Tác giả đã dùng biện pháp so sánh 2 hình tượng con cừu và chó sói trong thơ ngụ ngôn của La – Phông – Ten với những dòng mà nhà khoa học Buy – Phông viết về 2 con vật.. *La Phông – Ten:
Trang 1Tuần 23 Ngày soạn: 17/ 01/ 2011
Bài 21: CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LA PHÔNG-TEN( t1)
( Trích) ( Hi-pô Lít-Ten)
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là yếu tố tượng và dấu ấn cá nhân của tác giả
- Cách lập luận của tác giả trong văn bản
2 Kỹ năng:
- Đọc hiểu văn bản dịch về nghị luận văn chương
- Nhận rõ và phân tích các yếu tố của lập luận
3 Thái độ:
Biết nhận ra cái đúng, cái sai trong văn bản
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
a Phương pháp: Dùng lời, đọc sáng tạo, nêu và giải quyết vấn đề
b ĐDDH: Giáo án, tranh, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi SGK.
III Tiến trình lên lớp.
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
Trong văn bản “Chuẩn bị hành trang vào
thế kỉ mới” Tác giả đã nêu lên nhiệm vụ
của chúng ta là gì?
Trình bày
3 Dạy bài mới:
Văn bản là 1 bài nghị luận văn chương
nổi tiếng của (H-Ten) tên đề bài do người
biên soạn đặt Văn bản tính từ chương II,
phần 2 của của công trình nghiên cứu văn
học nổi tiếng La – Phông – Ten và thơ
ngụ ngôn xuất bản lần đầu năm 1853
Công trình gồm 3 phần, mỗi phần lại chia
làm 3 chương Tác giả đã dùng biện pháp
so sánh 2 hình tượng con cừu và chó sói
trong thơ ngụ ngôn của La – Phông – Ten
với những dòng mà nhà khoa học Buy –
Phông viết về 2 con vật Vậy nội dung
của văn bản là gì hôm nay chúng ta sẽ
tìm hiểu
Nghe
Nêu những nét chính về tác giả?
Gọi HS đọc chú thích và yêu cầu HS giải
thích một số từ
- Tác giả (1828 – 1893) là triết gia, nhà nghiên cứu văn học Pháp, viện sĩ Viện hàn lâm Pháp
1 Đọc 2.Chú thích (SGK) a.Tác giả Sgk
Trang 2Nêu vài nét về tác phẩm ?
Tác phẩm trích chương II:
La- Phông – ten và thơ ngụ
Hoạt động 2: Đọc, chú thích
GV HD HS đọc
GV đọc mẫu một đoạn, gọi hai đến ba
HS đọc đến hết
GV: Nhận xét và sữa chữa cách đọc
Văn bản được viết theo thể loại gì?
Nghe Nghe – Đọc Nghe
Đọc – Giải thích
Nghị luận
3 Thể loại
Nghị luận
Văn bản được chia làm mấy đoạn? Nêu
nội dung chính của mỗi đoạn?
Giới thiệu bằng bảng phụ Đ1: Đầu – tốt bụng như thế Đ2:Còn lại
4.Bố cục: 2 đoạn
- Đoạn 1: Hình tượng Cừu trong thơ La phông -Ten
- Đoạn 2: Hình tượng chó sói trong thơ La phông- Ten
A Nội dung Hai con vật được cảm nhận qua cái nhìn
của ai? Hai người + Nhà khoa học Buy Phông
+Nhà thơ La Phông - Ten Cách nhìn của họ như thế nào? Buy Phông viết về loài Cừu
và loài chó sói bằng ngòi bút chính xác của nhà khoa học
Nêu những đặc tính cơ bản của chúng
La Phông – Ten nhìn dưới con mắt của nhà thơ
Đoạn thơ là của tác giả nào ? La phông - Ten 1.Hình tượng con cừu :
* La Phông – Ten Hình ảnh cừu hiện lên như thế nào dưới
con mắt của La phông – Ten?
GV đây là một con cừu cụ thể , nhà thơ
lựa chọn một con cừu non bé bỏng nhất
cũng có thể gọi là chiên con
Cừu non bé bỏng - Là chú cừu non bé bỏng
chiên con
Tác giả đặt cừu non vào hoàn cảnh như
thế nào?
