+ Gióp HS : - Hiểu được sự mượn lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú để thể hiện nỗi chán ghét thực tại tầm thường ,tù túng, giả dối , niềm khát khao tự do mãnh liệt và tâm sự yêu nước[r]
Trang 1Học kì II.
Tuần 20
Tiết 73
Ngày soạn:06/01/2010
Nhớ rừng
Thế lữ
A Mục tiêu cần đạt.
+ Giúp HS :
- Hiểu sự lời con hổ bị nhốt trong ! bách thú để thể hiện nỗi chán ghét thực tại tầm ,tù túng, giả dối , niềm khát khao tự do mãnh liệt và tâm sự yêu 5 thầm kín của tác giả
- Thấy bút pháp lãng mạn đầy sức truyền cảm của tác giả qua ngôn từ ,hình ảnh ,nhịp điệu thơ giàu chất trữ tình
B Chuẩn bị.
1 Thầy : soạn giáo án- đọc TLTK.
2.Trò: chuẩn bị theo sgk
C Tiến trình dạy- học
* ổn định tổ chức
* Bài mới ( 40 phút)
I/ Đọc văn bản- Tìm hiểu chú thích
1 Đọc văn bản (5 phút)
? Theo em văn bản nên đọc theo giọng
điệu thế nào
2 Tìm hiểu chú thích (10 phút)
a.Tác giả, tác phẩm
? Em hãy nêu vài nét về tác giả, tác
phẩm
- Đọc theo giọng điệu ngao ngán, uất hận ở đoạn thơ đầu, nuối tiếc da diết và oán ghét thực tại tầm đau buồn của con hổ trong ! bách thú
+ Tác giả
- Thế Lữ (1907-1989) tên khai sinh là Nguyễn Thứ Lễ
- Quê quán : ở Bắc Ninh.
- Là nhà thơ tiêu biểu cho phong trào Thơ mới chặng đầu (1932-1935)
- Là cây bút dồi dào và tài năng nhất cùng các nhà thơ của phong trào Thơ mới đem lại chiến thắng vẻ vang trong cuộc giao tranh quyết liệt với thơ cũ
- Thế Lữ là cắm lá cờ chiến thắng cho phong trào Thơ mới
Trang 2b Giải thích từ ngữ khó.
? Hãy tìm và giải thích từ ngữ khó
II/ Tìm hiểu văn bản
1.Cấu trúc (5 phút)
? Tác giả lời con hổ trong !
bách thú nhằm mục đich gì
? Vậy theo em văn bản biểu đạt
theo ;A thức nào
? Bài thơ gồm mấy đoạn
? Nội dung tập trung vào mấy ý lớn
?Hãy lựa chọn các đoạn trong bài cho
phù hợp với những nội dung sau
A, Tâm trạng u uất ,căm hờn của con hổ
trong cảnh bị giam cầm
B, Sự tái hiện về một thời oanh liệt của
hổ
C, Chán ghét thực tại tầm ) giả dối
và lời nhắn gửi thống thiết đến giang sơn
hùng vĩ
? Theo em bài thơ có gì khác so với thơ
cũ thơ S luật chẳng hạn
- Thế Lữ Nhà 5 truy tặng Giải
U Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2003
+ Tác phẩm
- Bài thơ “Nhớ rừng” của ông mang nặng tâm sự căm hờn, u uất , niềm khát khao tự do mãnh liệt mà tha thiết qua lời con hổ trong ! bách thú
+ Chú ý các chú thích
- Các chú thích: 2,3,9,12,14…
- Tung hoành: tự do hành động trong lãnh thổ của mình
- 9 ca: lời hát thành bài dài về số câu, số chữ
- Giả suối: bắt 5 5 suối chảy
- Hoang vu : không có sự sống của con
) …
- Nêu tâm sự của con 8
- rA thức biểu cảm gián tiếp
- Gồm 5 đoạn
- Tập trung vào ba ý lớn
HS thảo luận
- 9A ứng các nội dung:
A Đoạn 1
B Đoạn 2,3
C Đoạn 4,5
- Không hạn định số câu, số chữ trong dòng trong bài
Trang 32 Nội dung văn bản.
