Giáo án bộ môn Ngữ văn 8 - Tuần 29

- Nắm được nhữgn yêu cầu cần thiết của việc đưa yếu tố tự sự, miêu tả vào bài văn nghị luận làm văn nghị luận đạt hiệu quả thuyết phục cao.. Kó naêng : - Rèn kĩ năng đưa yếu tố tự sự, mi[r]

Tuần :29

Tiết :113 ND:31/03/2009

KIỂM TRA VĂN

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Kiểm tra kiến thức văn học của học sinh từ đầu học kì II đến nay

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng nhận biết, diễn đạt và cảm thụ văn học

3 Thái độ

- Giáo dục học sinh tính độc lập, sáng tạo khi làm bài

II CHUẨN BỊ

Gv: đề bài, đáp án

Hs : xem lại kiến thức đã học

III PHƯƠNG PHÁP

Gợi mở, lựa chọn, tổng hợp

IV TIẾN TRÌNH

1 Ổn định lớp

2 KTBC (thông qua)

3 Bài mới

Hđộng 1 : Gv ghi đề :

- Gv đưa ra đáp án

* Đáp án

Đề1 :

1/ Đoạn thơ :

Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đang chín ,trái cây ngọt dần

Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao

Đôi con diều sáo lộn nhào từng không …(2đ)

2 / Hịch : Văn nghị luận cổ ,thường được vua chúa,tướng lĩnh

hoặc thủ lĩnh một phong trào dùng để cổ động,thuyết phục

hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong giặc ngoài (1 đ)

3 / Trong bài Sông núi nước Nam ,tác giả đã thể hiện ý thức

dân tộc ,niềm tự hào dân tộc sâu sắc qua từ “đế”.Ở Nước Đại

Việt ta tiếp tục phát huy niềm tự hào mạnh mẽ đó : “…xưng đế

…” và bổ sung thêm 3 yếu tố :văn hiến ,phong tục tập

quán,lịch sửKhẳ định chủ quyền độc lập dân tộc (2 đ)

4 / Chiếu dời đô(Chiếu),Hịch tướng sĩ(Hịch), Nước Đại Việt

ta(Cáo),Bàn luận về phép học(Tấu) (1 đ)

5/- Số phận cay đắng, chua xót của người lính thuộc địa (1đ)

-Đồng thời còn thấy được màu sắc châm biếm, mỉa mai của

tác giả (1đ)

* Đề bài 1 :

1 / Hãy viết lại đoạn thơ miêu tả khung cảnh mùa hè trong văn bản

khi con tu hú (Tố Hữu)(2 đ)

2 / Nêu chức năng của thể Hịch (1

đ)

3 / Nhiều ý kiến cho rằng ý thức

dân tộc ở Nước Đại Việt ta là sự

tiếp nối và phát triển ý thức dân

tộc ở bài thơ Sông núi nước Nam,vì

sao ?(2đ)

4 / Nêu thể loại của các văn bản sau :Chiếu dời đô,Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta,Bàn luận về phép học (1 đ)

5 / Hình ảnh “lấy máu mình tưới những vòng nguyệt quế” , “lấy xương mình chạm nên những chiếc gậy của các ngài thống chế” gợi cho em suy nghĩ

gì ? (2đ)

6 / Qua bài thơ “Ngắm trăng”, em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện

6 Qua bài thơ “Ngắm trăng” hình ảnh Bác Hồ hiện lên :

Vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt, cho thấy được tinh thần

lạc quan của Bác (1đ)

Trong cảnh tù đày vẫn ngắm trăng : yêu thiên nhiên (1đ)

Đề 2 :

1 / Văn bản :

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,

Nguyệt tòng song khích khán thi gia (2 đ)

2 / Cáo :Thể văn nghị luận cổ,thường được vua chúa hoặc thủ

lĩnh dùng để trình bày một chủ trương hay công bố kết quả

một sự nghiệp để mọi người cùng biết (1 đ)

3 / Sơ đồ : (2 đ)

T

Trừ bạo Giặc Minh xâm lược

NGUYÊN LÝ NHÂN

NGHĨA

DdddCHÂ CHÂN LÝ VỀ SỰ TỒN TẠI ĐỘC

LẬPLALẬP CÓ CHỦ QUYỀN CỦA DÂN

TỘC ĐẠI VIỆT

Phong tục

Lịch sử riêng Chủ quyề

ra như thế nào ? (2đ)

