Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi Hoạt động Tìm hiểu vùng nhin thấy của gương cầu lồi 13’ 3 MT: So sánh vùng nhìn thấy của gương cầu lồi và gương cầu lõm ĐDDH Gương cầu lồi, gương phẳng -[r]
Trang 1NS:10/9/2009
NG:12/9/2009
Tiết 3 – Bài 3 ứng dụng định luật
truyên thẳng của ánh sáng
I Mục tiêu
1.Kiến thức
-Học sinh nhận biết được bóng tối, bóng nửa tối và giải thích -Học sinh giải thích được vì sao có hiện tượng nhật thực, nguyệt thực
2.Kỹ năng
-Vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng giải thích được
một số hiện
tượng trong thực tế
-Hiểu được một số ứng dụng của định luật truyền thẳng của ánh
sáng
3 Thái độ
-Tuân theo các yêu cầu của giáo viên
II Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên : miếng bìa, màn chắn, đèn pin
2 Học sinh : pin
III phương pháp
Tích cực hoá hoạt động học sinh, Thảo luận nhóm
IV Tổ chức giờ dạy
Hoạt động
1
Khởi động MT: Kiểm tra ĐL truyền thẳng của ánh sáng- Đặt vấn đề
ĐDDH
5’
Hoạt đông của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Học sinh trả lời : phần ghi nhớ
SGK + Nêu định luật truyền thẳng của ánh sáng? Vẽ đường truyền của tia sáng?
Giáo viên đặt vấn đề vào bài như sách giáo khoa Đồng thời giải thích được hiện
tượng trăng khuyết trăng tròn
I Bóng tối – Bóng nửa tối
Hoạt động
2 MT: Hình thanh KN bóng nửa tối Quan sát, hình thành khái niệm bóng tối, bóng nửa tối
ĐDDH: Bộ đồ dùng Quang học
15’
Thí nghiệm 1.
Trang 2Học sinh nghiên cứu SGK
Học sinh làm thí nghiệm
C1
Vung toi
Vung sang S
* Nhận xét
…nguồn sáng…
Thí nghiệm 2
-Học sinh làm thí nghiệm
C2
-Vùng bóng tối ở giữa màn chắn
-Vùng sáng ở ngoài cùng
- Vùng sen giữa vùng bóng tối và
vùng sáng bóng nửa tối.
-Nguồn sáng rộng so với màn chắn
tạo ra bóng đen và xung quanh
có bóng nửa tối
Nhận xét
…từ một phần của ánh sáng …
+Yêu cầu học sinh nghiênn cứu SGK chuẩn
bị thí nghiệm?
- Giáo viên phát dụng cụ thí nghiệm, học sinh hoạt động nhóm làm thí nghiệm
+ Quan sát hiện tượng trên màn chắn ? +Yêu cầu học sinh vẽ đường truyền tia sáng từ
đèn qua vật đến màn chắn ?
- ánh sáng truyền thẳng nên vật cản đã chắn
ánh sáng vùng tối.
+ Yêu cầu học sinh điền vào chỗ trống trong câu nhận xét?
- Giáo viên thống nhất ý kiến
- Dùng cây nến to đốt cháy tạo ra nguồn sáng rộng
+ Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm có hiện tượng gì khác hiện tượng ở thí nghiệm 1?
+ Yêu cầu học sinh trả lời C2?
+ Nguyên nhân hiện tượng đó?
+ Độ sáng của các vùng đó như thế nào?
+Giữa thí nghiệm 1 và 2 bố trí dụng cụ thí nghiệm có gì khác?
+Bóng tối khác bóng nửa tối như thế nào? +Yêu cầu tìm từ điền vào chỗ trống trong nhận xét?
-Giáo viên thống nhất ý kiến
KL:
II Nhật thực – nguyệt thực
Hoạt đông
3
Hình thành khái niện nhật thực, nguyệt thực MT: Hình thành khái niện nhật thực, nguyệt thực
ĐDDH: Bảng phụ
10’
-Học sing nghiên cứu sách giáo
khoa và trình bày
a Nhật thực
Học sinh nghe
+Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo khoa, trình bày quỹ đạo của Mặt Trời, Mặt Trăng, Trái Đất?
-Giáo viên trình bày hiện tượng (nhật thực toàn phần, nhật thực một phần)
+Yêu cầu học sinh trả lời C3?