Đối mặt với chó sói bên dòng suối
Qua đoạn đối thoại giữa cừu và sói cho
ta thấy tính cách của cừu như thế nào?
Hãy tìm chứng cớ để chứng tỏ điều này?
Trả lời
-Con cừu mẹ chạy đến khi nghe tiếng kêu của con nó đến nhẫn nhục, mắt lơ đảng
- Tính cách: hiền lành nhút nhát, chẳng bao giờ hại ai
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì trong Nhân hoá Nghệ thuật: nhân hoá
Trang 3đoạn này ? Tác dụng? Cừu có suy nghĩ nói
năng và hành động như người
Đối với nhà khoa học Buy Phông thì Cừu
lại hiện lên như thế nào? Trả lời *Buy Phông:+Ngu ngốc, sợ sệt
+Tụ tập thành bầy +Hết sức đần độn Nhà khoa học Buy Phông căn cứ vào đâu
để đưa ra nhận xét về Cừu? Đặc điểm sinh học của Cừu
Sau những nhận xét của Buy Phông tác
giả quay lại nhận xét của La Phông –Ten
về Cừu như thế nào?
*La Phông – Ten:
Là con vật thân thương , tốt bụng
Cách so sánh , cách nhìn của nhà thơ La
Phông –Ten, nhà khoa học Buy Phông về
Cừu có gì giống và khác nhau?
GV: chốt lại ý đúng
+Giống: Trình bầy theo đặc điểm vốn có của loài Cừu
+Khác: nhà thơ La Phông – Ten nhìn theo cách của nhà văn sự cảm thông, chia sẻ
Nhà khoa học Buy Phông nhìn nhận theo đặc điểm sinh học của loài vật Tác dụng của cách nhìn nhận đó?
GV: Tác giả triển khai mạch nghị luận
theo ba bước Dưới ngòi bút của La
Phông –Ten Buy Phông La Phông –
Ten làm cho bài văn nghị luận sinh động
hấp dẫn hơn
Làm cho bài văn nghị luận sinh động hấp dẫn hơn
4 Củng cố:
Hình tượng Cừu hiện lên như thế nào
dưới hai cái nhìn của nha 2 khoa học và
và thơ?
Đứng tại chỗ trình bày
5 Hướng dẫn bài học về nhà:
- Trả lời câu 4, 5, giờ sau ta học tiếp Về nhà thực hiện
IV: Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………
Trang 4Tuần 23 Ngày soạn: 17/ 01/ 2011
Bài 21: CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LA PHÔNG-TEN( t2)
( Trích) ( Hi-pô Lít-Ten)
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
-Cảm nhận được biện pháp so sánh trong bài văn nghị luận văn chương qua việc đánh giá hình tượng nhân vật chó sói trong thơ ngụ ngôn của La – Phông-Ten với những dòng viết về hai con vật
ấy của nhà khoa học Buy – Phong làm nổi bật đặc trưng của sáng tác nghệ thuật
- Nắm được nét đặc sắc nghệ thuật trong bài nghị luận
2 Kỹ năng:
Rèn kỹ năng phân tích tìm hiểu văn bản nghị luận
3 Thái độ:
Làm tốt bài văn nghị luận
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
a Phương pháp: Đọc sáng tạo, nêu và giải quyết vấn đề, dùng lời
b ĐDDH: Giáo án, SGK.tranh
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi4,5 SGK, SGK, vở ghi, vở bài soạn
III Các bước lên lớp.
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
Con cừu hiện lên dưới cái nhìn của
nhà thơ La phông- Ten và nhà
khoa học Buy Phông như thế nào ? HS lên bảng trả lời.
3 Dạy bài mới:
HĐ1: HD HS đọc và tìm hiểu văn
bản
II Đọc - Hiểu văn bản
2.Hình tượng chó sói
* La Phông – Ten:
Nhận xét về hình tượng con chó
sói trong thơ ngụ ngôn? Con chó
sói đang trong tình trạng nào?
Đang đói như thế nó gặp ai?
Khi gặp cừu chó sói có ý định gì?
