Bài 5. Lời văn, đoạn văn tự sự

- Động não, suy nghĩ về việc sử dụng lời văn, đoạn văn tự sự trong khi tạo lập văn bản.. Phát triên năng lực:.[r]

Ngày soạn: 27/10/2018

Ngày giảng:

Tập làm văn: Tiết 20: Lời văn, đoạn văn tự sự

I Mức độ cần đạt:

- Hiểu thế nào là lời văn, đoạn văn tự sự

- Biết cách phân tích, sử dụng lời văn, đoạn văn để đọc- hiểu văn bản và tạo lập văn bản

II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức:

- Lời văn tự sự dùng để kể người và kể việc

- Đoạn văn tự sự: gồm một số câu, được xác định giữa hai dấu chấm xuống dòng

2 Kĩ năng:

- Bước đầu biết cách dùng lời văn, triển khai ý, vận dụng vào đọc- hiểu văn bản tự sự

- Biết viết đoạn văn, bài văn tự sự

3 Thái độ:

- HS có ý thức vận dụng sáng tạo để viết câu văn, đoạn văn phù hợp

III Phương pháp, phương tiện, kĩ thuật dạy học phát triển năng lực:

1 Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực:

- Trao đổi thảo luận nhóm, trình bày 1 phút về lời văn, đoạn văn tự sự

- Động não, suy nghĩ về việc sử dụng lời văn, đoạn văn tự sự trong khi tạo lập văn bản

2 Phương tiện:

- Sgk, giáo án, bảng phụ

3 Phát triên năng lực:

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực tự quản bản thân

- Năng lực giải quyết vấn đề

IV Tiến trình dạy học:

1 Ổn định tổ chức: 1’

- Lớp 6A2:

2 Kiểm tra bài cũ: 4’

H: Khi tìm hiểu đề văn tự sự, em cần lưu ý điều gì?

3 Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài mới: (1’)

Để hiểu được thế nào là văn tự sự, mỗi đoạn văn thường được diễn đạt như thế nào, cô cùng các em tìm hiểu

HĐ 2 (20p): Tìm hiểu lời văn, đoạn

văn tự sự

Gọi HS đọc ví dụ

I Lời văn, đoạn văn tự sự:

1 Lời văn giới thiệu nhân vật:

a Ví dụ: ( Sgk - T 58 )

H: Đoạn văn vừa đọc gồm mấy

câu? Các câu giới thiệu nhân vật

ntn?

- Đoạn 1: gồm 2 câu văn:

+ Câu 1: giới thiệu NV Hùng

Vương và Mị Nương

+ Câu 2: giới thiệu tình cảm và ý

nguyện

H: Đoạn 2 gồm mấy câu? Từng

câu giới thiệu nhân vật ra sao?

- Đoạn 2 gồm 6 câu: Giới thiệu ST

và TT

+ Câu 1: Giới thiệu chung hai chàng

đến cầu hôn

+ Câu 2, 3: Giới thiệu Sơn Tinh

( lai lịch, tài năng, tên.)

+ Câu 4, 5: Giới thiệu TT ( lai lịch,

tài năng, tên)

+ Câu 6: kết lại: tài 2 người ngang

nhau

H: Trong 2 đoạn văn trên các câu

văn được kể ntn?

HS: Kể theo thứ tự, không thể đảo

lộn

H: Vậy theo em thế nào là lời văn

giới thiệu nhân vật?

H: Lời văn giới thiệu nhân vật

thường có từ, cụm từ gì?

HS: Có, người ta gọi là

HS chú ý vào VD 3 trong Sgk

H: Đoạn văn em vừa đọc kể về sự

việc gì?

H: Đoạn văn kể về hành động nào

của NV? Gạch dưới những từ chỉ

hành động đó?

HS: + Đến sau không lấy được Mị

Nương, đùng đùng nổi giận

+ Đem quân đuổi theo

+ Hô mưa, gọi gió,làm thành dông

bão

+ Dâng nước sông lên cuồn cuộn

H: Các hành động trên được kể

b Nhận xét:

- Lời văn giới thiệu nhân vật là lời giới thiệu tên, họ, lai lịch, quan hệ, tính tình, tài năng, ý nghĩa… của nhân vật

2 Lời văn kể sự việc:

a Ví dụ: ( Sgk – T 59 )

b Nhận xét:

- Sự việc: TT dâng nước đánh ST

theo thứ tự nào?

HS: Trước - sau, nguyên nhân - kết

quả

H: Các hành động ấy đem lại kết

quả gì?