+Yêu cầu học sinh khác nhận xét?
Trang 3b Nguyệt thực
Học sinh nghe
C4
Học sinh ghi nhớ
-Giáo viên thống nhất ý kiến -Giáo viên trình bày hiện tượng nguyệt thực
+Yêu cầu học sinh trả lời C4?
+Yêu cầu học sinh khác nhận xét?
- Giáo viên thống nhất ý kiến +Phân biệt sự giống và khác nhau giữa hiện tượng nhật thực và nguyệt thực?
KL:
III.Vận dụng
Hoạt động
ĐDDH
7’
-Học sinh hoạt động theo nhóm
C5
-Bóng tối nhỏ dần bằng vật
-Bóng nửa tối giảm mất đi.
C6
+Yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm làm lại thí nghiệm hình 3.2?
+Yêu cầu học sinh trả lời C5?
-Giáo viên nhận xét
+Yêu cầu học về nhà thực hện C6?
- Giáo viên thống nhất ý kiến
Học sinh nhắc lại ghi nhớ
Học sinh đọc
+Yêu cầu học sinh nhắc lại nội dung bài học?
+Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ và phần
có thể em chưa biết?
-Học sinh ghi nội dung về nhà +Yêu cầu học sinh về nhà học bài?+Trả lời lại C1 C4, làm các bài tập
trong sách bài tập?
+ Yêu cầu học sinh xem trước bài mới, chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm?
NS:13/9/2009
NG: 15/9/2009
I Mục tiêu
Trang 41 Kiến thức
-Học sinh biết xác định tia tới, tia phản xạ, góc tới góc phản xạ
-Biết phát biểu định luật phản xạ ánh sáng
-Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi hướng đường
truyền của
tia sáng theo mong muốn
2 kỹ năng
-Biết làm thí nghiệm, biết đo góc, quan sát hiện tượng truyền tia sáng
3 Thái độ
-Cẩn thận, chính xác, tuân thủ các yêu cầu của giáo viên
II Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên
Mỗi nhóm : 1 gương phẳng, 1 đèn pin, 1 thước đo độ
2 Học sinh
Học bài, xem trước bài mới
III phương pháp
Tích cực hoá hoạt động học sinh, Thảo luận nhóm
IV Tổ chức giờ dạy
Hoạt động
1
Hoạt động khởi động
MT: Ktra KN bóng tối, bóng nửa tối
ĐDDH
5’
Học sinh trả lời phần ghi nhớ SGK +Yêu cầu học sinh trình bày khái niệm
bóng tối – bóng nửa tối?
+Yêu cầu học sinh khác nhận xét? Giáo viên thống nhất ý kiến
Giáo viên giới thiệu bài như SGK và kết hợp với làm thí nghiệm cho học sinh quan sát
I Gương phẳng
MT: Tìm hiểu Gương phẳng
ĐDDH: Gương phẳng
5’
I Gương phẳng
Hình ảnh của một vật quan sát được
trong gương gọi là ảnh của một vật tạo
-Giáo viên giới thiệu gương phẳng, ảnh tạo bởi gương phẳng
Trang 5bởi gương.
C1
Tấm gỗ phẳng, mặt gương phẳng…
+Yêu cầu học sinh trả lời C1?
+ Yêu cầu học sinh nhận xét?
-Giáo viên nhận xét thống nhất ý kiến
II Định luật phản xạ ánh sáng
Hoạt động
4
Hình thành khái niệm về sự phản xạ ánh sáng, tìm quy luật
về sự đổi hướng của tia sáng khi gặp gương phẳng.
MT: khái niệm về sự phản xạ ánh sáng, tìm quy luật về sự đổi hướng của tia sáng khi gặp gương phẳng
ĐDDH: Bộ đồ dùng quag học
20’
II Định luật phản xạ ánh sáng
Thí nghiệm
Học sinh hoạt động theo nhóm làm thí
nghiệm
-Hiện tượng trên là hiện tượng phản xạ
ánh sáng
1 Tia phản xạ làm trong mặt phẳng
nào?
C2
* Kết luận
… tia tới … pháp tuyến ……
2.Phương của tia phản xạ quan hệ như
thế nào với phương của tia tới.
