hoi thoai (tt)

chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, trên nét mặt khi cười rất k

TIẾT 38

HỘI Thoại ( tt )

I- Tìm hiểu bài:

Tiếng Việt:

* Lượt lời trong hội

thoại: Đoạn văn trích SGK/ 92 -93

-Cho Hs diễn hoạt cảnh – hiện

đoạn văn trên màn hình.

- Rèn kĩ năng nhận biết, kĩ

năng nghe nói, chia sẻ

-Hồng! Mày có muốn vào Thanh

Hóa chơi với mẹ mày không?

chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để

tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ

tôi, một người đàn

bà đã bị cái tội là goá chồng,

nợ nần cùng túng quá,

trên nét mặt khi cười rất kịch

của cô tôi kia, tôi cúi

đầu không đáp Vì tôi biết rõ,

nhắc đến mẹ tôi, cô tôi

Một hôm, cô tôi gọi tôi đến

bên cười hỏi:

… Nhận ra những ý nghĩa cay độc

trong giọng nói và

phải bỏ con cái đi tha hương cầu

thực Nhưng đời

nào tình thương yêu và lòng kính

mến mẹ tôi lại bị

những rắp tâm tanh bẩn xâm

Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:

- Không! Cháu không muốn vào Cuối năm nay thế nào mợ cháu

cũng về.

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

- Sao lại không vào? Mợ mày phát

tài lắm, có như dạo trước đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô

tôi chằm chặp

đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi

đầu xuống đất:

lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay Cô tôi

liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng:

- Mày dại quá, cứ vào đi, tao

chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm

[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:

- Sao cô biết mợ con có con?

Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe

Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán Bà

ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở

bên rổ bóng đèn[ ]

Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng

tôi đã nghẹn ứ khóc

không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi

là một vật như hòn đá hay cục

thủy tinh, đầu mẩu gỗ

tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn,

mà nhai, mà nghiến

cho kì nát vụn mới thôi.

Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ

Tỏ sự ngậm ngùi thương xót

thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp:

- Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có

hàng, người ta hỏi đến chứ?

nghiêm nghị:

- Vậy mày hỏi cô Thông – tên

người đàn bà họ nội xa kia - chỗ

ở của mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được

sao?

Tỏ sự ngậm ngùi thương xót

thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp:

- Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có

hàng, người ta hỏi đến chứ?

- Vậy mày hỏi cô Thông – tên

người đàn bà họ nội xa kia - chỗ

ở của mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được

sao?

nghiêm nghị:

Trong dân gian có câu: “ Nhất ì

( ừ ), nhì “ im lặng”.

1/ Em hãy cho biết trong hội thoại

“ ừ” và “ im lặng” có phải là lượt lời không?

2/ Trong trường hợp này “ im

lặng” là đồng ý hay phản đối?

LUẬN

-HS thảo luận, rèn kĩ năng nghe nói, chia sẻ

- Kĩ năng can thiệp.

1/ “ì” ( ừ) là một lượt lời.

2/ Trong trường hợp này,“ im lặng” cũng là đồng ý kèm theo

lí do tế nhị.

ĐÁP ÁN

- Còn im lặng là một cách biểu thị thái độ.

* Lưu ý:

- Im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một hình thức biểu thị thái độ.

Nói leo là như thế nào? Trường hợp này có thể coi là một lượt lời không? Vì sao?

LUẬN

1/ Nói leo là hiện tượng không

có lượt lời mà vẫn cứ nói

( chen ngang ).

2/ Trường hợp này thể hiện sự

thiếu tôn trọng người khác

hoặc không có ý thức về

quyền được nói.

ĐÁP ÁN

-Sau khi thảo luận, cho Hs xem đoạn phim để HS nhận thêm 1

số trường hợp cần lưu ý trong hội thoại

-Kỉ năng quan sát và theo dõi, kĩ năng nghe nói, chia sẻ -Kĩ năng khuyến khích khi Hs phát hiện dúng điều cần lưu ý

* Lưu ý:

- Tránh nói leo, nói tranh, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác.

* Lưu ý:

- Tránh nói leo, nói tranh, cắt lời hoặc chêm vào lời người khác.

- Im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một hình thức

biểu thị thái độ.

SGK/ 102

II - Ghi nhớ:

III - Luyện tập:

1/ Đoạn trích “ Tức nước vỡ

bờ”: Tính cách của các nhân

vật:

BT 1: Hs xem đoạn phim

-Kĩ năng quan sát, nghe nói, chia sẻ.

-Kĩ năng khuyến khích, khen ngợi

Các BT còn lại cũng rèn các kĩ năng theo tinh thần của Intel có sự phản hồi tích cực

III - Luyện tập:

1/ Đoạn trích “ Tức nước vỡ

bờ”: Tính cách của các nhân

vật:

- Anh Dậu: Cam chịu.

mạnh mẽ, quyết liệt, can đảm.

hách, cậy quyền, ỷ thế.

- Sau: Cái Tí nói ít hẳn còn chị Dậu thì nói nhiều hơn

2/ Trả lời theo đoạn trích “ Tắt đèn”

thoại của chị Dậu và cái Tí có khuynh hướng phát triển ngược chiều nhau:

-Lúc đầu : Cái Tí nói rất

nhiều còn chị Dậu thì im lặng.

- Lúc đầu: Cái Tí chưa biết

mình sắp bị bán đi, nó vẫn còn hồn nhiên, nên nói nhiều

cuộc thoại:

- Rất hợp với tâm lí của

nhân vật, vì:

+ Còn chị Dậu vì tâm trạng

đau đớn khi phải quyết định bán con, nên chị im lặng.

- Sau: Cái Tí biết mình sắp bị bán , sợ hãi, nên nó không nói nữa. +Còn chị Dậu vì phải thuyết phục hai đứa con nghe theo mình,

c) Tác giả tô đậm sự hồn

nhiên và hiếu thảo của cái Tí qua cuộc thoại đã làm tăng kịch tính của câu chuyện là:

- Chị Dậu càng đau lòng hơn

khi bán con.

- Càng tăng thêm nỗi bất

hạnh giáng xuống đầu Tí, một

em bé còn rất hồn nhiên, vô tư.

- Những sự ngoan ngoãn, hiếu

thảo của Tí như từng nhát dao

cắt từng khúc ruột chị Dậu.

3/ Văn bản “ Bức tranh của

em gái tôi”

* Đoạn trích thể hiện:

-Sự im lặng của nhân vật “

Tôi” đã biểu thị tâm trạng ngỡ ngàng, xúc động và sau đó là sự xấu hổ, ân hận của người anh khi đứng trước bức tranh vẽ mình của em gái.

- “ Im lặng là vàng” trong

trường hợp ta phải giữ bí mật

hoặc thể hiện sự tôn trọng

người đối thoại.

4/ So sánh và đánh giá nhận

xét của Tố Hữu: *Cả hai đều đúng vì:

- Còn trong trường hợp cần phải

phát biểu ý kiến để ủng hộ

cái đúng, phê phán cái sai thì im lặng là đồng nghĩa với sự hèn

nhát.