Hoạt động 1: Xác định vấn đề a Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức b, Nội dung: Giáo viên hướn
Trang 1TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
Tổ: KHXH
Họ và tên giáo viên:
Vũ Thị Ánh Tuyết
NGỮ VĂN ĐỊA PHƯƠNG: RÈN CHÍNH TẢ
Môn học: Ngữ văn; lớp: 6A1 Thời gian thực hiện: 1 (89)
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nắm vững lỗi chính tả về phụ âm đầu mà bản thân và những người ở địa phương Hải Phòng thường mắc; giải thích được nguyên nhân mắc lỗi và cách sửa lỗi
- Bước đầu biết vận dụng quy tắc chính tả, nắm vững nghĩa của từ để sửa lỗi và viết đúng
- Vận dụng :viết đúng chính tả bằng hình thức nghe viết, nhớ- viết
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,
năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt: Ngôn ngữ, năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực thưởng thức
văn học/ cảm thụ thẩm mỹ
3 Phẩm chất:
- Nhân ái: Bồi dưỡng tình cảm đối với ngôn ngữ dân tộc, có ý thức phát huy sự giàu đẹp
của TV, vận dụng lối so sánh ví von, giàu hình ảnh của ông cha, tình yêu thiên nhiên, đất nước
- Chăm chỉ: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế đời
sống của bản thân
Trang 2-Trách nhiệm: Làm chủ được bản thân trong quá trình học tập, chủ động trong học tập và biết giúp đỡ, học hỏi bạn bè xung quanh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy A0
2 Học liệu: Sgk, kế hoạch bài dạy, sách tham khảo, phiếu học tập,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức
b, Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận bài mới bằng cách chơi trò chơi “ Đoán ý đồng đội” để xác định vấn đề cần giải quyết: chương trình địa phương: rèn chính tả
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua trò chơi: “Đoán ý đồng
đội”
Luật chơi:
* Chia lớp thành 2 nhóm, mỗi nhóm cử 1 đại diện lên, diễn tả
từ khóa mà GV đã chuẩn bị
* Yêu cầu: Không sử dụng hình ảnh, không nói tiếng Anh,
Trang 3không nói lên công dụng của nó mà chỉ dùng lời để diễn tả
Thời gian chuẩn bị: 1 phút.
Thời gian trình bày: dưới 2 phút.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt diễn tả từ khóa của cô giáo, học sinh còn
lại đoán từ
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện,
gợi ý nếu cần
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Tiếng Việt rất giàu và đẹp, tuy vậy, để nói đúng, viết đúng
Tiếng Viêt thì người viết, người nói cần phải có vốn từ Tiếng
Việt và sử dụng phù hợp với văn cảnh Tiếng Việt cụ thể Muốn
vậy, người tham gia giao tiếp cần phải đọc đúng, viết đúng
trong khi sử dụng tiếng Việt và tiếng địa phương Tiết học này
các em sẽ tìm hiểu và khắc phục một số lỗi trong khi sử dụng
ngôn ngữ…
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a) Mục tiêu:
- Nắm vững lỗi chính tả về phụ âm đầu mà bản thân và những người ở địa phương Hải Phòng thường mắc; giải thích được nguyên nhân mắc lỗi và cách sửa lỗi
- Bước đầu biết vận dụng quy tắc chính tả, nắm vững nghĩa của từ để sửa lỗi và viết đúng
- Vận dụng :viết đúng chính tả bằng hình thức nghe viết, nhớ- viết
b) Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh khám phá nội dungbài học bằng hệ thống câu
hỏi, phiếu bài tập
*GV: yêu cầu hs chuẩn bị tốt các công việc sau trước khi đến lớp:
1- Thống kê lỗi chính tả về phụ âm đầu mà bản thân và người cùng ở địa phương em thường mắc
