Để có được phương án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với thực tế,đảm bảo tính khả thi thì việc phân tích, đánh giá được đầy đủ kết quả thực hiện cácchỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch s
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan Đề tài “Đánh giá kết quả thực hiện công tác quy hoạch
sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2018 huyện An Dương, thành phố Hải Phòng và đề xuất giải pháp” là công trình nghiên cứu của cá nhân em Các số liệu, kết quả nêu
trong Báo cáo chuyên đề này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bốtrong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác
Em xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong Báo cáo đều có xuất xứ,nguồn gốc cụ thể Việc sử dụng các thông tin này trong quá trình nghiên cứu là hoàntoàn hợp lệ
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Thu Hương
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Báo cáo chuyên đề thực tập, ngoài
sự nỗ lực của bản thân, em đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của cácthầy, cô Khoa Bất động sản và Kinh tế tài nguyên và của các cô, chú, anh, chị côngtác tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện An Dương, thành phố Hải Phòng.Nhân dịp này em xin gửi lời cảm ơn chân thành vì sự quan tâm quý báu đó
Trước hết, em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Th.S Trần MaiHương, người đã hết lòng hướng dẫn, giúp đỡ em trong thời gian thực tập cũng nhưtrong quá trình thực hiện Báo cáo chuyên đề thực tập
Em xin cảm ơn toàn thể các Thầy, Cô giáo trong Khoa Bất động sản và Kinh
tế tài nguyên, trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã nhiệt tình giảng dạy và trang bịcho em đầy đủ những kiến thức trong suốt hơn 3 năm ngồi trên ghế nhà trường
Đồng thời em cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn tới các cô, chú, anh, chịcông tác tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện An Dương và các phòng, banliên quan khác; đặc biệt là anh Phạm Ngọc Thắng – Phó phòng Tài nguyên và Môitrường huyện An Dương đã luôn tận tình giúp đỡ, chỉ bảo và cung cấp tài liệu cho
em trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài
Tuy nhiên trong quá trình làm báo cáo chuyên đề em vẫn còn nhiều sai sót dohạn chế về kiến thức, thiếu nhiều kinh nghiệm thực tế Vì vậy, em rất mong nhậnđược những lời khuyên, lời đóng góp ý kiến của các thầy cô, các anh chị để bài báocáo của em được hoàn thiện hơn
Cuối cùng, em xin kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khỏe và thành côngtrong sự nghiệp cao quý Đồng kính chúc các cô, chú, anh, chị công tác tại PhòngTài nguyên và Môi trường huyện An Dương, thành phố Hải Phòng luôn dồi dào sứckhỏe và đạt được nhiều thành công tốt đẹp trong công việc của mình
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của vấn đề
Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, làthành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khudân cư, xây dựng các công trình kinh tế, văn hóa, xã hôi, an ninh quốc phòng,…lànguồn vốn, nguồn nội lực trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nướchiện nay Nhưng đất đai là nguồn tài nguyên có hạn, việc quản lý và sử dụng nguồntài nguyên này vào việc phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương và cả nướcmột cách khoa học và đạt hiệu quả cao là vô cùng quan trọng và có ý nghĩa to lớn
Ngày nay quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ nhanh, cùng với sức ép vềdân số, nhu cầu về đất ở, đất xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội ngàycàng tăng, nhiều diện tích đất nông nghiệp đã phải chuyển sang mục đích phi nôngnghiệp Trước tình hình đó, một vấn đề đặt ra là phải có biện pháp sử dụng tàinguyên đất một cách hợp lý nhằm đảm bảo tính tiết kiệm hiệu quả và bền vững đápứng nhu cầu cho sự phát triển trong tương lai Biện pháp thích hợp nhất là quản lý
và sử dụng tài nguyên đất một cách có quy hoạch, kế hoạch Quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất có vai trò và chức năng rất quan trọng, nó tạo ra những điều kiện lãnhthổ cần thiết để tổ chức sử dụng đất có hiệu quả cao Theo Điều 6 Luật Đất đai 2013thì các nguyên tắc sử dụng đất là: “1 Đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vàđúng mục đích sử dụng đất; 2 Tiết kiệm, có hiệu quả, bảo vệ môi trường và khônglàm tổn hại đến lợi ích chính đáng của người sử dụng đất xung quanh”
Để có được phương án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với thực tế,đảm bảo tính khả thi thì việc phân tích, đánh giá được đầy đủ kết quả thực hiện cácchỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn thời kỳ trước là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng không thể thiếu của các nhà quy hoạch, các nhà quản lý là phảitìm ra những mặt được, những tồn tại và các nguyên nhân, làm cơ sở đề xuất giảipháp nâng cao tính khả thi của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Trong thời gian qua công tác quản lý và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ được triển khairộng khắp trên phạm vi cả nước và đạt được một số kết quả nhất định
Trang 7Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một chức năng, nhiệm vụ, là yêu cầuquan trọng của các cấp chính quyền nhằm sắp xếp quỹ đất cho các lĩnh vực và đốitượng sử dụng hợp lý, có hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững anninh, quốc phòng, tránh được sự chồng chéo, gây lãng phí trong sử dụng, hạn chế
sự hủy hoại đất đai, phá vỡ môi trường sinh thái Đây là một nội dung quan trọng đểquản lý nhà nước về đất đai, được thể chế hóa trong Hiến pháp năm 1992 và Hiếnpháp năm 2013: “Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ đất đai theo quy hoạch vàpháp luật, bảo đảm sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả” Luật Đất đai năm 2013cũng quy định: “Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất” là một trong 15 nộidung quản lý nhà nước về đất đai, được lập từ cấp Trung ương đến các cấp địaphương tỉnh, huyện, xã
An Dương là một huyện nằm ở phía Tây của thành phố Hải Phòng, đượcthành lập theo Nghị định số 106/NĐ – CP ngày 20/12/2002 của Chính phủ Ban đầuhuyện được thành lập trên cơ sở chia tách từ huyện An Hải (cũ) và đến năm 2002,Chính phủ ban hành Nghị định số 106/2002/NĐ – CP “về việc điều chỉnh địa giớihành chính để thành lập quận Hải An và các phường trực thuộc, mở rộng và thànhlập phường thuộc quận Lê Chân và đổi tên huyện An Hải thành huyện An Dươngthuộc thành phố Hải Phòng Tại thời điểm năm 2002, huyện An Dương có 9.831,96
ha diện tích tự nhiên và 134.137 nhân khẩu; có 16 đơn vị hành chính trực thuộcgồm các xã: An Đồng, An Hồng, An Hòa, An Hưng, Bắc Sơn, Đại Bản, ĐặngCương, Đồng Thái, Hồng Phong, Hồng Thái, Lê Lợi, Lê Thiện, Nam Sơn, QuốcTuấn, Tân Tiến và thị trấn An Dương Là một quận mới nên tốc độ phát triển- côngnghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra khá nhanh gây áp lực lớn đối với công tác quản lý
và sử dụng đất đai Do vậy, công tác lập, phê duyệt và thực hiện quy hoạch sử dụngđất có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với đời sống nhân dân cũng như sự phát triểnkinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của huyện Đây cũng là nghiệp vụ quan trọng
và chiếm nhiều thời gian trong công tác quản lý nhà nước của chính quyền huyện,đặc biệt là Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện An Dương
Quy hoạch sử dụng đất huyện An Dương là một hạng mục trong quy hoạchchi tiết huyện An Dương đến năm 2020 đã được UBND thành phố Hải Phòng phêduyệt năm 2005 tại Quyết định số 322/QĐ – UB ngày 28/02/2005 Tuy nhiên, đểthực hiện tốt quy hoạch trên, thực tế cần có những giải pháp quản lý của cấp huyệnvới sự tham gia trực tiếp của Phòng Tài nguyên và Môi trường của huyện Việc
Trang 8nghiên cứu, đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất và xây dựng kếhoạch sử dụng đất hàng năm có tính cấp thiết đối với công tác quản lý của huyện,đặc biệt là đối với Phòng Tài nguyên và Môi trường Với mục tiêu làm rõ cơ sở lýluận, pháp lý, đánh giá kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất giaiđoạn 2011 – 2018, điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất đến năm 2020 từ đó đề xuấtnhững giải pháp về quản lý của các cơ quan cấp huyện nhằm nâng cao tính khả thi