-Học sinh đọc thông tin
- Học sinh dự đoán
-Học sinh làm việc theo nhóm kiểm tra
Góc tới Góc phản
xạ
600 600
450 450
300 300
* Kết luận
Góc phản xạ luôn bằng góc tới
-Giáo viên giới thiệu thí nghiệm và mục
đích của thí nghiệm
+Yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm làm thí nghiệm?
+Yêu cầu học sinh xác định tia tới, tia phản xạ?
+Hiện tượng trên là hiện tượng gì?
+Yêu cầu học sinh lam thí nghiệm, trả lời C2?
-Giáo viên quan sát học sinh làm thí nghiệm
+Yêu cầu học sinh tìm từ điền vào phần kết luận?
-Giáo viên thống nhất ý kiến
+Yêu cầu học sinh đọc thong tin về góc tới và góc phản xạ?
+Yêu cầu học sinh dự đoán về mối liên
hệ giữa góc phản xạ và góc tới?
+Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm kiểm tra?
+Yêu cầu học sinh các nhóm báo kết quả thí nghiệm, nhận xét về góc tới và góc khúc xạ?
+Các nhóm khác nhận xét bổ xung?
Trang 63 Định luật phản xạ ánh sáng
(SGK)
4.Biểu diễn gương phẳng và các tia
sáng trên hình vẽ
C3
G I
i' i
R N
S
+Yêu cầu học sinh rút ra kết luận?
-Giáo viên giới thiệu : Hai kết luận trên
là nội dung của định luạt phản xạ ánh sáng
+Yêu cầu học sinh phát biểu lại nội dung của định luật?
+Yêu cầu học sinh khác nhắc lại?
+Yêu cầu học sinh trả lời C3?
+ Yêu cầu học sinh nhận xét?
-Giáo viên nhận xét thống nhất ý kiến
III Vận dụng
Hoạt động
5
Học sinh thực hiện C4
a
b
+ Yêu cầu học sinh thực hiện C4?
+ Yêu cầu hai học sinh lên bảng thực hiện, học sinh dưới lớp làm ra nháp?
+Yêu cầu học sinh nhận xét?
- Giáo viên thống nhất ý kiến
-Học sinh ghi nội dung về nhà
+Yêu cầu học sinh học bài, trả lời C2, C3?
Trang 7+Yêu cầu học sinh làm các bài tập trong SBT?
+ Yêu cầu học sinh xem trước bài mới, chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm? +Yêu cầu học sinh phát biểu định luật phản xạ ánh sáng?
+Yêu cầu học sinh đọc SGK, Phần có thể em chưa biết?
Trang 8NS: 20/9/2009
NG: 22/9/2009
phẳng
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh biết cách bố trí thí nghiệm để nghiên cứu ảnh của một
vật tạo bởi
gương phẳng
- Học sinh nêu được tính chất của một vật tạo bởi gương phẳng
- Biết cách vẽ ảnh của một vật trước gương
2 Kỹ năng
- Học sinh lắp dược thí nghiệm và quan sát thí nghiệm
- Học sinh vẽ thành thạo ảnh của một vật trước gương
3 Thái độ
- Cẩn thận chính xác, tinh thần hợp tác nhóm
II Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên : Thước kẻ
2 Học sinh
Mỗi nhóm : 1 gương phẳng, 1 tấm kính, 2 viên phấn, 1 tờ giấy trắng
III phương pháp
Tích cực hoá hoạt động học sinh, Thảo luận nhóm
IV Tổ chức giờ dạy
Hoạt động 1 Hoạt động khởi động
MT: Kiểm tra HS ĐL phản xạ ánh sáng biểu diễn gương, ĐVĐ
ĐDDH
7’
- Học sinh trả lời, vẽ hình + Yêu cầu học sinh nêu định luật phản
xạ ánh sáng? Biểu diễn gương phẳng và tia sáng trên hình vẽ?
-Giáo viên đặt vấn đề như sach giáo khoa trang 15
I Tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng
Hoạt động
2 MT: Nghiên cứu tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳngNghiên cứu tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng 20’
Trang 9ĐDDH: Gương phẳng
Học sinh bố trí thí nghiệm theo nhóm
- ảnh giống vật
- Học sinh dự đoán
1 ảnh của một vật tạo bởi gương
phẳng có hứng được trên màn không?