2- Tìm hiểu nguyên nhân mắc lỗi trong các trường hợp kể trên
3- Trong các từ ngữ thường viết sai chính tả, từ ngữ nào do viết sai chính tả mà dẫn đến
Trang 4hiểu sai về nghĩa
4- Nêu hướng sửa chữa các lỗi
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Nội dung 1:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập :
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua câu hỏi
? Gọi HS tìm một số lỗi chính tả rồi chữa lại
- Cho 2 hs lên bảng làm
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
- HS hình thành kĩ năng khai thác văn bản
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt trả lời các câu hỏi
I Các lỗi chính tả thường gặp
1- Bài tập 1: Phát hiện
lỗi chính tả trong đoạn văn sau, chỉ ra những nguyên nhân mắc lỗi và chữa lại cho đúng
Nấp nánh- Lấp lánh Giòng sông- dòng sông
Trang 5Nấp nánh- Lấp lánh
Giòng sông- dòng sông
Rát bạc- dát bạc
Líu no- líu lo
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh nghiệm, chốt kiến thức
GV: - Đối với người dân Hải Phòng, hiện tượng lẫn lộn l và n
là hiện tượng mắc lỗi trầm trọng nhất cần được khắc phục cả về
chính âm và chính tả
Rát bạc- dát bạc Líu no- líu lo
=>Lỗi thường gặp của người dân Hải Phòng
- Lẫn lộn giữa các phụ
âm đầu:L và n; tr và ch;s
và x; r và d, gi
- Lẫn lộn giữa ch và tr
- Lẫn lộn giữa s và x
Nội dung 2:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập :
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua câu hỏi
?Làm thế nào để khắc phục những lỗi chính tả thường gặp?
*GV đọc cho hs viết, gọi 2 hs lên bảng làm, ở dưới viết vào vở
- GV phát phiếu bài tập cho học sinh làm
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
- HS hình thành kĩ năng khai thác văn bản
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt trả lời các câu hỏi
2- Bài tập 2:
a- Lỗi thường gặp của người dân Hải Phòng
- Lẫn lộn giữa các phụ âm đầu:L và n; tr và ch;s và x; r và d, gi
- Lẫn lộn giữa ch và tr
- Lẫn lộn giữa s và x
b- Nguyên nhân mắc lỗi
- Do thói quen khi phát âm không phân biệt được cách phát âm
uốn lưỡi và không uốn lưỡi
- Do chưa hiểu nghĩa của từ
- Do không nắm vững quy tắc chính tả
- Do thiếu cân nhắc khi nói và viết
c- Tác hại
- Viết sai chính tả có thể dẫn đến làm sai nghĩa của từ
- Viết sai còn gây phản cảm
II Cách khắc phục lỗi chính tả
2- Bài tập 2: Hãy chỉ ra
những lỗi chính tả khi viết các phụ âm đầu của học sinh và những người dân Hải Phòng, cho ví
dụ minh họa Phân tích nguyên nhân mắc lỗi và nêu cách chữa lỗi
a- Lỗi thường gặp của người dân Hải Phòng
- Lẫn lộn giữa các phụ
âm đầu:L và n; tr và ch;s
và x; r và d, gi
- Lẫn lộn giữa ch và tr
- Lẫn lộn giữa s và x b- Nguyên nhân mắc lỗi
- Do thói quen khi phát
âm không phân biệt được cách phát âm uốn lưỡi và không uốn lưỡi
- Do chưa hiểu nghĩa của từ
- Do không nắm vững quy tắc chính tả
Trang 6d- Cách chữa lỗi
- Rèn kỹ năng phát âm chuẩn
- Nắm vững quy tắc chính tả để viết đúng
- Hiểu nghĩa của từ
- Tích cực đọc sách báo, có thói quen sử dụng từ điển chính tả
3- Bài tập 3
Đọc và viết đúng chính tả các từ ngữ sau
- Lỗi lạc, lộng lẫy, lương tâm
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh nghiệm, chốt kiến thức
*Nguyên nhân chủ quan:
- Không biết phát âm sai.
- Chưa biết cách phát âm chuẩn.
- Không phân biệt được khi nào phát âm “n”, trường hợp nào phát
âm “l”.
*Nguyên nhân khách quan:
- Do môi trường giao tiếp.
