Lựa chọn một văn bản đã học hoặc đã đọc và tìm hiểu về việc trình bày luận điểm đó trong văn bản.
Hs chuẩn bị bài 24
Ngày .... tháng .... năm ….
Kí duyệt của Ban chuyên môn
Ngày soạn:
Kế hoạch dạy học từ tiết 97đến tiết 100 Bài 24.
BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC I. Mục tiêu cần đạt.
1.Kiến thức:
-Học sinh hiểu và phân tích được quan niệm của Nguyễn Thiếp về mục đích, tác dụng của việc học, nhận xét được về nghệ thuật nghị luận của văn bản, rút ra được bài học cho bản thân
- Hiểu về luận điểm, cách trình bày luận điểm 2.Rèn kỹ năng :
-Biết trình bày luận điểm trong đoạn văn diễn dịch hoặc quy nạp, biết sắp xếp luận điểm trong bài văn nghị luận
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài nghị luận 3.Thái độ : Coi trọng việc học, nghiêm túc trong học tập 4. Định hướng phẩm chất năng lực :
- Phẩm chất: Yêu nước nhân ái, chăm chỉ
- Năng lực:Ngôn ngữ, tự chủ tự học, giao tiếp, hợp tác II. CHUẨN BỊ
1. Thầy: Đọc kĩ sách hướng dẫn và lập kế hoạch chi tiết cho bài học 2. Trò : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản
III. CÁC HOẠT ĐỘNG Mục tiêu- Nội dung- Phương thức
Yêu cầu cần đạt Dự kiến tình huống A.Hoạt động khởi động
-Gọi hs đọc phần A.
*Mục tiêu :Bước đầu nắm được mục đích và phương pháp học theo gợi ý
*Phương pháp:pp dạy học và giải quyết vấn đề , dạy học hợp tác theo nhóm Các nhóm hoàn thiện sơ đồ A/64? .
GV cho hs hoạt động nhóm GV quan sát trợ giúp khi cần
Gv yêu cầu đại diện h/s trình bày hs nhóm khác chia sẻ
Gv chốt
B.Hoạt động hình thành kiến thức
*Mục tiêu :hs nắm được cách đọc văn bản và tác giả , ptbđ, giải thích được một số chú thích,thể loại của tác phẩm
*Phương pháp , kĩ thuật
1.Đọc văn bản a. Đọc
H/s có thể điền đúng sơ đồ cũng có thể điền chưa đầy đủ,GV định hướng nêu vấn đề và dẫn dắt vào bài
dạy học : vấn đáp ,hoạt động cá nhân
Gv gọi hs chia sẻ về cách đọc văn bản
Cách đọc : to rõ ràng ngắt nghỉ đúng, bộc lộ rõ nhiệt huyết
Cách thức tiến hành :GV có thể đọc mẫu, gọi hs đọc , hs khác nhận xét , gv nhận xét .
? Vài nét về tác giả?
?Xác định thể loại của văn bản ?
?Hoàn cảnh ra đời của văn bản ?
b. Chú thích
-Tác giả :Nguyễn Thiếp(1723-1804) tự là Khải Xuyên , hiệu là Lạp Phong Cư Sĩ , người đương thời gọi là La Sơn Phu Tử , quê làng Mật Thôn , xã Nguyệt Ao, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh .
Là người thiên tư sáng suốt , học rộng hiểu sâu .
-Hoàn cảnh :Trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào 8/1791
-Thể loại :Tấu
H/s có thể chia sẻ đúng về cách đọc có thể chưa hợp lí. Gv định hướng cách đọc cho h/s
H/s có thể trả lời chưa đúng về thể loại và hoàn cảnh, giáo viên định hướng cho h/s
*Mục tiêu :hs nắm được quan điểm trong việc học của tác giả , những lối học lệch lạc , sai trái , tác hại của lối học đó , những phép học của bài tấu đặt ra , hoàn thiện được sơ đồ nội dung bài học
*Phương pháp , kĩ thuật dạy học :PP thảo luận nhóm , dạy học giải quyết vấn đề , kĩ thuật đặt câu hỏi , khăn trải bàn
?Theo quan điểm của tác giả điều quan trọng nhất trong việc học là gì?
Đặc điểm:là loại văn thư của bề tôi , thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc , ý kiến , đề nghị , được viết bằng văn xuôi , hoặc văn vần , văn biền ngẫu . Bài tấu của Nguyễn Thiếp bàn về ba điều :quân đức , dân tâm , học pháp . -PTBĐ: Nghị luận
-Từ khó
2.Tìm hiểu văn bản
a.Quan điểm của tác giả Học để thành người biết rõ đạo, người có đạo đức.
