Trong trường tiếu học không chỉ cung cấp cho các em các kiến thức và kĩ năng cơ bản mà còn phải thường xuyên tổ chức cho các em luyện tập thường xuyên về chữ viết, tổ chức các hoạt động
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC&ĐT TÂN SƠN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH ĐÀI Độc lập-Tự do -Hạnh phúc
SKKN MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN
CHỮCHO HỌC SINH LỚP 2-3
Người thực hiện:Mai Thị Phương Lan Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Minh Đài - Huyện Tân Sơn - Tỉnh Phú Thọ
Thời gian thực hiện:Tháng 10/2009 Nơi thực hiện:Trường Tiểu học Minh Đài
Trang 2PHần i: đặt vấn đề
Bậc tiểu học là bậc học rất quan trọng đặt nền múng cho sự phỏt triển toàn diện vờ nhõn cỏch con người.Nếu coi giỏo dục là một ngụi nhà thỡ bậc tiểu học chớnh là nền múng của ngụi nhà đú, nền múng cú vững chắc thỡ ngụi nhà mới
cú thể bền lõu được
Để cú một hệ thống giỏo dục vững chắc thỡ ngay từ bậc tiểu học,người giỏo viờn phải luụn trao dồi kiến thức, học hỏi đồng nghiệp, sử dụng linh hoạt cỏc phương tiện dạy học
Bờn cạnh việc học cỏc kiến thức ra thỡ việc rốn chữ cho học sinh là rất quan trọng bởi khụng những nú khụng chỉ mang lại cho học sinh chữ viết đẹp
mà cũn thụng qua chữ viết, chỳng ta rốn được những phẩm chất đạo đức tốt như: Tớnh cẩn thận, tinh thần kỉ luật và úc thẩm mĩ…
Thủ tướng Phạm Văn Đồng lỳc sinh thời đó núi: Chữ viết cũng là biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đỳng ,viết cẩn thận ,viết đẹp là gúp phần rốn cho học sinh tớnh cẩn thận ,lũng tự trọng đối với mỡnh cũng như đối với thầy, cụ và bạn đọc bài viết của mỡnh
Những vấn đề: Rốn chữ viết chữ cho học sinh tiểu học là vấn đề mong muốn, trăn trở của rất nhiều thầy giỏo, cụ giỏo cú tõm huyết với sự nghiệp giỏo dục Đó cú rất nhiều giỏo viờn nghiờn cứu để đưa ra cỏch rốn chữ cho học sinh tiểu học vỡ chữ viết cú vai trũ rất quan trọng trong việc học của học sinh ,cú được chữ viết đẹp, học sinh sẽ tự tin hơn trong tất cả cả cỏc mụn học và tạo hứng thỳ học tập cho học sinh
Viết đỳng và viết đẹp giỳp cho người học chiếm lĩnh được cỏc giỏ trị văn húa, cụng cụ học tập, giao tiếp tư duy và hũa nhập với cuộc sống xó hội, nõng cao hiệu quả cỏc mụn học Dự hoạt động ở bất kỳ lĩnh vực nào,chỳng ta rất cần đến chữ viết Rốn chữ cho học sinh Tiểu học núi chung hay rốn chữ cho học sinh lớp 2- 3 núi riờng,ngoài việc giỳp cỏc em nắm được cỏc chữ viết theo đỳng quy định hiện nay cũn phải viết được cỏc chữ viết nghiờng,cú thúi quen rốn chữ một cỏch thường xuyờn liờn tục Ở lớp 2-3 muốn rốn cho học sinh viết đỳng,viết đẹp là một vấn đề rất khú.Vỡ vậy khi rốn chữ cho học sinh lớp 2-3 cần phải giỳp cho học sinh biết được cỏc quy tắc và kĩ thuật viết chữ nghiờng Việc rốn chữ cho học sinh viết đẹp dạng chữ nghiờng giỳp cho cỏc em cú một nột chữ đẹp cho những năm học về sau và trong suốt cuộc đời Là người giỏo viờn tiểu học tụi khụng cú một tham vọng gỡ lớn mà chỉ mong gúp phần nhỏ bộ của mỡnh vào việc tỡm hiểu cỏch viết chữ đỳng, đẹp cho học sinh tiểu học nhằm nõng cao chất lượng chữ viết cho học sinh để tạo ra một thế hệ học sinh cú nột chữ đẹp
PHầN II: GIẢI QUYếT VẤN Đề
