Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1, 2, 3

Gvnx - Tìm các từ ngữ chứng tỏ - Hs thảo luận nhóm và tâm trạng hồi hộp in sâu đại diện trình bày trong lòng nv “ tôi” suốt - từ ngữ: những kỉ niệm cuộc đời mơn man…, lần đầu tiên đến tr[r]

Trang 1

Tuần 1 Bài 1

Ngày dạy: Tiết 1-2 Văn bản

TÔI ĐI HỌC

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức: Hiểu và phân tích được những cảm giác trong sang man mác buồn của nv

“ tôi ” ở buổi tựu trường đầu tiên

2 Trọng tâm: Đọc rõ, phân tích nd văn bản

3 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phát hiện và pt tâm trạng nv

4 Gd: Trân trọng những kỉ niệm bản thân

II PHƯƠNG TIỆN

- Gv: sgk + giáo án

- Hs: sgk + bài soạn

III PHƯƠNG PHÁP

- Trực quan + phân tích + vấn đáp

IV.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung kiến thức

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Gv kt việc chuẩn bị bài

của hs

3 Bài mới

* Gv giới thiệu bài

- Bài đầu tiên của

chương trình ngữ văn 7

đó là bài Cổng trường mở

ra Bài văn thể hiện tâm

trạng của người mẹ trong

đêm trước ngày khai

trường vào lớp 1 của con

Hôm nay chúng ta sẽ tìm

hiểu tâm trạng của chính

nv “ tôi ”

* Gv đọc mẫu và gọi hs

đọc tiếp Gvnx

- Gọi hs đọc chú thích

-GV: Em hãy nêu vài nét

về tác giả

GV: Tác phẩm được in

trong tập nào ?

- Hs đọc bài và đọc chú thích

- Tác giả Thanh Tịnh

- Tác phẩm in trong tập Quê mẹ

I ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH

1.Tác giả Thanh Tịnh ( 1911-1988)

2 Tác phẩm: được in trong tập “Quê mẹ”- 1941

Trang 2

- GV: Có những nv nào

được kể lại trong truyện

ngắn này ? Trong đó nv

chính là ai ? Kể theo ngôi

thứ mấy ?

- Kỉ niệm ngày đầu tiên đi

học của nhân vật tôi gắn

với không gian và thời

gian cụ thể nào ?

- GV: vì sao không gian

và thời gian ấy trở thành

kỉ niệm khó quên trong

tâm trí nv “tôi” ?

* GV: cho bốn nhóm hs

thảo luận 3 phút

- Chi tiết “tôi” không lội

qua sông thả diều như

thằng Quý, thằng Sơn nữa

có ý nghĩa ntn ?

- GV: cảnh sân trường

làng Mĩ Lí lưu lại trong

tâm trí tác giả có gì nổi

bật ?

- GV: Cảnh được nhớ lại

có ý nghĩa ntn ?

- Gv: Em hiểu ntn về hình

ảnh ss “ trường Mĩ Lí

trông vừa xinh xắn vừa

- Ông Đốc, Sơn, Quý, mẹ,…

Nv chính: Tôi và mẹ, ngôi thứ 1

- thời gian: buổi sang cuối thu

- không gian trên con đường làng

- vì đó là thời điểm và nơi chốn quen thuộc gắn liền với tuổi thơ của tg

- báo hiệu sự thay đổi trong nhận thức

- Rất đông người, quần áo sạch đẹp

- phản ánh không khí đặc biệt của ngày khai trường

- thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân ta

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.

1 Cảm nhận của “tôi” trên đường đến trường

- Con đường hằng ngày vốn quen thuộc, hôm nay thấy lạ

Trang 3

oai nghiêm như cái đình

làng ? ”

- Gv: Nv “tôi” cảm nhận

ntn khi đứng sân trường ?

* Gv cho hs thảo luận 3

phút Gvnx

- Vì sao trong khi xếp

hàng vào lớp nv “ tôi” lại

cảm thấy chưa lần nào xa

mẹ ?

- Gv: Những cảm giác mà

nv tôi cảm nhận được khi

vào lớp học là gì ?

