Hoạt động dạy và học: Hoạt động 1: Khởi động: GV khái quát lại hình thức và tác dụng của câu nghi vấn đã học trong tiết trước, Vào bµi míi Hoạt động 2: Phân tích mẫu, hình thành khái niệ[r]
Trang 1Ngày soạn: 24 12 2011 Ngày dạy: 26 12 2011 Tuần 20 Tiết 73 : Văn bản:
NHớ RừNG
Thế Lữ
-i Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
thực tại, ơn tới cuộc sống tự do
2 Kĩ năng:
- Nhận biết đ 8# tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích đ 8# chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3 Thái độ:
Giáo dục lòng yêu n # qua bài thơ ''Nhớ rừng'', yêu tự do
ii Chuẩn bị.
Giáo viên: ảnh chân dung Thế Lữ
Học sinh: tìm hiểu bài thơ
iii Tiến trình dạy và học
1 ÔĐTC: Sỹ số:
2 Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3 Hoạt động dạy học:
*Hoạt động 1: Khởi động
* GV: Giới thiệu : Sơ l 8# về Thơ mới và phong trào Thơ mới “ Nhớ rừng ” là lời con
hổ trong ờn bách thú – tác giả m 8 lời con hổ…bài thơ có : ợc sự đồng cảm rộng lớn, có tiếng vang lớn
Hoạt động 2:
Hoạt động của thầy và trò
? Nêu những nét chính về tác giả?
? Nêu giá trị của bài thơ đv tg?
? NX về số chữ trong câu và cách gieo vần của bài
thơ?
- Viết theo thể thơ 8 chữ, gieo vần liền
G: Bài thơ đ 8# tác giả ngắt thành 5 đoạn, hãy cho
biết nội dung mỗi đoạn?
- Đoạn 1,4 : Con hổ ở #$ bách thú…
- Đoạn 2,3 : Nhớ lại cảnh sơn lâm
- Đoạn 5 : Khao khát giấc mộng ngàn to lớn.
Nội dung kiến thức cơ bản
I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
Là nhà thơ tiêu biểu nhất của
phong trào thơ mới buổi đầu (1932-1935)
2.Tác phẩm
- Là bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ
3 Bố cục : 5 đoạn, chia 3
phần:
Trang 2GV Chốt ý chính, chuyển mục II
? Hai câu đầu nói lên điều gì về hoàn cảnh đặc biệt
và tâm trạng của con hổ?
H: bị giam cầm trong cũi sắt, căm hờn, uất hận
? Nhận xét về từ ngữ trong hai câu thơ này?
H: ĐT gợi tả, diễn tả tâm trạng căm hờn, uất ức âm
ỉ, luôn th#$ trực trong tâm hồn.
H: Đọc đoạn 4
? Cảnh ờn bách thú : ợc miêu tả ntn?
H: Đơn điệu, buồn tẻ, đều chỉ là nhân tạo do bàn
tay con #ời sửa sang, tỉa tót nên tầm th#$ giả
dối, không phải là TG của tự nhiên to lớn, mạnh mẽ.
H: Căm giận, uất ức dồn nén trong lòng kéo dài.
II Phân tích
1 Con hổ ở :7ờn bách thú
- Sd ĐTừ gợi tả: gặm khối
căm hờn
- Chán ghét thực tại tù túng, tầm ờng
4.Củng cố: Phân tích hình ảnh con hổ trong S bách thú.
5 Dặn dò: - Học thuộc đoạn 2 – 3
- Phân tích các nội dung
Trang 3Ngày soạn: 27 12 2011 Ngày dạy: 29 12 2011 Tuần 20 Tiết 74 : Văn bản:
NHớ RừNG (tiếp)
Thế Lữ
-A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
thực tại, ơn tới cuộc sống tự do
2 Kĩ năng:
- Nhận biết đ 8# tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích đ 8# chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3 Thái độ:
Giáo dục lòng yêu n # qua bài thơ ''Nhớ rừng'', yêu tự do
B Chuẩn bị.
Giáo viên: ảnh chân dung Thế Lữ
Học sinh: tìm hiểu bài thơ
C Tiến trình dạy và học
1 ÔĐTC: Sỹ số:
2 Kiểm tra: Đọc thuộc lòng bài thơ "Nhớ rừng" của Thế Lữ
Phân tích hình ảnh con hổ trong S bách thú
3 Hoạt động dạy học:
*HĐ1 : Khởi động
GV tóm tắt nội dung tiết học #2 liên hệ nội dung xẽ học rồi vào bài
*HĐ2 : Hoạt động của thầy và trò
G: ghi lại các mục đã học
H: đọc đoạn 2,3
? Cảnh sơn lâm đợc gợi tả qua những từ ngữ,
hình ảnh nào?
