Đứt rời tụy tạng tại eo tụy

ĐỨT RỜI TỤY TẠNG TẠI EO TỤY NHÂN 12 TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN LÊ LỢI – VŨNG TÀU Từ 1999 đến 2003 BS Nguyễn Phi Ngọ và CS ĐẶT VẤN ĐỀ: • Chấn thương và vết thương đứt rời tụy

ĐỨT RỜI TỤY TẠNG TẠI

EO TỤY

NHÂN 12 TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ

TẠI BỆNH VIỆN LÊ LỢI – VŨNG TÀU

Từ 1999 đến 2003

BS Nguyễn Phi Ngọ và CS

ĐẶT VẤN ĐỀ:

• Chấn thương và vết thương đứt rời tụy tạng tại eo tụy (bên phải tĩnh mạch mạc treo tràng trên) khá hiếm gặp.

• Tiên lượng nặng, tỷ lệ dò tụy cao, chấn đoán thường gặp nhiều khó khăn và điều trị loại chấn thương này còn có nhiều tranh luận.

• Từ ngày 16 tháng 9 năm 1999 đến ngày 13 tháng 11 năm 2003 chúng tôi đã có 11 trường hợp chấn thương và 01 trường hợp vết thương đứt rời tụy tạng tại eo tụy

MỤC TIÊU:

• Một vài nhận xét về tình hình chấn

thương, các phương pháp chẩn đoán.

• Chọn một phương pháp điều trị thích

hợp, dễ thực hiện ở một cơ sở còn rất

nhiều thiếu thốn các phương tiện như

Bệnh viện chúng tôi

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

• Hồi cứu tất cả các trường hợp chấn

thương, vết thương đứt rời tụy tạng tại

eo tụy được điều trị tại bệnh viện Lê Lợi.

KẾT QUẢ:

• Tổng số bệnh nhân: 12 ca

• Giới tính: Tất cả đều là nam giới.

• Tuổi: - Nhỏ nhất 1986

- Lớn nhất 1962

• Chủ yếu sinh sống tại Vũng Tàu 10/12.

• Nguyên nhân: Chấn thương trực tiếp

vào vùng thượng vị.

•Lý do và tình trạng vào viện:

- Lý do vào viện:

TNGT: 4 ca TNSH: 6 ca TNLĐ: 2 ca

- Tình trạng vào viện:

Có sốc: 4 ca Không sốc: 8 ca

TNSH TNLĐ 50%

17%

33%

Chẩn đoán trước mổ

Chấn

thương tuỵ

42%

Vtthấu bụng 8%

Vỡ tạng đặc 50%

• Thời gian từ khi vào viện đến chuyển

mổ:

- Nhanh nhất: 30 phút

- Chậm nhất: 03 ngày

- Trung bình: 10 giờ.

• Phương tiện chẩn đoán chính: Siêu âm

• Tổn thương phối hợp:

- Tổn thương tụy đơn thuần: 8 ca

- Đa chấn thương: 4 ca; trong đó có một ca đa vết thương ngực – bụng

• Phương pháp điều trị:

- Phần đầu tụy: Cắt lọc may mũi chữ U

cầm máu.

- Phần thân tụy: Cắt lọc, tìm ống

wirsung, cầm máu nhu mô; Mở dạ dày

mặt sau và thả nổi tụy vào dạ dày, may

dạ dày – tụy một lớp với mép dạ dày

lộn vào trong.

• Thời gian phẩu thuật:

- Nhanh nhất: 01 giờ - TB: 1giờ 50 phút

- Lâu nhất: 05 giờ ở Bn đa vết thương

• Biến chứng sau mổ: 02 ca nhiễm trùng vết mổ

• Thời gian nằm viện: Nhanh nhất 10 ngày và lâu nhất 20 ngày.

• Sử dụng Sandostatin sau mổ: 02 bệnh nhân;

một ca dùng 4 ngày và một ca dùng 7 ngày.

• Kết quả xuất viện: 10 bệnh nhân lành hoàn toàn chỉ có 02 bệnh nhân có nhiễm trùng vết mổ

• Không có trường hợp nào bị dò miệng nối hoặc dịch tụy.

