Gv giíi thiÖu bµi míi: Hoạt động của giáo viên và học sinh Néi dung chÝnh Hoạt động 1: - Gv hướng dẫn Hs đọc bàiV. Sáu câu đầu giäng vui n¸o nøc, phÊn chÊn; Bèn c©u sau giäng bùc béi nhÊ[r]
Trang 1Ngày soạn: 12/01/2008
Ngày dạy: 14/01/2008
Tiết 73-74: nhớ rừng
( Thế Lữ )
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận niềm khao khát tự do mãnh liệt, nổi chán ghét cảnh sống tù túng, tầm
con hổ bị nhốt ở 0/ bách thú
- Thấy sự hấp dẫn nghệ thuật của bài thơ
- Cảm nhận cái hay về nội dung và nghệ thuật của bài
II Phương tiện dạy học:
- Giáo án
- Tranh chân dung nhà văn Thế Lữ
III các hoạt động dạy học
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Gv kiểm tra vở soạn của Hs
3 Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1
đọc
Hs và Gv nhận xét.
Hs đọc chú thích
Gv giới thiệu về tác giả
Hs giải thích từ khó 1,2,3,4,5,6,7,8….18
Hoạt động 2: HS tìm hiểu văn bản
- Cho biết thể thơ?
- Bài thơ tác giả ngắt thành 5 đoạn,
hãy cho biết nội dung mỗi đoạn?
Hs trả lời nhận xét Gv bổ sung
I Đọc tìm hiểu chú thích:
1 Đọc văn bản:
2 Tìm hiểu chú thích:
a Tác giả: ( Thế Lữ 1907 – 1989 )
b Tác phẩm : Tác giả lời con hổ
ở 0/ bách thú để diển tả tâm sự u uất
c Từ khó:
II Tìm hiểu văn bản:
1 Thể thơ : 8 chữ
2 Bố cục: 5 đoạn
con hổ trong 0/ bách thú đang bi giam cầm ( đoạn 1 và 4 ) và cảnh núi nôn hùng
vĩ nơi con hổ “ tung hoành hống hách ngày W"a ( đoận 2 và 3)
3 hiểu chi tiết
a Tình cảnh con hổ trong thú.
Trang 2- ở đoạn 1 con hổ ở trong tình cảnh thế
nào?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- Tâm trạng con hổ thế nào, thể
hiện ở những chi tiết nào?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- ở đoạn 4 cảnh 0/ bách thú hiện ra
thế nào?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
Tiết 2
- ổn định lớp
- Bài cũ: Nêu vài nét tiêu biểu về nhà văn
Thế Lữ ?
- Tình cảnh của con hổ trong 0/ bách thú
biểu hiện thế nào?
- Gv vào tiết mới
Hoạt động 1: Hs tìm hiểu con hổ trong
chốn giang sơn hùng vĩ của nó
- Cảnh núi rừng ở đây miêu tả thế
nào? Em có nhận xét gì về cảnh vật ở đây?
- Hình ảnh con Hổ ở đây hiện lên thế
nào?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả
hình ảnh con hổ?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- Đoạn 3 của ài thơ có thể coi là một
bộ tứ bình, đẹp lộng lẫy, đó là những cảnh
nào?
- Bị giam hảm ở 0/ bách thú, bi nhốt trong củi sắt, trở thành thứ đồ chơi của
túng con hổ đành bông xuôi bất lực, nó vô cùng ngao ngán căm uất
Gậm => khối căm hờn Nằm dài => chờ ngày tháng dần qua
nham tẻ > Tất cả chỉ là nhân tạo không phải của thế giới # nhiên càng học đòi bắt 6 => càng lộ rõ sự tầm
giờ
b Cảnh con hổ trong chốn giâng sơn hùng vĩ của nó.
+ Cảnh núi rừng: Bóng cả, cây già
- Gió gào ngân
- Giọng nguồn hét núi –
- Cảnh núi rừng đại ngàn cái gì cũng lớn
hoàng, ' tấm thân …
- Đẹp oai phong lẫm liệt
- Với những câu thơ sống động giàu tính tạo hình, với nghệ thuật so sánh
đã diễn tả chính xác vẻ đệp uy nghi dũng mãnh của chúa sơn lâm
- Đêm vàng => uống ánh trăng
- Ngày " => ngắm giang sơn đổi mới
- Cảnh bình minh => đẹp lảng mạn
- Cảnh chiều lênh láng => đẹp dữ dội
- Đều có núi rừng hùng vĩ, thơ mộng và con hổ cũng nổi bật lên # thế lẫm liệt,
Trang 3Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để thể
hiện sự tiếc nuối của con Hổ?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
- Giấc mơ của con Hổ đã khép lại thế
nào?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
Hoạt động 2: Hs tìm hiểu nghệ thuật của
bài thơ
- Em hãy nêu giá trị nghệ thuật đặc sắc của
bài thơ?
Hs trả lời nhận xét, gv bổ sung
Hs đọc ghi nhớ (SGK)
Hoạt động 3: HS làm bài luyện tập
Học thuộcvà tập đọc diễn cảm tbài thơ.
kiêu hãnh của chúa sơn lâm đầy uy lực
- Điệp ngữ : Nào đâu, đâu những
- Câu hởi tu từ ( 5 câu )
- Thể hiện nổi tiếc nuối khôn nguôi đối với những cảnh không bao giờ thấy nữa
- Khép lại trong tiếng thân u uất Than
ôi! thời oanh liệt nay còn đâu => sự tiếc nuối
- Nhà thơ thể hiện nổi =9# hoà sâu sắc
đối với thực tại Đó là tâm trạng chung
nô lệ tù hảm Cũng đang gậm một khối căm hờn và tiếc nhớ khôn nguôi thời oanh liêt vơi những chiến công chống ngoại xậm Lời con hổ chính là tiếng lòng họ => lòng yêu 6
c Nghệ thuật
- Cảm hứng lảng mạn, mạch cảm xúc sôi nổi
- Lời thơ giàu chất tạo hình
đồng thời rất thơ mộng
- Ngôn ngữ nhạc điệu phong phú
Ghi nhớ (SGK)
III Luyện tập:
Iv Cũng cố
bách thú và ở trong rừng?
- Việc lời con Hổ dã có tác dụng thế nào trong việc thể hiện cảm xúc của nhà thơ?
V Dặn dò:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Học kỹ bài cũ
Trang 4- Xem bài tiết 75 “Câu nghi vấn”.
………
Ngày soạn: 16/01/2008
Ngày dạy: 18/01/2008
Tiết 75 câu nghi vấn
I Mục tiêucần đạt:
Giúp học sinh:
- Hiểu rõ đặc điểm của câu nghi vấn, phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn dùng để hỏi
- Rền luyện kỹ năng sử dụng câu nghi vấn
II Phương tiện dạy học:
- Giáo án, SGK tài liệu tham khảo
- Bảng phụ
III các hoạt động dạy học
1. ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ: Hãy kể một số kiểu câu mà em đã học
3. Bài mới: Gv giới thiệu
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1: Hs tìm hiểu hình thức và
chức năng chính của câu nghi vấn
- Gv gọi hs đọc ví dụ SGK
- ở ví dụ trên câu nào là câu Nghi vấn?
- Những dấu hiệu, hình thức nào cho biết đó
là câu nghi vấn?
- Những câu nghi vấn trên dùng để làm gì?
Hs trả lời nhận xét, Gv bổ sung
- Hãy đặt hai câu nghi vấn.
- Cho học sinh tự đặt và trình bày.
- Gọi Hs khác nhận xét, Gv nhận xét, chuẩn
I Đặc điểm, hình thức và chức năng chính:
1 Xét ví dụ
không?
Chị Dậu khẽ gạt 6 mắt:
- Không đau con ạ!
- Thế làm sao U cứ khóc mãi mà không
đói quá?
* Các dấu hiệu:
- Cuối câu có dấu chấm hỏi
- Các từ ngữ: Có, không, làm sao, hay là
=> đánh dấu sự hỏi
- Những câu Nghi vấn trên dùng để hỏi VD: Ngày mai bạn có đi đá bóng không? Cậu không thích học môn toán phải không?
- khi viết kết thúc câu Nghi vấn bằng
Trang 5kiến thức.
- Vậy thế nào là câu nghi vấn?
- Gọi Hs đọc phần ghi nhớ SGK.
Hoạt động 2:
dấu chấm hỏi
2 Ghi nhớ: (SGK)
II Luyện tập
Bài tập 1:
a Chị khất tiền 5 đến chiều mai phải không?
d Chú mình muốn tớ đùa vui không?
- Đùa trò gì nào?
Hừ…hừ… cái gì thế?
- Chị Cốc béo xù đứng #D6 cửa nhà ta hả?
+ Căn cứ vào dấu chấm hỏi
Bài tập 2:
- Căn cứ để xác định câu Nghi vấn là từ “hay”, không thể thay từ “hay” bằng từ
“hoặc”, nếu thay câu sẽ có nghĩa khác hẳn
Bài tập 3:
- Không thể đặt dấu chấm hỏi ở các câu cuối trong bài Vì đây là những câu trần
những kết cấu chứa những từ này chỉ làm chức năng bổ ngữ trong câu
Bài tập 4:
a Là câu hỏi thăm sức khoẻ, có thể vừa là câu hỏi, có thể vừa là câu chào Vì thế
có thể trả lời đúng với nội dung câu hỏi hoặc không trả lời thẳng vào câu hỏi
b Là câu hỏi về một sự việc đã xẩy ra, đối với câu hỏi này cần câu trả lời nội dung nêu ra ở câu hỏi
Bài tập 5:
Hai câu khác nhau về trật tự từ Trong câu a từ “bao giờ” đứng đâu câu, còn ở câu
b đứng ở cuối câu
Hai câu khác nhau về ý nghĩa: Câu a hỏi về thời điểm của hành động sẽ diễn ra
IV Dặn dò:
- Hs làm bài tập 6 ở nhà
- Xem lại bài, học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập hoàn chỉnh vào vở bài tập
- Chuẩn bị bài mới: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
Trang 6Ngày soạn: 16/01/2008
Ngày dạy: 18/01/2008
Tiết 76 Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho hợp lý
II Phương tiện dạy học:
- Giáo án, SGK tài liệu tham khảo
- Bảng phụ
III các hoạt động dạy học
4. ổn định tổ chức:
5. Kiểm tra bài cũ: Gv kiểm tra vở soạn của học sinh
6. Bài mới: Gv giới thiệu
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1:
- Hs tìm hiểu đoạn văn trong văn bản thuyết
minh
- Gv gọi Hs đọc các đoạn văn trong SGK:
+ Nêu cách sắp xếp các đoạn văn trên?
(Câu chủ đề, từ ngữ chủ đề và các câu gải
thích, bổ sung)
+ Hs trả lời nhận xét, Gv bổ sung
Hoạt động 2:
- Hs sửa lại các đoạn văn thuyết minh "
chuẩn
- Hs đọc các đoạn văn a,b và trả lời câu hỏi:
- Nêu điểm của mỗi đoạn văn và
cách sửa chữa
- Hs trả lời nhận xét và giáo viên bổ sung
- khi viết một bài văn thuyết minh chúng ta
cần chú ý điều gì?
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh
1 Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh
a Câu chủ đề: “Thế giới đang đứng trọng”
- Các câu giải thích bổ sung:
6 ấy bị ô nhiễm, câu 4 nêu sự thiếu
6 ở các 6 thứ 3, câu 5 dự báo đến năm 2025thì 2/3 dân số thế giới bị thiếu
6@
b Câu chủ đề:
- Câu 1,2 cung cấp thông tin về cuộc đời tham gia cách mạng của Bác Phạm Văn
Đồng, câu 3 nêu tình cảm gắn bó giữa Bác Phạm văn Đồng và Chủ tịch Hồ Chí Minh
2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh
a Thuyết minh cấu tạo của chiếc bút
bi
- Có thể giới thiệu: Ruột bút, vỏ bút, các loại bút bi, phần ruột bút gồm đầu bi
Trang 7- Hs trả lời và đọc phần ghi nhớ.
Hoạt động 3:
và kết bài cho chủ đề nêu trên
và ống mực, phần vỏ gồm ống nhựa hoặc sắt để bọc ruột bút bi và làm cán viết, phần này gồm có ống, nắp bút, lò
xo…
b Bố cục hợp lý:
- Nên giới thiệu chiếc đèn bàn theo thứ
tự từ đế đèn, thân đèn, bóng đèn đui đèn, dây điện, công tắc
- Ghi nhớ : (SGK)
II Luyện tập:
Bài tập 1
…
Bài tập 2:
*Gợi ý:
- Giới thiệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác
- Tình cảm của Bác dành cho nhân dân, cho tổ quốc
- Tình cảm của nhân dân đối với Bác
+ Dựa vào các ý trên, Hs làm theo tổ
+ Đại diện nhóm, tổ trình bày, Nhóm khác nhận xét
+ Gv nhận xét , bổ sung
IV Dặn dò:
- Làm bài tập 3 ở nhà
- Xem lại bài học, học thuộc phần ghi nhớ, làm các bài tập hoàn chỉnh vào vở bài tập
Ngày soạn:19/01/2008
Ngày dạy: 21/01/2008
(Tế Hanh)
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Cảm nhận vẻ đẹp #B sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển miêu
- Thấy những nét nghệ thuật đặc sắc của bài thơ
II Phương tiện dạy học:
- Giáo án, SGK tài liệu tham khảo
Trang 8III các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp:
2 Bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ “Nhớ rừng” của Thế Lữ, phân tích tình cảnh con Hổ trong 0/ Bách thú và cảnh con Hổ trong chốn giang sơn
3 Gv giới thiệu bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1:
-
nhàng, trong trẻo, nhịp phổ biến trong bài là
2-2-3 hoặc 3-5.
