Câu 2 3,0 điểm: “Vào đại học có phải là con đường lập thân duy nhất ?” Hãy thể hiện quan niệm riêng của anh chị về vấn đề này bằng một bài văn ngắn khoảng 200 từ.. + Ý nghĩa: Thể hiện t
Trang 1TRƯỜNG THPT CHUYÊN SƠN LA
Tổ: Văn
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I.
Năm học 2010- 2011 Môn:Văn -Khối 12-Chương trình nâng cao Thời gian 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm):
Hãy trình bày những đề tài cơ bản của văn chương Nguyễn Tuân trước cách mạng tháng Tám ?
Câu 2 (3,0 điểm):
“Vào đại học có phải là con đường lập thân duy nhất ?” Hãy thể hiện quan
niệm riêng của anh (chị) về vấn đề này bằng một bài văn ngắn khoảng 200 từ
Câu 3 (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh (chị) về 3 khổ thơ sau:
không ai chôn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt dòng sông rộng vô cùng Lor-ca bơi sang ngang trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di – gan vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình vào lặng im bất chợt
li - la li - la li – la
(Đàn ghi ta của Lorca – Thanh Thảo) ( SGK Ngữ văn12 Nâng cao, tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr 133)
Trang 2
-o0o -TRƯỜNG THPT CHUYÊN SƠN LA
Tổ: Văn
ĐÁP ÁN - BIỂU ĐIỂM ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I. Năm học: 2010-2011
Môn:Văn - Khối 12- Chương trình nâng cao I.
Hướng dẫn chung:
- Nắm vững yêu cầu hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng môn Ngữ Văn nên cần chủ động linh hoạt trong việc vận dụng đáp
án và thang điểm; khuyến khích những bài viết sáng tạo, có cảm xúc
- Sau khi cộng điểm toàn bài làm tròn đến 0,5 (điểm lẻ 0,25 làm tròn lên 0,5 điểm ; 0,5 làm tròn thành 1,0 điểm)
- Chỉ cho điểm tối đa đối với những bài làm đạt được yêu cầu về cả kĩ năng và kiến thức
II Đáp án và thang điểm
Câu
1
a Yêu cầu kĩ năng: Biết cách trình bày một vấn đề văn học sử,
ngắn gọn và khoa học
* Trình bày được ba đề tài chính như sau:
- Đề tài về chủ nghĩa xê dịch
+ Bản chất: viết về những chuyến đi, đi để thay đổi, để tìm cảm
giác mới
+ Ý nghĩa: Khám phá và bày tỏ tấm lòng tha thiết với cảnh sắc và
phong vị văn hóa của quê hương đất nước
+ Tác phẩm tiêu biểu: Tùy bút “Một chuyến đi”, “Thiếu quê
hương”
0.5 điểm
- Vẻ đẹp “vang bóng một thời”:
+ Bản chất: Đi tìm cái đẹp của quá khứ, thời kì phong kiến, nay
chỉ còn là những dư âm, dư ảnh Đó là vẻ đẹp của những phong tục,
những thú tiêu dao hưởng lạc tao nhã Đó còn là vẻ đẹp của một
lớp người - những nhà nho tài hoa bất đắc chí
+ Ý nghĩa: Thể hiện tình yêu, niềm thiết tha với những giá trị văn
hóa cổ truyền, và một tấm lòng yêu nước thầm kín của con người
trong thời kì mất nước
+ Tác phẩm tiêu biểu: Tập truyện “Vang bóng một thời”
0.5 điểm
- Đề tài về đời sống trụy lạc:
+ Bản chất: Là sự thể hiện của một cái tôi hoang mang bế tắc, tìm
cách thoát li trong đàn hát, rượu và thuốc phiện
+ Ý nghĩa: Tuy nhiên, ở những sáng tác viết về đề tài này đôi khi
người ta thấy vút lên niềm khát khao một thế giới tinh khiết, thanh
cao được nâng đỡ trên đôi cánh của nghệ thuật
+ Tác phẩm tiêu biểu: Tùy bút “Chiếc lư đồng mắt cua”
0.5 điểm
*Đánh giá:
- Đây đều là những đề tài độc đáo, đặc sắc của Nguyễn Tuân
- Nguyên nhân: Những đề tài này đều bắt nguồn từ một tâm trạng
chán ngán không gian sống quen cũ, bất mãn trước thời cuộc
0.5 điểm
Trang 3Câu
2
a Yêu cầu kĩ năng:
- H/s biết cách làm một bài NLXH.
