Mục tiêu cần đạt: HS thấy được tác dụng của tính liên kết trong văn bản giúp đạt được mục đích giao tiếp - HiÓu ®îc hai mÆt cña sù liªn kÕt : néi dung vµ h×nh thøc - Vận dụng những kiến[r]
Trang 1Thứ 2ngày 16 tháng 8 năm 2010
Tiết 1 Văn bản:
Cổng trường mở ra
Lý Lan
A Mục tiêu cần đạt:
HS cảm nhận và hiểu "#$ những tình cảm thiêng liêng đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Xác định "#$ yếu tố miêu tả và biểu cảm "#$ sử dụng trong văn bản
B Chuẩn bị:
- >#? tiện: SGK, giáo án
- >#? pháp: đàm thoại
C Tiến trình lên lớp:
Hoạt động 1: (3p): ổn định lớpvà kiểm tra sự chuẩn bị của HS
Hoạt động 2: (2p) Giới thiệu bài mới:
? Văn bản nhật dụng là gì? Trong #? trình Ngữ văn 6, các em đã học những văn bản nhật dụng nào? Những văn bản ấy đề cập đến những những vấn đề gì trong cuộc sống hiện nay?
Hoạt động 3: (35p) Tìm hiểu bài mới:
GV định #. cách đọc:
Giọng chậm, ấm áp, mhẹ nhẹ nhàng, tình cảm
GV đọc mẫu và gọi HS đọc văn bản
Cả lớp lắng nghe và nhận xét
GV yêu cầu HS giải thích một số từ ngữ khó
trong phần chú thích
? Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào?
? Theo em, văn bản thuộc thể loại gì?
GV giải thích rõ thêm về thể loại này: ghi lại
những sự việc, những #4 cùng với cảm xúc
của mình
? Có thể chia văn bản thành mấy phần? Nội
dung chính của từng phần?
I.(10p) Đọc - Tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
2 Thể loại
- Văn bản nhật dụng
- Bút kí- biểu cảm
3 Bố cục: 2 phần
Đ1: Từ đầu đến ngày đầu năm học:
Tâm trạng của hai mẹ con trong buổi tối trước ngày khai giảng
Đ2: còn lại:Hoài niệm về tuổi thơ và những liên tưởng của người mẹ
Trang 2? Nêu #. tìm hiểu văn bản?
HS nêu một số đề xuất
#4 mẹ và đứa con có gì khác nhau? Chi
tiết nào thể hiện điều đó?
HS phát hiện và nêu
? Vì sao #4 mẹ trằn trọc không ngủ đựơc?
? Trong đêm không ngủ mẹ đã làm gì cho
con?
? Em cảm nhận "#$ tình mẫu tử nào thể hiện
qua các cử chỉ đó?
GV: Mẹ đã ngắm nhìn con ngủ trong cái nhìn
? Trong đêm không ngủ, tâm trí mẹ đã sống
lại kỷ niệm quá khứ nào?
?Tình cảm nào đang diễn ra trong lòng bà mẹ
lúc này?
GV: Câu văn:" Hằng năm, cứ vào cuối thu
dài và hẹp" trích từ văn bản Tôi đi học của
Thanh Tịnh cứ ngân nga thấm đẫm hồi ức
tuổi thơ của bao thế hệ VN từ thế kỷ 20 đến
nay và vẫn còn rạo rực trong lòng mẹ Mẹ
muốn truyền cho con cảm xúc, niềm vui
sướng, ấn tượng ấy khắc đậm trong tâm trí bé
thơ.
? Tất cả những điều trên cho em hình dung về
một #4 mẹ # thế nào?
Gv yêu cầu HS đọc thầm đoạn cuối văn bản
? N#4 mẹ đã nghĩ gì về GD trong nhà
II(25p) Đọc - Tìm hiểu chi tiết.
1 Tâm trạng của người mẹ trước ngày khai trường vào lớp một của con
- Mẹ: trằn trọc, suy nghĩ triền miên
-Mẹ đắp mền, buông mùng, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
- Một lòng vì con
- Đức hi sinh thầm lặng của mẹ
-Nhớ lại ngày bà ngoại dắt mẹ vào lớp Môt
-Tâm trạng: rạo rực những bâng khuâng, xao xuyến
mãi trong lòng một con #4 về cái ngày đầu tiên đi học ấy vào lòng con
2 Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của nhà trường và xã hội đối với trẻ em.
của đất #.
" Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong GD sẽ
Trang 3? câu văn nào thể hiện tầm quan trọng đó?
GV yêu cầu HS liên hệ thực tế về ngày khai
XH không?
HS liên hệ
? Em hiểu ntn về câu nói của #4 mẹ trong
phần kết thúc văn bản?
?Sau khi tìm hiểu xong văn bản, em hãy cho
biết những lời tâm sự đó #4 mẹ đang nói
với ai?
? Cách viết này có tác dụng gì?
? Để làm "#$ điều này VB đã sử dụng nt gì?
điều gì?
? Là #4 con đang ở độ tuổi đi học em có
em?
ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau "
thức về tình cảm
- Nói với con
- Chủ yếu là tâm sự với bản thân mình
tình cảm những điều sâu thẳm khó có thể nói trực tiếp bằng lời
- độc thoại nội tâm bằng yếu tố tả, biểu cảm
III Tổng kết:
Ghi nhớ sgk
Hs bộc lộ suy nghĩ
Hoạt động 4: (3p) luyện tập
GV yêu cầu HS thực hiện bài tập 1 phần Luyện tập
Hoạt động 5:(2p) Dặn dò
-BTVN: bài 2 phần Luyện tập
Ôn lại toàn bài
- Chuẩn bị bài mới: Mẹ tôi
+ Đọc kĩ VB, chú thích + Xác định kiểu VB, bố cục + Trả lời các câu hỏi phần đọc hiểu trong SGK
Trang 4Thứ 2 ngày 16 tháng 8 năm 2010
Tiết 2 Văn bản:
mẹ tôi
(ét-môn-đô-đơ A- mi- xi)
A Mục tiêu cần đạt:
HS cảm nhận "#$ tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái và nhắc nhở con không bao giờ "#$ chà đạp lên tình cảm đó
B Chuẩn bị:
1 >#? tiện:SGK, SGV,giáo án
2 >#? pháp: Vấn đáp, thảo luận
C.Tiến trình lên lớp:
Hoạt động 1: (3p) ổn định lớp và kiểm tra bài cũ:
Hoạt động 2:(1p) Giới thiệu bài mới:
Trong cuộc đời của mỗi con #4C #4 mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả N# không phải khi nào ta cũng ý thức "#$ điều đó Chỉ khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Văn bản Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học # thế
Hoạt động 3: (40p) Tìm hiểu bài mới.
GV #. dẫn HS đọc VB: Đọc chậm, tình
cảm, một số chỗ cần đọc giọng nghiêm khắc
khi bố răn đe, giáo dục con
HS đọc GV đánh giá
Gv yêu cầu HS giải thích một số từ khó
HS giải thích
?Xác định phần chính của văn bản?
? Đây là lời của ai? Viết <#. dạng nào?
Giống với VB nào đã học ở lớp 6?
? VB trên thuộc kiểu loại VB nào?
?Ngôi kể "#$ sử dụng trong VB?
?NHân vật chính trong VB là ai?
? Vậy tại sao nhan đề VB lại đặt là "Mẹ tôi"?
I.(10p) Đọc - Tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc văn bản và giải thích từ khó
2 Kiểu loại văn bản:
- Phần nằm trong ngoặc kép
3 Ngôi kể và nhân vật
- Ngôi kể thứ nhất- nhân vật tôi
- N#4 bố
#4 mẹ Từ cái nhìn của #4 bố hình ảnh
#4 mẹ hiện lên với p/c cao đẹp- khách quan và tác động mạnh đến suy nghĩ của
Trang 5?Nêu #. tìm hiểu VB?
HS đề xuất ý kiến
GV đánh giá và chốt dựa vào phần trọng tâm
của VB
những gì?
?Tìm chi tiết thể hiện thái độ của #4 bố
?Từ những chi tiết đó cho thấy tâm trạng
#4 cha lúc này ntn?
?Hãy chú ý đến chi tiết thể hiện sự đau đớn
của #4 cha và giải thích tại sao?
LN#4 cha đã nói với con trai của mình
những gì về mẹ?
?Qua những lời đó em cảm nhận mẹ của En ri
cô là #4 ntn?