- Gv: Tìm các biện pháp

nghệ thuật được sử dụng

trong bài ?

- Gv: Truyện ngắn Tôi đi

học có sự kết hợp các

phương thức biểu đạt nào

?

4 Củng cố

- Nội dung vb Tôi đi học

có nội dung gì ?

5 Hướng dẫn học ở nhà

- Học thuộc bài

- Xem trước bài: Trong

lòng mẹ

- Soạn bài: Cấp độ khái

quát của nghĩa từ ngữ

+ Quan sát sơ đồ, so

sánh nghĩa của các từ:

- nơi cất giấu những điều

bí ẩn

- lạ lẫm…

- Cảm nhận được sự độc lập

- mùi hương lạ xông lên…

- biện pháp so sánh

- phương thức tự sự, miêu

tả, biểu cảm

- hồi tưởng lại kn buổi tựu trường đầu tiên

2 Cảm nhận của nhân vật “tôi” lúc ở sân trường

- Nhìn ngôi trường cũng khác trước, ai ai cũng tươm tất sạch sẽ

3 Cảm nhận của nhânvật

“ tôi” trong lớp học

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi, thân quen

4 Nghệ thuật

- Kết hợp các phương thức tự sự, miêu tả, biểu cảm đan xen các hình ảnh

so sánh có sức gợi cảm giàu chất trữ tình

5.Nội dungGhi nhớ sgk/ 9

Trang 4

Động vật, thú, chim, cá.

+ Làm bài tập 1, 2,

3,4sgk /10,11

Trang 5

Tuần 1

Ngày dạy: Tiết 3 Tiếng việt

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

1 Kiến thức: Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

2 Trọng tâm:Vận dụng vào bài tập

3 Kĩ năng: Rèn kĩ năng sử dụng từ trong mối quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa rộng

và hẹp

4 Gd: Yêu thích phân môn TV

II PHƯƠNG TIỆN

III PHƯƠNG PHÁP

- Trực quan + thảo luận + vấn đáp

- Gv kt lại các kiến thức

về từ đồng nghĩa, trái

nghĩa Cho vd

3 Bài mới

* Gv giới thiệu bài và vẽ

sơ đồ

- Gv: Nghĩa của từ động

vật rộng hay hẹp hơn

nghĩa của các từ : thú,

chim, cá ? Vì sao ?

GV: nghĩa của từ thú rộng

hay hẹp hơn nghĩa của từ

voi, hươu ?

- GV: Thế nào là từ ngữ

có rộng và hẹp ? cho vd

- Nghĩa của từ Động vật rộng hơn nghĩa của các từ thú, chim, cá Vì: đv bao gồm nhiều lớp

Thú > voi, hươu

Động vật > thú, chim,

cá <voi, hươu, tu hú, sáo,

cá rô, cá thu,…

-hs nêu khái niệm, cho vd

I TỪ NGỮ CÓ NGHĨA RỘNG VÀ TỪ NGỮ CÓ NGHĨA HẸP

1.Từ ngữ có nghĩa rộng:

là khi phạm vi nghĩa của

Trang 6

- GV gọi hs đọc ghi nhớ

một lần và hướng dẫn làm

bài tập

-Bt1/ 10 Lập sơ đồ thể

hiện cấp độ khái quát của

nghĩa từ ngữ trong các

nhóm từ

-Bt2/ 11 Tìm từ ngữ có

nghĩa rộng

- hs thảo luận và đại diện trình bày

-Hs làm bt2/11

- hồi tưởng lại kn buổi

từ ngữ đó bao hàm được phạm vi nghĩa của một số

từ ngữ khác

VD: thể thao, phương tiện giao thong

2 Từ ngữ có nghĩa hẹp

là khi phạm vi nghĩa của

từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác

VD: bóng đá, bóng rổ, xe đạp, xe máy,…

II LUYỆN TẬP Bt1/ 10

8 a) y phục

Bt2/11 Từ ngữ có nghĩa rộng

a) chất đốt b) nghệ thuật c) thức ăn d) nhìn

Trang 7

Bt3/ 11 Tìm từ ngữ có

nghĩa được bao hàm

4 Củng cố

- Thế nào là từ ngữ có

nghĩa rộng ? cho vd

nghĩa hẹp ? cho vd

- Học thuộc bài và làm

bài tập 4,5sgk / 11

- Xem trước bài:Trường

từ vựng

- Soạn bài: Tính thống

nhất về chủ đề của văn

bản

+ Chủ đề của văn bản là

gì ?