GV: Đây là con chó sói có tâm địa
Trả lời
Gặp cừu
Ăn thịt cừu
-Là con sói cụ thể: đói meo, gầy giơ xương
-Đi kiếm mồi gặp cừu non đang uống nước muốn ăn thịt
Để che dấu tâm địa của mình chó
sói đã làm gì cừu non ? Sói kiếm cớ bắt tội để gọilà “trừng phạt” chú Cừu tội
nghiệp Những câu nói nào chứng tỏ điều
Dưới ngòi bút của nhà thơ ngụ
ngôn sói là con vật như như thế
- Nhân cách hoá Sói là một gã vô lại , luôn đói
dài và bị ăn đòn
Trang 5Nhà thơ đã dùng biện pháp nghệ
thuật nào khi xây dựng con chó
sói?
Khi xây dựng hình tượng chó sói
nhà thơ dựa vào đâu?
- Không tuỳ tiện mà dựa vào một trong những đặc tính vốn có của loài chó sói: săn mồi, ăn tươi
-> Nghệ thuật: nhân cách hoá
Dưới ngòi bút của nhàkhoa học
Buy Phông sói là con vật như như
thế nào?
- Thù ghét sự kết bạn, luôn tranh giành, ồn ào ầm ĩ, la hú khủng khiếp
-Sống lặng lẽ, cô đơn, có bộ mặt lấm lét , dáng vẻ hoang dã , mùi hôi, sống ăn hại, chết vô dụng Thái độ của Buy Phông như thế
Dưới ngòi bút của nhà thơ ngụ
ngôn sói là con vật như như thế
nào?
-Bạo chúa, giọng khàn, tính cách
phức tạp , khổ sở, mắc mưu không
có tài cán nào
La Phông – Ten và nhà khoa học
Buy Phông viết về con cừu và chó
sói thể hiện thái độ như thế nào?
-Nhà thơ:Cái nhìn đồng cảm, phóng khoáng , có tình cảm hơn.Thấy ở nó sự khốn khổ bất hạnh như con người
-Nhà khoa học: nhìn theo đặc điểm sinh học cái nhìn chính xác,cừu đần độn, sói độc ác…
Nhận xét của ông xuất phát từ góc
độ nào?
Từ trong tác phẩm, đời sống con vật
Để xây dựng hình tượng cừu và
sói nhà thơ đã lựa chọn khía cạnh
chân thực sáng tạo nào của loài vật
này?
-Chân thực: đặc điểm sinh vật
-Sáng tạo: Biện pháp nhân hoá, cừu , sói biết nói như con người
Khi nói về sói tác giả đã sử dụng
nghệ thuật gì? Tác dụng Suy nghĩ- trả lời B Nghệ thuậtNghệ thuật: so sánh, đối chiếu
giữa hai cách nhìn về sói của nhà thơ và nhà khoa học đối lập mặt tốt xấu của đối tượng
? Ngoài nghệ thuật trên em có
nhận xét gì về cách viết, câu chữ,
đoạn văn
- Các phần được phân biệt
rõ bằng cách xuống dòng
-Từ lặp: con chó sói…
-Liên kết câu mạch lạc chặt chẽ với các từ: còn , cứ, cũng, những, thì…
Về hình thức của hai đoạn có gì -khác:Đoạn 1 có thơ
Trang 6giống và khác nhau? -Giống: triển khai theo ba
bước
HĐ2 Tìm hiểu ý nghã
Hãy nêu ý nghĩa của văn bản?
Qua văn bản này em rút kinh
nghiệm gì cho bản thân?
HS thảo luận và trình bầy C Ý nghĩa
- Giúp chúng ta hiểu được những nét đặc trưng của tác giả La Phông- Ten
GV chốt lại ý đúng :
-Chó sói là con vật cụ thể , đói
meo …muốn ăn thịt cừu nên bắt
tội vô lí
-Khi xây dựng nhân vật sói dựa
vào đặc tính sinh học là săn mồi ,
ăn tươi nuốt sống kẻ yếu.Nghe
-Sói trong văn bản đáng cười là
ngu ngốc, không kiếm được mồi
nên đói meo( hài kịch ngu ngốc) ,
là con vật đáng ghét, độc ác ( bi
Chó sói và cừu là tượng trưng cho
tầng lớp nào của xã hội phong
kiến?
- Sói: kẻ ác, quan lại cường quyền…
- Cừu: nông dân thấp cổ bé họng…
Kể một số bài thơ khác của La
phông –Ten viết về hình ảnh sói? -Chó sói và chó nhà-Chó sói và cò …
4.Củng cố:
Sự khác nhau giữa cái nhìn của
nhà thơ và nhà khoa học về hai
con vật?