H: bóng cả, cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng
nguồn…
? Những từ ngữ đó khiến em hình dung ra
cảnh ntn?
H: Núi rừng đại ngàn, lớn lao, phi th #$
hoang vu, bí mật giang sơn của hổ xa kia
? Có gì đặc sắc trong các từ ngữ miêu tả chúa
tể của muôn loài?
? Trong khung cảnh đó hình ảnh con hổ hiện
Nội dung kiến thức cơ bản
I.Tìm hiểu chung
II Phân tích”;
1 Con hổ trong
2 Con hổ trong chốn giang sơn hùng vĩ:
- Cảnh núi rừng đại ngàn lớn lao,
- SD nhiều từ gợi tả khi miêu tả chúa sơn lâm:
=> Hổ oai phong, lẫm liệt
Trang 4ra với vẻ đẹp ntn?
? Đoạn thơ thứ ba NT tả có gì đặc sắc?
H : Điệp ngữ, nhân hoá, câu hỏi tu từ, liệt kê,
giọng điệu nhanh.
? Tác dụng của NT đó?
H : làm nổi bật vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng của
núi rừng, # thế lẫm liệt, kiêu hãnh của chúa
sơn lâm đầy quyền uy và nỗi nhớ tiếc không
nguôi.
? Em có nhận xét gì cuộc sống con hổ khi ở
chốn sơn lâm?
H : đọc đoạn cuối
G : tổ chức cho HS TL nhóm CH :
? Qua sự đối lập sâu sắc giữa hai cảnh nêu
trên, tâm sự con hổ ở ờn bách thú đ 8# biểu
hiện ntn? Tâm sự ấy có gì gần gũi với tâm sự
H : TL nhóm, cử đại diện trả lời, các nhóm
khác NX, bs
G : KL
*HĐ3 :
? Chỉ ra những đặc sắc nt và nd của bài thơ ?
H : - Sử dụng bút pháp lãng mạn, với nhiều
biện pháp nghệ thuật: nhân hoá, đối lập,
phóng đại, sử dụng từ ngữ gợi hình, giàu sức
biểu cảm Xd hình t #? nghệ thuật có nhiều
tầng ý nghĩa
- Có âm điệu thơ biến hoá qua mỗi đoạn thơ
nh# thống nhất ở giọng điệu dữ dội, bi tráng
trong toàn bộ tác phẩm.
H : đọc ghi nhớ
Hoạt động 4:
Nét đặc sắc của nghệ thuật thông qua các từ
ngữ cụ thể trong bài thơ
( GV # dẫn lấy dẫn chứng để chứng minh)
- Cuộc sống tự do, tung hoành
đầy quyền uy
3 Khao khát, tâm sự của con
hổ :
- Bất hoà với thực tại
- Khao khát tự do mãnh liệt
* Tâm sự con hổ – tâm sự của con ng S VN bị mất # khi
đó
III Tổng kết
* Ghi nhớ (SGK)
4 Củng cố: Đọc diễn cảm bài thơ ? Chỉ ra đặc sắc nghệ thuật của bài thơ.
5 Dặn dò:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm vững ND và Nt của bài
- Chuẩn bị Câu nghi vấn
Trang 5Tuần 20 - Tiết 75
Phần Tiếng Việt
Ngày soạn 27 12 2011
Ngày giảng : 29 12 2011
CÂU NGHI VấN
i Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS cần:
- Hiểu : 8# đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn : dùng để hỏi
- Z # đầu HS biết cách sử dụng câu nghi vấn trong giao tiếp cho hiệu quả
3 Kĩ nẵng:
- Rèn kĩ năng nhận biết và hiểu : 8# tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể
- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn
ii Chuẩn bị
Thầy : bảng phụ, phiếu bài tập
Trò : Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK
iii Tiến trình giờ lên lớp :
1 ÔĐTC: Sỹ số:
2 Kiểm tra: Kể tên và công dụng của các kiểu câu em biết
3 Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Khởi động
GV liên hệ với các kiểu câu đã học của HS, Liên hệ nội dung bài học rồi vào
bài
Hoạt động 2: Phân tích mẫu, hình thành khái niệm
Hoạt động của thầy và trò
G: Treo bảng phụ chép VD, CH trong SGK
Trao đổi nhóm hai bạn : 3 phút, đại diện trả lời,
nhóm khác nhận xét, bổ sung
a Câu nghi vấn
- Sáng nay #$ ta đấm u có đau lắm không?
- Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai?
- Hay là u # chúng con đói quá?
- Đặc điểm :+ Dấu chấm hỏi; Có những từ nghi
vấn: có …không, làm (sao), hay (là)
b Chức năng: Câu nghi vấn dùng để hỏi
? Em hãy nêu đặc điểm hình thức và chức năng
chính của câu nghi vấn?
H: Dựa vào phần pt VD khái quát KT
H: Đọc phần ghi nhớ (SGK)
* HĐ 3 :
Nội dung kiến thức cơ bản
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính
1.Ví dụ (SGK)
2 Nhận xét
Đặc điểm :
+ Dấu chấm hỏi;
+ Có những từ nghi vấn
b Chức năng:
Câu nghi vấn dùng để hỏi
* Ghi nhớ (SGK)
II Luyện tập:
Bài 1
Trang 6H: làm việc nhóm 4 bạn
Xác định câu nghi vấn
Nêu đặc điểm hình thức
Bài tập 2:
BT : Chữa bài – nhận xét a Căn cứ vào từ ngữ -
dấu câu
b Không thể thay, nếu thay từ hay trong câu nghi
vấn bằng từ hoặc thì câu trở nên sai ngữ pháp
hoặc biến thành câu thuộc kiểu câu trần thuật và
có ý nghĩa khác hẳn.
Bài 3:
H: Thảo luận cả lớp
ai cũng, gì cũng, nào cũng, sao cũng, đâu cũng,
bao nhiêu cũng… bao giờ cũng có ý nghĩa khẳng
định tuyệt đối (ví dụ: “Ai cũng thế đấy” có nghĩa
định, chứ không phải là nghi vấn
Bài 4:
? Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai câu?
vấn đề về sức khoẻ
- Câu 1 : Không có vậy
Bài 5:
H: Làm việc theo nhóm
H: Làm vào phiếu BT
? Xác định câu đúng? sai? Giải thích?
câu NV Từ nghi vấn
Dấu câu
Bài 2 Bài 3
* Không thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối câu vì đó không phải là câu nghi vấn
+ Câu a và b có các từ nghi vấn
… không; tại sao
những từ này chỉ làm chức năng
bổ ngữ trong một câu
+ Trong câu c và d thì: nào (cũng), ai (cũng) là những từ phiếm định
a, b : Không vì đó không phải
là câu nghi vấn
Bài 4 Bài 5:
Nhận xét:
- Câu a: “Bao giờ” đứng ở
đầu câu: hỏi về thời điểm sẽ thực hiện hành động đi
- Câu b: “Bao giờ” đứng ở cuối câu: Hỏi về thời gian đã diễn ra hành động đi
Bài 6
- Câu 1 : Đúng
- Câu 2 : Sai
4.Củng cố : HS đọc lại các ghi nhớ.
5 Dặn dò : - Học thuộc phần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài : Viết đoạn trong văn bản thuyết minh
Trang 7Tuần 21 - Tiết 76
Phần Tập làm văn
Ngày soạn 31 12 2011
Ngày giảng : 01 01 2012
VIếT ĐOạN VĂN TRONG VĂN BảN THUYếT MINH
i Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS cần:
- Nắm vững kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh
- Hiểu các yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh
2 Thái độ:
Giáo dục HS ý thức viết đoạn văn thuyết minh đúng yêu cầu
3 Kĩ năng :
- xác định : 8# chủ đề, sắp xếp và phát triển ý khi viết đoạn văn thuyết minh
- Diễn đạt rõ ràng, chính xác
- Viết một đoạn văn thuyết minh có độ dài 90 chữ
ii.Chuẩn bị:
GV:Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án
HS: Học bài cũ, xem # bài mới
iii Tiến trình giờ lên lớp:
1 ÔĐTC: Sỹ số:
2 KTBC: Thế nào là văn TM? Đoạn văn là gì?.
3 Hoạt động dạy học:
* Hoạt động 1: Khởi động G: ĐVĐ: ở học kỳ I, các em đã làm quen với kiểu văn bản thuyết minh, với khái niệm
đoạn văn Tiết học hôm nay các em sẽ tìm hiểu kĩ hơn về cách sắp xếp các ý trong đoạn văn thuyết minh thế nào cho hợp lý
*Hoạt động 2 Phân tích mẫu, hình thành khái niệm Hoạt động của thầy và trò
Theo em đoạn văn là gì?