+ Làm bài tập 1, 2, sgk

/13,14

tựu trường đầu tiên

- h/s làm bt3

- hs gấp sách và nhắc lại

nd bài

e) đánh

Bt3 / 11 Từ ngữ có nghĩa hẹp

a) xe cộ > xe đạp, xe máy, ô tô,…

b) kim loại > vàng, đồng, sắt,…

c) hoa quả > cam, xoài, chanh,…

d) họ hàng > cô, dì, chú, bác,…

e) mang > khiêng, xách, gánh,…

Trang 8

Tuần 1

Ngày dạy: Tiết 4 Tập làm văn

TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

1 Kiến thức: Nắm được tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên cả hai phương diện: hình thức và nội dung

2 Trọng tâm:Hs viết được vb đảm bảo chặt chẽ

3 Kĩ năng: vận dụng được kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

4 Gd: Thể hiện được tình cảm trong vb

II PHƯƠNG TIỆN

III PHƯƠNG PHÁP

- Gv kt việc chuẩn bị bài

của hs

3 Bài mới

- Gv: Tác giả nhớ lại

những kỉ niệm sâu sắc nào

trong thời thơ ấu của

mình?

- GV: Sự hồi tưởng ấy

gợi lên những ấn tượng gì

trong lòng tác giả?

- Gv: chủ đề của văn bản

là gì ?

- Gv: Căn cứ vào đâu em

- Hs đọc lại văn bản Tôi

đi học

- Nhớ về buổi sáng đầu tiên đến trường của mình

- cảm giác trong sáng

- Hs rút ra khái niệm

I.CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

- Là đối tượng và vấn đề chính mà vb biểu đạt

Trang 9

biết vb Tôi đi học nói lên

những kỉ niệm của tác giả

về buổi tựu trường đầu

tiên ?

* Gv: cho hs thảo luận

nhóm 3 phút Gvnx

- Tìm các từ ngữ chứng tỏ

tâm trạng hồi hộp in sâu

trong lòng nv “ tôi” suốt

cuộc đời

- GV: Thế nào là tính

thống nhất về chủ đề của

vb ? Làm thế nào để đảm

bảo tính thống nhất đó ?

-Gv gọi hs đọc ghi nhớ và

hướng dẫn hs làm bài tập

-Bt1/ 10 Đọc vb và cho

biết vb viết về đối tượng

nào ?

-Bt2/ 14 Tìm ý làm cho

vb bị lạc đề

- căn cứ vào nhan đề vb

- Hs thảo luận nhóm và đại diện trình bày

- từ ngữ: những kỉ niệm mơn man…, lần đầu tiên đến trường, đi học, hai quyển vở mới,…

- câu: Hôm nay tôi đi học

- đối tượng cố định, chủ

đề, quan hệ giữa các phần của vb

- hs thảo luận và đại diện trình bày

- ý b, d

II TÍNH THỐNG NHẤT

VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác

III LUYỆN TẬP

Bt1/ 13 Căn cứ vào nhan

đề văn bản

Bt2/11 Ý làm cho vb lạc

đề : ý b, d

Trang 10

4 Củng cố

- Chủ đề của vb là gì ?

- Văn bản đảm bảo tính

thống nhất khi nào ?

- Học thuộc bài

- Xem trước bài:Bố cục

của văn bản

- Soạn bài:Trong lòng

mẹ

+ Đọc văn bản

+ Tình yêu của bé Hồng

đối với mẹ ntn ?