1.Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Trang 3Đất nước ta ngày càng phát triển nên yêu cầu giáo dục cũng phải phát triển mạnh mẽ để phù hợp với mức độ phát triển của đất nước Chính vì thế đòi hỏi giáo viên phải tích cực học tập để nâng cao trình độ của mình và luôn sáng tạo đổi mới, cách tổ chức các tiết học sinh động nhằm tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình nhận thức Trong trường tiếu học không chỉ cung cấp cho các em các kiến thức và kĩ năng cơ bản mà còn phải thường xuyên tổ chức cho các em luyện tập thường xuyên về chữ viết, tổ chức các hoạt động thực hành cho học sinh đảm bảo” học đi đôi với hành” Thông qua các giờ luyện viết giáo viên giúp cho học sinh phát huy tính tích cực, sự sáng tạo của mình,khắc phục các điểm yếu trong việc viết chữ như : Viết nghiêng về bên trái, viết chữ qu¸ nằm
Để thành công trong rèn chữ, rÌn ch÷ viết nghiêng cho học sinh lớp 2 - 3 đòi hỏi giáo viên phải có phương pháp dạy học thích hợp, tạo hứng thú cho học sinh, có ý thức rèn chữ thường xuyên mọi lúc, mọi nơi Không chỉ rèn chữ trong các tiết chính tả, tập làm văn mà phải rèn trong tất cả các môn học
Trong quá trình dạy học, giáo viên cần chuẩn bị chu đáo các đồ dùng học tập và sử dụng các đồ dùng đó linh hoạt, sáng tạo, kết hợp các phương pháp luyện chữ truyền thống và phương pháp luyện chữ hiện đại Không chỉ có vậy, trong khi luyện chữ viết cho học sinh giáo viên phải thường xuyên kiểm tra chữ viết của học sinh
Yêu cầu của tiểu học là giáo viên trong khi dạy phải sử dụng các phương pháp dạy học sao cho phù hợp, linh hoạt, phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Để rèn chữ viết nghiêng cho học sinh giáo viên cần sử dụng phối hợp các phương pháp sau:
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp gợi mở vấn đáp
- Phương pháp luyện tập thực hành
Bên cạnh đó giáo viên cũng cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Giáo viên cần hướng dẫn một cách tỉ mỉ về quy tắc và kĩ thuật viết từng nét chữ
- Cần giúp cho học sinh nắm được khoảng cách của từng nét chữ, giữa các chữ với nhau trong khi viết
- Giáo viên hướng dẫn học sinh viết được độ nghiêng của từng chữ, cách đặt bút, rê bút, lia bút Dần dần hình thành các kĩ năng viết chữ nghiêng cho học sinh Đây là quá trình rèn chữ nghiêng cho học sinh nên giáo viên phải tạo điều kiện để học sinh rèn chữ viết một cách thường xuyên, nhưng không gây cho học sinh sự ức chế trong khi luyện viết mà phải tạo ra cho các em những giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên và đạt hiệu quả cao
2.Giải quyết:
Trong năm học 2008-2009 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 2C trường Tiểu học Minh Đài tôi thấy vở viết các em thường viết thẳng và viết nghiêng sang bên trái rất nhiều nhất là những nét khuyết thường ngã ngửa, gẫy vuông góc, các nét nối không được liên kết Biết được tầm quan trọng của việc rèn chữ cho học sinh nên tôi đã bắt tay vào nghiên cứu và tìm ra cách rèn chữ viết nghiêng cho học sinh lớp 2-3 dựa vào vở ô ly đã có sẵn của học sinh
Trang 4Bước đầu, học sinh chưa làm quen với cách viết nhanh, nên giáo viên yêu cầu học sinh dùng bút chì để kẻ đường nghiêng hoặc dùng vở kẻ ô ly kẻ nghiêng sẵn Khi học sinh viết quen thì mới cho học sinh chuyển sang chữ viết nghiêng không cần phải có dòng kẻ nghiêng Giáo viên tạo điều kiện rèn luyện cho học sinh cách luyện viết chữ nghiêng một cách thường xuyên trong tất cả các tiết học
3.Quá trình thực nghiệm và giải pháp mới:
a Đối với nhà trường :