- Biết phối hợp nhuần nhuyễn các thao tác lập luận: giải thích,
chứng minh, bình luận; lập luận chặt chẽ, thuyết phục, hành văn
mạch lạc, có sáng tạo
* Sự cần thiết của việc lựa chọn con đường lập thân:
+ Thanh niên phải biết tìm kiếm cho mình con đường lập thân đúng
đắn Đó là trách nhiệm và cũng là một quan niệm sống tích cực có
từ thời phong kiến
+ Lập thân là xác định cho mình một chỗ đứng trong xã hội, khẳng
định bản thân với xã hội, thể hiện sự tồn tại có ý nghĩa của cá nhân
trong cuộc đời
0.5 điểm
* Vào đại học là một trong những con đường lập thân phổ
biến, có được nhiều thuận lợi nhất.
- Từ thời phong kiến, người ta đã quan niệm học hành thi cử là
con đường lập thân của thanh niên nói chung, của đấng nam nhi nói
riêng Xã hội hiện đại, thi đại học cũng là con đường lập thân phổ
biến của thanh niên
- Nguyên nhân:
+ Do vào đại học sẽ được trang bị một nền tảng tri thức, kĩ năng
chắc chắn, sâu sắc và hệ thống
+ Vào đại học được đào tạo, tiếp cận sớm hơn với nghề nghiệp
tương lai
+ Trong xã hội trọng bằng cấp, thời đại kinh tế tri thức thì tấm
bằng đại học là một điều kiện tốt để có được công việc, chỗ đứng
vững vàng trong xã hội ở tương lai
1 điểm
* Song vào đại học không phải là con đường lập thân duy
nhất:
- Có nhiều cách để lập thân cũng như có nhiều cách để tiếp thu tri
thức, kĩ năng để chuẩn bị cho công việc, nghề nghiệp tương lai Có
thể tự học, hoặc học tập qua quá trình lao động thực tế để trang bị
cho mình nền tảng tri thức, kĩ năng sống thiết thực (Dẫn chứng)
- Hiện nay, hiện tượng chạy theo bằng cấp rất phổ biến, nhiều hiện
tượng tiêu cực nhưng đều dẫn đến kết quả là tốn thời gian, tiền bạc,
hoặc tốt nghiệp đại học song không đủ năng lực làm việc
- Mặt khác, trong hoàn cảnh xã hội “thừa thầy thiếu thợ” nên vào
đại học chưa chắc đã đảm bảo tương lai, thực tế có nhiều sinh viên
tốt nghiệp đại học nhưng không xin được việc
1 điểm
* Để có được sự lựa chọn con đường lập thân đúng đắn, cần:
- Thay đổi nhận thức cực đoan cho rằng vào đại học là con đường
lập thân duy nhất
- Mỗi người nên xác định năng lực thực tế của bản thân, căn cứ vào
yêu cầu cụ thể của xã hội để tìm cho mình một con đường lập thân
đúng đắn, phù hợp
- Học đại học, học cao đẳng, học nghề… đều là con đường lập thân
đúng đắn nếu con đường đó giúp ta tạo dựng được cuộc sống tốt
0.5 điểm
Trang 4đẹp cho bản thân và có được những đóng góp hữu ích cho đời sống
xã hội
Câu3
. a Yêu cầu kĩ năng: - H/s biết cách làm một bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
- Biết sử dụng kết hợp các thao tác nghị luận như phân tích, so
sánh, chứng minh để làm sáng tỏ vấn đề; Lập luận chặt chẽ, sáng
tỏ, diễn đạt lưu loát
* Khái quát:
- Nêu được hoàn cảnh, xuất xứ của bài thơ