a Tâm trạng căm hờn, u uất của hổ
( 20 phút)
? Tâm trạng căm hờn, u uất của con hổ
miêu tả thế nào
? Sự đối lập ấy thể hiện thế nào
? Em hiểu gì về chi tiết “Gậm một khối
căm hờn” của con hổ
? Lời s hô “ta” của con hổ cho ta thấy
điều gì
? Cùng với nỗi “căm hờn”, “u uất” con hổ
còn có tâm trạng gì
? Tâm trạng đó của con hổ gần gũi với
tâm trạng của ai trong hoàn cảnh thực tại
A Nỗi đau của dân mất 5)
nô lệ lúc bấy giờ
B Nỗi u uất, căm hờn của chính
- Vần điệu không gò bó, cố định mà ào
ạt, phóng khoáng tuỳ theo cảm xúc của tác giả
- Sự u uất ,ngao ngán ,căm hờn của hổ thể hiện sự đối lập giữa vẻ bề ngoài và thế giới nội tâm của mãnh hổ
- Bên ngoài: hình vị chúa tể rừng xanh một thời đã hết thời hung dữ ,đập phá mà đã bất lực, cam chịu, mặc cho thân phận tụt xuống ngang cùng “bọn gấu dở hơi”
- Vị chúa tể rừng xanh một thời nạy
đã bị thuần hoá, cam chịu làm thứ
đồ chơi
- Thực ra bên trong mãnh hổ vẫn ngùn ngụt ngọn lửa căm hờn, uất hận
- Câu thơ diễn tả cái dằn vặt ,căm hờn của con hổ
- Nooix căm hờn đúc lại thành khối không phải là “ngậm” mà là
“gậm” nghĩa là không cam chịu, âm thầm ,dữ dội nghiến nát, nghiền tan
- Cách s hô mang niềm kiêu hãnh của vị chúa tể đầy quyền uy Đó là sức mạnh thiêng liêng kết tinh sức mạnh huyền bí sâu thẳm của núi rừng
- Cái nhìn đối với mọi đối sung quanh vẫn là cài nhìn của kẻ bề trên
- Bộc lộ nỗi ngao ngán khôn cùng trong cảnh tù hãm
- Ngao ngán bởi còn nguyên đây sức mạnh oai linh của rừng thẳm mà đành bất lực
Trang 4dân mất 58
C Nỗi ngao ngán của dân trong
cảnh đời tăm tối ,u buồn 5 cảnh
5 mất nhà tan
D Cả A,B,C
?Giọng điệu đoạn thơ có gì đặc biệt
- HS thảo luận: (ý D)
- Âm điệu vừa gầm gừ vừa tức giận, u uất của con hổ qua đại tù nhân s ngôi1 số ít “ta” để bộc lộ nỗi niềm của
con và cũng bộc lộ vị thế vốn có của mình
D Củng cố (3 phút)
* Phân tích tâm trạng của con Hổ trongcũi sắt ở ! bách thú
* Tâm trạng của Hổ nói lên điềi gì?
* Học thuộc đoạn đầu bài thơ
* Cảm nhận của em về khối căm hờn của Hổ khi bị giam ở ! bách thú để làm thứ
đồ chơi
Tuần 20
Tiết 74
Ngày soạn:06/01/2010
Nhớ rừng
Thế lữ
A Mục tiêu cần đạt.
+ Giúp HS :
- Hiểu sự lời con hổ bị nhốt trong ! bách thú để thể hiện nỗi chán ghét thực tại tầm ,tù túng, giả dối , niềm khát khao tự do mãnh liệt và tâm sự yêu 5 thầm kín của tác giả
- Thấy bút pháp lãng mạn đầy sức truyền cảm của tác giả qua ngôn từ ,hình ảnh ,nhịp điệu thơ giàu chất trữ tình
B Chuẩn bị.