- Học sinh nêu phương án làm thí
nghiệm
- ánh sang không truyền qua gương được
C1
Không hứng được ảnh
- Học sinh làm thí nghiệm
* Kết luận
- ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng
không hứng được trên màn chắn, gọi là
ảnh ảo
- Hoạt động theo nhóm : Đốt nến, nhìn
vào tấm kính thấy ảnh, đưa cây nến thứ
hai vào cây nến thứ nhất đang cháy, đánh
dấu vị trí cây nến 2
C2
Độ lớn của ảnh bằng độ lớn của vật
* Kết luận ( SGK )
… bằng…
- Học sinh nêu phương án tiến hành thí
nghiệm
C3
* Kết luận ( SGK )
- Giáo viên gới thiệu thí nghiệm và mục
đích của thí nghiệm
+ Yêu cầu học sinh bố trí thí nghiệm như hình 5.2 ( SGK ), quan sát hình ảnh trong gương?
+ Quan sát ảnh và vật?
+ Yêu cầu học sinh dự đoán kích thước của ảnh so với kích thước của vật và so sánh khoảng cách từ ảnh đến gương với khoảng cách từ vật tới gương? Làm thí nghiệm kiểm tra?
+ Làm thế nào để kiểm tra được dự
đoán?
- Giáo viên gợi ý học sinh làm thí nghiệm
+ ánh sáng có truyền qua gương phẳng
được không?
+ Yêu cầu học sinh trả lời C1?
+ Yêu cầu học sinh thay gương bằng tấm kinh xem ảnh có hứng được trên màn không?
+ Yêu cầu học sinh tìn từ điền vào chỗ trống trong phần kết luận?
+ Yêu cầu học sinh bố trí thí nghiệm như hình 5.3 và tiến hành làm thí nghiệm?
+ Yêu cầu học sinh đo khoảng cách
so sánh kích thước cây nến có bằng kích thước của ảnh không? ( trả lời C2 )
+ Yêu cầu học sinh học tìm từ điền vào phần kết luận?
+ Yêu cầu học sinh so sánh khoảng
Trang 10… bằng… cách từ một
điểm của vật đến gương và khoảng cách
từ ảnh của điểm đó đến gương?
+ Yêu cầu học sinh tiến hành đo khoảng cách?
+ Yêu cầu học sinh tìm từ điền vào chỗ trống trong phần kết luận?
- Giáo viên củng cố lại
Hoạt động
3
C4
a Vẽ ảnh S’ dựa vào tính chất của
ảnh qua gương phẳng
b Vẽ hai tia phản xạ IR và KM ứng
với hai tia SI và SR theo định luật
phản xạ ánh sáng
c Kðo dài hai tia gặp nhau ở S’
d Giải thích được vì sao ta nhìn thấy
ảnh S’, mà không hứng được ảnh
đó trên màn chắn
* Kết luận ( SGK )
… đường kéo dài …
+ Yêu cầu học sinh thực hiện theo câu C4?
- Giáo viên theo dõi hướng dẫn
+ Yêu cầu học sinh tìm từ điền vào chỗ trống ttrong phần kết luận?
- Giáo viên thống nhất ý kiến, học sinh nhắc lại
- Giáo viên giới thiệu ảnh của một vật là tập hợp ảnh của tất cả các điểm trên vật
II Vận dung
Hoạt động
C5
G
B' A'
A
B
C6
+ Yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân hoàn thành C5?
- Giáo viên thống nhất ý kiến
+ Yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân hoàn thành C6?
Trang 11- Giáo viên thống nhất ý kiến
- Học sinh nghe
- Học sinh đọc - Giáo viên nhắc lại nội dung đã học trong bài
+ Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ, phần
có thể em chưa biết?
- Học sinh ghi nội dung về nhà + Yêu cầu học sinh về nhà học bài, trả
lời lại các câu hỏi?
+ Yêu cầu học sinh xem trước bài mới, chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm?
