I/- Mục tiêu : • Củng cố khái niệm nghiệm và tập nghiệm của pt và hệ pt bậc nhất hai ẩn cùng với minh họa hình học của chúng.. • Củng cố và nâng cao kỹ năng giải hệ hai pt bậc nhất hai ẩ
Trang 1
t169 G v : Võ Thị Thiên Hương Ngày soạn :
Tiết : 4 6 Ngày dạy :
I/- Mục tiêu : • Củng cố khái niệm nghiệm và tập nghiệm của pt và hệ pt bậc nhất hai ẩn cùng với minh họa hình học của chúng • Củng cố và nâng cao kỹ năng giải hệ hai pt bậc nhất hai ẩn, chủ yếu là phương pháp thế và cộng ĐS II/- Chuẩn bị :
* Giáo viên : - Bảng phụ ghi câu hỏi, bài tập, bảng “ Tóm tắt các kiến thức cần nhớ” - Bài giải mẫu * Học sinh : - Ôn tập theo dặn dò của gv ở tiết trước Bảng nhóm, thước thẳng, máy tính bỏ túi III/- Tiến trình : * Phương pháp : : Vấn đáp kết hợp với thực hành theo cá nhân hoặc hoạt động nhóm
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG BỔ SUNG HĐ 1 : Ôn tập về pt bậc nhất hai ẩn (10 phút) - Gv nêu câu hỏi Sau khi hs trả lời mỗi câu hỏi, gv đưa ra trên bảng phụ phần “ Tóm tắt các kiến thức cần nhớ”tương ứng với câu hỏi 1 Thế nào là pt bậc nhất hai ẩn ? Pt nào là pt bậc nhất hai ẩn ? a) 2x - y 3 = 3 b) 0x + 2y = 4 c) 0x + 0y = 7 d) 5x – 0y = 0 e) x + y – z = 7 ( x, y, z : ẩn số) 2 Pt bậc nhất hai ẩn có bao nhiêu nghiệm số ? Mỗi nghiệm của pt này có dạng như thế nào ? 3 Tập nghiệm của pt bậc nhất hai ẩn được biểu diễn trên mặt phẳng tọa độ là gì ? - Hs lần lượt trả lời câu hỏi và theo dõi hướng dẫn của gv 1 ( đ/n trang 5 SGK) - Pt a, b, d là pt bậc nhất hai ẩn 2 Pt bậc nhất hai ẩn ax + by = c bao giờ cũng có vô số nghiệm Mỗi nghiệm của pt này là một cặp số (x ; y) thỏa mãn pt 3 Trong mặt phẳng tọa độ, tập nghiệm của pt bậc nhất hai ẩn được biểu diễn bởi đ thẳng ax + by = c
Trang 2
4 Giải pt : 2x – 3y = 1 và minh họa
tập nghiệm của pt này trên mp tọa độ 4 2x – 3y = 1 ⇔ y =
2
3 x - 1
3
Pt có nghiệm tổng quát là : (x ; y = 2
3 x - 1
3 ) với x ∈ R
y 2x – 3y =1
O 1 x
t170
HĐ 2 : Ôn tập về hệ hai pt bậc nhất hai ẩn ( 33 phút)
5 Câu hỏi 1 trang 25 SGK
(gv đưa dề bài trên bảng)
6 Bài tập 40 trang 27 SGK, gv cho hs
hoạt động nhóm ( 2 nhóm làm 1 hệ pt)
theo các yêu cầu sau :
- Dựa vào các hệ số của hai pt trong
hệ, hãy cho biết số nghiệm hệ pt
- Giải hệ pt bằng phương pháp thế
- Hs trả lời miệng
5 Bạn Cường nói sai vì mỗi nghiệm của hệ pt bậc nhất hai ẩn là một cặp số (x ; y) nên không thể nói rằng là có 2 nghiệm, phải nói rằng hệ pt có một nghiệm là (2 ; 1)