* Đề bài 2:

1 / Hãy viết bài thơ Ngắm

trăng(phiên âm) – Hồ Chí Minh (2đ)

2 / Nêu chức năng của thể Cáo (1

đ)

3 / Vẽ sơ đồ lập luận văn bản Nước

Đại Việt ta (2đ)

4 / Nêu tên tác giả của các văn bản sau : Chiếu dời đô,Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta,Bàn luận về phép học (1 đ)

5 / Chính quyền thực dân tuyên bố

“các bạn đã tấp nập đầu quân,các bạn không ngần ngại rời bỏ quê hương xiết bao trìu mến để người thì hiến xương máu của mình như lính khố đỏ ,kẻ thì hiến dâng cánh tay lao động của mình như lính thợ”.Nêu suy nghĩ của em về lời tuyên bố đó? (2 đ)

6 / Qua bài thơ “Ngắm trăng”, em thấy hình ảnh Bác Hồ hiện

ra như thế nào ? (2đ)

Yên dân

Bảo vệ đất

nước

Văn

hiến

Lãnh

thổ

SỨC MẠNH CỦA NHÂN NGHĨA ,SỨC MẠNH CỦA ĐỘC

LẬP DÂN TỘC

4 / Chiếu dời đô(Lý Công Uẩn),Hịch tướng sĩ(Trần Quốc

Tuấn), Nước Đại Việt ta(Nguyễn Trãi),Bàn luận về phép

học(Nguyễn Thiếp) (1 đ)

5/ Lời tuyên bố trịnh trọng nhưng lại rất trơ trẽn,,lừa bịp,giọng

điệu giễu cợt của bọn chúng.Nhưng thực chất không có sự tình

nguyện đầu quân của người dân thuộc địa.Bọn chúng đã dùng

mọi thủ đoạn mánh khoé để bắt lính (2 đ)

6 / Qua bài thơ “Ngắm trăng” hình ảnh Bác Hồ hiện lên :

Vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt, cho thấy được tinh thần

lạc quan của Bác (1đ)

Trong cảnh tù đày vẫn ngắm trăng : yêu thiên nhiên (1 đ)

MA TRẬN HAI CHIỀU

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng cấp thấp Vận dụng cấp cao

Chủ đề

Câu hỏi Điểm Câu hỏi Điểm Câu hỏi Điểm Câu hỏi Điểm Viết bài

thơ,đoạn

thơ,tác giả

1

Thể loại văn

Nghị luận cổ

Nhận xét ,suy

Suy nghĩ về

câu nói,hình

ảnh

Tổng số câu

hỏi-điểm

Tỉ lệ phần trăm

4 Củng cố & luyện tập :

Yêu cầu học sinh xem lại bài trước khi nộp

5 Hướng dẫn hs tự học ở nhà :

- Xem trước bài

- Chuẩn bị “Lựa chọn trật tự từ trong câu”

Đọc VD SGK sắp xếp các từ trong câu theo những trật tự khác nhau(Gợi ý có

6 cách) Tác dụng của cách sắp xếp

V RÚT KINH NGHIỆM :

Nội dung :

Phương pháp:

Tổ Chức :

Tuần :29

Tiết : 114 ND: 31/03/2009 Tiếng việt : LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU I MỤC TIÊU 1 Kiến thức -Trang bị cho học sinh một số hiểu biết sơ giản về trật tự từ trong câu, cụ thể là : Khả năng thay đổi trật tự từ ; Hiệu quả diễn đạt của những trật tự từ khác nhau 2 Kĩ năng - Rèn kĩ năng vận dụng lí thuyết vào thực hành 3 Thái độ - Giáo dục học sinh ý thức lựa chọn trật tự từ trong nói, viết cho phù hợp với yêu cầu phản ánh thực tế và diễn tả tư tưởng, tình cảm của bản thân II CHUẨN BỊ Gv: sgk, giáo án, tài liệu tham khảo, bảng phụ Hs : sgk, xem trước bài III PHƯƠNG PHÁP Gợi mở, vấn đáp, thảo luận, lựa chọn IV TIẾN TRÌNH 1 Ổn định lớp 2 KTBC - Thế nào là lượt lời ? Cho ví dụ (10đ) -Để giữ lịch sự trong giao tiếp cần chú ý điều gì ? Cho ví dụ làm rõ ? (10đ)

- Trong hội thoại ai cũng được nói Mỗi lần có người tham gia hội thoaị nói được gọi là một lượt lời (5đ)

- Ví dụ (5đ) + Cần tôn trọng lượt lời của người khác , tránh nói tranh, cắt lời, chêm vào lời người khác (3đ) + Im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ (3đ) + Ví dụ (4đ)

3 Bài mới

- Gọi học sinh đọc đoạn trích (Giáo viên treo bảng

phụ)

- Cho học sinh thảo luận (3) :

? Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những

cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu ?