1 Thầy : soạn giáo án- đọc TLTK.
2.Trò: chuẩn bị theo sgk
C Tiến trình dạy- học
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra ( 5 phút)
? Hãy đọc thuộc phần đầu của bài thơ nhớ rừng và nêu cảm nhận của em về tâm trạng của chúa sơn lâm?
* Bài mới (35 phút)
b Hình ảnh giang sơn hùng vĩ một
thời ( 15 phút)
Trang 5? Thời oanh liệt tái hiện qua tâm trí
của hổ bắt đầu bằng chi tiét nào
? Hình ảnh ấy cho ta thấy điều gì
? Cách dùng từ có gì đặc biệt và có tác
dụng thế nào
? Giữa không gian ấy chũa sơn lâm xuất
hiện thế nào
? Từ ngữ, lời thơ miêu tả chúa sơn lâm
xuất hiện có gì đặc biệt
? Tiếp đó là bức “chân dung tâm hồn”
của vị chúa tể rừng xanh dựng lên
thế nào qua bút pháp của tác giả
? Bộ tranh tứ bình đó đã hoạ lên
thế nào
- Nỗi nhớ cảnh sơn lâm: bóng cả ,cây già, tiếng gió gọi ngàn, giọng nguồn hét núi
- Cảnh hùng vĩ ,đắm say đầy vẻ thâm nghiêm
- Hùng tráng với những âm thanh dữ dội
Thể hiện sức sống mãnh liệt của núi rừng đầy bí ẩn
- Điệp từ: với
- Các động từ mạnh: goà, hét, thét
- Tác dụng: tạo cảnh rừng núi trở nên linh thiêng ,hùng vĩ có vẻ hoang vu, bí ẩn của
nó Gợi không khí oai hùng ,rùng rợn tạo nền cảnh cho chúa sơn lâm xuất hiện
- Đúng vào lúc tiếng gào thét của thiên nhiên lên đỉnh điểm dữ dội thì chúa sơn lâm xuất hiện
- Đầu tiên là bàn chân xuất hiện , sau đó
là tấm thân xuất hiện từ từ lộ vẻ oai hùng
và to lớn
[ 5 phim cận cảnh quay chi tiết
sự xuất hiện của chúa sơn lâm qua vẻ đẹp mềm mại oai hùng
+ Tả hình dáng tính cách
- J5 chân dõng dạc, tấm thân, vờn bóng , mắt thần
- Những động từ: 5) ) vờn, quoắc… Khiến vị chúa tể xuất hiện với thế vẻ oai phong, lẫm liệt, đầy sức mạnh
- Dựng lên “bức chân dung tâm hồn” bằng bộ tranh tứ bình có bố cục chặt chẽ
và hoà sắc độc đáo Đó là cuộc sống thật
đặc biệt của vị chúa tể rừng xanh
+ 4 cảnh khắc hoạ:
- Cảnh “…đêm trăng vàng bên bờ suối”.
