Giáo án Vật lý 12 - Năm học 2011-2012

hệ còn dao động cưỡng bức thì theo tần số của ngọai lực cưỡng bức ,ngọai lực được điều khiểntác dụng để dao động duy trì có thể không liên tục khác với dao động cưỡng bức ngọai lực tuần [r]

Ngày soạn : 14/8/2011

Ngày giảng : 22.08.2011

Tiết 1 Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I MỤC TIÊU

+Biết và hiểu dao động cơ,dao động tuần hoàn , dao động điều hoà

+Biết và hiểu chu kỳ , tần số , tần số góc của dao động điều hoà

+ Định nghĩa dao động điều hoà.Phương trình dao động điều hoà

+ Phương trình của dao động điều hoà và giải thích được các đại lượng trong phương trình

+ Công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kì và tần số

- Làm được các bài tập SGK

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

+Hình vẽ mô tả dao động của hình chiếu P của điểm M trên đường kính P1P2 và thí nghiệm minh hoạ

2 Học sinh: Ôn lại chuyển động tròn đều (chu kì, tần số và mối liên hệ giữa tốc độ góc với chu kì hoặc tần

số)

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số

Ngày

Tên hs nghỉ

tiết

2 Bài mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về dao động cơ

- Giới thiệu chương I

- Lấy các ví dụ về các vật dao động

trong đời sống: chiếc thuyền nhấp nhô

tại chỗ neo, dây đàn ghita rung động,

màng trống rung động  ta nói những

vật này đang dao động cơ  Như thế

nào là dao động cơ?

-Tuần hoàn là gì ? Khảo sát các dao

động trên, ta nhận thấy chúng chuyển

động qua lại không mang tính tuần hoàn

 xét quả lắc đồng hồ thì sao?

- Dao động cơ có thể tuần hoàn hoặc

không Nhưng nếu sau những khoảng

thời gian bằng nhau (T) vật trở lại vị trí

như cũ với vật tốc như cũ  dao động

tuần hoàn

- Lắng nghe

- Lắng nghe , tham kh ảo SGK trả lời:

- Là chuyển động qua lại của một vật trên một đoạn đường xác định quanh một vị trí cân bằng

- Sự lặp đi lặp lại trong những khoảng thời gian như nhau Quả lắc đồng hồ sau một khoảng thời gian nhất định nó trở lại vị trí cũ theo hướng cũdao động tuần hoàn

- Nhận thức vấn đề

I Dao động cơ:

1 Thế nào là dao động cơ

- Là chuyển động có giới hạn trong không gian lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí cân bằng

- VTCB: thường là vị trí của vật khi đứng yên

2 Dao động tuần hoàn

- Là dao động mà sau những khoảng thời gian (ngắn

nhất)bằng nhau, gọi là chu

kì( T) , vật trở lại vị trí như

cũ theo hướng cũ

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương trình của dao động điều hoà.

- Minh hoạ chuyển động tròn

đều của một điểm M P là hình

chiếu của M lên ox

-Lắng nghe , vẽ hình II Phương trình của dao động điều

hoà

1 Ví dụ

- Nhận xét gì về chuyển động

của hình chiếu P khi M chuyển

động tròn đều ?

- Khi đó toạ độ x của điểm P có

phương trình như thế nào?

- Có nhận xét gì về dao động của

điểm P?

- Dao động của P là dao động gì

?

- Yêu cầu HS hoàn thành câu hỏi

C1

- Thông báo định nghĩa dao động

điều hòa

- Nêu phương trình dao động

điều hòa ?

- Gọi tên và đơn vị của các đại

lượng có mặt trong phương

trình

- Lưu ý:

+ A,  và  trong phương trình là

những hằng số, trong đó A > 0 và

 > 0

+ Để xác định  cần đưa phương

trình về dạng tổng quát x =

Acos(t + ) để xác định

- Với A đã cho và nếu biết pha ta

sẽ xác định được gì? ((t + ) là

đại lượng cho phép ta xác định

được gì?)

- Tương tự nếu biết ?

- Qua ví dụ minh hoạ ta thấy giữa

chuyển động tròn đều và dao động

điều hoà có mối liên hệ gì?

- Trong phương trình: x = Acos(t

- Suy nghĩ , trả lời: Trong quá trình M chuyển động tròn đều,

P dao động trên trục 0X quanh gốc toạ độ O

- Thực hiện yêu cầu của giáo viên : x = Acos(t + )

- Biến thiên theo thời gian theo định luật dạng cos

- Trả lời : Vì hàm sin hay cosin

là một hàm điều hoà  dao động của điểm P là dao động điều hoà

- Thực hiện yêu cầu của giáo viên

- Ghi nhận định nghĩa dao động điều hoà

- Trả lời câu hỏi

- Ghi nhận các đại lượng trong phương trình

- Trả lời : Chúng ta sẽ xác định được x ở thời điểm t

- Trả lời : Xác định được x tại thời điểm ban đầu t0

- Một điểm dao động điều hoà trên một đoạn thẳng luôn luôn

có thể được coi là hình chiếu của một điểm tương ứng chuyển động tròn đều lên đường kính là đoạn thẳng đó

- Giả sử một điểm M chuyển động tròn đều quỹ đạo là ( 0,A) theo chiều dương(ngược chiều kim đồng hồ) với tốc độ góc 

- P là hình chiếu của M lên Ox

- Giả sử lúc t = 0, M ở vị trí M0 với

1 o POM 

- Sau t giây, vật chuyển động đến vị trí

M, với POM1   t

- Toạ độ x = OPcủa điểm P có phương trình: x = Acos(t + )

Vậy: Dao động của điểm P là dao động

điều hoà

2 Định nghĩa

- Dao động điều hoà là dao động trong

đó li độ của vật là một hàm cosin (hay sin) của thời gian

3 Phương trình

- Phương trình dao động điều hoà:

x = Acos(t + ) + x: li độ của dao động

+ A: biên độ dao động, là xmax (A > 0) + : tần số góc của dao động, đơn vị là rad/s

+ (t + ): pha của dao động tại thời điểm t, đơn vị là rad

+ : pha ban đầu của dao động, có thể dương hoặc âm

4 Chú ý : +Điểm P dao động điều hoà trên một đoạn thẳng luôn luôn có thể coi là hình chiếu của một điểm M chuyển động tròn đều lên đường kính là đoạn thẳng đó +Pt : x = Acos(t + ) quy ư ớc chọn trục OX làm gốc để tính pha dao động và chiều tăng của pha tương ứng với chiều tăng góc POM1   t trong chuyển động tròn đều

M

M 0 P 1

x P O



+

P

2

2

0 X >

0

X<

0

X X

+ ) ta quy ước chọn trục x làm

gốc để tính pha của dao động và

chiều tăng của pha tương ứng với

chiều tăng của góc

trong chuyển 1

POM  t

động tròn đều

Hoạt động 3 : Tìm hiểu về chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà

- Dao động điều hoà có tính tuần hoàn 

từ đó ta có các định nghĩa:

+Chu kỳ là gì? Đơn vị ?

+Tần số là gì? Đơn vị ?

+Tần số góc là gì? Đơn vị?

- Trong chuyển động tròn đều giữa tốc

độ góc , chu kì T và tần số có mối liên

hệ như thế nào?

- Nghe, suy nghĩ , trả lời và ghi nhận các định nghĩa và đơn vị về chu kì , tần số và tần số góc

- Nêu công thức :

T



  

III Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà

1 Chu kì và tần số

- Chu kì (kí hiệu và T) của

dao động điều hoà là khoảng thời gian để vật thực hiện một dao động toàn phần

+ Đơn vị của T là giây (s).