1 Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn

1 2 3 4

khàn của người hút nhiều xái cũ

0 Thay đổi : 2134 3421 4123 2341

4213 1423

? Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích ?

0 Mở đầu bằng cụm từ “gõ đầu roi xuống đất” có tác

dụng nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ

Giáo viên giảng :

- Đặt từ “thét” ở cuối câu có tác dụng liên kết chặt câu

ấy với câu sau

- Lặp từ “roi” ở đầu câu có tác dụng liên kết chặt câu

ấy với câu trước

? Nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy ?

0 (2134) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất thét bằng giọng

khàn khàn của người hút nhiều xái cũ (liên kết chặt với

câu trước )

Câu Nhấn mạnh sự

hung hãn

L.kết chặt với câu trước

L.kết chặt với câu sau

2 2134

3 3421

4 4123

5 2341

6 4213

7 1423 + gõ đầu roi

+ (cai lệ) + (cai lệ)

+ thét :thằng

+ thét + thét Bài tập nhanh :

Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông chợ mấy nhà

- Hãy thay đổi trật tự từ ?

- Tại sao tác giả lại chọn trật tự từ như trên ?

(Muốn nhấn mạnh : sự thưa thớt, vắng vẻ )

? Một câu văn bao giờ cũng chỉ có duy nhất một cách

sắp xếp trật tự từ hay không ?

Hoạt động 2 : Một số tác dụng của sự sắp xếp trật

tự từ

? Trật tự từ trong những bộ phận in đậm dưới đây thể

hiện điều gì ?

a/ … giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm

* Ví dụ :

1 - Thay đổi trật tự từ : có nhiều cách

2 Nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ

* Ghi nhớ (sgk-111)

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ :

sập đến chỗ anh Dậu

 Thể hiện thứ tự trước -sau của hành động

… xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ

tay hắn

 Liệt kê các hoạt động, trạng thái theo thứ tự trước -

sau (việc gì diễn ra trước kể trước, việc diễn ra sau

kể sau)

b/ … Cai lệ và người nhà lí trưởng …

 Theo thứ bậc cao - thấp của nhân vật (cai lệ địa vị

cao hơn người nhà lí trưởng nên được kể trước)

Theo thứ tự xuất hiện (cai lệ đi vào trước) ,

Theo trình tự quan sát của vợ chồng anh Dậu

… roi song, tay thước, dây thừng

(tương ứng với trật tự của cụm từ đứng trước) : theo

thứ tự xuất hiện , theo trình tự quan sát của anh chị Dậu

Cai lệ cầm roi song, người nhàlí trưởng cầm tay thước

và dây thừng

- Học sinh quan sát phần II 2

? So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ

trong phần in đậm của câu a , b , c ?

-Trong cụm từ in đậm, người viết thay đổi trật tự từ

(3 cách)

? Ba cách này cách nào hay hơn , vì sao ?

0 Cách (a) :

- Thể hiện chủ ý của tác giả đặt sóng đôi từng cặp

riêng - chung : làng với nước , mái nhà tranh - đồng lúa

chín

- Tạo nhịp cân đối : nhịp 2/2 , 4/4

Ví dụ :

1/ Cùng lắm, nó có giở quẻ, hắn cũng chỉ đến đi ở tù

Ở tù hắn coi là thường (Hắn coi ở tù là thường)

 Liên kết với câu khác (trước) trong văn bản

2/ Lom khom dưới núi …

Lác đác bên sông …

? Vậy người ta sắp xếp trật tự từ trong câu để làm gì ?

1 a/ Thứ tự trước -sau của các hoạt động

b/ Theo thứ tự xuất hiện , địa vị, theo trình tự quan sát của vợ chồng anh Dậu

2 a/ Trật tự từ đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói

- Liên kết với câu khác trong văn bản

- Nhấn mạnh hình ảnh của sự vật

* Ghi nhớ (sgk-112)

4 Củng cố và luyện tập :

Hoạt động 3 : Củng cố và luyện tập

Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập và củng

cố kiến thức

- Có nhiều cách lựa chọn trật tự từ, hiệu quả mỗi

cách như thế nào ?