- Gv gọi 2 Hs đọc bài
- Hs tìm hiểu chú thích
- Gv giới thiệu về tác giả và tác phẩm
- Hs giải thích một số từ khó.
Hoạt động 2: Hs tìm hiểu nội dung bài thơ:
- Thể thơ, nhịp, vần ở bài thơ này thể hiện
thế nào?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
- Bố cục của văn bản có thể chia làm mấy
phần? Nêu nội dung chính của từng phần?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
Hoạt động 3: Hs tìm hiểu chi tiết bài thơ
- Hai câu thơ đầu có nội dung gì?
- Sáu câu thơ tiếp miêu tả cảnh gì? Cảnh
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
I Đọc,hiểu, chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
a Tác giả: Tế Hanh sinh năm 1951, ở
b Tác phẩm: Rút trong tập “Nghẹn
ngào” (1939), sau in lại trong tập
“Hoa Niên” xuất bản năm 1945
c Từ khó
II Tìm hiểu nội dung bài thơ
1 Thể thơ: 8 tiếng
- Nhịp: 2-2-3 hoặc 3-5
- Vần chân, liền (Bằng , trắc tiếp nói từng cặp 1)
2 Bố cục: 4 phần
- Hai câu thơ đầu: Giới thiệu chung về làng quê
- Sáu câu tiếp: Cảnh thuyền ra khơi đánh cá trong buổi sớm mai hồng
- Tám câu tiếp: Thuyền cá trở về bến
- Bốn câu cuối: Nôn nao nỗi nhớ làng,
3 Hiểu chi tiết:
a Giới thiệu chung về làng quê
b Cảnh dân chài ra khơi đánh cá
- Hai câu thơ đầu giới thiệu chung về làng quê của mình bằng lời thơ bình dị,
tự nhiên
- Cảnh “trai tráng chèo thuyền đi đánh cá” trong một buổi sớm “mai hồng”
Trang 9- Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả
con thuyền?
- Hình ảnh cánh Buồm miêu tả
thế nào?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
- Cảnh dân làng đón thuyền cá trở về
tác giả miêu tả thế nào?
nằm nghỉ tác giả thể hiện ra sao?
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật nhân hoá
ở trong mấy câu thơ trên?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
- Khổ thơ kết thể hiện điều gì?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
- Nêu nét nghệ thuật đặc sắc trong bài thơ
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
Hs đọc phần ghi nhớ (SGK)
Gv
- Bầu trời cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng hồng bình minh, đoàn thuyền
“băng” mình ra khơi
- Tác giả sử dụng hình ảnh so sánh: Chiếc thuyền '6# sóng con “ tuấn
“hăng”, “phăng”, `0#a) `D6a
=> một vẻ đẹp hùng tráng, bất ngờ
- “Cánh buồm” so sánh “mảng hồn làng” – một hình ảnh so sánh độc đáo,
làng chài => trở nên lớn lao, thiêng liêng
c Cảnh thuyền cá về bến:
- Cảnh ồn ào, tấp nập
- Những con cá #B ngon
- Lời cảm tạ chân thành
=> Bức tranh lao động náo nhiệt, những đứa con của biển khơi, vừa tả thực, vừa lãng mạn, có tầm vóc
- Con thuyền nhân hoá, nằm im lắng nghe “Muối thấm dần trong thớ vỏ”, con thuyền vô # bỗng trở nên có hồn, tinh tế => thể hiện sự gắn bó sâu nặng của tác giả với làng quê
d Nôn nao nỗi nhớ làng, nhớ quê G&
- Nỗi nhớ làng quê khôn nguôi của tác giả bộc lộ trực tiếp, lời thơ thốt
ra từ trái tim
4 Nghệ thuật:
cảm, yếu tố miêu tả sử dụng nhiều
- Sử dụng nghệ thuật so sánh, nhân hóa,
độc đáo
- Hình ảnh thơ lãng mạn, ngôn ngữ bình
dị, độc đáo
* Ghi nhớ (SGK)
III Luyện tập
IV Cũng cố:
Trang 10- Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá tác giả miêu tả thế nào?
