Hoạt động 1: Xác định vấn đề a Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức b, Nội dung: Giáo viên hướn
Trang 1- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả người.
- Biết vận dụng: quan sát và lựa chọn các chi tiết cần thiết cho bài văn miêu tả Trình bàynhững điều đã quan sát , lựa chọn theo một trình tự hợp lý
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,
năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt:
+ Quan sát tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
+Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả người
+Biết viết đoạn văn, bài văn tả người
Trang 2II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy A0
2 Học liệu: Sgk, kế hoạch bài dạy, sách tham khảo, phiếu học tập,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức
mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức
b, Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm tòi khám phá khả năng thuyết trình
về văn miêu tả, phương pháp tả người bằng cách chơi trò chơi “ Ai nhanh, ai giỏi” để xác định vấn đề cần giải quyết:
+Yêu cầu của bài văn tả người
+ Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả người
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua trò
chơi: “Ai nhanh, ai giỏi”
Luật chơi:
+Giáo viên gọi tinh thần xung phong để học sinh
thể hiện sự tự tin của mình
+ Giáo viên đọc câu hỏi
Thời gian chuẩn bị: 1 phút.
Thời gian trình bày: dưới 2 phút.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
Trang 3Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt trình bày các câu trả lời
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh
thực hiện, gợi ý nếu cần
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Trong văn miêu tả, người miêu tả cần phải biết
quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét về đối
tượng miêu tả Ngoài các yếu tố trên, người viết
cần còn phải biết cách trình bày sắp xếp theo một
+ Yêu cầu của bài văn tả cảnh
+ Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn
tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
b Nội dung:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập dự án để hướng dẫn chohọc sinh biết được yêu cầu của bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựngđoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh Rèn kỹ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn
tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
Trang 4c Sản phẩm: Câu trả lời, phần trình bày của học sinh theo cá nhân, tổ, nhóm.
d) Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua hệ thống câu
hỏi, phiếu bài tập.
-Giáo viên giao nhiệm vụ cho 3 nhóm tìm hiểu 3 đoạn
văn, HS làm vào phiếu bài tập
(Cả 3 nhóm cùng tìm hiểu các câu hỏi sau:)
- Mỗi đoạn văn trên tả ai?
- Người được tả có đặc điểm gì nổi bật?
- Đặc điểm đó được thể hiện ở những từ ngữ và hình
I Phương pháp viết đoạn văn, bài văn tả người.
1 Ví dụ
2 Nhận xét + Đoạn văn (a): Tả Dượng
Hương Thư người chèo thuyền,vượt thác
Mạnh mẽ, oai phong, hùngdũng
• Từ ngữ, hình ảnh: như một pho
Trang 5ảnh nào?
? Trong các đoạn văn trên , đoạn nào tập trung khắc
hoạ chân dung nhân vật , đoạn nào tả người gắn với
công việc?
Yêu cầu lựa chọn chi tiết và hình ảnh ở mỗi đoạn có
khác nhau không ?
?Vậy, qua việc tìm hiểu 3 đoạn thì yêu cầu lựa chọn
chi tiết và người tả ở mỗi đoạn có khác nhau không?
- Có khác nhau: Những chi tiết, hình ảnh phải tiêu
biểu và phù hợp với đối tượng tả, mục đích tả Sau đó,
trình bày kết quả quan sát theo một thứ tự
? Muốn tả người cần lưu ý những gì?
-Đoạn văn thứ ba gần như một bài văn miêu tả hoàn
chỉnh có ba phần Em hãy chỉ ra và nêu nội dung
chính mỗi phần ?
- MB: Giới thiệu người được tả
- Thân bài: Miêu tả chi tiết: (ngoại hình, lời nói, hành
+ Đoạn văn (b): Tả Cai Tứ:
Người đàn ông gian hùng
• Từ ngữ, hình ảnh: Mặt vuông,
má hóp, lông mày, đôi mắt, mồmtoe toét
+ Đoạn văn (c): Tả hai đô vật
tài, khoẻ: Quắm đen và ông CảnNgũ (lăn xả, đánh ráo riết, thếđánh lắt léo )
*Các từ ngữ thể hiện:
+ Đoạn văn (a): Tập trung miêu
tả nhân vật kết hợp với hànhđộng nên dùng nhiều động từ, íttính từ
+ Đoạn văn (b): Đặc tả chân
dung nhân vật nên ít dùng động
từ, nhiều tính từ
+ Đoạn văn (c): Miêu tả nhân
vật kết hợp với hành động (dùngnhiều động từ, ít tính từ)
- MB: Giới thiệu người được tả
- TB: Miêu tả chi tiết: (ngoại hình, lời nói, hành động )
Trang 6- “Keo vật thách đấu”
“Quắm Đen thất bại”
“Quắm – Cản so tài”
?Qua tìm hiểu đoạn 3 em có kết luận gì về bố cục của
bài văn tả người?
?:Những điểm khác nhau khi miêu tả chi tiết giữa tả
người và tả cảnh?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát, suy nghĩ, thảo luận, trả lời
- Học sinh làm phiếu bài tập
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Học sinh báo cáo kết quả làm việc theo từng câu
hỏi, từng nhóm
- Có khác nhau: Những chi tiết, hình ảnh phải tiêu
biểu và phù hợp với đối tượng tả, mục đích tả Sau đó,
trình bày kết quả quan sát theo một thứ tự
-Đoạn văn thứ ba gần như một bài văn miêu tả hoàn
chỉnh có ba phần Em hãy chỉ ra và nêu nội dung
chính mỗi phần ?
- MB: Giới thiệu người được tả
- Thân bài: Miêu tả chi tiết: (ngoại hình, lời nói, hành
+ Không gian
+ Thời gian + Từ khái quát->
cụ thể
- KB: Nhận xét hoặc nêu cảm nghĩ của người viết về người được tả
* Lưu ý
- Khi miêu tả nhân vật kết hợp với hành động ta sử dụng nhiều động từ, tính từ
- Khi miêu tả chân dung nhânvật ta sử dụng nhiều tính từ,danh từ, ít động từ
Trang 7Bước 4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Muốn viết được một đoạn văn, một bài văn miêu tả
hay, ngoài việc quan sát, tưởng tượng được nhiều h/a
độc đáo và tiêu biểu thì người viết cần phải biết cách
b) Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm tập SGK.
c Sản phẩm: Kết quả bài tập của Hs
d Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua các bài tập
Chia 3 nhóm thảo luận, trình bày trên giấy trong
* N1: Để miêu tả một cụ già cao tuổi em cần lựa chọn
những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu như thế nào?
*N2: Tả một em bé chừng 4 - 5 tuổi thì chọn những hình
ảnh nào?
* N3:Tả cô giáo đang say sưa giảng bài trên lớp, em chọn
những chi tiết, hình ảnh tiêu biểu nào
* Lập dàn ý miêu tả một em bé 4 - 5 tuổi?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
- Học sinh làm việc cá nhân -> làm việc nhóm -> thống
nhất kết quả vào phiếu học tập
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Đại diện trình bày trước lớp
*Cụ già: - Da: nhăn nheo,
đỏ, hồng hào hoặc đồi mồi,vàng vàng
- Mắt: tinh tường hay mờđục, chậm chạp, lờ đờ
- Tóc: Bạc như mây, hayrụng lơ thơ
- Tiếng nói: Trầm vang haythều thào, yếu ớt
Trang 8như trò chuyện với nhàvăn, với chúng em, với cảngười trong sách
* MB: gthiệu em bé ( tên )
* TB: - Khuôn mặt: Bầubĩnh
- Cái miệng: xinh xinh Khinói chu lên cong cong
- Tóc: chỏng ngược, hơivàng
- Hai bàn tay: mũm mĩm,không sạch lắm
- Chân: Lũn cũn, hơi cong
- Da: Trắng hồng
- Dáng điệu …
* KB: CN
4 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a Mục tiêu: Tạo cơ hội cho HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng, thể nghiệm giá trị đã
được học vào trong cuộc sống thực tiễn ở gia đình, nhà trường và cộng đồng
b Nội dung: Gv hướng dẫn học sinh làm bài.
c Sản phẩm hoạt động: Bài làm của học sinh.
d Tiến trình hoạt động
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Thi vẽ tranh chân dung, hoặc hình ảnh bạn thân gắn với
hành động Vẽ theo lời miêu tả của bạn khác
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh: làm việc cá nhân
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Học sinh trình bày ở nhà
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV: trao đổi với một số phụ huynh để đánh giá kết quả thực
Trang 9ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
Môn học: Ngữ văn; lớp: 6A1Thời gian thực hiện: 1 (98+99)
Trang 10I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Biết được
+ Hình ảnh bác Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ
+ Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miêu tả với yếu tố biểu cảm và các biên pháp nghệthuật khác được sử dụng trong bài thơ
- Cảm nhận được tình yêu thương lớn lao của Bác Hồ dành cho bộ đội, dân công vàtình cảm của người chiến sĩ đối với Người trong bài thơ Hiểu được những nét đặc sắctrong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài thơ Kính yêu Bác Hồ, biết ơn thế hệ chaanh
- Vận dụng Trình bày được suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ
2 Năng lực:
a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,
năng lực giao tiếp và hợp tác
b Năng lực chuyên biệt: Ngôn ngữ, đọc hiểu các loại văn bản trong chương trình;
lĩnh hội và vận dụng được tri thức, kĩ năng đọc hiểu ngôn ngữ để đọc hiểu các văn bảnchương trình, các văn bản trong đời sống
3 Phẩm chất:
- Yêu nước: Yêu quý, tự hào về Bác vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc
- Chăm chỉ: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế đời
sống của bản thân
-Trách nhiệm: Làm chủ được bản thân trong quá trình học tập, chủ động trong học tập và biết giúp đỡ, học hỏi bạn bè xung quanh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, Giấy A0
2 Học liệu: Sgk, kế hoạch bài dạy, sách tham khảo, phiếu học tập,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động 1: Xác định vấn đề
a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh, giúp học sinh kết nối kiến thức đã có và kiến thức
mới nảy sinh nhu cầu tìm hiểu kiến thức
b, Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận văn bản “ Đêm nay Bác không ngủ” bằng cách chơi trò chơi “ Đoán ý đồng đội” và clip “Bác hồ người là niềm tin thiết tha nhất trong lòng dân ”
Trang 11c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sin
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua trò chơi:
“ Đoán ý đồng đội” và clip “Bác hồ người là
niềm tin thiết tha nhất trong lòng dân ”.
Luật chơi: Trả lời câu hỏi.
Thời gian chuẩn bị: 1 phút.
Thời gian trình bày: dưới 2 phút.
*Clip “Bác hồ người là niềm tin thiết tha nhất
trong lòng dân ”.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Học sinh lần lượt trả lời câu hỏi
- Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh
thực hiện, gợi ý nếu cần
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
Trang 12Bác Hồ, anh hùng giải phóng dân tộc- danh nhân văn
hoá thế giới, “Người là tình yêu thiết tha nhất trong
lòng dân và trong trái tim nhân loại” Bởi cả cuộc đời
Người : “nâng niu tất cả chỉ quên mình” (Tố Hữu).
Trong cuộc sống, mỗi lời Bác nói, mỗi việc Bác làm
đều như một huyền thoại Hình tượng Hồ Chí Minh là
nguồn cảm hứng cho nhiều nhạc sĩ, nhà thơ Nhạc
sĩ Thuận Yến đó nói: "Trong mỗi chúng ta luôn sẵn có
sự tôn kính, tình yêu thương, ngưỡng mộ và lòng biết
ơn vô bờ bến đối với Bác Đó là đề tài vô tận không
bao giờ vơi cạn trong mỗi người sáng tác" Riêng
Thuận Yến đó có tới 26 bài hát viết về Hồ Chí Minh.
Nhiều tác phẩm thơ xúc động viết về Bác của Hải
Như, Thu Bồn, và đặc biệt là bài “ Theo chân Bác”
của nhà thơ Tố Hữu Trong đó tác giả viết:
Vì sao? Trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí
Minh
Bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” của Minh
Huệ cũng là một trong muôn vàn câu chuyện cảm
động về Bác.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu chung
a) Mục tiêu: Học sinh nắm được những nét cơ bản về cuộc đời, sự nghiệp của tác giả cũng
như hoàn cảnh ra đời, thể loại, cách đọc, bố cục văn bản
b) Nội dung: Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc và tìm hiểu những nét chung của văn
bản qua các nguồn tài liệu và qua phần chú thích trong SGK
Cho HS từ tiết trước chuẩn bị ở nhà:
Nhóm 1: Hiểu biết chung về tác giả
Nhóm 2: Tìm hiểu chung về tác phẩm
c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
Trang 13d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập :
- GV giao nhiệm vụ cho HS:
* Nhóm 1: Tìm hiểu chung về tác giả
(Gợi ý: Tiểu sử, cuộc đời, sự nghiệp văn chương,
các tác phẩm chính.)
* Nhóm 2: Tìm hiểu chung về văn bản (Gợi ý:
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả Tác giả: Minh Huệ (1927-2003)
- Tên thật: Nguyễn Đức Thái
- Quê: TP Vinh – Nghệ An
- Làm thơ từ thời kháng chiến chống
Trang 14+ Người thiết kế power point, người trình chiếu
và cử báo cáo viên
+ Xây dựng nội dung: những hiểu biết chung về
tác giả, tác phẩm
+ Bàn bạc thống nhất hình thức, phương tiện báo
cáo
- HS gửi sản phẩm trước buổi học để GV kiểm
tra chất lượng trước khi báo cáo
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Nhóm1: Báo cáo hiểu biết về tác giả
*Thời gian: 4 phút
*Hình thức báo cáo: thuyết trình
*Phương tiện: Bảng phụ Blog facbook
*Nội dung báo cáo:
Về tác giả Minh Huệ:
- Tên thật: Nguyễn Đức Thái (1927-2003)
- Các bút danh: Minh Huệ, Mai Quốc Minh,
Nguyễn Thái
- Quê hương: TP Vinh – Nghệ An.
- Ông đã từng hoạt động trong lĩnh vực tuyên
truyền, báo chí và giữ nhiều chức vụ về lĩnh vực
Pháp
- Là hội viên Hội nhà văn Việt Nam
Trang 15văn hóa nghệ thuật
* Sự nghiệp sáng tác:
- Thể loại: thơ, truyện, kí.
*Hình thức báo cáo: trò chơi ai hiểu biết hơn:
đưa câu hỏi phát vấn các bạn phía dưới
*Phương tiện: Trình chiếu
*Nội dung báo cáo:
- Hoàn cảnh sáng tác : Bài thơ được viết năm
1951 (Sau chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950.)
- Thể thơ: Năm tiếng
- Thể loại: Thơ trữ tình có yếu tố tự sự
- Bố cục:
+ Phần 1: 9 khổ thơ đầu => Lần thức dậy thứ
nhất
+ Phần 2: 7 khổ cuối => Lần thức dậy thứ 3
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh nghiệm, chốt
kiến thức
GV: - Sự nghiệp sáng tác của Minh Huệ ghi dấu ấn
qua bảy tập thơ (có hai tập thơ viết về Bác Hồ là
Cõi Sen và Đêm nay Bác không ngủ), bốn tập
truyện ký và ký, hai tập truyện và nhiều bài báo, tiểu
luận về đời sống văn học nghệ thuật và văn hóa VN.
Bài thơ nổi tiếng Đêm nay Bác không ngủ được
nhà thơ Minh Huệ viết năm 1951 lúc 24 tuổi, khi
ông ở Nghệ An và chưa từng được gặp Người.
Chính Minh Huệ kể lại trong hồi ký của mình.
Mùa đông năm 1951 bên bờ sông Lam- Nghệ An
nghe một anh bạn chiến sĩ về quốc quân kể
2 Tác phẩm.
* Đọc và tóm tắt
* Văn bản:
- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1951 sau
chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950 mà
Bác là người trực tiếp chỉ huy
+ Phần 3: (Còn lại): Cảm xúc của tác giả
(Hình tượng Bác Hồ)
Trang 16những truyện được chúng kiến về một đêm
không ngủ của Bác Hồ trên đường đi chiến dịch
biên giới Thu- Đông năm 1950 Minh Huệ vô
cùng xúc động viết bài thơ này Cô trò cùng đi
tìm hiểu văn bản nhé!
Nhiệm vụ 2: Đọc - hiểu văn bản
a) Mục tiêu:
+ Gv hướng dẫn Hs đọc và tìm hiểu cụ thể nội dung, nghệ thuật của văn bản
+ Hs nắm được nội dung và nghệ thuật của từng phần trong văn bản
b) Nội dung: Hướng dẫn học sinh khám phá nội dung, nghệ thuật của văn bản bằng hệ thống
câu hỏi, phiếu bài tập
c, Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh, sản phẩm hoạt động nhóm
Trang 17*************************************{|{***************************************