Trả lời
5 Hướng dẫn bài học về nhà:
- Học thuộc ghi nhớ và nội dung
ghi trong tập
- Ôn lại những nét đặc trưng của
một bài văn nghị luận
- Tập đưa ra những nhận xét về tác
phẩm văn chương
- Đọc và trả lời câu hỏi mục I + II
bài “NGhị luận về một vấn đề tư
tưởng, đạo lí”
Nghe
IV: Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………
Trang 7Tiết 108 Ngày dạy: 25/ 01/ 2011
Bài 20:NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm, yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý
2 Kỹ năng:
Rèn kĩ năng làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý
3 Thái độ:
Làm tốt bài văn nghị luận
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
a Phương pháp: Rèn luyện theo mẫu , phân tích ngôn ngữ, định hướng giao tiếp
b ĐDDH: Bảng phụ, giáo án, SGK.
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi SGK
III Các bước lên lớp.
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là nghị luận về một sự
việc hiện tượng, đời sống? Yêu cầu
nội dung của bài nghị luận này ?
Em đã học những văn bản nào
thuộc nghị luận về một sự việc
hiện tượng, đời sống
Bàn về đọc sách
3 Dạy bài mới:
HĐ1: Tìm hiểu bài nghị luận về
một vấn đề tư tưởng đạo lí
GV giải thích tư tưởng, đạo lí
Tư tưởng là
Đạo lí là
I.Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí
1 Đọc văn bản “Tri thức là sức mạnh”
2 Nhận xét
Văn bản trên bàn về vấn đề gì ? - Bàn về giá trị của tri thức ,
khoa học và người tri thức -LĐ chính: tri thức là sức mạnh Văn bản có thể chia làm mấy phần? TL - Bố cục : 3 phần
P1: Nêu vấn đề P2: Giải quyết vấn đề ( nêu 2 ví
dụ để chứng minh ) + Tri thức có thể cứu một cỗ máy thoát khỏi số phận đống phế liệu
+Tri thức với cách mạng P3: KTVĐ: Phê phán một số người không biết quý trọng tri
Trang 8Chỉ ra nội dung và mối quan hệ của
chúng với nhau?
Chặt chẽ, cụ thể:
- Phần MB nêu vấn đề
-Phần TB lập luận chứng minh vấn đề
- Phần KB mở rộng vấn
đề để bàn luận
thức , sử dụng không đúng chỗ
Đánh dấu câu mang luận điểm
chính ? các luận điểm ấy đã rõ
ràng, dứt khoát chưa?
2 câu đoạn 1 Câu mở đoạn 3và 4
Phép lập luận chủ yếu của bài này
Cách lập luận có thuyết phục hay
không?
Bài nghị luận về một vấn đề tư
tưởng, đạo lí khác với bài nghị luận
sự việc, hiện tượng đới sống?
Có vì lấy dẫn chứng thực
tế, giúp người đọc nhận thức được vai trò của tri thức và người tri thức đối với sự tiến bộ xã hội
- Một đằng từ sự việc, hiện tượng mà nêu ra những vấn đề tư tưởng còn một đằng dùng giải thích, chứng minh … làm sáng tỏ các tư tưởng, đạo lí quan trọng đối với đòi sống con người
Qua bài văn ta thấy tầm quan trọng
của tri thức đối với đời sống con
người Bản thân em xác định việc
học tập của mình như thế nào để
chiếm lĩnh được tri thức?
Tự bộc lộ
Bài văn trên thuộc lĩnh vực tư
tưởng hay đạo lí?
Tư tưởng
Em hãy lấy thêm một vài dạng đề
về tư tưởng và đạo lí? + Tư tưởng : Thời gian là vàng, đoàn kết là sức
mạnh … +Đạo lí: uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ …
Từ bài tập trên em rút ra kết luận
thế nào là nghị luận về một vấn đề
tư tưởng đạo lí ?
Chốt lại bằng bảng phụ
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
Trả lời
Đọc
- Bàn về một vấn đề thuộc lĩnh
vực tư tưởng, đạo lý……của con người
- Phải làm sáng tỏ các vấn đề trên
- Về hình thức, bố cục phải có 3 phần cụ thể, lời văn chính xác sinh động
Ghi nhớ: SGK
Yêu cầu của bài tập 1 là gì? HS đọc bài tập 1 BT1 SGK/
Trang 9Văn bản trên thuộc loại nghị luận
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.