Đọc kĩ đoạn văn thuyết minh mục 1a (SGK)
? Em hãy xác định câu chủ đề của đoạn?
? Câu 2, 3, 4, 5 có tác dụng gì trong đoạn? bổ
sung thông tin
HS đọc kĩ đoạn b, đoạn b có câu chủ đề không?
Không vậy đoạn b : 8# trình bày theo cách
nào? song hành
? Vậy đoạn b có từ ngữ chủ đề không? Đó là từ
nào? Các câu trong đoạn có vai trò gì?
GV chốt lại ý chính, chuyển mục II
HS đọc kĩ đoạn a
? Đoạn văn a thuyết minh về nội dung gì?
Nội dung kiến thức cơ bản
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh
1 Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh:
Đoạn a:
Câu chủ đề: Câu 1 Câu 2, 3, 4, 5: Làm rõ câu chủ đề
Đoạn b:
Từ ngữ chủ đề: Phạm Văn Đồng Các câu tiếp theo: cung cấp thông tin về Phạm Văn Đồng theo lối liệt kê
II Sửa lại các đoạn văn
Đoạn a:
Trang 8thuyết minh cấu tạo của bút bi
? 8# điểm của đoạn này là gì?
? Nếu giới thiệu cây bút bi thì nên giới thiệu
thế nào? giới thiệu về cấu tạo-> phải chia
thành từng bộ phận
Theo em đoạn văn trên nên chữa lại thế
nào?
Mỗi đoạn nên viết lại thế nào?
GV yêu cầu HS làm bố cục ra giấy Gọi vài học
sinh trình bày
HS khác nhận xét giáo viên điều chỉnh
HS đọc đoạn văn b
? Đoạn b có 8# điểm gì? lộ xộn
pháp gì? Phân loại, phân tích
? Vậy em nên chia ra làm mấy đoạn?
? Mỗi đoạn nên viết lại thế nào?
GV yêu cầu HS làm ra giấy, GV kiểm tra và
điều chỉnh
Qua những bài tập trên, theo em khi làm một
bài văn thuyết minh cần xác định điều gì? Viết
đoạn văn cần chú ý đến điều gì?
GV gọi 2 HS đọc to rõ ghi nhớ
* Hoạt động 3
HS đọc yêu cầu của bài tập 1
GV cho HS viết đoạn Mở bài và kết bài
Gọi mỗi tổ mỗi học sinh trình bày đoạn của
mình
HS khác nhận xét-GV điều chỉnh
Viết đoạn văn theo chủ đề đã cho ở SGK ( Gợi
ý: Giáo viên có thể tham khảo đoạn văn viết về
Phạm Văn Đồng)
#? điểm: Trình bày lộn xộn
Chữa lại: Tách thành hai đoạn
Đoạn 1: Thuyết minh phần ruột bút
bi, gồm đầu bút bi và ống mực loại mực đặc biệt
Đoạn 2: Phần vỏ: gồm ống nhựa hoặc sắt, bọc ruột bút và làm cán bút viết phần này gồm ống, nắp bút có
lò xo
Đoạn b:
- Chữa lại: Tách 3 đoạn Phần đèn: Có bóng đèn, đui đèn, dây
điện, công tắc
Phần chao đèn
Phần đế đèn
Ghi nhớ: SGK
III Luyện tập:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
4Củng cố: HS đọc lại ghi nhớ ở SGK
5Dặn dò : Học bài và làm tiếp bài tập 3 ( theo gợi ý SGK)
Trang 9
Tuần 21 - Tiết 77
Phần Tập làm văn
Ngày soạn 03 01 2012
Ngày giảng : 05 01 2012
Quê hương
Tế Hanh
I mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
Giúp HS :
- Cảm nhận : 8# vẻ đẹp sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển
2 Kỹ năng:
-Thấy : 8# những nét đặc sắc NT của bài thơ
- Rèn kỹ năng đọc và cảm thụ bài thơ có nhiều hình ảnh ẩn dụ
3 Giáo dục:
Ii Chuẩn bị
1 Giáo viên: Soạn bài, chuẩn bị chân dung tác giả.
iii Tiến trình giờ lên lớp
1 ổn định tổ chức: Số học sinh có mặt
2.Kiểm tra bài cũ:
- Đọc thuộc khổ thơ 3, 4 và phân tích tâm trạng của con hổ khi nhớ về qua khứ
3 Nội dung các hoạt động:
Hoạt động 1 : Khởi động.