- Tần số (kí hiệu là f) của dao

động điều hoà là số dao động toàn phần thực hiện được trong một giây

+ Đơn vị của f là 1/s gọi là Héc

(Hz).

2 Tần số góc

- Trong dao động điều hoà  gọi là tần số góc Đơn vị là rad/s

T



  

Hoạt động 4: Tổng kết bài học.

- Nhắc lại những nội dung kiến thức trọng tâm

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi và bài tập trong

SGK

- Nhận xét giờ học

-Ghi nhận

- Nhận nhiệm vụ học tập

IV.RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

………

………

………

………

Ngày soạn : 15/8/2011

Ngày giảng : 24/08/2011

Tiết 2 Bài 1 DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA.

I MỤC TIÊU:

+ Biết ,hiểu và vận dụng phương trình vận tốc , gia tốc trong dao động điều hoà

+ Vẽ đồ thị dao động điều hoà

+Làm được các bài tập tương tự SGK

II.CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên:

+Đồ thị li độ theo thời gian khi   0

2.Học sinh:

+Học bài và làm bài tập , chuẩn bị bài cũ theo yêu cầu của tiết trước

III.Tiến trình dạy và học

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số

Ngày

Tên hs nghỉ

tiết

2 Kiểm tra bài cũ : Dao động điều hòa là gì ? Viết công thức tính vận tốc và gia tốc của dao động điều hòa

?

3 Bài mới.

Hoạt động 1: Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hòa.

- Giới thiệu cho học sinh nắm

được thế nào là dao động toàn

phần

- Yêu cầu học sinh nhắc lại

cách định nghĩa chu kì và tần

số của chuyển động tròn?

- Liên hệ dắt học sinh đi đến

định nghĩa chu kì và tần số, tần

số góc của dao động điều hòa

- Nhận xét chung

- Tiếp thu

- Nhắc lại kiến thức lớp 10:

“chu kì là khoảng thời gian vật

chuyển động 1 vòng”

“Tần số là số vòng chuyển động trong 1 giây”

- Theo gợi ý của giáo viên phát biểu định nghĩa của các đại lượng cần tìm hiểu

- Ghi nhận xét của giáo viên

III Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hòa

1 Chu kì và tần số

Khi vật trở về vị trí cũ hướng cũ thì ta nói vật thực hiện 1 dao động toàn phần

* Chu kì (T): của dao động điều

hòa là khoảng thời gian để vật thực hiện một dao động toàn phần Đơn

vị là s

* Tần số (f): của dao động điều

hòa là số dao động tuần hoàn thực hiện trong một s Đơn vị là 1/s hoặc Hz

2 Tần số góc

Trong dao động điều hòa ω được gọi là tần số góc

Giữa tần số góc, chu kì và tần số

có mối liên hệ:

f

T 

  2 2

Hoạt động 2: Vận tốc và gia tốc của dao động điều hòa.

- Yêu cầu HS nhắc lại biểu

thức của định nghĩ đạo hàm

- Gợi ý cho HS tìm vận tốc tại

thời điểm t của vật dao động

'

x

v



- Nhắc lại công thức:

) ( ' ) ( lim

x

x f









- Khi Δt  0 thì v = x’

Tiến hành lấy đạo hàm

v = x’ = -ωA sin(ωt + φ)

IV Vận tốc và gia tốc của dao động điều hòa

1 Vận tốc

Vận tốc là đạo hàm của li độ theo thời gian

v = x’ = -ωA sin(ωt + φ)

- Vận tốc cũng biến thiên theo thời gian

- Hãy xác định giá trị của v tại

+ Tại xA

+ Tại x = 0

- Tương tự cho cách tìm hiểu

gia tốc

- Nhận xét tổng quát

* Tại xA thì v = 0

* Tại x = 0 thì v = vmax = ω.A

- Theo sự gợi ý của GV tìm hiểu gia tốc của dao động điều hòa

- Ghi nhận xét của GV

* Tại xA thì v = 0

* Tại x = 0 thì v = vmax = ω.A

2 Gia tốc

Gia tốc là đạo hàm của vận tốc theo thời gian

a = v’ = x” = -ω2A cos(ωt + φ)

a = - ω2x

* Tại x = 0 thì a = 0

* Tại xA thì a = amax = ω2A

Hoạt động 3: Đồ thị của dao động điều hòa.