- Đó là đạo Tam cương
Hs có thể đưa ra các
phương thức miêu tả, tự sự, biểu cảm. Gv định hướng - HS hiểu đúng như chú thích SGK
H/s có thể hỏi thêm những từ ngoài chú thích, GV hướng dẫn giải nghĩa từ
H/s có thể diễn đạt qua một số từ ngữ khác nhưng vẫn
Gv cho hs hoạt động cặp đôi
GV quan sát và trợ giúp khi cần
Chốt kq cho những cặp trả lời đúng
GV yêu cầu đại diện cặp trình bày. Học sinh khác nhận xét chia sẻ
Gv chốt
?Tác giả đã phê phán những lối học lệch lạc , sai trái nào ?Tác hại của của lối học đó ? Có nhận xét gì về lời bàn của tác giả?
GV cho hs hoạt động nhóm GV quan sát trợ giúp khi cần
Gv có thể chốt theo nhóm Gv yêu cầu đại diện h/s trình bày hs nhóm khác chia sẻ
Gv chốt
?Bài tấu đề cập đến những phép học nào ?Em hiểu bản chất của phép học đó là gì?
(quan hệ ….. – tôi, cha con, vợ chồng) và ngũ thường (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín).
-> Tác giả đề cao mục đích tốt đẹp của việc học.,mục đích của học là để hình thành đạo đức, nhân cách.
b.Tác giả phê phán lối học : +Học hình thức
+Học để cầu danh lợi - Tác hại:
+ Chúa tầm thường.
+ Thần nịnh hót.
+ Nước mất nhà tan.
-> Lời bàn luận chân thật, thẳng thắn, xác đáng.
c .Bàn về cách học.
- Mở trường rộng rãi ở phủ, huyện mở trường tư, con cháu tiện đâu học đấy.
- Nêu nội dung dạy của thầy: Theo Chu tử, theo tứ
đúng ý gv ghi nhận đáp án của h/s
H/s có thể nhận xét lời bàn chưa đầy đủ . Gv định hướng cho h/s
H/s có thể dùng diễn đạt khác nhưng vẫn phù hợp nội dung Gv chấp nhận đáp án và chốt.
Gv cho hs hoạt động cặp đôi
GV quan sát và trợ giúp khi cần
Chốt kq cho những cặp trả lời đúng
GV yêu cầu đại diện cặp trình bày. Học sinh khác nhận xét chia sẻ
Gv chốt
Hs hoàn thành sơ đồ yêu cầu d/66
GV cho hs hoạt động nhóm GV quan sát trợ giúp khi cần
Gv có thể chốt theo nhóm Gv yêu cầu đại diện h/s trình bày hs nhóm khác chia sẻ
Gv chốt
thư, Ngũ Kinh (Nho giáo phong kiến).
- Phương pháp
+ Học tiểu học để bồi gốc rồi tiến lên trung học, đại học.
+ Học rộng rồi tóm gọn (kết hợp giữa rộng – sâu ; tiện và điểm cốt nắm giữ lấy kiến thức cơ bản, trung tâm).
+ Theo điều học mà làm (học + hành).
->Chủ trương , phương pháp đúng đắn , tiến bộ - Kẻ nhân tài mới được lập công.
d. Hoàn thành sơ đồ Mục đích chân chính của việc học
Học đạo , học để làm người -Lối học đáng phê phán Học hình thức
+Học để cầu danh lợi -Lối học cần noi theo Chu tử, theo tứ thư,NgũKinh
+ học tiểu học để bồi lấy gốc
+ Học rộng rồi tóm lược cho gọn
+ Theo điều học mà làm -Tạo được nhiều người tốt.
- Triều đình ngay ngắn.
- Thiên hạ thịnh trị.
3.Viết đoạn văn trình bày luận điểm
H/s có thể vẽ sơ đồ chưa đúng. Gv định hướng cho h/s
*Mục tiêu :HS nắm được câu chủ đề , vị trí và cách trỡnh bày của mỗi đoạn *Phương pháp , kĩ thuật dạy học :PP vấn đáp , pp hoạt động nhóm ,kĩ thuật đặt câu hỏi , khăn trải bàn Hs đọc yêu cầu 1,2,3/68 ? xác định câu chủ đề , vị trí câu chủ đề ?Cách trình bày của mỗi đoạn và các luận cứ trong mỗi đoạn ?
GV cho hs hoạt động nhóm GV quan sát trợ giúp khi cần
Gv có thể chốt theo nhóm Gv yêu cầu đại diện h/s trình bày hs nhóm khác chia sẻ
Gv chốt
a.Các cách trình bày đoạn văn
(1)Câu chủ đề
Câu chủ đề nên luận điểm
“Thật là chốn hội tụ … muôn đời” (cuối đoạn).
Câu chủ đề.
“ Đồng bào ta …. ngày trước”. (đầu đoạn).
Câu chủ đề.
“ Đồng bào ta …. ngày trước”. (đầu đoạn).
(2)Đoạn 1 theo cách quy nạp
Đoạn 2 theo cách diễn dịch (3)Luận cứ :
+ Luận điểm: Thành Đại La là trung tâm đất nước, thật xứng đáng là kinh đô muôn đời.
* Trình tự lập luận.
+ Vốn là kinh đô cũ.
+ Vị trí trung tâm trời đất.
+ Thế đất quý hiếm.
+ Dân cư đông đúc, muôn vật phong phú, tốt tươi.
+ Nơi thắng địa.
- Xứng đáng là kinh đô muôn đời.
-Câu chủ đề.
“ Đồng bào ta …. ngày trước”. (đầu đoạn).
* Luận điểm.
H/s có thể xác định chưa đúng. Gv định hướng cho h/s
H/s có thể xác định chưa đúng . Gv định hướng cho h/s
GV cho h/s hoạt động cá nhân mục b,c (Trang 52,53)
Gv quan sát theo dõi và trợ giúp h/s khi cần
Yêu cầu h/s kiểm tra kết quả cho nhau
GV chốt kết quả cho h/s
C.Hoạt động luyện tập
*Mục tiêu :hs nhận xét được quan điểm của Nguyễn Thiếp , diễn đạt ý mỗi câu thành một luận điểm và tìm được luận điểm , cách trình bày đoạn văn , tìm đc luận cứ cho một số luận điểm , viết đc đoạn văn .
*Phương pháp , kĩ thuật dạy học :Hoạt động cá nhân .
“ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ngày nay”.
* Trình tự lập luận.
- Theo lứa tuổi (cụ già, nhi đồng, trẻ thơ).
- Theo không gian, vùng miền (kiểu bào nước ngoài -> vùng tạm chiếm trong nước, miền ngược -> xuôi).
- Theo vị trí công tác, ngành nghề, nhiệm vụ được giao (chiến sĩ ngoài mặt trận; công chức ở hậu phương; phụ nữ -> bà mẹ;
công nhân – nông dân - địa chủ).
b.
(1)A.Diễn dịch (2)A.Câu 1 (3)Luận cứ :
-Cảnh sơn thủy hữu tình -Bờ biển đẹp với nhiều bãi tắm nổi tiếng
-Nhiều danh thắng nổi tiếng
-Nhiều di tích lịch sử -Nhiều điểm du lịch hấp dẫn
c.Chọn nhận định đúng , sai
1.Đ 3.Đ 4.Đ
H/s có thể xác định chưa đúng . Gv định hướng cho h/s
*Năng lực :chia sẻ , hợp tác ,rèn luyện ngôn ngữ ,tự học GV cho hs hoạt động nhóm bài tập 1
GV quan sát trợ giúp khi cần
Gv có thể chốt theo nhóm Gv yêu cầu đại diện h/s trình bày hs nhóm khác chia sẻ
Gv chốt
Gv cho hs hoạt động cặp đôi câu 2,3
GV quan sát và trợ giúp khi cần
Chốt kq cho những cặp trả lời đúng
GV yêu cầu đại diện cặp trình bày. Học sinh khác nhận xét chia sẻ
Gv chốt
1.Nhận xét về quan điểm của tác giả Nguyễn Thiếp - quan điểm đưa ra đúng đắn
-phù hợp với mọi thời đại -lời bàn chân thật , thẳng thắn , xác đáng của một con người hết lòng vì sự học , vì đất nước
2.Diễn đạt ý mỗi câu thành một luận điểm
a.Trước hết cần tránh lối viết dài dòng không cần thiết .
b.Trước hết Nguyên Hồng Đm mê viết và thích truyền nghề cho bạn trẻ .
c.Bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta.
3.
-Câu chủ đề :Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm .
H/s có thể bày tỏ quan điểm của mình về quan điểm của tác giả.Gv định hướng cho h/s
h/s có thể vẫn chưa tóm lược được luận điểm ngắn gọn nhất gv hướng dẫn cho h/s
H/s có thể xác định chưa đủ đung luận cứ. Gv định
?Tìm 3-4 luận cứ cho các luận điểm sau :
Học phải kết hợp với làm bài tập thì mới hiểu bài . Học vẹt không phát triển được năng lực tư duy.
Học phải đi đôi với hành thỡ việc học mới cú ý nghĩa.
-Luận điểm :Tế Hanh là một nhà thơ tinh tế .
-Trình bày theo cách diễn dịch
+Luận cứ 1:Thơ ông đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương .
+Luận cứ 2:Thơ ông đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ …Các luận cứ đc sắp xếp theo trình tự tăng tiến , càng sâu .Nhờ vậy mà người đọc càng thấy hứng thú tăng dần khi đọc phê bình thơ của Hoài Thanh .