?Thái độ của #4 cha đối với mẹ của En ri
cô?
?Sau khi khẳng định p/c, tình cảm của #4
mẹ, #4 bố đã nhắc nhở, khuyên En ri cô
những gì?
Gv tổ chức cho HS thảo luận nhóm để tìm chi
tiết, câu văn trong văn bản
?Mục đích của những lời nhắc nhở ấy?
Gv liên hệ mở rộng: T/y thương của cha mẹ là
vô bờ bến, công lao ấy là không gì sánh nổi
Bởi vậy không ít câu ca dao, bài thơ ngợi ca
điều này: Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con
Gv yêu cầu HS tìm các ví dụ khác
#4 con
II(27p) Đọc - tìm hiểu chi tiết văn bản
* Lời tâm tình của người cha.
-Vì En ri cô đã thốt ra một lời thiếu lễ độ với mẹ
-Suy nghĩ của mình -Về mẹ của mẹ En ri cô
-Lời khuyên với En ri cô
-HS tìm:" Việc # thế con không bao giờ
"#$ tái phạm nữa Sự hỗn láo của con # một nhát dao đâm vào tim bố vậy"
-Tức giận và đau đớn
-Yêu quý vợ, yêu quý con và đã thất vọng vô cùng về đứa con #
-Hình ảnh #4 mẹ: thức suốt đêm, cúi mình quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất con N#4 mẹ sẵn sàng
bỏ hết cứu sống con
cho con -Tôn trọng vợ
0N#4 cha muốn cảnh tỉnh sự bội bạc của những đứa con đối với cha mẹ
Trang 6?Câu nào là câu có khả năng khái quát nhất
lời nhắn nhủ của #4 cha đối với con ở
những câu đã tìm trên?
?Em hiểu thế nào về nồi xấu hổ và nhục nhã
trong lời khuyên của #4 cha:"Thật đáng
xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên
tình thương yêu đó"?
?Hãy đọc đoạn văn cuối và cho biết #4 cha
đã y/c con mình thực hiện điều gì để sửa chữa
lỗi lầm?
?Thái độ của #4 bố đối với con lúc này
ntn? Chi tiết, cụm từ nào chứng tỏ điều đó?
Gv tổ chức thảo luận: Vì sao En ri cô "xúc
?Em có nhận xét gì về cách dạy con của
#4 bố trong VB?
HS tự bộc lộ
Gv yêu cầu HS liên hệ về bản thân và những
?Em có suy nghĩ gì khi đọc VB này?
HS bộc lộ
? Nhắc lại nội dung cần nắm của văn bản?
Gv gọi HS đọc ghi nhớ SGK
- Lời nhắn nhủ của #4 cha: "Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là t/c thiêng liêng hơn cả"
- Sự hổ thẹn
- Không bao giờ đựơc nói nặng lời với cha mẹ -Phải xin lỗi mẹ bằng sự thành khẩn trong lòng
- Thái độ của #4 bố: kiên quyết, nghiêm khắc, chân thành.(không bao giờ,phải, không phải, hãy, thà rằng bố không có con còn hơn
là thấy con bội bạc với mẹ )
- Vì bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En
ri cô
- Vì thái độ nghiêm khắc và kiên quyết của bố
-Vì En ri cô thấy xấu hổ
III:(3p)Tổng kết:
ghi nhớ sgk
Hoạt động 4(1p): Dặn dò
Nắm nội dung bài học
Làm bài tập phần Luyện tập
Soạn bài: Từ ghép
+ Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
Trang 7Thứ 3 ngày 17 tháng 8 năm 2010 Tiết 3:
Từ ghép
A Mục tiêu cần đạt:
HS nắm "#$ cấu tạo của hai loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
- Hiểu "#$ nghĩa của các loại từ ghép
B Chuẩn bị:
1 >#? tiện: sgk, giáo án, bảng phụ
2 *#? pháp: vấn đáp
C Tiến trình lên lớp:
Hoạt động 1(3p): ổn định lớp và kt bài cũ:
? Khái niệm từ ghép? Phân biệt từ ghép và từ láy?
Hoạt động 2:1p Giới thiệu bài
Hoạt động 3:(40p) Tìm hiểu bài mới.