- Kết quả: lụt lớn: thành Phong

Châu nổi lềnh bềnh trên một biển

nước

H: Những lời kể trùng điệp: “

nước ngập” …” nước dâng”…

gây cho em ấn tượng gì?

HS: Liên tiếp của hành động, sự dữ

dội của Thủy Tinh

H: Vậy theo em, lời văn kể sự việc

có đặc điểm gì?

Gọi HS đọc lại các đoạn văn:

HS thảo luận theo tổ

Nhóm 1: Mỗi đoạn văn trên đây

biểu đạt ý chính nào?

Nhóm 2: Tại sao những ý chính

biểu đạt như vậy lại được gọi là câu

chủ đề?

HS: Vì chúng nêu lên ý chính, chủ

đề của đoạn văn

Nhóm 3: Các câu còn lại quan hệ

với câu chủ đề như thế nào?

HS: Diễn đạt những ý phụ của ý

chính, giải thích cho ý chính

H: Vậy em hiểu gì về đoạn văn

trong bài văn tự sự?

- Là lời văn kể các hành động của nhân vật + Các hành động được sắp xếp theo thứ tự trước – sau, nguyên nhân – kết quả

+ Lời kể phải toát lên được tính chất của sự việc

3 Đoạn văn:

- Đoạn 1: Vua Hùng muốn kén rể

- Đoạn 2: Hai thần đến cầu hôn, tài ngang nhau, đều xứng đáng làm rể

- Đoạn 3: TT nổi giận dâng nước đánh ST

- Các ý phụ:

Đoạn 1: Kể theo thứ tự: trước sau, ý phụ trình bày trước dãn đến ý chính

- Đ 2: Ý phụ giải thích cho ý chính

- Đ 3: ý phụ giải thích cho ý chính

=> Đoạn văn tự sự có từ hai câu trở lên, nhưng chỉ diễn đạt một ý chính Đoạn văn

tự sự được đánh dấu bằng chữ cái mở đầu viết hoa lùi đầu dòng và hết đoạn có dấu chấm xuống dòng

- Ý chính thường nằm ngay trong câu chủ đề

- Các câu khác nêu ý phụ hoặc giải thích câu chủ đề

* Ghi nhớ: ( Sgk - T 59 )

II Luyện tập:

Gọi HS khái quát nội dung ghi nhớ.

HĐ 3 (15p): Luyện tập.

HS đọc các đoạn văn:

H: Mỗi đoạn văn trên kể về việc

gì? Hãy gạch dưới câu chủ đề có ý

quan trọng nhất của mỗi đoạn

văn?

H: Các câu triển khai chủ đề ấy

theo trình tự nào?

H: Cho biết câu nào đúng, câu

nào sai? vì sao?

H: Em hãy viết câu giới thiệu các

nhân vật: Thánh Gióng, Lạc Long

Quân, Âu Cơ, Tuệ Tĩnh

1 Bài 1:

a, Câu chủ đề: cậu chăn bò rất giỏi

- Trình tự triển khai: ý giỏi được triển khai qua nhiều ý phụ:

+ Chăn suốt ngày, từ sáng đến tối

+ Dù nắng, dù mưa như thế nào, bò đều được no căng bụng

b, Câu chủ đề: hai cô chị ác, hay hắt hủi Sọ Dừa, cô Út hiền lành, đối xử với Sọ Dừa tử tế

- Trình tự triển khai: câu 1: dẫn dắt, giải thích

c, Câu chủ đề: Tính cô còn trẻ con lắm

- Trình tự triển khai: Các câu sau nói rõ tính còn trẻ con ấy biểu hiện như thế nào

2 Bài 2:

a Sai: Vì lộn xộn

b Đúng: Vì kể theo thứ tự lô gic

3 Bài 3:

- Thánh Gióng là vị anh hùng đánh giặc Ân

- Ở miền đất Lạc Việc, có một vị thần thuộc nòi rồng, tên là Lạc Long Quân

- Ở miền núi cao phương Bắc, có nàng Âu

Cơ thuộc dòng họ Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần

- Tuệ Tĩnh là danh y lỗi lạc đời Trần

4 Củng cố bài giảng: 3’

H: Khi viết lời văn kể người, kể việc cần lưu ý điều gì?

H: Viết đoạn văn cần chú ý điều gì?

5 Dặn dò: 1’

- Về nhà các em học thuộc ghi nhớ trong Sgk

- Soạn bài: “ Luyện nói kể chuyện”

Rút kinh nghiệm: