm trả lời câu
hỏi thảo luận
? Bạn Minh làm thí nghiệm trên với mục
đích gì?
? Hãy dự đoán kết quả thí nghiệm và giải
thích?
GV: nhận xét, chốt kiến thức
-Mục đích: nhằm chứng minh vai trò của
nước đối với cây
-Kết quả: chậu A cây phát triển tốt, chậu B
cây héo dần do thiếu nước
-> Vậy, nước có vai trò như thế nào đối với
cây?
GV: Nước rất cần cho cây nhưng nhu cầu
nước của các cây khác nhau có giống nhau
không? -> Chúng ta sẽ tìm hiểu thí nghiệm
2
=> Kết luận: Rau quả sau khi phơi khô đều
bị giảm khối lượng
GV: Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi trả lời
câu hỏi:
? Dựa vào kết quả thí nghiệm 1, 2 em có
nhận xét gì về nhu cầu cần nước của cây?
? Hãy kể tên những cây cần nhiều nước và
cần ít nước?
? Nhu cầu cần nước của cây phụ thuộc vào
những yếu tố nào?
GV: nhận xét, chốt kiến thức
I- Cây Cần nước và các loại muối khoáng
1 Nhu cầu nước của cây
* Thí nghiệm 1: Tìm hiểu nhu cầu cần nước của cây
HS: thảo luận nhóm nhỏ, đại diện
nhóm trả lời Nhận xét, bổ sung
+ Cây chậu B sẽ héo dần vì thiếu nước
Hs rút ra kết luận
HS: đại diện nhóm báo cáo kết quả đã
làm ở nhà
Nước rất cần cho cây, không có nước cây sẽ chết.
HS: HS thảo luận cặp đôi trả lời câu
hỏi Nhận xét,bổ sung -Những cây khác nhau và các bộ phận khác nhau của cây, nhu cầu nước cũng
Trang 6? Vì sao cung cấp đủ nước, đúng lúc cây sẽ
sinh trưởng tốt, cho năng suất cao?
Cây có đủ nước -> QH tạo chất dinh dưỡng
để nuôi cây -> cây sinh trưởng và phát triển
tốt -> năng suất cao
Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức
GV Treo tranh hình 11.1
khác nhau
- VD: Cây cần nhiều nước: các loại rau
… Cây cần ít nước: xương rồng, mía …
Hs: hđ cá nhân trả lời
* Thí nghiệm 2: Rau quả sau khi phơi khôi điều bị giảm khối lượng
* Kết luận:
- Nước rất cần cho cây
- Nhu cầu cần nước của cây phụ thuộc vào từng loại cây, các giai đoạn sống
và các bộ phận khác nhau của cây
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhu cầu muối khoáng của cây
GV:
- Treo tranh H 11.1/SGK
- Gọi HS đọc ND thí nghiệm 3
- Đặt câu hỏi:
- Bạn Tuấn làm thí nghiệm trên để làm gì?
- Nhận xét kết quả TN? => vai trò của
muối đạm ?
GV:
- Phân công nhóm thiết kế thí nghiệm
chứng minh vai trò của muối lân, muối
kali với cây trồng
- Yêu cầu đại diện nhóm trình bày thí
nghiệm của nhóm mình và dự đoán kết
quả
- Gv nhận xét và chính xác hóa kết quả thí
nghiệm:
Thiếu muối đạm cây còi cọc, lá vàng, vậy
bón thật nhiều muối đạm được không?
GV: Yêu cầu HS HĐ cá nhân đọc ND /
SGK tr.36, trả lời câu hỏi:
- Muối khoáng có vai trò ntn đối với cây?
- Cây cần những loại muối khóang nào?
Qua kết quả thí nghiệm 3 và cùng bảng
Hs: hđ cá nhân trả lời
- cây có muối đạm phát triển tốt hơn
Đại diện nhóm trình bày thí nghiệm của nhóm mình và dự đoán kết quả thí nghiệm
+ Cây thiếu lân: còi cọc, rễ phát triển yếu, lá nhỏ vàng, quả chín muộn + Cây thiếu kali: cây mềm yếu, lá vàng, dễ bị sâu bệnh
Hs: Giải thích lí do không nên bón qua nhiều muối đạm: cây phát triển nhiều cành, lá -> dễ đổ và chậm ra hoa, hoa, quả ít.( quả lốp )
Trang 7số liệu, em có nhận xét gì?
GV: nhận xét, chốt kiến thức
- GV: giải thích thêm: số lượng mỗi loại
muối khoáng cây cần rất ít nhưng nếu
thiếu thì cây sẽ chậm phát triển …
- Lấy VD chứng minh nhu cầu muối
khóang của từng loại cây khác nhau
Hs liên hệ vd thực tế
- Trong 1 cây, nhu cầu muối khoáng trong
các giai đoạn khác nhau thì như thế nào?
lấy ví dụ chứng minh ?
Hs: Các giai đoạn khác nhau thì nhu cầu
muối khoáng cũng khác nhau
- hs liên hệ bón phân cho ngô , lúa ở các
giai đoạn
Giáo viên nhận xét, chốt kiến thức
HS: HĐ cá nhân trả lời
Nhận xét, bổ sung
- Muối khoáng giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt.
- Cây cần nhiều lọai muôí khóang trong đó các loại muối khoáng cây cần nhiều nhất: đạm, lân, kali
- Nhu cầu của cây đối với từng loại
muối khoáng là khác nhau.
Cây trồng ăn lá, thân: cần nhiều đạm Cây trồng lấy quả, hạt: cần nhiều đạm, lân.
Cây trồng lấy củ: cần nhiều kali.
2.3.Hoạt động luyện tập
GV: Yêu cầu HS tóm tắt nội dung bài, hđ cá nhân làm bài tập
- Nêu vai trò của nước và muối khoáng đối với cây ?
- Giai đoạn nào cây cần nhiều nước và muối khoáng ? liên hệ trong trồng trọt
để nâng cao năng suất cây trồng ?
2.4.Hoạt động vận dụng
HS vận dụng kiến thức trả lời câu hỏi:
Theo em cây nhãn cần nhiều loại phân bón nào? Vì sao?
2.5.Hoạt động tìm tòi mở rộng
GV: giao nhiệm vụ HS về nhà
- Đọc mục “Em có biết”
Trang 8- Học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài.
- Chuẩn bị phần II: “Sự hút nước và muối khóang của rễ”
- Đọc trước Trả lời các câu hỏi:
+ Bộ phận nào của rễ làm nhiệm vụ chủ yếu hút nước và muối khoáng hoà tan + Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của cây?
- Làm BT điền chữ vào ô trống
=================***==================
Ký duyệt của tổ chuyên môn
………
Ngày / /2019 Tưởng Thị Lệ Hằng