- Cảnh “những ngày / chuyển bốn
Trang 6? Khổ thơ đã thể hiện nghệ thuật gì của
ngôn từ
c Nỗi ngao ngán, chán ghét thực tại và
lời nhắn gửi tới nước non hùng vĩ xưa
kia của hổ ( 15 phút)
? 9 5 cảnh ấy thái độ của hổ ra sao
? Cách ngắt nhịp và sắc thái từ ngữ có gì
đáng chú ý
? Hãy chỉ ra sự đối lập 0 hai cảnh
nơi rừng núi s/ kia hổ ngự trị và
cảnh ! bách Hãy lựa chọn tình huống
đúng sau:
A Giữa cảnh tù túng, tầm ) giả
dối và cảnh tự do phóng khoáng
B Tấm lòng son sắt, thuỷ chung với
nòi giống, non 58
C Là tiếng vang vọng sâu thẳm của
tiếng lòng yêu 5 của tác giả hoà
chung với dân tộc, đất 58
D Cả A,B,C
III/ Tổng kết ( 5 phút)
? Hãy nêu nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm
;A ngàn”
- Cảnh “bình minh cây xanh nắng gội”
- Cảnh những chiều lênh láng máu sau rừng
- Cấu tạo bởi 5 câu hỏi: nào đâu ở đầu câu
và 4 câu xuất hiện từ ta đan xen thể hiện
sự than tiếc và khẳng định quyền lực vô biên của mãnh hổ, địa vị chúa tể của muôn loài giữa chốn thảo hoa không tên không tuổi
+ v5 con mắt của hổ
- h bách thú hiện ra tầm ) giả dối
- Cảnh nhân tạo do sắp đặt chứ không phải là cảnh tự nhiên của đại ngàn cao cả, âm u
- Vô cùng chán ghét vì nó đơn điệu, tẻ nhạt, khuôn mẫu, bắt 58
- Ngắt nhịp gấp
- Sắc thái giễu nhại qua các từ ngữ
“len ,5 nách”, “thấp kém”
Đoạn thơ toát lên nỗi bực dọc, khinh
) chán ghét cao độ về thực tại xung quanh
Cảm hứng !A tới cái đẹp, cao cả của thơ lãng mạn qua hình ảnh hổ
- HS thảo luận.(ý D)
Trang 71 Nghệ thuật
2 Nội dung
- HS tập đọc diễn cảm bài - HS tổng kết theo phần ghi nhớ(sgk).
D Củng cố ( 3 phút)
* Phân tích hình ảnh của hổ thời quá khứ?
* So sánh sự đối lập hình ảnh hổ thời quá khứ với thời hiện tại để thấy tâm trạng của hổ
* Học thuộc bài thơ
* Phân tích tâm trạng của hổ ở từng phần
* Học thuộc phần ghi nhớ
Tuần 20
Tiết 75
Ngày soạn:06/01/2010
Câu nghi vấn
A Mục tiêu cần đạt.
+ Giúp HS :
- Học sinh nắm cấu tạo câu nghi vấn và phân biệt câu nghi vấn với các câu khác
- Rèn kĩ năng nhận diện và sử dụng câu nghi vấn
B Chuẩn bị.
1 Thầy : soạn giáo án- đọc TLTK.
2 Trò: chuẩn bị theo sgk
C Tiến trình dạy- học.
*ổn định tổ chức
*Bài mới (40 phút)
I/ Đặc điểm hình thức và chức năng
chính (15 phút)
1 Ví dụ:(sgk)
2 Nhận xét
? Trong đoạn trích trên câu nào
kết thúc bằng dấu hỏi
? Những câu trên thuộc kiểu câu gì
? Những đặc điểm hình thức nào cho
- HS đọc
- Sáng ngày ta đấm u cơ đau lắm không?
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không
ăn khoai ? Hay là u A chúng con
đói quá?
- Thuộc kiểu câu nghi vấn
Trang 8biết đó là câu nghi vấn.
? Câu nghi vấn trong đoạn trích trên
dùng để làm gì
* Ghi nhớ.(sgk)
II/ Luyện tập (25 phút)
1 Xác định câu nghi vấn.
2 Xét các câu sau và trả lời câu hỏi
3 Có thể đặt dấu hỏi chấm…
4 Phân biệt ý nghĩa và hình thức của
hai câu sau.
a Anh có khoẻ không ?
b Anh đã khoẻ /O
- Kết thúc bằng dấu hỏi và các từ nghi vấn: (không ,thế làm sao, hay)
- Dùng để hỏi
không?
b.Tại sao con phải khiêm tốn
thế?
c Văn là @O888A là gì?
d.- Chúng mình muốn cùng tớ đùa vui không?
