TIẾT 8 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt) Tiết 59,60 văn bản ÁNH TRĂNG ( Nguyễn Duy) A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 kiến thức Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Ánh trăng của Nguyễn D[.]
Trang 1Tiết 59,60 văn bản :
ÁNH TRĂNG
( Nguyễn Duy)
A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1.kiến thức
- Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy
- Biết được đặc điểm và những đóng góp của thơ Việt Nam vào nền văn học dân tộc
- Cảm nhận đựoc sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố trữ tình và tự sự trong
bố cục, giữa tính cụ thể và tính khái quát trong hình ảnh của bài thơ
2.kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc hiểuvăn bản thơ
3.thái độ
- Giáo dục hs ý thức trân trọng những giá trị gần gũi trong cuộc sống .Tìư đó biết sống nghĩa tình thuỷ chung với quá khứ , hợp với đạo lí
“Uống nước nhớ nguồn”
B/ CHUẨN BỊ :
1 GV : Soạn giáo án , tranh minh hoạ(nếu có )
2 HS : Trả lời các câu hỏi trong SGK
C/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc lòng “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”
Phân tích hình ảnh người mẹ Tà ôi ?
3 bài mới :
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY , TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: KĐ- GT
Hoạt động 2: Đọc _- tìm hiểu
chung
- G:? Dựa vào chú thích ở SGK
Nêu vài nét cơ bản về tác giả
Nguyễn Duy ?
- Hs :TL
- G:?Bài thơ ra đời vào năm nào ?
-Hs : XĐ
I/ Đọc Tìm hiểu chung :
1 Tác giả- tác phẩm :
*Tác giả
- Nguyễn Duy Nhuệ sinh 1948
- Quê : Thanh Hoá
- Nhà thơ quân đội , trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ
* Tác phẩm :
Ra đời 1978 “Ánh trăng”
2.Đọc – giải thích từ khó
Trang 2- Gv hướng dẫn cách đọc : K4 đột
ngột cất cao , ngỡ ngàng
K5,6 : tha thiết trầm lắng
- Gọi 2 em học sinh đọc , Gv nhận
xét
- Hs : Đọc
-?Xác định thể thơ và phương thức
biểu đạt ?
G:? Dựa vào mạch cảm xúc bài thơ ,
hãy chia bố cục ?
- Hs : Chia đoạn
- G:? Hình ảnh vầng trăng được
miêu tả ntn? T/g s/d biện pháp NT
gì để miêu tả?
- H: TL
- G:?Em hiểu “Tri kỉ” nghĩa là như
thế nào ?
?Vì sao khi đó trăng thành “tri kỉ”
của con người ?
- Hs :TL
-G:? Vì sao nói “Cái vầng trăng
tình nghĩa”?
Hs : Vì nó gắn với đời người từ
nhỏ đến đi lính
- G:? Tiếp theo tác giả s/d biện pháp
NT gì? T/d??
Hs : Con người trần trụi hồn
nhiên , sống giản dị thanh cao,
chân thật trong sự hoà hợp với
thiên nhiên
- Ánh trăng gắn với những kỉ
niệm trong sáng của tuổi thơ , kỉ
niệm của những ngày gian khó
của cuộc đời người lính ở rừng
sâu
3 Thể loại – phương thức biểu đạt:
*Thể loại :thơ năm chữ
* phương thức biểu đạt:Tự
sự ,miêu tả ,biểu cảm
4 Bố cục :
- 3 khổ đầu : VT ở quá khứ , hiện tại
- Khổ 4: Tình huống gặp lại trăng
- Còn lại : Suy tư của tác giả
II/ Đọc – Hiểu văn bản :
1 Hình ảnh vầng trăng
a vầng trăng trongquá khứ
- Hồi nhỏ-> ở đồng, sông, bể
- Điệp từ: Hồi, với => Sống hoà hợp, thân thiết với thiên nhiên
- Hồi chiến tranh→ ở rừng
- Nhân hoá: tri kỉ=> Quan hệ gần gũi, thân thiết, như bạn tri kỉ
- So sánh: Sống gần gũi với thiên nhiên
=> Trăng không nhừng là bạn tri kỉ
mà còn là vầng trăng tình nghĩa, biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình
→ VT đẹp đẽ ân tình , gắn bó với hạnh phúc gian lao của con người , đất nước
Trang 3- G:? Khổ thơ tiếp theo tác giả
muốn nói điều gì? T/g s/d biện pháp
NT gì? Qua đó ta thấy thái độ của
t/g ntn?(Vầng trăng hiện lên như thế
nào khi con người trở về với cuộc
sống thời bình ?)