4.Luận cứ :
Luận điểm :Học phải kết hợp với làm bài tập thì mới hiểu bài .
Lc 1:làm bài tập chính là thực hành bài học lí thuyết.
Nó làm cho kiến thức lí thuyết được nhận thức lại , sâu hơn.
- Luận cứ 2:Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức dễ dàng hơn .
hướng cho h/s
H/s có thể chưa đưa ra được đủ luận cứ giáo viên định hướng cho học sinh
?Lựa chọn và sắp xếp các luận điểm dau cho phù hợp với đề bài “Hóy viết bài văn khuyên một số bạn trong lớp học tập chăm chỉ hơn “?
Hs đọc yêu cầu 6/71 hs hoạt động cặp đôi
Hs hoạt động cá nhân yêu cầu
-Luận cứ 3:Làm bài tập là rèn luyện kĩ năng của tư duy , đặc biệt là tư duy phân tích , tổng hợp , so sánh , chứng minh , tính toán .
Luận điểm :Học vẹt không phát triển năng lực suy nghĩ .
-LC 1:Học vẹt là học thuộc lòng , có khi không cần hiểu hoặc hiểu lơ mơ . -LC2:Học không hiểm mà cứ học thì rất chóng quên và khó có thể vận dụng thành công những điều đã học trong thực tế.
-LC3:Học vẹt chỉ mất thời gian , công sức mà chẳng đem lại hiểu quả gì thiết thực .
-Lc4:Ngược lại học vẹt còn làm cùn mòn đi năng lực tư duy , suy nghĩ .
5. Lựa chọn và sắp xếp luận điểm
Luận điểm a bỏ cụm từ lao động tốt ,các luận điểm sắp xếp lộn xộn
Sắp xếp :a-c-b-e-d
D.Hoạt động vận dụng
*Mục tiêu :hs viết được bài văn nghị luận dựa theo một trong các đề phần 1/71,72.
Sưu tầm được phương pháp học tập hiệu quả .
*Phương pháp , kĩ thuật dạy học :Hoạt động cá nhân .
*Năng lực :chia sẻ , hợp tác ,rèn luyện ngôn ngữ ,tự học E.Hoạt động tìm tòi mở rộng
6.Nhận xét về sự phù hợp các luận cứ với luận điểm e bài 5
Cách sắp xếp các luận cứ tốt , chấp nhận được vì nó đã đảm bảo yêu cầu rành mạch , sáng rõ .Luận cứ trước là cơ sở để tiếp nối luận cứ sau . Luận cứ sau phát triển ý của luận cứ trước .
7.Viết đoạn văn Hs làm
1.Viết bài văn nghị luận dựa vào 5 đề /71,72 2.Liên hệ với thực tế học tập của bản thân , hãy chỉ ra một số phương pháp học tập mà em cho là hiệu quả nhất và giải thích lí do.
Sưu tầm 1-2 bài viết về phương pháp học tập hiệu quả .Liên hệ với cách học tập của bản thân hãy đánh gái xem mình đã vận dụng đc phương pháp đó ở mức
Học sinh chọn đề theo năng lực
nào . Những gì em chưa thực hiện được ?Tại sao?
Ngày tháng năm Kí duyệt của ban chuyên môn
Ngày soạn:
TIẾT 101-102 KIỂM TRA GIỮA KÌ
A. Mục tiêu của đề kiểm tra 1. Kiến thức
Củng cố kiến thức về viết văn nghị luận , cách làm và các bước làm văn nghị luận và củng cố kiến thức về một số tác phẩm của Hồ Chí Minh.
2. Kĩ năng
rèn luyện kĩ năng làm văn nghị luận , cảm nhận thơ ,ghi nhớ kiến thức 3.Thái độ:
giáo dục học sinh ý thức viết văn nghị luận , cảm phục và yêu mến Bác 4.Năng lực:ghi nhớ , phân tích , chứng minh , lập luận
B/Hình thức kiểm tra
Viết bài tự luận C.Thiết lập ma trận đề
Cấp độ Tên
Chủ đề (nội dung, chương…)
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Cộng
Cấp độ thấp Cấp độ cao TN
KQ
TL TNKQ TL TN TL TN TL
Đọc hiểu văn bản Câu1Nhớ tên văn bản, tác giả
Câu 2. Nêu được nội dung Câu 3. Chỉ câu có hành động điều khiển và đặt được câu
Câu 4.Viết đoạn văn
Số câu Số điểm Tỉ lệ %
03 3,0 30%
01 2.0 20%
05 5.0 50%
Tập làm văn
Viết được bài văn Nghị luận Số câu
Số điểm 01
5.0 01
5.0
\Tỉ lệ % 50% 50%
Tổng số câu Tổng số điểm Tỉ lệ %
03 30 30%
02 7.0 70%
05 10 100%
D. ĐỀ BÀI