BÀN LUẬN:

• Chấn thương và vết thương tụy tạng

khá hiếm gặp, chỉ chiếm 1,4% trong

chấn thương, vết thương bụng; Trong

đó tổn thương tụy do vết thương là

70% và chấn thương là 30%.

• Trường hợp tổn thương tụy tạng đầu

tiên được mô tả ở một bệnh nhân nữ tử

vong do tai nạn giao thông năm 1827 ở

Anh quốc.

• Chấn thương, vết thương đứt rời tụy

tạng tại eo tụy bên phải tĩnh mạch mạc treo tràng trên (Lucas III) tại bệnh viện chúng tôi khá nhiều?

• Chấn thương tụy thường gặp ở tuổi lao

động tất cả bệnh nhân chúng tôi đều tuổi từ 17 đến 37 tuổi và chủ yếu là do tai nạn giao thông và tai nạn sinh hoạt (đánh lộn).

• Bệnh nhân vào viện đa số sau tai nạn #

30phút, chỉ có 2 ca vào viện sau 24 giờ.

• Tình trạng mạch huyết áp ổn (8ca/12),

điểm đau chủ yếu ngay thượng vị tại vị

trí chấn thương trực tiếp.

• Chẩn đoán chấn thương tụy dựa vào

bệnh sử, cơ chế chấn thương, khám

xét lâm sàng và mổ thám sát

• Trong 12 ca của chúng tôi chỉ có 5 ca

chẩn đoán chấn thương tụy tạng trong

đó 2 ca chẩn đoán trễ.

• Phương tiện chẩn đoán của chúng tôi

chỉ có siêu âm và kết quả siêu âm không thể phát hiện 100%

• Chúng tôi không có CT- Scan đây là

một phương tiện chẩn đoán rất tốt trong chấn thương tụy tạng.

• Các phương pháp khác như chọc rửa ổ

bụng chúng tôi không thực hiện,

• Có 2 bệnh nhân chẩn đoán chậm một

do gãy hở 2 xương cẳng chân được cố

định ngoài sau gần 72 giờ bệnh nhân

mới được phát hiện đau bụng

• Một bệnh nhân vào viện được chẩn

đoán chấn thương hạ sườn phải dù

siêu âm chẩn đoán chấn thương tụy

nhưng các bác sĩ vẫn cho chỉ định theo

dõi đến 64 giờ sau mới được mổ khi có

dấu hiệu đề kháng thành bụng.

• Trong điều trị có khá nhiều phương

pháp như nối Wirsung, nối tuỵ hỗng tràng theo Lucas…riêng ở điều kiện bệnh viện chúng tôi đóng đầu tụy mũi chữ U như của Lucas nhưng còn phần thân tụy chúng tôi không dùng hỗng tràng đưa lên nối mà chúng tôi mở dạ dày và thả vào trong dạ dày

• Thả phần thân tuỵ vào dạ dày vì dạ dày

rất gần, có độ PH toan hơn hỗng tràng

sẽ bất hoạt được men tụy tạng và như

vậy sẽ giảm được xì dò? Thời gian

phẩu thuật cũng sẽ ngắn hơn.

• Thả vào hỗng tràng theo kiểu Roux en

Y thuận lợi hơn trong nuôi ăn khi xì dò

nhưng nhiều miệng nối hơn

• Chỉ có một ca phải truyền máu trong

mổ, có lẽ may mắn chúng tôi gặp số bệnh nhân chấn thương tụy đơn thuần cao.

• Sau mổ ngày thứ 7 chúng tôi thường

cho bệnh nhân chụp dạ dày cản quang kiểm tra phần thân tụy và xem có dấu hiệu xì dò không

KẾT LUẬN:

• Chấn thương tụy còn là một loại chấn

thương khó chẩn đoán

• Số lượng chấn thương tụy tăng lên

từng năm cùng với sự phát triển của

các phương tiện giao thông do đó cần

có sự cảnh giác và chuẩn bị tốt các

phương tiện nhằm phát hiện và điều trị

kịp thời các loại chấn thương này.

• Phương pháp điều trị mà chúng tôi áp dụng khá đơn giản và có thể thực hiện được ở mọi

cơ sở có phòng mổ

• Chúng tôi trình bày đề tài này với mong muốn sẻ được học hỏi thêm các kinh nghiệm của các Thầy, các Anh, Chị và các bạn đồng nghiệp trong lĩnh vực này.