- Yêu cầu HS lập bảng giá trị

của li độ với đk pha ban đầu

bằng không

- Nhận xét gọi hs lên bản vẽ đồ

thị

- Củng cố bài học

- Khi φ = 0

x = A cosωt

V Đồ thị của dao động điều hòa

Đồ thị của dao động điều hòa với φ = 0 có dạng hình sin nên người ta còn gọi là dao động hình sin

Hoạt động 4:Tổng kết bài học.

- Nhắc lại những nội dung kiến thức trọng tâm

- Yêu cầu HS về nhà trả lời các câu hỏi và bài

tập trong SGK

- Nhận xét giờ học

- Ghi nhận

- Nhận nhiệm vụ học tập

IV RÚT KINH NGHIỆM :

2

T

t T

Ngày soạn : 21/8/2011

Ngày giảng : 29/08/2011

I Mục tiêu:

- Viết được:

+ Công thức lực kéo về tác dụng vào vật dao động điều hòa

+ Công thức tính tần số góc,chu kì của con lắc lò xo;

+ Công thức tính động năng, thế năng và cơ năng của con lắc lò xo, cơ năng được bảo toàn

- Giải thích được tại sao dao động của con lắc lò xo là dao động điều hòa

- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên động năng và thế năng khi con lắc dao động

- Áp dụng được các công thức và định luật có trong bài tập để giải bài tập tương tự

-Khi không có ma sát dao động của con lắc lò xo là dao động điều hoà với chu kỳ T=

k

m



2

- Khi không có ma sát cơ năng của con lắc lò xo được bảo toàn và tỉ lệ với bình phương biên độ dao động

- Viết được phương trình động lực học của con lắc lò xo

- Kĩ năng giải các bài tập về chuyển động của con lắc ò xo

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Con lắc lò xo dao động theo phương ngang.

2 Học sinh: + Ôn lại phương trình dao động điều hòa, biểu thức gia tốc và vận tốc

+ Ôn lại : động năng, thế năng, cơ năng khái niệm lực đài hồi, thế lực đàn hồi

III Tiến trình bài dạy :

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số

Ngày

Tên hs nghỉ

tiết

2 Kiểm tra bài cũ : Viết phương trình dao động điều hòa ? Lập công thức tính vận tốc, gia tốc ? Ở vị trí nào

thì vận tốc bằng 0 và gia tốc bằng 0 ?

3 Bài mới.

Hoạt động 1 : Tìm hiểu con lắc lò xo.

*Diễn giảng con lắc lò xo

*Yêu cầu học sinh nhắc lại

định nghĩa dao động điều

hòa?

- Nêu cấu tạo của con lắc lò xo?

*Đặt vấn đề:Hãy xem xét khi

ma sát không đáng kể dao

động của vật m có phải là dao

động điều hòa không?

*Học sinh lắng nghe, suy nghĩ, thảo luận trả lời câu hỏi : Là dao động có li độ được mô tả theo hàm số sin ( cos )

- Ghi nhận vấn đề

I/ Con lắc lò xo:

1.Con lắc lò xo: gồm một vật nhỏ có

khối lượng m gắn vào đầu một lò xo có

độ cứng k ( khối lượng không đáng kể).vật m có thể trượt trên mặt phẳng nằm ngang không ma sát

*Vị trí cân bằng :0 tại đó lò xo không biến dạng

*Kéo vật lệch khỏi vị trí 0 buông ra (Vo = 0) vật dao động quanh 0

Hoạt động 2: Tìm hiểu dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học

- Nếu bỏ qua các lực cản của

môi trường ,vật m chịu tác *Lắng nghe, suy nghĩ ,trả lời các câu hỏi : II/Khảo sát dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học:

P

ur

N

uur m

k F

= 0

P

ur

N

uur

V

= 0

F

ur

k

N

uur

P

ur

F

ur

m

m

A -A Vur 0 Vur x

dụng của mấy lực, liệt kê?