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn được tổ chức thường xuyên ở
trường, tôi đã mạnh dạn đưa ra một số quan điểm về đổi mới phương pháp dạy học theo chương trình và sách giáo khoa mới và việc rèn luyện chữ viết cho học sinh.Tôi đưa ra kinh nghiệm về việc rèn chữ viết nghiêng cho đồng nghiệp thảo luận, từ đó rút ra cách rèn cho học sinh tiểu học nói chung và cách viết chữ nghiêng cho học sinh lớp 2-3 nói riêng
b Với phụ huynh học sinh:
Giáo viên tổ chức các cuộc họp phụ huynh nói về tầm quan trọng và ý nghĩa của việc rèn chữ cho học sinh tiểu học và đưa ra ý tưởng xây dựng sáng kiến rèn chữ cho học sinh của mình Phụ huynh học sinh có trách nhiệm mua đầy đủ sách vở và bút đúng loại cho học sinh luyện chữ Thường xuyên quan tâm nhắc nhở các em luyện chữ viết ở trường cũng như ở nhà
c Đối với bản thân:
Trong những năm qua, bản thân tôi cũng luôn tự mình học hỏi và rèn luyện chữ viết.Tôi hiểu rằng, việc rèn chữ viết cho học sinh lớp 2-3 là rất khó khăn nên bản thân tôi cũng phải luyện tập thường xuyên để nắm bắt các quy trình kĩ thuật viết chữ nhất là viết chữ nghiêng thì mới có thể giáo dục học sinh viết đúng theo quy định hiện hành đặc biệt là chữ nghiêng
Chuẩn bị mẫu chữ nghiêng chuẩn
Giáo viên phải lập kế hoạch rèn chữ cho học sinh thật cụ thể, có khoa học,
dễ hiểu để luyện qua các bước sau:
Bước 1: Quan sát nhận xét các chữ nghiêng
Bước 2: Hướng dẫn học sinh dùng bút chì kẻ đường kẻ nghiêng trên vở ô ly ( nếu không có vở ô ly kẻ nghiêng)
Bước 3: Luyện viết các nét cơ bản theo đường kẻ nghiêng
Bước 4: Luyện viết các chữ thường, chữ hoa và các chữ theo đường kẻ
nghiêng
Bước 5: Luyện viết câu ứng dụng theo đường kẻ nghiêng
Bước 6: luyện viết chữ nghiêng trong vở ô ly không cần đường kẻ nghiêng
d Đối với học sinh:
Để rèn luyện cho mình có chữ viết nghiêng đúng, đều, đẹp cần giáo dục tính kiên trì, bền bỉ và rèn luyện thường xuyên theo các bước sau:
Bước 1: Quan sát chữ viết mẫu một cách tỷ mỷ về độ nghiêng của từng chữ, cách đặt bút, lia bút để viết cho đúng và nhanh
Bước 2: Dùng bút chì kẻ đường kẻ chéo từ ô ly thứ nhất sang ô ly thứ hai để khi luyện viết dựa vào các đường kẻ nghiêng viết cho đúng cho dễ
Trang 5
Bớc 3:Học sinh dựa vào đờng kẻ nghiêng luyện viết các nét cơ bản
Giáo viên quan sát nhắc nhở các em cầm bút,lia bút ,đặt bút ,rê bút cho
đúng kĩ thuật.Khi học sinh đã viết thành thạo các nét cơ bản theo đờng kẻ
nghiêng thì chuyển sang không cần đờng kẻ nghiêng
Bớc 4:Luyện viết các chữ thờng,chữ hoa và chữ sốcho học sinh theo đờng kẻ nghiêng
Đây là một bớc quan trọng nên cần cho các em rèn luyện nhiều hơn.Khi viết
đúng và viết đẹp đợc từng con chữ thì các em sẽ viết đẹp hơn trong các bớc tiếp theo
Bớc 5: Luyện viết câu ứng dụng theo đờng kẻ nghiêng
Trong bớc này giáo viên cần rèn cho học sinh viết đúng khoảng cách của từng con chữ cáI trong một cữ và khoảng cách con chữ với nhau.Nếu khoảng cách
đúng thì chữ mới đẹp đợc,muốn vậy thì phải dựa vào ô li trong vở
Khi học sinh luyện viết, giáo viên chú ý nhắc nhở hớng dẫn học sinh viết đúng các nét nối giữa âm s, o với các chữ khác
Giáo viên phải thờng xuyên kiểm tra cách viết của học sinh để từ đó có cách uốn nắn sửa đổi kịp thời
Bớc 6: Học sinh vận dụng cách viết chữ nghiêng để viết trong bài hàng ngày Giáo viên cũng phải quan sát, nhắc nhở các em viết đúng khoảng cách, đúng quy trình
4 hiệu quả mới của sáng kiến kinh nghiệm.