Trang 12NS: 27/9/2009
NG :29/9/2009
một vật tạo bởi gương phẳng
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh biết vẽ ảnh của một vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương
phẳng
- Học sinh biết cách xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng
- Học sinh tập quan sát vùng nhìn thấy của gương ở mọi vị trí
2 Kỹ năng
- Bố trí thí nghiệm, quan sát để rút ra kết luận
3 Thái độ
- Cẩn thận, chính xác, tinh thần hoạt động nhóm trong hoạt động nhóm
II Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên : Thước thẳng, bút chì
2 Học sinh
` Mỗi nhóm : 1 gương phẳng, 1 chiếc bút chì, 1thước đo độ và mẫu báo cáo
III phương pháp
Tích cực hoá hoạt động học sinh
IV Tổ chức giờ dạy
Hoạt động
Đáp án
- Phần ghi nhớ ( SGK – 17 )
G
B' A'
A
B
Đề kiểm tra
+ Nêu các tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng ?
+ Vẽ ảnh của đoạn thẳng AB qua gương phẳng?
G
B A
Hoạt độnh
2
Thực hành quan sát và vẽ ảnh của một vật tạo bởi
1 Xác định ảnh của một vật tạo
bởi gương phẳng
C1
Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm, bố trí
thí nghiệm, vẽ lại vị trí của gương
+ Yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm hoàn thành câu hỏi C1?
Trang 13và bút chì
2 Xác định vùng nhìn thấy của
gương phẳng
- Học sinh hoạt động nhóm làm thí
nghiệm
C2
Vùng nhìn thấy của gương giảm
C3
Vùng nhìn thấyh của gương giảm
C4
Ta nhìn thấy ảnh M’ của M khi có
tia phản xạ trên gương vào mắt ở O
có đường kéo dài đi qua M
- Học sinh thu dọn đồ thí nghiệm
- Giáo viên nêu rõ nội dung bài thực hành xác định vùng nhìn thấy của gương
- Giáo viên hương dẫn học sinh về cách
đánh dấu vùng nhìn thấy của gương
+ Yêu cầu các nhóm hoạt động tiến hành thí nghiệm và trả lời C2, C3, C4?
+ Yêu cầu học sinh thu thập thông tin
để hoàn thành mẫu báo cáo?
+ Yêu cầu các nhóm báo cáo thí nghiệm?
Giáo viên thống nhất ý kiến
+ Yêu cầu học sinh thu dọn đồ thí nghiệm?
Hoạt động
- Học sinh thực hiện
- Học sinh thu mẫu báo cáo
+ Yêu cầu học sinh tự làm bài theo sự hướng dẫn của tài liệu, lần lượt trả lời các câu hỏi vào mẫu báo cáo đã được chuẩn bị sẵn ở nhà?
- Giáo viên giup đỡ học sinh + Yêu cầu học sinh thu bản báo cáo?
- Giáo viên nhận xét giờ thực hành
- Học sinh ghi nội dung về nhà + Yêu cầu học sinh về nhà em lại bài?
+ Yêu cầu học sinh xem trước bài mới, chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm?
Trang 14NS: 4/10/2009
NG: 6/10/2009
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nêu được những tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi
- Nhận biết được vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhín thấy
của gương phẳng có cùng kích thước
2 Kỹ năng
- Quan sát, nhận xét Giải thích được ứng dụng của gương cầu nồi
3 Thái độ
Cẩn thận, tinh thần hợp tác nhóm
II Đồ dùng dạy học
1 Giáo viên : Thước kẻ, phấn màu
2 Học sinh
Mỗi nhóm : 1 gương cầu lồi, 1 gương phẳng có cùng kích thước, 1 cây nến, 1 bao diêm
III phương pháp
Tích cực hoá hoạt động học sinh
IV Tổ chức giờ dạy
Hoạt động
ĐDDH
3’
- Học sinh đọc và suy nghĩ + Yêu cầu học sinh đọc phần giới thiệu
bài?
Giáo viên đặt vấn đề vào bài
I ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi
Hoạt động
2 MT: Tìm hiểu ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồiTìm hiểu TC ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi
15’
-Học sinh hoạt độnh theo nhóm tiến hành
làm thí nghiệm
C1
- Là ảnh ảo
- ảnh nhỏ hơn vật
+Yêu cầu học sinh hoạt độnh nhóm tiến hành làm thí nghiệm? Trả lời các câu hỏi sau?
+ ảnh đó có là ảnh ảo không? Vì sao? + Nhìn thấy ảnh lớn hơn hay nhỏ hơn