- Trọng lực và phản lực như

thế nào với nhau?

- Hợp lực tác dụng lện vật –

Viết biểu thức tính lực đàn

hồi?

+Hướng dẫn HS chứng minh

dao động của con lắc lò xo là

dao động điều hòa

*Với cách đặt 2 k

m

 

tương tự bài học trước

nghiệm của phượng trình (1)

là gì?Làm thế nào để kiểm

tra lại đó là nghiệm của

phương trình

- Ta có thể kết luận gì về

chuyển động của con lắc lò

xo?

- Khi con lắc rời khỏi vị trí

cân bằng thì nó chịu tác

dụng của lực có xu hướng

kéo nó về vị trí nào?Em có

nhận xét gì về chiều và độ

lớn của lực này? => Thông

báo lực kéo về

- Yêu cầu HS hoàn thành

câu hỏi C1

- Vật chịu tác dụng của 3 lực :Trọng lực , phản lực và lực đàn hồi

- Trọng lực cân bằng với phản lực

-Hợp lực chỉ còn lại lực đàn hồi Fđh = -kx

*H/s họat động theo nhóm trên bảng phụ kiểm tra lại:

là nghiệm

cos( )

x A    t 

của phương trình (1)

- Kết luận : Dao động của con lắc lò xo là dao động điều hòa

- Trả lời : Khi rời khỏi vị trí cân bằng thì vật chịu tác dụng của lực đàn hồi kéo về vị trí cân bằng có độ lớn F = kx

- Suy nghĩ trả lời câu hỏi

*Chọn gốc toạ độ 0 tại vị trí cân bằng trục 0x song song với lò xo chiều dương là chiều tăng độ dài của lò xo:

Ta có:Pur  Nuur

F uurhl    P N F ur uur urđh =Fđh

 ma   Kx x// k x 0(1)

m

   

Nghiệm phương trình (1) là:

x A  cos(   t  )

*Nên:Dao động của con lắc lò xo là dao động điều hòa với chu kỳ T 2 m

k





*Lực kéo về(Lực hồi phục): Là lực luôn

hướng về vị trí cân bằng.Vật dao động điều hòa chịu lực kéo về có độ lớn tỉ lệ với

li độ : F= -kx

Hoạt động 3: Tìm hiểu năng lượng dao động của con lắc lò xo.

- Công thức tính động năng?

- Nêu công thức tính vận tốc

của dao dộng điều hòa ?

- Viết biểu thức tính động

năng của vật dao động điều

hòa ?

*Lớp 10 ta đã học thế năng

em hãy nhắc lại có mấy lọai

thế năng?Công thức tính

tương ứng?Li độ x=? Thế

vào công thức thế năng đàn

hồi

*Cơ năng là gì?Biến đổi làm

gọn ?

*Khi không có ma sát Em

kết luận gì về cơ năng của

con lắc lò xo?(Nhận xét và

bổ sung kết luận các nhóm)

-Trả lời : Wd = mv2

2 1

- Nêu công thức : v = -ωA sin(ωt + φ)

- Viết biểu thức

*Thảo luận theo nhóm để có kết luận : Có hai lọa thế năng

Thế năng đàn hồi tính theo công thức

x

2

1



- Trả lời : Cơ năng là tổng của động năng và thế năng

- Thảo luận nhóm đưa ra câu trả lời

III/Khảo sát dao động của lò xo về năng lượng:

1/Động năng của con lắc lò xo:

Wđ=1 2 1 2 2sin (2 )

2mv 2m A  t

2/Thế năng con lắc lò xo:Chọn mốc thế

năng tại vị trí cân bằng

t

W  kx  m A  t với x là li độ của vật m,

m

    

3/Cơ năng con lắc lò xo:Khi ma sát không

đáng kể

1 1

2 2

1 sin ( ) 1 cos ( )

 

W = k đổi

*Kết luận: Cơ năng của con lắc lò xo tỉ lệ

với bình phương biên độ dao động

Khi không có ma sát cơ năng của con lắc lò

xo được bảo tòan

Hoạt động 5: Tổng kết bài học.

- Nhắc lại nội dung cơ bản học sinh cần nắm được

- Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập 4,5,6

trong SGK trang 13

- Nhận xét giờ học

- Ghi nhận

- Nhận nhiệm vụ học tập

Ngày soạn : 22/8/2011

Ngày giảng : 31/08/2011

Tiết 4 BÀI TẬP

I MỤC TIÊU.

- Từ phương trình dao động điều hoà xác định được: biên độ, chu kì, tần số góc

- Lập được phương trình dao động điều hoà, phương trình vận tốc, gia tốc, từ các giả thuyết của bài toán Chú ý tìm pha ban đầu dựa vào điều kiện ban đầu

- Giải được các bài toán đơn giản về dao động điều hoà

-Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc lập nghiên cứu, tác phong lành mạnh và có tính tập thể

II CHUẨN BỊ

1.Giáo viên:

- Một số bài tập trắc nghiệm và tự luận

2.Học sinh:

-Ôn lại kiến thức về dao động điều hoà

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số

Ngày

Tên hs nghỉ

tiết

2 Kiểm tra bài cũ :

-Nêu cấu tạo con lắc lò xo, công thức tính chu kì?

-Khi con lắc dao động điều hòa thì động năng và thế năng của con lắc biến đổi qua lại như thế nào?

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Nhắc lại kiến thức cũ.

Trợ giúp của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung ghi

- Dao động điều hòa là gì ?

- Viết biểu thức tính li độ, vận

tốc và gia tốc của vật dao động

điều hòa ?

- Xây dựng công thức liên hệ

giữa x, v, a ?

- Viết công thức tính tần số góc,

chu kì của con lắc lò xo ?

- Suy nghĩ trả lời các câu hỏi của GV

- Viết công thức

I Các kiến thức cần nhớ

1 Dao động điều hòa

- Li độ : x = Acos(t + )

- Vận tốc :v =-Asin(t + )

- Gia tốc : a =- 2Acos(t + ) = 2x

- Công thức liên hệ giữa x,v

và a :A2 = x2 +

2

2

v

2 Con lắc lò xo :

- Tần số góc :

m

K





- Chu kì :

k

m

T 2

Hoạt động 2 : Giải bài tập trắc nghiệm.

- Yêu cầu HS đọc đề bài và giải

thích sự lựa chọn đáp án

- Thực hiện yêu cầu của giáo viên Bài 7 – SGK trang 9

Chọn đáp án C Bài 8 – SGK trang 9 Chọn đáp án A Bài 9 – SGK trang 9 Chọn đáp án D Bài 4 – SGK trang 13 Chọn đáp án D

Hoạt động 3 : Giải bài tập tự luận

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi

- Nhắc lại công thức tính li độ x

của dao động điều hòa ?