- Hừ…hừ…cái gì thế?
- Chị Cốc …hả?
Các đặc điểm hình thức: kết thúc bằng dấu chấm hỏi và các từ nghi vấn trong câu: không, thế, gì, thế hả?
- Căn cứ vào sự có mặt của từ nghi vấn:
“hay” trong câu để xác định đó là từ nghi vấn
- Không thể thay từ “hay” bằng từ
“hoặc” vì dễ lẫn với câu ghép mà các
vế câu có quan hệ lựa chọn
- Không thể đặt dấu chấm hỏi sau các câu vì các câu không phảI là câu nghi vấn
a Hình thức câu nghi vấn sử dụng cặp
từ “có…không”.
ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời
điểm hiện tại, không biết 5 đó sức khoẻ hỏi thế nào
b Hình thức câu nghi vấn sử dụng cặp
từ “đã…/q8
ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời
điểm hiện tại 8[ hỏi biết rõ tình trạng sức khoẻ 5 đó của
hỏi là không tốt (ốm đau, tai nạn…).
Trang 95 Hãy cho biết sự khác nhau \1
hai tình huống sau :
a Bao giờ anh đi Hà Nội ?
b Anh đi Hà Nội bao giờ ?
6 Xét hai câu nghi vấn sau
- sgk
a Hỏi về thời điểm sẽ thực hiện hành
động đi (bao giờ đứng đầu câu)
b Hỏi thời gian đã diễn ra hành động
đi (bao giờ ở cuối câu)
a Câu nghi vấn này đúng vì hỏi
đã tiếp xúc với sự vật ,hoie để biết chính xác về sự vật đó
b Câu nghi vấn này sai vì hỏi
/ biết chính xác về gia của cái xe thì không thể thắc mắc về chuyện đắt hay rẻ
D Củng cố ( 3 phút)
* Thế nào là câu nghi vấn? Đặt câu nghi vấn?
* Phân biệt câu nghi vấn với các câu khác?
* Hoàn thành những bài tập còn lại
* Học phần ghi nhớ
* Viết đoạn văn chủ đề tự chọn có sử dụng câu nghi vấn
* Chuẩn bị bài mới
Tuần 21:
Tiết 76
Ngày soạn: 13/01/2010
Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
A Mục tiêu cần đạt.
+ Giúp HS :
- Biết nhận dạng, sắp xếp ý và viết một đoạn văn thuyết minh ngắn
-Rèn kĩ năng xác định chủ đề , sắp xếp và triển khai các ý khi viết đoạn văn thuyết minh
B Chuẩn bị.
1 Thầy : soạn giáo án.
2 Trò: chuẩn bị theo sgk
C Tiến trình dạy- học.
*ổn định tổ chức
* Kiểm tra: (5 phút)
? Thế nào là đoạn văn? Vài trò của đoạn văn trong bài văn? Cờu tạo gặp của đoạn văn?
? Em hiểu thế nào là chủ đề? Chủ đề trong đoạn văn?
* Bài mới (35 phút)
Trang 10Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
I/ Đoạn văn trong văn bản thuyết
minh (15 phút)
1 Nhận dạng các đoạn văn thuyết
minh.