- Do thiếu cân nhắc khi nói và viết
c- Tác hại
- Viết sai chính tả có thể dẫn đến làm sai nghĩa của từ
- Viết sai còn gây phản cảm
d- Cách chữa lỗi
- Rèn kỹ năng phát âm chuẩn
- Nắm vững quy tắc chính tả để viết đúng
- Hiểu nghĩa của từ
- Tích cực đọc sách báo,
có thói quen sử dụng từ điển chính tả
3- Bài tập 3
Đọc và viết đúng chính
tả các từ ngữ sau
- Lỗi lạc, lộng lẫy, lương tâm
3 Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: Học sinh biết vận dụng kiến thức vừa học giải quyết bài tập cụ thể
b) Nội dung: GV hướng dẫn cho HS làm bài tập, trò chơi ô chữ
c) Sản phẩm: Câu trả lời học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
*GV phát phiếu học tập cho học sinh
IV Luyện tập 4- Bài tập 4
Phân biệt các từ có phụ âm đầu viết bằng chữ l/n;ch/tr;s/x;r/gi d và lựa chọn các chữ đó để điền
Trang 7*GV cho học sinh chơi trò chơi: Nhìn hình đoán chữ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh tiếp nhận: Nắm được yêu cầu
*Học sinh thực hiện nhiệm vụ:
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
-Học sinh hoàn thành phiếu bài tập
-Học sinh chơi trò chơi
cho đúng (l, n)
- ụa à óng ánh
õn à ói ăng ịch ãm
ết a ên người (s, x)
- Trời cho uân ắc inh inh
Lười em… ách báo, vô tình inh hư
(tr, ch)
- ăng ê ời thấp ăng cao
ời ê ăng thấp,
ời èo lên ên
(d, gi, r)
- Dù hoàn cảnh a đình rất khó khăn nhưng Giang vẫn ành được những kết quả học tập ất đáng biểu ương Đó là phần thưởng ành cho những
ai không ễ àng ao động
Trang 8Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
-Yc hs nhận xét câu trả lời
-Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức
4 Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu:
HS vận dụng những kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề trong cuộc sống
b) Nội dung: Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập viết đoạn văn
c) Sản phẩm: Phần trình bày của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
*GV giao bài tập viết đoạn:
- Viết đoạn văn "Những động tác dạ dạ" vào sổ tay
chính tả
- Viết đoạn văn "Một hôm có bèn cho mời các Lạc
hầu vào bàn bạc"
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh làm bài
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
H trình bày cá nhân
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
-Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức
*****************************
TRƯỜNG THCS TÔ HIỆU
Tổ: KHXH
Họ và tên giáo viên:
Vũ Thị Ánh Tuyết
PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
Môn học: Ngữ văn; lớp: 6A1 Thời gian thực hiện: 3 (90+91+92)
Trang 9I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Biết được
+ Yêu cầu của bài văn tả cảnh
+ Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
- Vận dụng Trình bày những điều đã quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lý
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,
năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt:
+ Quan sát tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
+Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả cảnh
+Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
3 Phẩm chất:
- Chăm chỉ: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế đời
sống của bản thân
-Trách nhiệm: Làm chủ được bản thân trong quá trình học tập, chủ động rèn kĩ năng nói lưu loát, diễn cảm trước tập thể.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy A0
2 Học liệu: Sgk, kế hoạch bài dạy, sách tham khảo, phiếu học tập,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
Trang 10a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức
b, Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm tòi khám phá khả năng thuyết trình
về văn miêu tả, phương pháp tả cảnh bằng cách chơi trò chơi “ Ai nhanh, ai giỏi” để xác định vấn đề cần giải quyết:
+Yêu cầu của bài văn tả cảnh
+ Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua
trò chơi: “Ai nhanh, ai giỏi”
Luật chơi:
+Giáo viên gọi tinh thần xung phong để
học sinh thể hiện sự tự tin của mình
+ Giáo viên đọc câu hỏi
Thời gian chuẩn bị: 1 phút.