Gv gọi 1 HS đọc to 2 đoạn trích ở mục 1
? Xác định tiếng chính và tiếng phụ trong 2
từ: bà ngoại, thơm phức
? Trật tự sắp xếp và vai trò của các tiếng ntn?
Gv lấy thêm VD về tác dụng bổ sung ý nghĩa
của tiếng phụ: bà nội, thơm lừng, thơm ngát
Gv: Các từ trên "#$ gọi từ ghép chính phụ
Hs tìm và phân tích
? Các tiếng trong từ ghép : quần áo, trầm
bổng, có phân ra tiếng chính tiếng phụ
không?
Gv: Hai từ trên "#$ gọi là từ ghép đẳng lập
? Vậy từ ghép "#$ phân thành mấy loại?
Nêu cấu tạo của từng loại?
Gv gọi HS đọc to phần ghi nhớ 1 sgk
Y/c hs thực hiện bt 1
? Hãy giải thích nghĩa của từ bà, bà ngoại,
I (10p) :Các loại từ ghép.
* Xét ví dụ 1:
- Tiếng chính: bà, thơm
- Tiếng phụ: ngoại, phức
- Tiếng phụ đứng sau bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính
* Xét vd 2:
- 2 tiếng ngang nhau về cấu tạo không phân
ra tiếng chính tiếng phụ
Ghi nhớ: sgk
BT 1:
Từ ghép chính phụ; lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, #4 nụ
Từ ghép đẳng lập; còn lại
II.(15p) Nghĩa của từ ghép:
* vd1:
Trang 8thơm, thơm phức rồi rút ra nhận xét?
Gv: nghĩa của từ ghép chính- phụ hẹp hơn
nghĩa của tiếng chính - ghép phân nghĩa
? So sánh từ quần áo với tiếng quần, áo; từ
trầm bổng với tiếng trầm, bổng?
Gv: nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn
nghĩa của các tiếng tạo nên nó- ghép hợp
nghĩa
Gv gọi hs đọc ghi nhớ 2
* #! ý: Từ Hán Việt có hai loại từ ghép;
- Trong cấu tạo từ ghép có một số tiếng mất
nghiã, mờ nghĩa do sự phát triển lâu dài của
lịch sử # vẫn "#$ xếp là ghép chính
phụ: cá trích,ốc 9#?!C <# hấu Từ ghép
đẳng lập: giấy má, quà cáp
Gv yêu cầu 1/2 lớp thực hiện bt2 còn lại thực
hiện bt3 và trình bày nhanh bằng miệng
? Tại sao có thể nói một cuốn sách, một cuốn
vở mà không thể nói một cuốn sách vở?
Gv tổ chức hs thảo luận và trình bày
Hs đọc kỹ và trả lời
? so sánh nghĩa của từ ghép mát tay, nóng
lòng, gang thép, tay chân với nghĩa của những
tiếng tạo nên chúng?
+ Bà: #4 đàn bà sinh ra mẹ hoặc cha + Bà ngoại: #4 đàn bà sinh ra mẹ + Thơm: mùi #?
+ Thơm phức: mùi thơm bốc lên mạnh, hấp dẫn
- Nghĩa của từ bà ngoại hẹp hơn nghĩa của từ
bà Thơm phức hẹp nghĩa hơn từ thơm
* vd 2:
- Quần áo: nghĩa tổng hợp, khái quát hơn nghĩa của tiếng quần, áo
- Ghi nhớ: sgk
III (15p) Luyện tập:
Bài tập 2+3:
Bài tập 4:
Vì sách, vở là những danh từ chỉ sự tồn tại
<#. dạng 1 cá thể, đếm "#$ 0 1 cuốn sách, 1 cuốn vở Từ sách vở là từ ghép đẳng lập có nghĩa tổng hợp chỉ chung cả loại- không thể nói 1 cuốn sách vở
Bài tập 5:
Vd: Hoa hồng là tên gọi một loài hoa
- Hoa màu hồng: màu sắc( tính chất) Bài tập 6:
- Mát tay: #4 có kinh nghiệm, chuyên môn giỏi
- Mát: nhiệt độ
Hoạt động 4:(1p) Củng cố và dặn dò:
- Nhắc lại kiến thức đã học
- Về nhà làm bt7 và soạn bài mới: Liên kết trong văn bản:
+ Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk
Trang 9Thứ 6 ngày 20 tháng 8 năm 2010 Tiết: 4
Liên kết trong văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
HS thấy "#$ tác dụng của tính liên kết trong văn bản giúp đạt "#$ mục đích giao tiếp
- Hiểu "#$ hai mặt của sự liên kết : nội dung và hình thức
- Vận dụng những kiến thức đã học để 9#. đầu xây dựng các văn bản có tính liên kết
B chuẩn bị:
1 >#? pháp: vấn đáp, gợi mở
2 *#? tiện: sgk, giáo án, bảng phụ
C Tiến trình lên lớp:
Hoạt động 1:(2p)ổn định lớp và giới thiệu bài mới
Hoạt động 2:(40p) Tìm hiểu bài mới.