Với cách rèn chữ cho học sinh nh trên,tôi đã rèn chữ cho học sinh lớp 2 – 3 trong năm học 2008 -2009, và thu đợc kết quả khả quan nh sau:
Trang 6Kết quả khảo sát viết chữ nghiêng của học sinh lớp 2C cụ thể:
Thời gian khảo sát TSHS Chữ viết cha đẹp Chữ viết đẹp
Với các số liệu qua đợt kiểm tra vẫn cha đạt đợc kết quả tốt nhất, nhng cũng phần nào nói lên cách rèn chữ viết nghiêng cho học sinh mà tôI đã nghiên cứu tìm tòi là một hớng đi đứng đắn, phù hợp với học sinh lớp 2 -3 Kết quả cho biết tỷ lệ viết chữ đẹp tăng lên rõ rệt, các em nắm đợc cách viết chữ nghiêng theo quy định chung
Phần III: Bài học kinh nghiệm
I Kinh nghiệm cụ thể:
Trong quá trình luyện chữ cho học sinh tôI đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
1 Muốn nâng cao chất lợng chữ viết cho học sinh đòi hỏi ngời giáo viên phải có chữ viết đẹp
2 Giáo viên phải đổi mới phơng pháp dạy học và tìm ra phơng pháp rèn chữ cho học sinh một cách đứng đắn và có hiệu quả
3 Muốn rèn cho học sinh có chữ viết đẹp,giáo viên phải có kế hoạch rèn chữ một cách cụ thể
4 Chú trọng rèn chữ cho từng cá nhân học sinh Hàng năm có tổ chức các cuộc thi viết chữ đẹp cho học sinh trong từng khối đẻ các em biết so sánh và tự mình vơn lên
5 Thờng xuyên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
II Cách sử dụng sáng kiến kinh nghiệm
Biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 2 – 3 của tôi có thể sử dụng một cách có
hiệu quả trong tất cả các môn học, nhất là giờ chính tả, giờ tập làm văn…
Sử dụng trong giao tiếp bằng văn bản với mọi ngời xung quanh
Giáo viên phải tạo điều kiện thuận lợi tổ chức cho các cuộc thi tìm hiểu đảng, Bác Hồ về đội Thiếu niên xung phong để các em có điêù kiện viết các văn bản bằng chữ viết nghiêng Khi dạy, giáo viên cần quan sát và tận tình giúp đỡ tong học sinh trong quá trình rèn chữ.Tìm ra cách rèn chữ một cách hiệu quả phù hợp với học sinh của lớp mình
III ý kiến đề xuất
1 Đối với nhà trờng.
- Phát động các phong trào thi viết chữ đẹp cho giáo viên và học sinh
_ Định hớng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề rèn chữ viết
đẹp cho học sinh các lớp
- Tổ chức các buổi kiểm tra vở của học sinh và hồ sơ của giáo viên
2 Đối với phụ huynh
- Thờng xuyên quan tâm đến việc học tập của con cái, rèn luyện chữ viết thờng xuyên để đạt kết quả cao nhất
Trang 7- Mua đầy đủ sách vở, đồ ding học tập cho học sinh, giành nhiều thời gian cho con em mình học tập Thờng xuyên kiểm tra việc học tập của con em mình
- Gặp gỡ, trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để biết về tình hình học tập của con
em mình để có biện pháp dạy bảo phù hợp giúp các em học tập đạt hiệu quả cao
3 Đối với giáo viên.