- Hs :TL
- G:?Bất chợt con nguời nhớ đến
trăng Vậy nhớ trong khoảnh khắc
nào ? Tình huống nào xẩy ra? Em
hãy nhận xét?
- Hs:TL
- G:?Hành động vội bật tung cửa sổ
đột ngột nhận ra trăng, thì người và
trăng có tri kỉ như xưa nữa không ?
- Hs : Không , vì con người chỉ
xem trăng như một vật chiếu sáng
thay điện
- G:?Vì sao lại có sự cách biệt
này ?
- Hs : Tự bộc lộ
- G:?Từ sự xa lạ giữa người và
trăng nhà thơ muốn nhắc nhở điều
gì ?
- Hs :
- G:?Vì sao tác giả viết “ngửa
mặt mặt”mà không phải là nhìn
trăng ?
- Hs :TL
- G:? Nhận xét tư thế, tâm trạng,
cảm xúc của tác giả? Tác giả nhớ
về điều gì ?
- Hs : TL
- G:? Tác giả s/d biện pháp NT gì?
Tác dụng?
-H: NX
-G:? Hình ảnh vầng trăng tròn, im
b Hoàn cảnh sống hiện tại:
- Đất nước hoà bình-> hoàn cảnh sống thay đổi
- So sánh: VT : Người dưng → xa lạ
-> Thái độ: lạnh nhạt, coi như người xa lạ.
2 Tình huống gặp lại vầng trăng
- Nhận ra trăng khi + Mất điện + Phòng tối om,
mở cửa
-> Đột ngật gặp lại cố nhân: Vầng trăng
- Người và trăng không còn tri kỉ, tình nghĩa như xưa
→ Cuộc sống hiện đại khiến người ta dễ dàng quên lãng những giá trị tốt đẹp trong quá khứ.
3 Suy tư của tác giả :
-Tư thế: “Mặt mặt”.-> Nhìn nhận lạinhững giá trị đã bị lãng quên
-Tâm trạng “rưng rưng” xúc động xao xuyến gợi nhớ kỉ niệm quá khứ tốt đẹp
- NT so sánh, điệp ngữ, nhấn mạnh , khắc sâu những hình ảnh của quá khứ
- S/d h/a tượng trưng:-> Qúa khứ
Trang 4phăng phắc có ý nghĩa gì?
? Vì sao con người bỗng giật mình
khi đối mặt với trăng ?NT?
- Hs ;TL – NT: đối: tư thế, tâm trạng
của vầng trăng và con người
- G:?Qua lời thơ muốn nhắc nhở ta
điều gì ?
- Hs : NX
? Bài học rút ra từ bài thơ này ?
- Hs :
- Hoạt động3: Khái quát
-G:?Nét nghệ thuật nổi bật của bài
thơ này là gì ?
- Hs : Thống kê lại
- GV khái quát nội dung
tròn đầy đặn Trăng im phăng phắc như nghiêm khắc, nhắc nhở, trách móc
- Giật mình vì nhớ lại , tự vấn nối hiện tại với quá khứ để con người tự hoàn thiện mình, ăn năn, hối lỗi
4 Ý nghĩa, chủ đề văn bản:
→ Trân trọng giữ gìn những vẻ đẹpvà giá trị truyền thống, không nên lãng quên quá khứ.
- Chủ đề: Uống nước nhớ nguồn
III Tổng kết 1.Nghệ thuật :
- Tự sự kết hợp với trữ tình
- sáng tạo nên hình ảnh thơ có nhiều tầng
nghĩa giọng điệu tâm tình,tự nhiên ,giàu biểu cảm
2.Nội dung
* Ghi nhớ : SGK