Luận điểm chính là gì? Thời gian là vàng
Văn bản nghị luận về vấn đề gì Giá trị của thời gian
Chỉ ra các luận điểm làm câu chủ
đề của từng đoạn? + Thời gian là sự sống + Thời gian thắng lợi
+ Thời gian tiền + Thời gian tri thức Phép lập luận chủ yếu là gì? Phân tích và chứng minh
Cách lập luận trong bài văn có sức
thuyết phục như thế nào? Các luận điểm được triểnkhai theo lối phân tích
những biểu hiện chứng
tỏ thời gian là vàng , sau mỗi luận điểm là chứng
cứ
Qua bài văn em cho biết em đã sử
dụng quỹ thời gian của mình như
thế nào , đã hợp lí chưa?
Tự bộc lộ
4 Củng cố:
Bài nghị luận về một vấn đề tư
tưởng đạo lí khác với bài nghị luận
về một sự việc , hiện tượng đời
sống như thế nào?
Thảo luận trình bầy
GV chốt lại ý đúng:
+ SVĐS: Từ sự việc hiện tượng đời
sống mà nêu ra vấn đề tư tưởng Nghe
+TTĐL: Giải thích chứng minh
làm rõ các tư tưởng,đạo lí quan
trọng đối với con người
Làm bài tập trắc nghiệm …
5 Hướng dẫn bại học về nhà:
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Dựa vào dàn ý trên hãy viết một
đoạn văn nghị luận bàn về một vấn
đề tư tưởng, đạo lý
- Đọc và trả lời câu hỏi mục I bài
“Liên kết câu và liên kết đoạn văn”
Về nhà thực hiện
IV: Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………
Tuần 23 Ngày soạn: Tiết109 Ngày dạy: Bài 21: LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
Trang 10I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Liên kết nội dung và liên kết hình thức giữa các câu và các đoạn văn
- Một số phép liên kết thường dùng trong việc tạo lập văn bản
2 Kỹ năng:
- Nhận biết một số phép liên kết thường dùng trong văn bản
- Sử dụng một số phép liên kết câu, liên kết đoạn trong việc tạo lập văn bản
3 Thái độ:
Làm tốt các bài tập
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
a Phương pháp: Định hướng giao tiếp, rèn luyện theo mẫu, phân tích ngôn ngữ
b ĐDDH: Bảng phụ, giáo án.
2 Học sinh: Bài soạn và trả lời câu hỏi SGK.
III Các bước lên lớp.
1 Ổn định lớp:
Kiểm tra sĩ số HS Lớp trưởng báo cáo.
2 Kiểm tra bài cũ:
Kể tên các thành phần biệt lập và nêu nội
dung của từng thành phần? Lên bảng trả lời
3 Dạy bài mới:
Trong một đoạn văn phải có nhiều câu
văn liên kết lại với nhau Trong một văn
bản có nhiều đoạn văn liên kết lại với
nhau Vậy giữa các câu, đoạn văn trong
văn bản liên kết với nhau bằng những
mặt nào ? bài học hôm nay chúng ta sẽ
tìm hiểu
Nghe
Liên kết là gì ?
Theo từ điển Tiếng Việt thì “Liên kết là
kết lại với nhau từ nhiều thành phần có
quan hệ thống nhất hữu cơ với nhau”
TL
GV treo bảng phụ có 2 đoạn văn
( Một đoạn có sự liên kết , một đoạn
không)
HS đọc hai đoạn văn
1.Đọc đoạn văn( SGK t42)
Hai đoạn văn trên đoạn văn nào có sự
liên kết, đoạn văn nào không có sự liên
kết?
Đoạn hai có sự liên kết 2.Nhận xét
Đọc và trả lời câu hỏi ở đoạn hai
Đoạn văn trên bàn về vấn đề gì? Trả lời - Bàn về cách phản ánh
thực tại người nghệ sĩ Chủ đề ấy có quan hệ như thế nào với
chủ đề của văn bản?
Là một trong những yếu tố ghép vào chủ đề chung : “
- Quan hệ giữa chủ đề với chủ đề chung của văn
