Học sinh biết kể lại một câu chuyện có liên quan đến nhận xét của một nhà văn được nêu ở đề bài, để thông qua đó, trình bày ý kiến của mình đối với nhận xét trên, nhưng cần đảm bảo những[r]
Trang 1KỲ THI CHỌN HSG LỚP 9 VÒNG THỊ XÃ, NĂM HỌC: 2016-2017
Đề thi môn: Ngữ Văn 9 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1: (8điểm) Một nhà văn đã viết: "Che giấu khuyết điểm của bản thân sẽ không làm
ta trở nên tốt đẹp hơn Uy tín của ta tăng thêm nếu ta chân thành công nhận khuyết điểm" Em hãy trình bày ý kiến của mình đối với nhận xét trên, bằng cách kể lại một câu
chuyện của bản thân
Câu 2: (12điểm) Nhận xét về bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy, có ý kiến cho rằng:
"Bài thơ mượn chuyện ánh trăng để nói chuyện đời, chuyện nghĩa tình, nhắc nhở mỗi người ý thức sống thủy chung, tình nghĩa" Phân tích bài thơ đề làm sáng tỏ nhận định
trên và nêu suy nghĩ của em về bài học cuộc sống được gợi ra từ thi phẩm
HẾT
Trang 2KỲ THI CHỌN HSG LỚP 9 VÒNG THỊ XÃ, NĂM HỌC: 2016-2017
Hướng dẫn chấm môn: Ngữ Văn 9 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
A Yêu cầu chung
1 Ngoài việc đánh giá, kiểm tra kiến thức cơ bản, giám khảo cần phát hiện và trân trọng những bài làm thể hiện tố chất của một học sinh giỏi: Kiến thức văn học vững chắc, sâu rộng; năng lực cảm thụ văn chương tinh tế, sâu sắc; kĩ năng làm văn tốt; diễn đạt trong sáng có cảm xúc, có giọng điệu riêng (khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo)
2 Hướng dẫn chấm chỉ nêu ra những ý chính và các thang điểm cơ bản, trên cơ sở
đó giám khảo có thể thống nhất định ra các ý chi tiết và những thang điểm cụ thể
3 Giám khảo cần đánh giá bài làm của thí sinh trong tính tổng thể ở từng câu và
cả bài, không đếm ý cho điểm một cách máy móc, nhằm đánh giá học sinh trên các phương diện: kiến thức, kĩ năng, tư duy
4 Tổng điểm toàn đề là 20điểm, chi tiết đến 0,25điểm
B Yêu cầu cụ thể
Câu 1: (8điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng
Nắm được phương pháp làm bài văn tự sự có kết hợp với các yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm Bố cục và hệ thống ý sáng rõ Biết vận dụng phối hợp nhiều thao tác Hành văn trôi chảy Lập luận chặt chẽ Dẫn chứng chọn lọc, thuyết phục Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả
II Yêu cầu về kiến thức
Học sinh biết kể lại một câu chuyện có liên quan đến nhận xét của một nhà văn được nêu ở đề bài, để thông qua đó, trình bày ý kiến của mình đối với nhận xét trên, nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:
- Làm rõ ý nghĩa của nhận xét trên
- Kể lại một câu chuyện của bản thân có liên quan đến việc che dấu và công nhận khuyết điểm
- Khẳng định tác hại của việc che dấu khuyết điểm và lợi ích của việc chân thành công nhận khuyết điểm
- Thể hiện được suy nghĩ và những tình cảm chân thật
III Thang điểm
+ Điểm 6 - 8: Đáp ứng được các yêu cầu nêu trên; văn viết có cảm xúc, có chọn lọc và thuyết phục Có thể còn một vài sai sót nhỏ
Trang 3+ Điểm 4 < 6: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu nêu trên Có thể còn một vài sai sót nhỏ
+ Điểm 1< 4: Chưa hiểu chắc yêu cầu của đề bài Kiến thức sơ sài Còn mắc nhiều lỗi
+ Điểm 0: Không hiểu đề, sai lạc phương pháp
Câu 2: (12điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng
Học sinh biết cách làm một bài nghị luận văn học kết hợp với nghị luận xã hội đúng và trúng theo yêu cầu của đề bài Bài viết có kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, lí
lẽ và dẫn chứng thuyết phục, viết có cảm xúc, biết vận dụng linh hoạt các thao tác nghị luận, không mắc các loại lỗi
2 Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể có nhiều cách trình bày và lí giải khác nhau, song cần đảm bào các ý cơ bản sau:
- Dẫn dắt vấn đề nghị luận: giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, trích dẫn ý kiến
- Giải thích nhận định: Ý kiến đã đề cập đến sự sáng tạo của Nguyễn Duy trong
bài thơ "Ánh trăng", mượn chuyện trăng để nói chuyện đời, chuyện người, chuyện nghĩa
tình Ánh trăng, cuộc gặp gỡ giữa người với trăng là một ẩn dụ nghệ thuật chuvển tải một thông điệp tư tưởng sâu sắc, nhắc nhở con người về đạo lí song thủy chung, ân nghĩa
- Phân tích bài thơ để chứng minh nhận định: + Bài thơ mang dáng dấp một câu chuyện nhỏ, Nguyễn Duy kể chuyện mình mà như tâm tình cùng bạn đọc về một điều vô tình mà dễ gặp trong cuộc sống: khi hoàn cảnh sống thay đồi, con người dễ quên đi quá khứ, trở nên vô tình, vô tâm
+ Trăng là một hình ảnh ẩn dụ đa nghĩa: là thiên nhiên hồn nhiên tươi mát, người bạn tri kỉ, quá khứ nghĩa tình, vẻ đẹp bình dị mà vĩnh hằng của đời sống
+ Tình cảm của con người và vầng trăng trong quá khứ (từ thời thơ ấu đến quãng thời gian đi bộ đội, sống chiến đấu nơi rừng núi, …) là quan hệ gắn bó tự nhiên thân thiết, chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ
+ Quan hệ của người vói trăng trong hiện tại: Hoàn cảnh sống thay đồi làm cho con người đổi thay, trăng từ người bạn tri ki nghĩa tình thành “người dưng qua đường” Cuộc sống đủ đầy, tiện nghi, hào nhoáng hiện tại khiến con người lãng quên quá khứ, trở nên vô tình, bội bạc, đánh mất chính mình …
+ Tình huống người đối diện với trăng là sự bất ngờ đột ngột, thức tỉnh con người
về quá khứ đầy ắp ki niệm Đối diện với trăng là đối diện với chính mình Người vô tình
mà trăng vẫn thủy chung tròn đầy, bao dung độ lượng Cái giật mình của người là sự bừng tỉnh, tự vấn, day dứt đầy ân hận; giật mình để tự hoàn thiện mình…
Trang 4+ Bài thơ giản dị nhưng mang triết lí sâu sắc, nhắc nhở con người về đạo lí ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ, “uống nước nhớ nguồn”, biết trân trọng những giá trị tinh thần tốt đẹp, bồi đắp tình cảm với thiên nhiên, quê hương đất nước…
+ Vài nét về nghệ thuật: Thể thơ 5 chữ, kết hợp phương thức tự sự và biểu cảm,
giọng điệu tâm tình, hình ảnh thơ mang tính biểu tượng đa nghĩa…
- Suy nghĩ về bài học cuộc sống được gọi ra từ bài thơ:
+ Con người cần sống ân nghĩa thủy chung, trân trọng quá khứ (đạo lí uống nước nhớ nguồn) và những giá trị tinh thần tốt đẹp, sống chậm lại đề nhìn nhận bàn thân mình
+ Trong cuộc sống, ai cũng có thể có lúc mắc sai lầm, vô tâm, vô tình, điều quan trọng là biết “giật mình” tự thức tỉnh, nhận ra góc khuyết của mình để tự hoàn thiện, tìm lại chính mình …
+ Con người không được lãng quên quá khứ nhưng cũng không thể mải đắm chìm trong quá khứ mà quên đi hiện tại và không hướng tới phấn đấu cho tương lai …
+ Phê phán lối sống vô tình vô nghĩa bội bạc, “có mới nới cũ”, quay lưng lại với quá khứ, chạy theo đời sống vật chất mà lãng quên những giá trị tinh thần cao đẹp …
+ Rút ra bải học cho bản thân: chân thành sâu sắc, thiết thực …
* Thang điểm
+ Điểm 10-12: Đáp ứng tốt các yêu cầu về hình thức và nội dung Bố cục đầy đủ
các phần, nội dung chặt chẽ, thuyết phục Chữ viết đẹp, cẩn thận, rõ ràng, cân đối, bỏ dấu đúng chỗ có thể mắc một vài sai sót về lỗi chính tả
+ Điểm 8<10: Đáp ứng khá các yêu cầu Bố cục đầy đủ, lời văn khá trôi chảy, mạch lạc, có sức thuyết phục Có mắc vài lỗi diễn đạt Chữ viết khá đẹp, khá cẩn thận,
rõ ràng Khoảng cách các chữ chưa đều Vài lỗi bỏ dấu chưa đúng
+ Điểm 5<8: Đáp ứng các yêu cầu nhưng chưa sâu Bố cục trình bày có thể chưa hợp lí Lời văn chưa thật thuyết phục, nhiều lỗi bỏ dấu chưa đúng
+ Điểm 2<5: Nội dung sơ sài Các phần không đầy đủ Văn viết lủng củng Mắc nhiều lỗi diễn đạt
+ Điểm 1<2: Không đạt được các yêu cầu trên