- a ,b (sgk)
- GV giao cho hs đọc
? Đoạn văn (a) gồm mấy câu? Từ nào
nhắc lại trong câu đó
? Vậy từ đây ta có thể khái quát chủ đề
của đoạn văn là gì
? Vai trò của từng câu trong đoạn văn
thế nào
? Đoạn văn (b) gồm mấy đoạn? Các
câu đều tập trung nói đến nhân vật nào
? Vai trò của từng câu thế nào
trong việc thể hiện chủ đề
- HS đọc
- Đoạn văn gồm 5 câu
- Từ p5q nhắc lại nhiều lần trong các câu đó và đó là từ quan trọng thể hiện chủ đề của đoạn văn
- Chủ đề của đoạn văn tập trung vào câu1- câu chủ đề : tập trung vào cụm từ “ thiếu 5 sạch nghiêm trọng”
- Câu1: giới thiệu khai quát vấn đề thiếu 5 ngọt trên thế giới
- Câu2: cho biết tỉ lệ 5 ngọt ít ỏi so với tổng 5 trên thế giới
- Câu3: giới thiệu sự mất tác dụng của phần lớn 5 ngọt
- Câu4: giới thiệu số khổng lồ
thiếu 5 ngọt
- Câu5: dự báo tình hình thiếu 58
Mối quan hệ giữa các câu rất chặt chẽ Tất cả đều 5 vào việc giới thiẹu vấn đề thiếu 5 ngọt trên thế giới hiện nay
- Đoạn văn gồm 3 câu
- Các câu đều tập trung giới thiệu đồng chí Phạm Văn Đồng Vì vậy chủ để là giới thiệu đồng chí Phạm Văn Đồng
- Câu1: vừa nêu chủ đề )!/ giới thiệu quê quán , khẳng định phẩm chất và vai trò của ông: Nhà cách mạng và nhà văn hoá
- Câu2: sơ quá trình hoạt động cách mạng và những A vị lãnh đạo
Đảng và Nhà 5 mà đồng chí Phạm Văn Đồng từng trải qua
Trang 112 Sửa lại những đoạn văn thuyết
minh \1 chuẩn.
- a,b (sgk)
- GV giao cho hs đọc
? Đoạn văn trên thuyết minh về cái gì
? Yêu cầu cần thiết nhất của đoạn văn
này là gì
? Đối chiếu các yêu cầu đó đoạn văn
trên còn mắc lỗi gì ?Sửa chữa thế
nào
? Đoạn văn (b) thuyết minh về cái gì
? Cần đạt những yêu cầu gì khi viết
đoạn văn thuyết minh về cái đèn bàn
trong hợp này
? Vậy đối chiếu vào đoạn văn ta thấy
đoạn văn mắc lỗi gì
- Câu3: Nói về quan hệ của ông với Chủ tịch Hồ Chí Minh
- HS đọc
- Đoạn văn trên thuyết minh về một dụng cụ học tập quen thuộc- một đồ vật thông dụng: chiếc bút bi
- Nêu rõ chủ đề
- Cấu tạo ,công dụng của bút bi
- Cách sử dụng bút bi
- Đoạn văn mắc lỗi: không rõ chủ đề,
/ có công dụng ,các ý lộn xộn , thiếu mạch lạc
- Sắp xếp lại: “Hiện nay, bút bi là loại trên toàn thế giới.Bút bi khác bút mực
ở chỗ là đầu bút có hòn bi nhỏ xíu .Ngoài ống nhựa có vỏ bút.Đầu bút có nắp đậy, có móc thẳng để cài vào túi Loại bút không có nắp đậy thì có lò xo
và nút bấm Khi viết, hòn bi lăn làm mực trong ống nhựa chảy ra ,ghi thành chữ Khi viết ta ấn đầu cán bút cho ngòi bút trồi ra, khi thôi viết thì bấm cho ngòi bút bi thụt vào bên trong
vỏ bút.Dùng bút bi rất nhẹ nhàng , tiện
8[ học sinh các lớp Tiểu học
/ nên sử dụng vì đầu bút bi tròn, cứng và trơn nên khó có thể luyện viết chữ nét thanh, nét đậm
- Đoạn văn trên giới thiệu về cái đèn bàn
- Nêu rõ chủ đề, cấu tạo, công dụng và cách sử dụng đèn bàn
- Đoạn văn có các ý lộn nxoonj, rắc rối, phức tạp hoá khi giới thiệu cấu tạo của chiếc quạt bàn
- Sửa lại : “ Đèn bàn là chiếc đèn để