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật bài thơ?
V Dặn dò:
- Xem lại bài học, học thuộc phần ghi nhớ, làm các bài tập hoàn chỉnh vào vở bài tập
- Xem bài mới, soạn bài “Khi con tu hú”
……….
Ngày soạn: 20/01/2008
Ngày dạy: 22/01/2008
Tiết 78 khi con tu hú
(Tố Hữu)
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
cách mạng trẻ tuổi đang bi dam cầm trong tù ngục thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm bằng thể thơ lục bát giản dị và tha thiết
II Phương tiện dạy học:
- Giáo án, SGK tài liệu tham khảo
III các hoạt động dạy học
1 ổn định lớp:
2 Bài cũ:
thơ là gì?
3 Gv giới thiệu bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động 1:
-
giọng vui náo nức, phấn chấn; Bốn câu sau
giọng bực bội nhấn mạnh
- Hai học sinh đọc bài
- Học sinh đọc chú thích và tìm hiểu tác giả
và tác phẩm
I Đọc,hiểu, chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
a Tác giả: Tố Hữu ( 1920 – 2002 ) là
nhà thơ lớn, tiêu biểu cho nền cách
- Tháng 4 năm 1939 Tố Hữu bị bắt giam, ở nhà tù ông trở thành một chiến
sĩ dày dan kinh nghiệm, trung kiên
b Tác phẩm: sáng tác vào tháng 7 - 1939
Trang 11- Hs giải thích từ khó
- Hs nhận xét, Gv bổ sung
Hoạt động 2: Hs tìm hiểu nội dung bài thơ:
- Theo em bài thơ này có thể chia làm mấy
phần và nêu nội dung chính của từng phần?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
Hoạt động 3: Hs tìm hiểu chi tiết bài thơ
-
- Vì sao tiếng chim tu hú kêu lại có tác
- Em có nhận xét gì về thể thơ lục bát?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
Hoạt động 4: Hs đọc 6 câu thơ đầu, trả lời
câu hỏi:
- Vì sao tiếng chim tu hú kêu đã thức gợi
mùa hè thế nào?
- Khung cảnh mùa hè có phải tác giả
miêu tả trực tiếp hay không? Vì sao?
HS trả lời, nhận xét, Gv bổ sung
- Hoạt động 5: Hs đọc bốn câu thơ cuối, trả
lời câu hỏi:
hiện thế nào?
c Từ khó
II Tìm hiểu nội dung bài thơ
1 Bố cục: Hai phần:
- Sáu câu đầu: Tiếng chim “Tu hú” thức dậy mùa hè rực rỡ trong lòng nhà thơ
- Bốn câu cuối: Tiếng chim Tu hú bừng thức khát vọng tự do cháy bỏng trong
2 Hiểu chi tiết:
- Tên bài thơ là một vế phụ của một câu trọn ý, chim Tu hú gọi bầy là khi mùa
ngột ngạt trong phòng giam chật chội, càng thêm khát vọng cháy bỏng cuộc
- Tiếng chim tu hú báo mùa hè, đồng thời có tác động mạnh mẽ đến tâm hồn
- Có giá trị biểu đạt cao, có khả năng chuyển tải chất trữ tình của tâm hồn Vì
nó nhịp nhàng, uyển chuyển, giàu âm
a Bức tranh mùa hè
- Khung cảnh mùa hè:
+ Tiếng ve ran + Lúa chiêm chín vàng + Bầu trời cao rộng, cánh diều
+ Trái cây ngọt
=> Mùa hè rộn rã, âm thanh rực rỡ màu
đạt, tự do
- Khung cảnh mùa hè ở đây miêu tả dán tiếp vì miêu tả trong cảm hình dung ra khung cảnh mùa hè rực trỡ,
ngoài tự do
b Tâm trạng G tù:
- Ngột ngạt, đau khổ, uất ức
- Dùng những từ ngữ mạnh: “đập tan phòng”; “chết uất”, “ Ngột làm sao”