- Giới thiệu được vị trí của ba khổ thơ:
+ Đây là ba khổ thơ cuối trong tác phẩm “Đàn ghi ta của Lorca”
+ Ba khổ thơ hướng tới khẳng định tâm hồn bất diệt của Lorca và
sức sống của những sáng tạo nghệ thuật mà Lorca dâng tặng cho
cuộc đời nói riêng và sự trường tồn vĩnh cửu của nghệ thuật chân
chính nói chung
1 điểm
* Cảm nhận được những vẻ đẹp của ba khổ thơ:
- Lấy cảm hứng trực tiếp từ những giây phút bi tráng trong
cuộc đời người nghệ sĩ Tây Ban Nha tài hoa, có nhân cách
thanh cao Thanh Thảo muốn phục sinh, bất tử hóa Lorca và
những sáng tạo nghệ thuật của ông qua những chi tiết những
hình ảnh độc đáo, gợi suy tư đa chiều:
+ “Không ai chôn cất tiếng đàn”: Nhắc lại hình ảnh tiếng đàn gắn
liền với di chúc sớm của Lorca, Thanh Thảo nhằm bất tử hóa tiếng
đàn của Lorca đồng thời bày tỏ sự đồng cảm với khát vọng cách tân
của người người nghệ sĩ chân chính
+ Hình ảnh so sánh: “Tiếng đàn như cỏ mọc hoang”: Đây là một so
sánh vừa thể hiện thái độ ngợi ca, bất tử hóa tiếng đàn của Lorca:
Cái đẹp không thể bị hủy diệt mà có sức sống mãnh liệt, kiên
cường như cỏ Đồng thời lời thơ cũng thể hiện nỗi xót xa, tiếc nuối
trước sự dang dở của khát vọng tự do, khát vọng cách tân nghệ
thuật của người nghệ sĩ
+ H/ảnh “giọt nước mắt vầng trăng”: Tác giả vừa kín đáo tố cáo tội
ác của bọn thống trị đã thủ tiêu vứt xác Lorca xuống giếng vừa thể
hiện niềm xót thương
2 điểm
- Suy tư về cuộc giã từ của Lorca với cuộc đời để bước sang
cõi bất tử thông qua việc tạo dựng những hình ảnh đậm màu
sắc tượng trưng.
+ H/ảnh “đường chỉ tay”: Ẩn dụ cho số phận, định mệnh nghiệt
ngã
+ Cặp hình ảnh: Dòng sông - chiếc ghita màu bạc: gợi liên tưởng
2 điểm
Trang 5đến hình ảnh Lorca đang vượt qua cái chết để sang một bến bờ khác bằng con thuyền thơ – ghi ta của mình Đó là sự siêu thoát, hóa thân, ra đi vĩnh viễn Hình ảnh thơ đồng thời khẳng định ý nghĩa của một cuộc đời vĩ đại đã dâng hiến trọn vẹn cho nghệ thuật
+ Tư thế giã từ của Lorca được miêu tả rất chủ động (Chú ý phân tích cấu trúc câu: “Chàng ném lá bùa”, “Chàng ném trái tim mình”
để thấy được sự mạnh mẽ, dứt khoát của Lorca Lorca giã từ cuộc đời bước sang cõi chết mà như một sự lựa chọn bình thản, làm chủ định mệnh, chiến thắng thế lực phát xít bạo tàn
+ Điệp khúc li-la li-la li-la: Tạo dư âm của một khúc ca tưởng niệm
Sơn La ngày 5/12/2010
Người ra đề
Phùng Bích Hạnh
Trang 6TRƯỜNG THPT CHUYÊN SƠN LA
Tổ: Văn ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I. Năm học 2010- 2011
Môn:Văn -Khối 12-Chương trình nâng cao Thời gian: 90 phút
II MA TRẬN (BẢNG HAI CHIỀU)
Tự luận Tự luận Tự luận Tự luận Trình bày những đề
tài cơ bản của sáng
tác Nguyễn Tuân
trước cách mạng
tháng Tám.
Viết bài văn nghị luận
Viết bài văn nghị luận
văn học
Tổng số câu
Mức độ
Nội dung