Thời gian trình bày: dưới 2 phút.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt trình bày các câu trả
lời
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình
Trang 11học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Trong văn miêu tả, người miêu tả cần
phải biết quan sát, tưởng tượng, so sánh và
nhận xét về đối tượng miêu tả Ngoài các
yếu tố trên, người viết cần còn phải biết
cách trình bày sắp xếp theo một trình tự
hợp lý… Bài học này chúng ta sẽ cùng tìm
hiểu về điều đó.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a Mục tiêu:
- Biết được
+ Yêu cầu của bài văn tả cảnh
+ Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn
tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
b Nội dung:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập dự án để hướng dẫn cho học sinh biết được yêu cầu của bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn
tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
Trang 12c Sản phẩm: Câu trả lời, phần trình bày của học sinh theo cá nhân, tổ, nhóm
d) Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua hệ thống
câu hỏi.
Cho hs đọc 2 đoạn văn đầu(SGK)
Mỗi đoạn văn tả cảnh gì?
- Tổ chức Gv yc hs thảo luận nhóm theo kỹ thuật
mảnh ghép
Vòng 1:
N1: Tại sao nói qua hình ảnh nhân vật ta có thể
hình dung được những nét tiêu biểu của cảnh sắc
ở khúc sông nhiều thác dữ?
N2: Cảnh được miêu tả theo thứ tự nào?
? Tìm những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu mà tác giả
chọn để tả cảnh?
? Tả theo trình tự ấy có hợp lý không? Vì sao?
- Tả cảnh sắc một vùng sông nước Cà Mau
- Từ gần đến xa
- Từ dưới mặt sông lên trên bờ
- Trình tự hợp lý: Vì người tả đang ngồi trên
thuyền xuôi từ kênh ra sông-> cảnh đập vào mắt
trước tiên là cảnh dòng sông, nước chảy rồi mới
đến cảnh 2 bên bờ
I Phư ơng pháp viết văn tả cảnh
1 Ví dụ:
a Tả hình ảnh Dượng Hương Thư trong một chặng đường của cuộc vượt thác
- Người vượt thác phải đem hết gân sức, tinh thần để chiến đấu với thác
dữ
+ Hai hàm răng cắn chặt + Quai hàm bạnh ra + Bắp thịt cuồn cuộn + Cặp mắt nảy lửa (Nhờ miêu tả ngoại hình và các động tác)
b Tả quang cảnh dòng sông Năm Căn
- Trình tự không gian (dưới mặt sông-> bờ từ gần-> xa)
Trang 13Vòng 2:
? Muốn làm tốt bài văn tả cảnh cần chú ý những
gì? Tại sao?
- Đọc VD (c)
? Nội dung bài văn?
? Đây là bài văn tả cảnh có 3 phần tương đối trọn
vẹn? Chỉ ra và tóm tắt nội dung mỗi phần?
? Bố cục của một bài văn tả cảnh gồm có mấy
phần, nhiệm vụ từng phần?
- Giáo viên: Quan sát, đôn đốc, nhắc nhở, động
viên và hỗ trợ hs khi cần.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát, suy nghĩ, thảo luận, trả lời
- Học sinh làm phiếu bài tập
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Học sinh báo cáo kết quả làm việc theo từng câu
hỏi, từng nhóm
Vượt thác:
a) Miêu tả Dượng Hương Thư làm nổi bật cảnh thác
dữ
- Hoạt động nhanh, gấp rút: “nhanh như cắt” thả, rút
sào
- Ngoại hình: Như một pho tượng đồng đúc, hai hàm
răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa trên
ngọn sào.
- Sử dụng biện pháp so sánh: hiện lên cảnh thác dữ,
cảnh thiên nhiên hùng vĩ.
S- Dòng sông Năm Căn:
- Dòng sông Tả từ gần đến xa
- Hai bên bờ
b Luỹ làng
- HS nêu ý kiến GV tổng hợp ghi bảng
- MB: + phẩm chất + Hình dáng + Màu sắc =>
Khái quát chung
- TB: Miêu tả cụ thể
+ Luỹ ngoài + Luỹ giữa + Luỹ trong
- KB: cảm nghĩ, nhận xét.
Bước 4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
c Luỹ làng
- Mở đoạn: 3 câu đầu: Giới thiệu khái quát về luỹ tre làng
- Thân đoạn: Tả kỹ 3 vòng của luỹ tre
- Kết đoạn: Tả măng tre dưới gốc
=> Trình tự tả: Khái quát -> cụ thể
Ngoài-> trong (không gian)
2 Ghi nhớ: (SGK)