+ Bé Hồng phản ứng ra

sao khi nghe những lời

cay độc của người cô

nd bài

Trang 11

Tuần 2 Bài 2

Ngày dạy: Tiết 5-6 Văn bản

TRONG LÒNG MẸ

( Trích: Những ngày thơ ấu )

Nguyên Hồng

1 Kiến thức: Đồng cảm với nỗi đau tinh thần, tình yêu mãnh liệt nồng nàn của bé Hồng đối với mẹ.Thấm đượm chất trữ tình chân thành và truyền cảm của tác giả

2 Trọng tâm: Đọc rõ và phân tích được vb

3 Kĩ năng: Rèn các kĩ năng pt nv, khái quát tính cách qua lời nói, nét mặc tâm trạng nv qua cách kể chuyện

4 Gd: Thể hiện được tình cảm đối với nv trong vb

II PHƯƠNG TIỆN

III PHƯƠNG PHÁP

- Nv “tôi” hồi tưởng lại

những kỉ niệm trong sáng

ngày đầu tiên đi học theo

trình tự nào ?

3 Bài mới

* Gv giới thiệu bài và đọc

mẫu –gọi hs đọc tiếp

Gvnx

- Gv:Hãy nêu vài nét sơ

lược về tác giả và tác phẩm

- GV: Em hiểu ntn là hồi

kí ? Chuyên gì được kể

lại trong hồi kí này ? nv

chính là ai ?

- Hs đọc lại văn bản và chú thích

- Tác giả: Nguyên Hồng

- “ Những ngày thơ ấu”

gồm 9 chương

- câu chuyên cảm động

I ĐỌC – HIỂU CHÚ THÍCH

1 Tác giả: Nguyên Hồng ( 1918- 1982 )

2 Tác phẩm: “ Những ngày thơ ấu” là tập hồi kí

kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả Đoạn trích là chương IV của tác phẩm

3.Thể loại: Là thể văn ghi lại những chuyện có thật

đã xảy ra trong cuộc đời một con người và người

Trang 12

- Gv: người cô hiện lên

qua các chi tiết điển hình

nào ?

- Gv:Những lời lẽ đó bộc

lộ tính cách gì của người

cô? Bà ta là người ntn và

đại diện cho tầng lớp nào

trong xã hội ?

-Gv:Theo em trong những

lời lẽ của người cô thì lời

nào là cai độc nhất ?

nhóm 3 phút Gvnx

- Bé Hồng phản ứng ra

sao khi nghe những lời

cay độc của người cô ?

Bé Hồng có tin những lời

đó không ?

- GV: Khi nằm trong lòng

mẹ bé Hồng cảm nhận

ntn ?

-Gv : Em hãy nhận xét về

bé Hồng

-Gv: Qua đoạn trích em

rút ra được những gì cho

bản thân ?

của bé Hồng và cũng chính là nv chính

- lời nói, thái độ,…

- tàn nhẫn, vô cảm

- cô tôi vẫn tươi cười…

Hs thảo luận nhóm và đại diện trình bày

- Không trả lời, cổ họng nghẹn lại, khóc không ra tiếng

- quên những lời cay độc tận hưởng cảm giác hạnh phúc

- Hs nêu nhận xét

- Hs rút ra bài học : yêu

đó thường là tác giả

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1 Nhân vật người cô

- Hẹp hòi, tàn nhẫn, lạnh lùng vô cảm trước sự đau đớn xót xa đến phẫn uất của đứa cháu

- Hạng người khô héo cả tình máu mủ ruột thịt trong xh pk

2 Tình yêu của bé Hồng đối với mẹ

a Những ý nghĩ cảm xúc khi trả lời người cô

- Có niềm tin yêu mãnh liệt đối với mẹ, em không muốn lòng kính mến mẹ

bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến

b Cảm giác khi nằm trong lòng mẹ

- Sung sướng hạnh phúc, những tủi cực như bị chìm đi giữa dòng cảm xúc thiêng liêng mẫu tử

3 Nhân vật bé Hồng

- Nội tâm sâu sắc yêu

mẹ mãnh liệt luôn khao khát yêu thương

Trang 13

- Gv: gọi hs đọc ghi nhớ

4 Củng cố

- Thế nào là hồi kí ?