Gv treo bảng phụ trích đoạn văn mục 1a (sgk)
và gọi hs đọc
? Theo em, En ri cô có thể hiểu điều bố muốn
nói #L vì sao?
? Những câu văn đó có sai ngữ pháp không?
có rõ nghĩa không?
Gv: Chỉ có các câu văn chính xác, rõ ràng,
đúng ngữ pháp thì vẫn # đảm bảo sẽ làm
nên văn bản Gv nêu thêm về câu chuyện Cây
tre trăm đốt.
? Vậy muốn cho đv có thể hiểu "#$ thì nó
phải có tính chất gì?
? Vai trò của tính liên kết trong văn bản?
? Trong đv trên vì sao khó hiểu?
? Hãy sửa lại cho dễ hiểu?
? Từ đv trên em có nhận xét gì về tính liên kết
trong vb?
Gv y/c hs câu 2b
? Chỉ ra sự thiếu liên kết của đv? Hãy sửa lại?
I (25p)Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.
1 Liên kết của văn bản:
- S# vì giữa các câu # có sự liên kết
- c1 với c2; c4 với c5
- Cần phải có tính liên kết ( các câu phải nối liền nhau)
- Làm Vb có nghĩa, dễ hiểu, đạt "#$ mục
đích giao tiếp
2 Phương tiện liên kết trong văn bản:
- Thiếu sự nối kết về nội dung ý nghĩa giữa các câu
kết về *#? diện nội dung ý nghĩa
Trang 10? Vậy bên cạnh sự liên kết về nội dung ý
nghĩa vb cần phải có sự liên kết về *#?
diện nào?
? Để một vb có tính liên kết cần có những đk
gì?
Gv gọi 1 hs đọc ghi nhớ sgk
? Xác định y/c của BT1
? Sắp xếp lại các câu theo thứ tự hợp lý?
Gv y/c hs đọc kĩ BT2 và trả lời
Gv treo bảng phụ trích dẫn đv trong bt3 và
gọi 1 hs đọc to
? điền những từ thích hợp vào chỗ trống trong
đv trên để các câu liên kết chặt chẽ với nhau?
? Suy nghĩ và giải thích sự liên kết ở 2 câu
văn trong bt4
bây giờ, thay từ đứa trẻ bằng từ con
- VB cần có sự liên kết về *#? tiện ngôn ngữ
- Nội dung của các câu, các đoạn thống nhất
và gắn bó chặt chẽ giữa các câu, đoạn bằng những *#? tiện ngôn ngữ thích hợp
II.(15p) Luyện tập:
Bài tập 1:
- Thứ tự: 1-4-2-5-3
BT2:
- Giữa các câu văn không có sự liên kết vì mỗi câu mang một nội dung khác biệt nhau BT3:
- Thứ tự: bà, bà,cháu,bà, bà,cháu, thế là
BT4:
- Nếu không đặt 2 câu văn vào trong văn bản thì giữa hai câu không có sự liên kết vì câu 1 nói về mẹ, câu 2 nói về con # khi đọc câu liên kết chặt chẽ với nhau
Hoạt động 3(3p): Củng cố và dặn dò:
- Gv nhấn mạnh lại nội dung của bài học
- BTVN: viết một đv nói về t/c của em đv cha mẹ và phân tích sự liên kết trong đv đó
- Chuẩn bị bài mới: Cuộc chia tay của những con búp bê
+ đọc kĩ vb và trả lời các câu hỏi trong sgk