của phương án quy hoạch sử dụng đất, sinh viên lựa chọn đề tài: “Đánh giá kết quả thực hiện công tác quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2018 huyện An Dương, thành phố Hải Phòng và đề xuất giải pháp”
2 Mục đích nghiên cứu
- Đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011– 2018 huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, qua đó phân tích những mặt được,những tồn tại và tìm hiểu nguyên nhân
- Đề xuất giải pháp nâng cao tính khả thi của phương án quy hoạch sử dụngđất huyện An Dương cho giai đoạn 2021 - 2030
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu tổng quan về cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn củaquy hoạch sử dụng đất cấp huyện
- Thu thập, tổng hợp, xử lý số liệu, tài liệu có liên quan đến quy hoạch sửdụng đất huyện An Dương, thành phố Hải Phòng giai đoạn 2011 – 2020
- Đánh giá kết quả 8 năm thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất giaiđoạn 2011 – 2018 huyện An Dương
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện phương án quy hoạch sử dụng đất huyện AnDương giai đoạn 2021 - 2030
4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
4.1 Ý nghĩa khoa học
Trang 9Kết quả nghiên cứu phân tích hiện trạng và biến động sử dụng đất đai huyện
An Dương làm cơ sở khoa học cho việc định hướng, quy hoạch sử dụng đất trên địabàn theo hướng phát triển bền vững
4.2 Ý nghĩa thực tiễn
Các đề xuất định hướng sử dụng đất đai sẽ là tài liệu tham khảo cho các cơquan quản lý trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đảm bảo mục tiêu pháttriển bền vững của huyện An Dương nói riêng, thành phố Hải Phòng
5 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Kết quả thực hiện công tác quy hoạch sử dụng đất huyện An Dương, thànhphố Hải Phòng giai đoạn 2011 – 2018, qua đó đánh giá hiệu quả và đề xuất giảipháp nhằm hoàn thiện phương án quy hoạch sử dụng đất cho giai đoạn 2021 - 2030
5.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu đánh giá kết quả 8 năm thực hiện các chỉtiêu quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2018 trong phương án quy hoạch sửdụng đất đến năm 2020 của huyện An Dương, thành phố Hải Phòng
- Phạm vi không gian: Nội dung của bài báo cáo chuyên đề được giới hạntrong phạm vi địa giới hành chính huyện An Dương, thành phố Hải Phòng
- Phạm vi khoa học: Nghiên cứu thực trạng và nguồn lực phát triển, đề xuấtđịnh hướng sử dụng đất cho khu vực nghiên cứu giai đoạn 2021 – 2030 với tiêu chíbảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường (bền vững về môi trường), phát triển kinh
tế (bền vững về kinh tế) và đảm bảo công bằng xã hội (bền vững về xã hội)
6 Địa điểm, thời gian nghiên cứu
Báo cáo chuyên đề này được viết dựa trên các tài liệu, số liệu đã thu thậpđược trong 4 tuần (từ ngày 24/08/2020 đến ngày 20/09/2020) thực tập tại Phòng Tàinguyên và Môi trường huyện An Dương Bài viết tập trung nghiên cứu kết quả thựchiện công tác quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 – 2018 huyện An Dương, thànhphố Hải Phòng
Trang 107 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp điều tra, thu thập dữ liệu
- Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp: Điều tra thực tế việc thực
hiện các công trình, dự án sử dụng đất trên địa bàn huyện thông qua phiếu điều tra
Trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến năm 2018 trên địa bàn huyện AnDương thực hiện rất nhiều dự án, tuy nhiên do thời gian nghiên cứu có hạn nêntrong khuôn khổ chuyên đề chỉ xét ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến đời sống,việc làm của người dân tại 02 dự án sau:
Dự án 1: Xây dựng khu công nghiệp An Hưng – Đại Bản: tổng diện tích là134,96 ha, toàn bộ diện tích thu hồi là đất trồng lúa
Dựa án 2: Đường trục kinh tế Bắc Sơn – Nam Hải: tổng diện tích là 17,9 ha,toàn bộ diện tích thu hồi là đất trồng lúa