(Mỗi cách đemlại hiệu quả riêng)

- Người viết (nói) phải làm gì khi giao tiếp ?

III Luyện tập :

(Cần biết lựa chọn trật tự từ thích hợp với yêu cầu

giao tiếp )

? Lí do chọn cách sắp xết trật tự từ trong sau đây ?

1

a/ Theo thứ tự trước-sau của nhân vật (kể tên các vị anh hùng theo sự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử )

b/ - Nhấn mạnh cái đẹp của non sông mới được giải phóng

- Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm cho lời thơ c/ Liên kết chặt chẽ với câu đứng trước

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :

- Học bài , làm bài tập

- Chuẩn bị bài : “Trả bài viết Tập làm văn số 6”

V RÚT KINH NGHIỆM :

Nội dung :

Phương pháp:

Tổ Chức :

Tuần :29 Tiết :115 ND:01/04/2009 TLV : TRẢ BÀI VIẾT - SỐ 6

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Củng cố lại những kiến thức và kĩ năng đãhọc về lập luận chứng minh, giải thích ; về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu , … đặc biệt là về luận điểm và cách trình bày luận điểm ; những ưu -khuyết điểm của bài làm

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng học sinh tự đánh giá được chất lượng bài làm của mình, trình độ làm tập làm văn của mình so với yêu cầu của đề

3 Thái độ :

- Giáo dục học sinh thấy được tầm quan trọng của tiết sửa bài

II CHUẨN BỊ : Gv: đề bài, đáp án, chấm bài

Hs : sgk, tập ghi III PHƯƠNG PHÁP : Gợi mở, vấn đáp, thảo luận, đọc diễn cảm

IV TIẾN TRÌNH :

1 Ổn định lớp :

2 KTBC : (thông qua)

3 Bài mới : Hđộng 1 : Gv ghi đề , phân tích đề , lập dàn ý

B1: Gv ghi đề

B2 : Phân tích đề

* Đề bài : Hiện nay,một số bạn trong lớp còn lơ là

* Nội dung :

- Phải có luận điểm phù hợp

- Biết sử dụng lí lẽ, dẫn chứng xác thực, lập luận

chặt chẽ

- Vận dụng phương pháp hợp lí, kết hợp với yếu

biểu cảm , tự sự hoặc kể

* Hình thức :

- Dàn bài cân đối, mạch lạc

- Văn phong phù hợp, không mắc lỗi diễn đạt

Hđộng 2 : Lập dàn ý

B3 : Lập dàn ý

? Phần mở bài sẽ như thế nào ?

(Học sinh thảo luận để lập dàn ý)

? Thân bài trình bày ra sao ?

-Xây dựng hệ thống luận điểm

-Chọn luận điểm phù hợp (loại bỏ những luận

điểm không phù hợp)

-Bổ sung luận điểm

-Sắp xếp luận điểm theo trình tự hợp lí

HS tự làm

? Kết bài tổng kết vấn đề như thế nào ?

B4 : Nhận xét bài làm của học sinh

GV nhận xét các lỗi HS mắc phải bằng các ví dụ

trong học tập.hãy nêu những suy nghĩ của em để khuyên một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn

* Dàn ý :

a Mở bài : Trong cuộc sống ,việc học tập đòi hỏi phải học suốt đời …

b Thân bài :

- Đất nước đang rất cần những người tài giỏi để đưa Tổ quốc tiến lên “đài vinh quang”,sánh kịp với bè bạn năm châu

-Quanh ta đang có nhiều tấm gương của các bạn học sinh phấn đấu học giỏi ,để đáp ứng được yêu cầu của đất nước

-Muốn học giỏi,muốn thành tài thì trước hết phải học chăm

-Một số bạn ở lớp ta còn ham chơi,chưa chăm học,làm cho thầy ,cô giáo và các bậc cha mẹ rất lo buồn

-Nếu bây giờ càng chơi bời,không chịu học thì sau này càng khó gặp niềm vui trong cuộc sống -Vậy các bạn nên bớt vui choi,chịu khó học hành chăm chỉ,để trở nên người có ích cho cuộc sống,và nhờ đó,tìm được niềm vui chân

chính,lâu bền

c Kết bài : -Tóm lại,khi chúng ta còn ngồi trên ghế nhà trường thì càng phải ra sức học tập …