Hoạt động 2:
Hoạt động của thầy và trò
- Giới thiệu nét chính về tác giả?
Gv giới thiệu thêm về tác giảâmcmr
hứng sáng tác của Ông
Nguồn cảm hứng lớn là nỗi nhớ quê #
miền Nam và niềm khao khát tổ quốc thống
nhất
- Bài thơ : 8# viết theo thể thơ gì? (8 chữ)
- Bố cục của bài thơ?
GV chốt ý chính , chuyển mục II
- Làng quê của tác giả : 8# giới thiệu ở hai
câu mở đầu có gì đặc biệt?
(bình dị, tự nhiên, giới thiệu chung về làng
quê của mình, chỉ có ý nghĩa thông tin)
- Đoàn thuyền ra khơi trong khung cảnh
ntn?
(bầu trời cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng
hồng bình minh phù hợp với tâm trạng
Nội dung kiến thức cần đạt
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả :
Tế Hanh : ( 1921) Quê ở Quảng Nam
2 Tác phẩm
1 Trong tập “ Nghẹn ngào ”
(1939)
2 Bố cục : 4 phần
II.Phân tích
1 Cảnh ra khơi
Trang 10phấn chấn).
- Hình ảnh chiếc thuyền : 8# miêu tả bằng
BPNT gì? Tác dụng của BPNT đó?
- Em có nhận xét gì về từ ngữ : 8# sử dụng?
- Chi tiết nào đặc tả con thuyền? (cánh
buồm) Có gì độc đáo trong chi tiết này? (so
sánh ẩn dụ)
hình ảnh giàu ý nghĩa và đẹp bút
pháp lãng mạn.
- Cảnh dân chài đón thuyền trở về : 8#
miêu tả ntn?
chi tiết đó?
- Khi miêu tả chiếc thuyền, tác giả sử dụng
BPNT gì? Tác dụng của BPNT đó? Từ đó
em cảm nhận : 8# vẻ đẹp nào trong tâm
hồn tác giả?
(sự nhạy cảm, tấm lòng gắn bó sâu nặng với
quê # h
- Trong xa cách, lòng tác giả nhớ tới những
điều gì nơi quê nhà?
- Giọng thơ ở khổ kết ntn? (giản dị, tự
nhiên)
Hoạt động 3 :
- Hãy nhận xét về tình cảm của tác giả?
- Bài thơ có những nét đặc sắc NT gì nổi
bật?
thức nào?
- Qua bài thơ, em cảm nhận : 8# điều gì về
Hoạt động 4 :
- Hình ảnh so sánh, động từ mạnh diễn tả khí thế dũng mãnh của con thuyền toát lên sức sống mạnh mẽ,
vẻ đẹp hùng tráng
- Hình ảnh cánh buồm trở nên lớn lao, thiêng liêng và thơ mộng Đó
2 Cảnh thuyền về bến
- Cảnh sống lao động náo nhiệt đầy niềm vui
thực vừa lãng mạn, có tầm vóc phi
- Con thuyền gắn bó mật thiết với sự
tâm hồn tinh tế của tác giả
3 Nỗi nhớ quê
- Nỗi nhớ chân thành, tha thiết, khôn
III Tổng kết
- NT : Sự sáng tạo hình ảnh thơ : vừa chân thực, vừa bay bổng, lãng mạn
- ND : Ghi nhớ (SGK)
IV Luyện tập
- Đọc diễn cảm
4 Củng cố: vẻ đẹp sáng, giàu sức sống của một làng quê miền biển : 8# miêu tả
5 Dặn dò:
- Học thuộc lòng, đọc diễn cảm bài thơ
... cần:- Nắm vững kiến thức đoạn văn, văn thuyết minh
- Hiểu yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh
Thái độ:
Giáo dục HS ý thức viết đoạn văn thuyết minh... :
- xác định : 8# chủ đề, xếp phát triển ý viết đoạn văn thuyết minh
- Diễn đạt rõ ràng, xác
- Viết đoạn văn thuyết minh có độ dài 90 chữ
ii. Chuẩn bị:... thống
nhất
- Bài thơ : 8# viết theo thể thơ gì? (8 chữ)
- Bố cục thơ?
GV chốt ý , chuyển mục II
- Làng quê tác giả : 8# giới thiệu hai
câu mở