- Rèn luyện chữ viết cho mình mọi nơi, mọi lúc một cách thờng xuyên để có chữ viết chuẩn cho học sinh noi theo
- Giáo viên phải lập kế hoạch rèn chữ một cách cụ thể phù hợp với trình độ học sinh lớp mình
- Đi sâu, đi sát thờng xuyên để biết đợc những biến đổi về chữ viết của học sinh,
đa ra biện pháp khắc phục kịp thời
- Giáo viên phải giáo dục cho học sinh hiểu đợc tác dụng của chữ viết đẹp trong giao tiếp và trong cuộc sống sau này để các em có hứng thú rèn chữ cho bản thân mình
4 Đối với học sinh.
Hiểu đợc tầm quan trọng của chữ viết đẹp, nắm đợc các bớc luyện viết chữ viết nghiêng và có ý thức luyện chữ viết hàng ngày
Biết tự đánh giá nhận xét về chữ viết của mình và có cách khắc phục những chữ viết còn sai
IV Kết luân và khuyến nghị.
1 Kết luận
Việc rèn chữ viết cho học sinh là rất quan trọng trong việc giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện về tất cả các mặt đức, trí, thể, mĩ, lao động Kinh
nghiệm này giúp cho việc nâng cao chất lợng chữ viết của học sinh, giúp cha mẹ của học sinh có cách nhìn và hớng đi đứng đắn trong việc rèn chữ cho con em mình
Quá trình rèn chữ là một quá trình lâu dài, kiên trì, bền bỉ của cả thầy và trò Rèn chữ viết đẹp không thể diễn ra trong một thời gian ngắn một sớm một chiều Trong quá trình rèn luyện chữ viết, giáo viên phải thờng xuyên quan tâm giúp
đỡ, động viên học sinh để kết quả rèn chữ viết đạt kết quả cao
Thời gian nghiên cứu và thực nghiệm còn cha dài nên sáng kiến kinh nghiệm của tôi không thể tránh khỏi những thiếu sót Vậy tôI rất mong nhận đợc sự góp
ý chân thành của các bạn đồng nghiệp để sáng kiến của tôI hoàn thiện hơn, giúp tôi tự tin hơn khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm của mình
2 Một số kiến nghị
- Xây dựng các tài liệu cụ thể để rèn cách viết chữ nghiêng cho học sinh tiểu học
- Phòng giáo dục tổ chức các chuyên đề về rèn chữ viếtt cho học sinh
- Tăng cờng đồ dùng, thiết bị dạy học phục vụ cho việc giảng dạy và rèn chữ viết cho học sinh
- Cung cấp đầy đủ tài liệu tham khảo về nội dung và phơng pháp rèn chữ cho học sinh Minh Đài, ngày 30 tháng 10 năm 2009
Ngời viết sáng kiến Mai Thị Phơng Lan
Trang 8Tài liệu tham khảo
1 Vở tập viết 1 – 2 – 3 ( NXB giáo dục )
2 Phơng pháp dạy học Tiếng Việt ở Tiểu học ( NXB giáo dục )
3 Mục tiêu giáo dục Tiểu học của Bộ GD & ĐT ( NXB giáo dục )
4 Vở luyện viết
Mục lục
2 Phần II: Giải quyết vấn đề
3 1 Cơ sở lí luận và thực tiễn
4 2 Giải quyết
5 3 Quá trình thực nghiệm và giả pháp mới
6 4 Hiệu quả mới của sáng kiến kinh nghiệm
7 Phần III: Bài học kinh nghiệm
8 I Kinh nghiệm cụ thể
9 II Cách sử dụng sáng kiến kinh nghiệm
10 III ý kiến đề xuất
11 1 Đối với nhà trờng
12 2 Đối với phụ huynh
13 3 Đối với giáo viên
14 4 Đối với học sinh
15 IV: Kết luận và khuyến nghị
16 1 Kết luận
17 2 Một số kiến nghị