- Yêu cầu HS giải bài toán

- Hướng dẫn Hs cách xác định

chu kì T

- Yêu cầu HS tính tần số, biên độ

dao động điều hòa

- Yêu cầu HS giải bài toán

- Đọc đề bài

- Trả lời câu hỏi của GV

- Giải bài toán

- Ghi nhận

- Tính tần số f và biên độ A

- Đọc đề bài và giải bài toán

Bài 10 – SGK trang 9

+ Ta có :

X =2cos t )cm

6 5 ( 

+ Suy ra :

A = 2 cm; rad

6



  Pha ban đàu tại thời điểm t :

) 6 5 (  t

Bài 11 – SGK trang 9

- Vật dao động điều hòa mất 0,25s để đi từ vị trí có vận tốc bằng 0 đến vị trí tiếp theo cũng như vậy mất một thời gian :

s t

T

T

t 2 2.0,25 0,5

 Vậy chu kì dao động là 0,25s

- Ta có f = 1/T = 1/0,5 = 2 Hz

A = L/2 = 36/2 = 18 cm

Bài 15 – SGK trang 13

- Áp dụng công thức :

Thế năng đàn hồi

x

2

1

 của con lắc lò xo là :

Wt = 0,5.40.(2.10-2)2 = 0,0008 J

Hoạt động 4 : Tổng kết bài học

- Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập tương tự

- Nhận xét giờ học

- Nhận nhiệm vụ học tập

IV Rút kinh nghiệm :

Ngày soạn : 22/8/2011

Ngày giảng :31/08/2011

I Mục tiêu:

- Nêu được cấu tao con lắc đơn Nêu được điều kiện để con lắc đơn dao động điều hòa

- Viết được công thức tính chu kì dao động của con lắc đơn

- Viết được cộng thức tính thế năng và cơ năng của con lắc đơn Xác định được lực kéo về

- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên của động năng và thế năng của con lắc khi dao động

- Kĩ năng: giải được các bài tập tương tự như trong sách Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong

ciệc xác định được gia tốc rơi tự do

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:Con lắc với đơn, có thể sử dụng hình vẽ

2 Học sinh: Ôn lại dao động điều hoà Kiến thức phân tích lực

III Tiến trình dạy và học

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số

Ngày

Tên hs nghỉ

tiết

2 Kiểm tra bài cũ

Các câu 1,2,3 Viết công thức tính chu kỳ và tần số dao động điều hòa của con lắc lò xo

3 Bài mới

Hoạt động 1 : Tìm hiểu con lắc đơn.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Diễn giảng con lắc đơn

- Khi đem con lắc đơn rời

khỏi VTCB dây treo tạo với

phương thẳng đứng một góc

rồi buông ra không vận tốc



đầu con lắc đơn sẽ chuyển

động thế nào?

*Đặt vấn đề : Khi lực cản

không khí và lực ma sát

không đáng kể buông ra con

lắc đơn có dao động điều hòa

không?

- Lắng nghe ghi bài

- Lắng nghe suy nghĩ ,trả lời câu hỏi:

- Trả lời :Dao động quanh vị trí cân bằng o

- Nhận thức vấn đề

I/Thế nào là con lắc đơn:

- Con lắc đơn gồm một vật nhỏ có khối lượng m treo ở đầu dây dài l

không dãn có khối lượng không đáng kể

- VTCB tại 0:Dây có phương thẳng đứng Khi cho dây lệch khỏi VTCB bằng con lắc dao động quanh 0

Hoạt động 2: Tìm hiểu dao động của con lắc đơn.

Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Nếu góc tính bằng radian 

thì li độ cong s được tính theo

góc tương ứng như thế nào?

- Trong quá trình dao động vật

chịu tác dụng của mấy lực?

- Phân tích :P P P ur uur ur  n t

- Trả lời các câu hỏi

- Thảo luận theo nhóm trả lời : Vật chịu tác dụng của trọng lực, lực căng của dây

II/Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt động lực học:

- Chọn gốc tọa độ 0 tại vị trí cân bằng chiều dương từ trái sang phải:

Li độ cong s OM  ¼  l 

có giá trị dương nếu con lắc

;s



lệch khỏi VTCB theo chiều dương

s l 



T ur

n

p

uur

t

P

ur

P

ur

chiều dương

m 0

  0