- Em hãy nhận xét về

cách đối xử của người cô

đối với bé Hồng

- Học thuộc bài + đọc lại

vb

- Xem trước bài:Tức

nước vỡ bờ

- Soạn bài:Trường từ

vựng

+ Thế nào là trường từ

vựng ? cho vd

+ chuẩn bị bài tập 1, 2,

3, 4 sgk /23

thương kính trọng cha

mẹ, trân trọng những tình cảm đang có và biết chia

sẻ với những bất hạnh của người khác

- hs đọc ghi nhớ

nd bài

Ghi nhớ sgk / 21

Trang 14

Tuần 2

Ngày dạy: Tiết 7 Tiếng việt

TRƯỜNG TỪ VỰNG

1 Kiến thức:Nắm được khái niệm trường từ vựng Nắm được mối quan hệ ngữ nghĩa giữa trường từ vựng với các hiện tượng đồng nghĩa, trái nghĩa và các thủ pháp nghệ thuật ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa

2 Trọng tâm: Vận dụng lí thuyết vào thực hành bài tập

3 Kĩ năng: Rèn các kĩ năng lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng trong nói viết

4 Gd: có ý thức trong học tập

II PHƯƠNG TIỆN

III PHƯƠNG PHÁP

- Trực quan + thảo luận + vấn đáp + luyện tập

nghĩa rộng ? cho vd

nghĩa hẹp ? cho vd

3 Bài mới

- Gv:Các từ in đậm trong

đoạn văn có nét chung nào

về nghĩa ?

- GV: Các từ : đi, đứng,

chạy, nhảy, nói có nét

chung nào về nghĩa ?

- Gv: Thế nào là trường

từ vựng ? cho vd

- Hs đọc đoạn văn

- chỉ bộ phận cơ thể của con người

- chỉ hoạt động của con người

- Hs nêu khái niệm và cho vd

I THẾ NÀO LÀ TRƯỜNG TỪ VỰNG ?

1 Khái niệm: Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

Trang 15

- Gv:gọi hs đọc phần lưu

ý

-Gv hướng dẫn hs làm bài

tập

nhóm 3 phút bài tập 1, 2

sgk /23 Gvnx

-Bt1 /23 Đọc vb Trong

lòng mẹ, tìm các từ thuộc

trường từ vựng “ người

ruột thịt”

- Bt 2 / 23 Đặt tên trường

từ vựng

- Hs đọc lưu ý sgk / 21

Hs thảo luận nhóm và đại diện trình bày

- Hs làm bài tập 2

Vd: Trường nghề nghiệp: Giáo viên, Bác sĩ, Kĩ sư, Nông dân,…

2 Lưu ý:

a) Một trường từ vựng

có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn b) Một TTV vó thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại

c) Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều TTV khác nhau

d) Trong thơ văn cũng như trong cuộc sống hàng ngày, người ta thường dùng cách chuyển TTV

để tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ và khả năng diễn đạt

II LUYỆN TẬP

Bt1 / 23 Trường từ vựng

“người ruột thịt”: mợ, thầy, cô, em , nội, cháu

Bt 2 / 23 Đặt tên trường

tư vựng a) TTV dụng cụ đánh bắt cá

b) TTV dụng cụ để đựng c) TTV hoạt động của chân

d) TTV trạng thái, tâm lí, cảm xúc con người

e) TTV tính cách con người

Trang 16

Bt3 /23Đọc đv và cho

biết các từ in đậm thuộc

TTV nào ?

- Gv: gọi hs đọc ghi nhớ

4 Củng cố

- Thế nào là trường từ

vựng?

- Em hãy kể tên một số

TTV

- Học thuộc bài + làm bt

4,6 sgk / 23,24

- Xem trước bài:Từ tượng

hình, từ tượng thanh

- Soạn bài:Bố cục của

văn bản

+ Bố cục của vb là gì ?

+chuẩn bị bài tập 1sgk/26

- TTV thái độ của con người

- hs đọc ghi nhớ

nd bài

g) TTV dụng cụ để viết

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	129,52 KB