-Liên hệ bản thân suy nghĩ của em trước vấn đề này

* Nhận xét :

Ưu điểm :

- Phần đông các em nắm được cách làm thể loại văn nghị luận

cụ thể :

-Ưu điểm

- Khuyết điểm

HS tham khảo và sửa chữa rút kinh nghiệm cho

những bài viết sau tránh mắc phải

B5 : Chữa lỗi trong bài

Lỗi chính tả :

Tổ quất,vinh quan,ghương,sinh nhên,nài

,chăn,chiệu,sấu,niếu,ba6i,các bại,gắng chặt…

Lỗi diễn đạt :

Các bạn hãy cùng nhau làm cho đất nước ngày

càng tươi sáng hơn và người xưa có câu tục ngữ

là học đi đôi với hành

Hiện nay lớp ta đang có nhiều bạn học giỏi lao

động tốt làm vui lòng thầy cô ,cha mẹ …

B6 : Thống kê điểm 8 1 8 2

- Điểm 9 : 1

7,8 : 3 3

5, 6 : 31 30

3,4 : 5 4

B7 : Đọc bài văn hay B8 : Phát bài

* Giáo viên giải đáp thắc mắc (nếu có) - Bố cục rõ ràng, mạch lạc - Nhiều bài lí lẽ sắc bén, dẫn chứng phù hợp, lập luận chặt chẽ - Kết hợp được yếu tố tự sự, biểu cảm vào bài viết -Sử dụng từ ngữ có chọn lọc Khuyết điểm : - Một số bài viết rất sơ sài (thân bài) - Lí lẽ chưa thuyết phục, còn đơn giản chung chung Dẫn chứng ít, có bài không đưa ra dẫn chứng - Một vài bài bố cục rời rạc, không mạch lạc, lập luận không có hệ thống - Còn viết câu sai ngữ pháp, sai chính tả, dùng từ sai 4 Củng cố và luyện tập : Giáo viên có thể yêu cầu hs trao đổi bài cho nhau để tìm ra lỗi sai để sửa 5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : - Chuẩn bị bài : “Tìm hiểu các yếu tố miêu tả và tự sự trong văn nghị luận” + Đọc trước các ví dụ trong sgk + Vai trò của yếu tố miêu tả và tự sự trong văn nghị luận có tác dụng gì ? + Khi đưa yếu tố miêu tả và tự sự vào bài văn nghị luận cần lưu ý điều gì ? V RÚT KINH NGHIỆM : Nội dung :

Phương pháp:

Tổ Chức :

Tuần :29 Tiết : 116 ND: 03/04/2009 TLV : TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ & MIÊU TẢ TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Thấy được tự sự và miêu tả thường là những yếu tố cần thiết cho bài văn nghị luận

Vì chúng có khả năng giúp người nghe (đọc) nhận thức được nội dung nghị luận một cách dễ dàng , sáng tỏ hơn

- Nắm được nhữgn yêu cầu cần thiết của việc đưa yếu tố tự sự, miêu tả vào bài văn nghị luận làm văn nghị luận đạt hiệu quả thuyết phục cao

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng đưa yếu tố tự sự, miêu tả vào đoạn văn, bài văn nghị luận

3 Thái độ :

- Giáo dục học sinh tính độc lập, sáng tạo khi làm bài

II CHUẨN BỊ :

Gv : sgk, giáo án, tài liệu tham khảo, bảng phụ

Hs : sgk, xem trước bài III PHƯƠNG PHÁP :

Gợi mở, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận

IV TIẾN TRÌNH :

1 Ổn định lớp :

2 KTBC : (thông qua)

3 Bài mới : Hoạt động 1 : Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn

nghị luận

- Đọc hs đọc đoạn trích (a , b)

? Vì sao đoạn trích (a) có yếu tố tự sự nhưng không phải là

văn bản tự sự , còn đoạn trích (b) có yếu tố miêu tả nhưng

không phải là văn bản miêu tả ? (Hai đoạn trích này viết

nhằm mục đích nào là chủ yếu )

0 Nghị luận

- Đoạn trích (a) có kể một thủ đoạn bắt lính , đoạn trích (b)

tả cảnh khổ sở của người bị bắt lính Nhưng hai đoạn này

I Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận :