Luận văn hướng đến làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý nhà đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH PHÂN VIỆN TÂY NGUYÊN
Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS Bùi Huy Khiên
Phản biện 1: PGS.TS Trương Quốc Chính
Phản biện 2: TS Đinh Khắc Tuấn
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phân viện khu vực Tây Nguyên, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 51 Phạm Văn Đồng – TP Buôn Ma Thuột
Thời gian: vào hồi 10 giờ 30 tháng 01 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sau 30 năm đổi mới của đất nước và 17 năm thực hiện chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2001 -
2010 và 2011 - 2020, giáo dục Cao đẳng và Đại học nước ta đã từng bước phát triển rõ rệt cả về số lượng và quy mô, đa dạng về hình thức và đạt được nhiều kết quả tích cực, cung cấp nguồn lao động có trình độ Cao đẳng, Đại học, sau Đại học phục vụ thiết thực sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo đảm an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, giáo dục Cao đẳng và Đại học đang đứng trước thách thức to lớn về phương pháp quản lý của nhà nước đối với các trường Cao đẳng và Đại học chậm được thay đổi, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo của toàn hệ thống, chưa phát huy được sự sáng tạo của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và sinh viên Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập Nếu không có giải pháp có tính đột phá thì chất lượng giáo dục Cao đẳng và Đại học sẽ càng ngày tụt hậu so với các nước trên thế giới
Trong công cuộc đổi mới hiện nay ở Việt Nam, giáo dục và đào tạo được xác định là “quốc sách hàng đầu” Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo được thể hiện rõ trong Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Đây là vấn đề vừa mang tính cấp bách, vừa mang tính lâu dài, đã được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo trong những năm qua
Trong những năm qua, các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh đã có nhiều đổi mới trong công tác quản lý và đào tạo nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế như: cơ quan quản lý các trường còn chồng chéo, chưa hiệu quả; cơ
sở vật chất, trường, lớp học, điều kiện thực hành, thực tập chưa đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ; chương trình đào tạo giữa niên chế và tín chỉ chưa cân đối giữa lý thuyết và thực hành, chưa phù hợp với trình độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; năng lực của đội ngũ giảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới; công tác thanh tra, kiểm tra giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa thực sự có hiệu quả
Những khó khăn và bất cập trên có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình đào tạo của các nhà trường Chính
vì lẽ đó, việc nghiên cứu thực trạng để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các
trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh là một vấn đề cần thiết Đó cũng là lý do của đề tài “Quản lý nhà
nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Luận văn hướng đến làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của quản lý nhà đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn đề ra các nhiệm vụ nghiên cứu sau:
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
Trang 4- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong những năm tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn
tỉnh Đắk Lắk
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Về thời gian: Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập
trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk từ 2010 đến nay
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu;
- Phương pháp phân tích - tổng hợp;
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp khảo sát, điều tra xã hội học
5 Ý nghĩa luận văn và thực tiễn của luận văn
5.1 Về lý luận
Tổng hợp làm rõ cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập, trên cơ sở
đó đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường để thấy được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
- Kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác nghiên cứu, giảng dạy, quản lý của các cơ quan chuyên môn trong quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục luận văn được kết cấu làm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Trang 5Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG LẬP
1.1 Tổng quan quản lý nhà nước đối với giáo dục và đào tạo
1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với giáo dục và đào tạo
Đã có rất nhiều nghiên cứu khách nhau về hoạt động quản lý, do đó cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm quản lý Song tuỳ theo môi trường, lĩnh vực khác nhau mà ta có các khái niệm quản lý khác nhau Nhưng tựu chung lại quản lý được hiểu như sau:
Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình hoạt động của xã hội và hành vi của cá nhân hướng đến mục đích hoạt động chung
và phù hợp với quy luật khách quan
Từ cách hiểu quản lý như trên, chúng ta thấy:
Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một cơ thể sống gồm nhiều yếu
tố liên kết hữu cơ theo quy luật nhất định, tồn tại trong thời gian, không gian cụ thể Hệ thống quản lý gồm 2 phân hệ: Chủ thể quản lý và khách thể quản lý Tác động của quản lý thường mang tính chất tổng hợp bao gồm nhiều giải pháp khác nhau Thực chất hoạt động quản lý là việc xử lý mối quan hệ giữa chủ thể quản lý
và khác thể quản lý
Chủ thể quản lý luôn là con người có cơ cấu tổ chức phụ thuộc vào quy mô, độ phức tạp của khách thể quản lý Khách thể quản lý là đối tượng chịu sự điều khiển, tác động của chủ thể quản lý bao gồm con người, nguồn tài nguyên, tư liệu sản xuất v.v Con người là yếu tố quan trọng nhất trong khách thể quản lý Bản chất của hoạt động quản lý là việc phát huy được nhân tố con người trong tổ chức Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm vì lợi ích phục vụ con người
Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức mang tính quyền lực - pháp lý của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền hoặc các tổ chức khi được nhà nước trao quyền tới ý thức hành vi xử sự của cá nhân,
tổ chức, tới các quá trình xã hội hướng chúng vận động phát triển nhằm đạt được mục tiêu nhất định của quản lý nhà nước và xã hội Mục tiêu của quản lý nhà nước phải phù hợp với mục tiêu phát triển của xã hội.[18]
Quản lý nhà nước ở Việt Nam có các đặc điểm cơ bản sau:
- Quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước và có tính tổ chức cao
- Quản lý nhà nước có mục tiêu chiến lược, chương trình kế hoạch để thực hiện mục tiêu
- Quản lý nhà nước theo nguyên tắc tập trung dân chủ
- Quản lý nhà nước không có sự tách biết tuyệt đối giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý
- Quản lý nhà nước bảo đảm tính liên tục và ổn định trong tổ chức
Quản lý nhà nước là sự tác động, điều chỉnh thường xuyên của nhà nước bằng quyền lực nhà nước đối với toàn bộ hoạt động giáo dục và đào tạo của một quốc gia nhằm định hướng, thiết lập trật tự kỷ cương các hoạt động giáo dục và đào tạo, hướng đến mục tiêu và yêu cầu của sự phát triển nguồn nhân lực quốc gia.[19]
Trang 6Chủ thể của quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là Nhà nước với hệ thống các cơ quan quyền lực của nó trực tiếp là Chính phủ và hệ thống bộ máy quản lý giáo dục và đào tạo từ Trung ương đến địa phương
Khách thể của quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là hệ thống các cơ sở giáo dục và đào tạo và những người tham gia vào quá trình giáo dục và đào tạo
1.1.2 Vai trò của quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo
Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo phải đảm bảo:
- Đảm bảo tính thống nhất, thông suốt và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục
- Đảm bảo công bằng trong giáo dục và đào tạo thông qua hệ thống chính sách về giáo dục và đào tạo, tao cơ hội cho mọi người có điều kiện tham gia vào quá trình giáo dục và đào tạo
- Đảm bảo những điều kiện vật chất cho giáo dục và đào tạo phát triển Nhà nước vừa là nhà đầu tư và đồng thời vừa là người đặt hàng cho giáo dục và đào tạo
- Làm cho sự phát triển giáo dục và đào tạo đi đúng hướng, đáp ứng các mục tiêu chiến lược giáo dục
và đào tạo trong từng giai đoạn phát triển
- Làm cho tất cả các hoạt động giáo dục và đào tạo đi vào kỷ cương, trật tự
1.1.3 Nội dung quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo
Xuất phát từ vai trò của giáo dục và đào tạo trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, từ quan điểm phát triển giáo dục và đào tạo, quản lý giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động điều
hành của Nhà nước Theo Luật Giáo dục (2005) Điều 14 quản lý nhà nước về giáo dục chỉ rõ "Nhà nước thống nhất quản lý hệ thống giáo dục quốc dân về mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục, tiêu chuẩn nhà giáo, quy chế thi cử, hệ thống văn bằng, chứng chỉ; tập trung quản lý chất lượng giáo dục, thực hiện phân công, phân cấp quản lý giáo dục, tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục ”[26]
1.2 Khái niệm và chủ thể quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập
1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với giáo dục và đào tạo
Quản lý nhà nước về đào tạo Cao đẳng là hoạt động có mục đích, có tổ chức bằng quyền lực nhà nước đối với các hoạt động đào tạo Cao đẳng nhằm đảm bảo cho các hoạt động đào tạo theo đúng mục tiêu, yêu cầu, kế hoạch đề ra, theo đúng các quy định của nhà nước để góp phần đào tạo lực lượng lao động có kiến thức, ký năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội
1.2.2 Chủ thể quản lý nhà nước đối với đào tạo Cao đẳng
Theo Luật Giáo dục năm 2005, Luật Giáo dục sửa đổi bổ sung năm 2009 và Luật Giáo dục đại học năm
2012 Chủ thể quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là Nhà nước với hệ thống các cơ quan quyền lực mà trực tiếp là:
Trang 71.3.1 Nội dung chủ yếu của quản lý nhà nước
Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển đào tạo bậc Cao đẳng
Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo bậc Cao đẳng
Bàn hành điều lệ nhà trường, ban hành quy định về tổ chức và các hoạt động của cơ sở đào tạo Cao đẳng
Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo bậc Cao đẳng, tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ
sở vật chất và thiết bị trường học, việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành sách giáo khoa, sách giáo trình, quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ
Tổ chức, quản lý việc đảm bảo chất lượng và kiểm định chất lượng đào tạo bậc Cao đẳng
Thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động giáo dục
Tổ chức quản lý bộ máy đào tạo bậc Cao đẳng
Tổ chức chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng, quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý đào tạo bậc Cao đẳng
Tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu khoa học, ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực đào tạo bậc Cao đẳng
Tổ chức, quản lý công tác hợp tác quốc tế về đào tạo bậc Cao đẳng
Quy định tặng danh hiệu vinh danh cho người có nhiều công lao đối với sự nghiệp đào tạo bậc Cao đẳng
Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giáo dục, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về giáo dục
1.3.2 Ban hành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật
Điều 36 Hiến pháp năm 1992 về giáo dục: “Nhà nước thống nhất quản lý hệ thống giáo dục quốc dân
về mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch, tiêu chuẩn giáo viên, quy chế thi cử và hệ thống văn bằng;
…”[27] Kế thừa Hiến pháp năm 1992 tại Điều 61 Hiến pháp năm 2013 sửa đổi bổ sung chỉ rõ: “phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài;
Trang 8đào tạo của các cơ sở giáo dục và đào tạo Những nội dung quan trọng mà phạp luật nhà nước điều chỉnh trong hoạt động động giáo dục, đào tạo bao gồm:
- Cơ cấu khung của hệ thống giáo dục quốc dân, hệ thống văn bằng, chứng chỉ và đào tạo của đất nước Quy định pháp luật này hiện nay được thống nhất thực hiện theo Nghị định 90/CP của Chính phủ ngày 24/11/1993, quy định cơ cấu khung của hệ thống giáo dục quốc dân, hệ thống văn bằng, chứng chỉ về giáo dục và đào tạo Quy định về thời gian khung của các cấp bậc giáo dục và đào tạo, độ tuổi chuẩn tương ứng vào các cấp bậc đó theo hình thức tập trung, chính qui và văn bằng tốt nghiệp
- Mạng lưới các trường lớp và danh mục ngành nghề đào tạo, mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục và đào tạo của các cấp bậc học
- Vấn đề tuyển sinh, quản lý học sinh, sinh viên nghiên cứu sinh học trong nước và cử đi đào tạo ở nước ngoài
- Tiêu chuẩn chức danh của đội ngũ làm công tác giảng dạy trong hệ thống giáo dục và đào tạo từ Cao đẳng đến đào tạo trên Đại học
- Thời gian khung của các cấp bậc giáo dục và đào tạo, đội tuổi và bằng tốt nghiệp (Điều 3, Nghị định 90/CP ngày 24/12/1993)
- Tiêu chuẩn định mức trang thiết bị, cơ sở vật chất của các trường
- Xét duyệt và cho phép phát hành các loại sách giáo khoa, ân phẩm phục vụ cho giáo dục và đào tạo,
1.3.3 Xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển đối với các trường Cao đẳng
Xây dựng kế hoạch, chương trình phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo hướng vào mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo đồng thời hoạch định các chính sách và cơ chế quản lý nhằm vào các chương trình, kế hoạch
1.3.4 Quản lý các cơ sở đào tạo Cao đẳng
Mỗi cơ sở giáo dục và đào tạo đều chịu sự tác động của hai luồng quản lý đó là: quản lý nhà nước và quản lý sự nghiệp nội bộ Nhà nước quả lý thông qua các chủ thể quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, không can thiệp vào các nội dung hoạt động quản lý sự nghiệp của các cơ sở đào tạo mà chỉ thực hiện các nội dung quản lý sau:
- Quản lý việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật Nhà nước của các cơ sở giáo dục và đào tạo
- Quản lý các điều kiện hoạt động của các cơ sở như: cơ sở trường, lớp, các điều kiện phục vụ giảng dạy và học tập,
- Quản lý kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục
1.3.5 Sử dụng, phát triển nguồn nhân lực
Một trong những nội dung quan trọng của quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo là chăm
lo xây dựng và sử dụng đội ngũ giáo viên và các cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo ngày càng tương xứng
với mục tiêu của giáo dục và đào tạo Đảng ta chỉ rõ: “Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục Sử dụng giáo viên đúng năng lực, đãi ngộ đúng công sức và tài năng với tinh thần ưu đãi và tôn vinh nghề dạy học”[16] cần nhấn mạnh một số vấn đề quan trọng sau đây:
Trang 9- Phát triển và nâng cao chất lượng của hệ thống các trường lớp đào tạo lực lượng giáo viên cho các cấp Có chính sách để thu hút những học sinh giỏi vào học ở trường Sư phạm Đội ngũ giáo viên được đào tạo không chỉ đáp ứng về số lượng mà còn phải đáp ứng về chất lượng
- Ban hành và thực hiện các chính sách khuyến khích vật chất và tinh thần đối với giáo viên nói chung, đặc biệt đối với giáo viên làm việc ở vùng cao, vùng sâu, hải đảo
- Sắp xếp lại đội ngũ giáo viên theo chức danh và tiêu chuẩn để chuẩn hóa giáo viên, tổ chức bồi dưỡng thường xuyên nhằm nâng cao kiến thức và phương pháp sư phạm cho giáo viên
- Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các cấp trong đó chú trọng những cán bộ làm công tác nghiên cứu chính sách, cán bộ thanh tra giáo dục
1.3.6 Quản lý cơ sở vật chất và trang thiết bị đối với các trường Cao đẳng
Cơ sở vật chất và trang thiết bị được hiểu là tất cả các phương tiện vật chất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học - công nghệ được huy động vào các hoạt động giáo dục trong nhà trường
Cơ sở vật chất và trang thiết bị bao gồm đất được sử dụng của nhà trường; sách và tư liệu trong thư viện; các phương tiện kỹ thuật và thiết bị dạy học; máy móc thiết bị phục vụ hoạt động giáo dục trong nhà trường; nội thất đồ dùng sinh hoạt trong ký túc xá, trong nhà khách, nhà ăn và trong các nhà chuyên dụng hoặc các phòng chức năng khác; các vật trưng bày truyền thống, vật liệu phục vụ lễ tân và khánh tiết; nhạc
cụ, thiết bị và dụng cụ thể thao; nội, ngoại thất và thiết bị y tế trong trạm y tế; nhà xưởng và máy móc phục
vụ lao động sản xuất
1.3.7 Thanh tra, kiểm tra, đánh giá các hoạt động của các trường Cao đẳng
Thanh tra, kiểm tra, đánh giá là hoạt động quản lý nhà nước do các chủ thể có thẩm quyền tiến hành thanh tra, kiểm tra, đánh giá những hoạt động của các tổ chức và cá nhân hoạt động trong ngành giáo dục hoặc liên quan đến lĩnh vực giáo dục - đào tạo đối với việc thực hiện pháp luật, nhằm phát huy những nhân
tố tích cực, đồng thời phát hiện, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức và cá nhân
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với các trường Cao đẳng công lập
1.4.1 Những yếu tố khách quan
Hiệu quả của quản lý nhà nước đối với các trường cao đẳng công lập chịu ảnh hưởng bới nhiều yếu tố, như:
đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; hệ thống thể chế nhà nước; hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước; …
1.4.2 Những yếu tố chủ quan
Quản lý nhà nước đối với các trường cao đẳng công lập còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố, như: trình
độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý và giảng viên; các nguồn lực vật chất, các điều kiện về kinh tế, xã hội; sự tham gia, ủng hộ của xã hội; lịch sử phát triển của quốc gia và truyền thống, văn hoá dân tộc; sự hợp
tác quốc tế; …
Tiểu kết chương 1
Trong chương 1, đã trình bày khái quát khái niệm, vai trò, nội dung quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, những khái niệm và nội dung của quản lý nhà nước về đào tạo Cao đẳng, từ đó có những phân tích chung về quản lý nhà nước đối đào tạo Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Trang 10Từ những khái niệm và nội dung về quản lý nhà nước đối với giáo dục và đào tạo được nghiên cứu, tổng hợp và trích dẫn từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau và được phân tích, trình bày theo nhận thức, cách tiếp cận của tác giả Đây là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG LẬP TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
2.1 Khái quát về đặc điểm của tỉnh Đắk Lắk
2.1.1 Điều kiện tự nhiên - xã hội
Đắk Lắk nằm ở khu vực trung tâm của vùng Tây Nguyên Phía Bắc giáp với tỉnh Gia Lai, phía Nam giáp tỉnh Lâm Đồng, phía Tây Nam giáp tỉnh Đắk Nông, phía Đông giáp với tỉnh Khánh Hoà và tỉnh Phú Yên, có chung đường biên giới với Campuchia ở phía Tây
Diện tích tự nhiên là 13.125 km2 Tỉnh hiện có 15 đơn vị hành chính, bao gồm: 01 thành phố (thành phố Buôn Ma Thuột), 01 thị xã (thị xã Buôn Hồ) và 13 huyện; 184 xã, phường, thị trấn; 2.447 buôn, thôn, tổ dân phố
Đắk Lắk có dân số khoảng 1,8 triệu người, bình quân 138 người/km2, với mật độ dân số phân bố không đều, chủ yếu ở các khu đô thị, ven đường giao thông và các trung tâm cụm xã Đắk Lắk là tỉnh có nhiều dân tộc anh em sinh sống với hơn 47 dân tộc, trong đó, dân tộc thiểu số chiếm 30%, (dân tộc thiểu số
tại chỗ chiếm 28,7%, dân tộc thiểu số từ các địa phương khác di cư đến: 1,3%)
Trong những năm qua, kinh tế của Đắk Lắk duy trì được tốc độ tăng trưởng cao và khá ổn định, theo đánh giá của UBND tỉnh, các chỉ tiêu kinh tế năm 2015 đều tăng so với năm 2014 Tổng sản phẩm xã hội ước đạt trên 41.000 tỷ đồng, tăng 9% so với năm 2014 Thu nhập bình quân đầu người /năm đạt khoảng 34,9 triệu đồng, gấp 2,2 lần so với năm 2010.[37]
Mạng lưới y tế từ tỉnh đến cơ sở được quan tâm củng cố, cán bộ y tế cơ sở được tăng cường, các chương trình y tế quốc gia, các chính sách y tế cho người nghèo, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số thực hiện đạt kết quả tốt từng bước đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân Toàn tỉnh có 203 cơ sở y tế với số giường bệnh đạt 22,34 giường/1 vạn dân
Chất lượng giáo dục có nhiều tiến bộ, việc bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn được chú trọng Tỷ lệ trẻ em đi mẫu giáo và học sinh đi học đúng độ tuổi tăng qua các năm Tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số tăng dần qua từng năm Năm 2000, Đắk Lắk đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận hoàn thành chương trình quốc gia xóa mù chữ và phổ cập tiểu học, hoàn thành phổ cập trung học cơ sở vào năm 2009 Cơ sở vật chất trường học đã được đầu tư xây dựng theo hướng kiên cố hoá, chuẩn hoá, hiện đại hoá, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục [37]
2.2 Thực trạng đào tạo Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Tính đến năm học 2015 – 2016 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có 05 trường cao đẳng công lập Trong đó có
03 trường đào tạo theo chuyên ngành; 02 trường đào tạo theo hướng đa ngành Đại đa số các trường cao
Trang 11đẳng được nâng lên từ trường trung học để mở rông quy mô và trình độ đào tạo và đào tạo theo hướng chuyên ngành, đa ngành
Khu hành chính (văn phòng, phòng làm việc của hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, các phòng chức năng, các khoa, các tổ bộ môn trực thuộc, phòng truyền thống, phòng y tế);
Khu học tập (phòng học, phòng thí nghiệm, phòng thực hành, phòng máy, thư viện, nhà luyện tập đa chức năng);
Khu phục vụ đào tạo (phòng đào tạo và nghiên cứu khoa học, phòng kiểm định chất lượng giáo dục, phòng thanh tra);
Khu vệ sinh và hệ thống cấp thoát nước;
Khu sân trường, bãi tập, bãi để xe
Bảng 2.1: Thông tin tổng hợp về diện tích 03 trường cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Diện tích sàn xây dựng
tích
Tổng số (m2)
DT Hội trường, giảng đường
DT Thư viện
DT PTN, TH, TT, XTH, NHÀ TẬP ĐN
Trường Cao đẳng Sư
Nguồn: Phòng Hành chính – Tổng hợp của các trường
Tổng hợp 150 phiếu trưng cầu ý kiến đánh giá của giảng viên và cán bộ quản lý về các biện pháp quản
lý cơ sở vật chất của nhà trường
Nhóm biện pháp về đổi mới việc quản lý của Hiệu trưởng đối với cơ sở vật chất [phục lục 1]
Từ những số liệu điều tra chúng tôi nhận thấy nhóm biện pháp thứ nhất: Hiệu trưởng đã đề ra biện pháp thực hiện, nhưng việc đổi mới phương pháp quản lý cơ sở vật chất bằng chế định giáo dục trong quá trình triển khai thực hiện còn chậm, thiếu tính đồng bộ nên hiệu quả chưa cao Việc đổi mới trong khâu kiểm tra, đánh giá và động viên trong việc xây dựng và quản lý cơ sở vật chất mức độ thực hiện yếu 1,33%
Nhóm biện pháp về nhận thức của công chức, viên chức trong nhà trường về việc sử dụng, bảo quản
cơ sở vật chất.[phục lục 1]
Trang 12Mức độ hiệu quả của các biện pháp được đánh giá tốt đều đạt mức khá Tuy nhiên, việc Nâng cao vai trò, tinh thần, trách nhiệm của các trưởng khoa, tổ trưởng chuyên môn, nhân viên phụ trách cơ sở vật chất còn đánh giá với mức độ thực hiện yếu 2%; chưa làm 0,66%
Nhóm biện pháp sử dụng nguồn kinh phí nhà nước để xây dựng, mua sắm, tu sửa cơ sở vật chất.[phục lục 1]
Qua kết quả khảo sát cho thấy việc sử dụng các biện pháp quản lý về sử dụng nguồn kinh phí nhà nước
để trang bị, mua sắm, tu sửa cơ sở vật chất, nhưng mới chỉ dừng ở mức độ thực hiện trung bình, mức độ tốt còn thấp, cá biệt một số trường hợp còn thực hiện yếu
Nhóm biện pháp về tham mưu cho Sở Giáo dục, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tăng cường xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường.[phục lục 1]
Việc triển khai và thực hiện các biện pháp về tham mưu cho Sở Giáo dục, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh tăng cường xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường chưa thực sự tốt Tỷ lệ thực hiện các biện pháp mức
độ tốt còn thấp, việc báo cáo về tình hình xây dựng, quản lý cơ sở vật chất với Sở Giáo dục, Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh còn ở mực độ yếu 3,34%
Nguồn: Giảng viên và cán bộ quản lý trường CĐ Sư phạm Đắk Lắk và trường CĐ văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk
2.2.2 Về đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý đào tạo
Về đội ngũ giảng viên
Qua khảo sát thực tế đội ngũ giảng viên của 03 trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong những năm qua có nhiều biến động Đội ngũ giảng viên cơ bản đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, phù hợp với ngành nghề đào tạo, về phẩm chất và trình độ đào tạo cơ bản đáp ứng được mục tiêu, chương trình giáo dục; đáp ứng yêu cầu theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo Tuy nhiên do các trường Cao đẳng công lập trên địa bàn tỉnh hầu hết đều được nâng lên hoặc sát nhập từ các trường Trung cấp Do đó chất lượng giảng viên của các trường này ít nhiều còn tồn tại những giảng viên chưa đạt chuẩn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chuẩn hóa đội ngũ Vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên của các trường hiện nay được đặt lên hàng đầu, với tiêu chí làm thế nào để có được một đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, có tay nghề giỏi đáp ứng được nhu cầu đào tạo của nhà trường góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo của tỉnh Hàng năm các trường đều có kế hoạch tuyển dụng bổ xung đội ngũ giảng viên theo
sự phát triển của quy mô và chỉ tiêu ngành nghề đào tạo
Về đội ngũ cán bộ quản lý
Nhìn chung, cán bộ quản lý các nhà trường đều có kinh nghiệm, có khả năng xây dựng và điều hành tổ chức một cách linh hoạt, đáp ứng nhu cầu phát triển đào tạo của các trường Theo ý kiến đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk, đội ngũ cán bộ quản lý của các trường đều đạt chuẩn về trình độ, có trình
độ chuyên môn và có kinh nghiệm quản lý, năng động
Tuy nhiên, cán bộ quản lý của các nhà trường còn hạn chế ở các nội dung quản lý như: xây dựng và thực hiện kế hoạch, nghiệp vụ quản lý Hành chính nhà nước, quản lý tài chính, quản lý cơ sở vật chất, Bên cạnh đó vẫn không ít cán bộ quản lý còn nặng về thành tích và lợi ích cá nhân