6 Hs thực hiện theo yêu cầu của gv trong 7’
a) (I)
2
1 5
x y
Trang 3
hoặc phương pháp cộng ĐS
- Minh họa hình học kết quả tìm được
(I)
2
1 5
x y
(II) 0, 2 0,1 0,3
x y
+ =
(III)
x y
− =
- Gv chọn ra 3 nhóm tương ứng với 3
hệ pt và phát vấn cho hs trong nhóm
trả lời
Hệ pt vô nghiệm vì
a = b ≠ c
10 5 2 2 1 1 = ≠ ÷ Giải bằng phương pháp công ĐS : I) ⇔ + = 2 2 x x + 5 5 y y = 2 5 ⇔ 0 2 0 5 2 3 x y x y + = − + = Pt 0x + 0y = - 3 vô nghiệm ⇒ Hệ pt vô nghiệm b) (II) 0, 2 0,1 0,3 3 5 x y x y + = + = Hệ pt có 1 nghiệm duy nhất vì ' ' a b a ≠ b 0, 2 0,1 3 1 ≠ ÷ Giải bằng phương pháp cộng ĐS : (II) ⇔ + = 3 2 x y x y + = 5 3 ⇔ 3 2 5 x x y − = − + = ⇔ 3.2 x = + = 2 y 5 ⇔ 2 1 x y = = − Hệ pt có 1 nghiệm duy nhất là (2 ; -1) Minh họa hình học : 2x + 5y = 2 cho x = 0 ⇒ y = 2 5 y = 0 ⇒ x = 1 2 5 x + y = 1 cho x = 0 ⇒ y =1 y = 0 ⇒ x = 5 2 y 1
O 1 x
2x + 5y = 2 Minh họa hình học : 0,2x + 0,1y = 0,3 cho x = 0 ⇒ y=3 x = 1 ⇒ y = 1 3x + y = 5 cho x = 0 ⇒ y =5 x = 1 ⇒ y = 2 3x + y = 5 y 5
0,2x + 0,1y = 0,3 3
2
1
O 1 2 x
-1
t171
2 5 x + y = 1
Trang 4
- Gv nhận xét bài làm của các nhóm
7 Câu hỏi 3 trang 25 SGK
(gv đưa dề bài trên bảng)
- Gv chỉ cho hs xem lại hệ pt (I) và
(III) ở câu 6
8 Sửa bài tập 52a trang 11 SBT
( gv đưa đề bài trên bảng phụ)
Giải hệ pt :
( ) ( )
− −
- Giả sử muốn khử ẩn x, hãy tìm hệ số
nhân thích hợp của mỗi pt Vậy ta làm
thế nào ?
- Cho hs lên bảng thực hiện
- Gv cho hs nhận xét và đưa bài giải
mẫu trên bảng cho hs tham khảo
c) (III)
x y
− =
Hệ pt có vô số nghiệm vì
a = b = c
3 1 1
−
Giải :
− =
= −
Pt 0x + 0y = 0 có vô số nghiệm
⇒ Hệ pt có vô sốâ nghiệm và nghiệm
tổng quát là (x ; y = 3
2 x - 1
2 ) với x ∈ R
7 a) Hệ pt vô nghiệm b) Hệ pt có vo sốâ nghiệm
- Nhân (1) cho 2 Nhân (2) cho 3
- Một hs lên bảng thực hiện
Minh họa hình học :
3
2 x - y = 1
2 cho x = 0 ⇒ y = 1
2
−
x = 1 ⇒ y = 1
3x - 2y = 1 cho x = 0 ⇒ y = 1
2
−
x = 1 ⇒ y = 1
y 1
O 1 x
y = 3
2 x - 1
2
8 Giải hệ pt :
y
⇔
( )
2
y x
= −
(nhân 2 ) (nhân 3 )
Trang 5⇔ 2
y
x
= −
=
3
y x
= −
=
Hệ pt có nghiệm ( 3; − 2 )
t172
Trang 6
IV/- Hướng dẫn về nhà : (2 phút)
- Tiếp tục ôn tập lí thuyết và các dạng bài tập của chương
- Bài tập về nhà số 43, 44, 46 trang 27 SGK và 51, 52, 53 trang 11 SBT
- Tiết sau ôn tập tiếp phần giải bài toán bằng cách lập hệ pt
V/- Rút kinh nghiệm :