Tiêu chí chọn các hộ điều tra là dựa trên tỷ lệ phần trăm diện tích đất nôngnghiệp bị thu hồi của mỗi hộ, phân thành 3 nhóm như sau:
+ Nhóm 1: những hộ có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi dưới 30% tổngdiện tích đất nông nghiệp được giao
+ Nhóm 2: những hộ có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi từ 30% đến dưới70% tổng diện tích đất nông nghiệp được giao
+ Nhóm 3: những hộ có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi trên 70% tổngdiện tích đất nông nghiệp được giao
- Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu thứ cấp: Thu thập thông tin tại
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện An Dương; điều tả các thông tin, số liệu vềbiến động diện tích đất giai đoạn 2011 – 2018; số liệu chỉ tiêu kiểm kê đất đai năm
2010, 2015; thống kê đất đai các năm từ 2010 đến 2018; bản đồ hiện trạng sử dụngđất huyện An Dương năm 2010 và năm 2015; số liệu các chỉ tiêu chủ yếu trongphương án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất huyện giai đoạn năm 2014 – 2018
Điều tra, thu thập thông tin tại các ban ngành trong huyện; số liệu điều tra vềviệc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các ngành, số liệu dân số, lao
Trang 11động, số liệu thực trạng phát triển kinh tế - xã hội, thực trạng phát triển cơ sở hạtầng của huyện,…
7.2 Phương pháp thống kê
Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được, tiến hành phân nhóm (các côngtrình quan trọng cấp tỉnh xác định trên địa bàn huyện; các công trình huyện xácđịnh), thống kê diện tích, công trình, dự án đã thực hiện theo kế hoạch hoặc chưathực hiện theo kế hoạch; tổng hợp phân tích các yếu tố tác động đến kết quả triểnkhai thực hiện quy hoạch sử dụng đất
7.3 Phương pháp so sánh
Để đánh giá mức độ hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất, người viết
đã tiến hành so sánh giữa kết quả đạt được (hiện trạng sử dụng đất) với các chỉ tiêu
đề ra trong kế hoạch sử dụng đất trong giai đoạn 2011 – 2018 trên địa bàn huyện AnDương
7.4 Phương pháp tổng hợp, phân tích
Tổng hợp các thông tin, số liệu đã điều tra, thu thập được về tình hình thựchiên quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất huyện An Dương, tổng hợp những nguyênnhân dẫn đến việc các công trình, dự án chậm thi công phục vụ cho việc phân tích
và rút ra nhận xét, đánh giá Từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao tính khả thi củaphương án quy hoạch sử dụng đất huyện An Dương
8 Cơ sở tài liệu để thực hiện Báo cáo
- Các văn bản, tiêu chuẩn, quy chuẩn quy hoạch sử dụng đất
-Luật đất đai các năm 1993, 2003, 2013; các văn bản quy phạm dưới luật quyđịnh có liên quan đến quản lý, sử dụng đất
- Các văn bản của Chính phủ, các Bộ ngành liên quan đến quản lý, sử dụngđất trên địa bàn thành phố
- Các văn bản pháp lý của Hải Phòng về quản lý sử dụng đất, quy hoạchnông thôn mới
Trang 12- Kết quả thống kê, kiểm kê đất đai các năm giai đoạn 2011 – 2018 của địabàn huyện An Dương.
- Báo cáo nhu cầu sử dụng đất của các cơ quan, đơn vị liên quan trên địa bànhuyện
- Số liệu tổng hợp về tình hình hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn
- Các quyết định phê duyệt các dự án có liên quan nằm trên địa bàn huyện
- Bản đồ địa hình khu vực nghiên cứu
- Bản đồ hiện trạng sử dụng đất
- Bản đồ quy hoạch tổng thể thành phố Hải Phòng
- Tài liệu khoa học tham khảo: Các giáo trình cơ sở địa chính, hồ sơ địachính, hệ thống chính sách pháp luật đất đai,…
- Tài liệu, số liệu của địa phương: Tài liệu chuyên ngành của các chuyên gia:Đánh giá hiện trạng sử dụng đất trên quan điểm sinh thái và phát triển lâu bền (Trần
An Phong chủ biên – NXB Nông nghiệp, Hà Nội, 1995), …
- Thu thập thông tin từ việc điều tra thực tế tại địa phương: Số liệu thống kê,kiểm kê đất đai các năm 2011 đến 2018,…
9 Cấu trúc của Báo cáo
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung của báo cáo gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất
Chương 2: Đánh giá kết quả thực hiện công tác quy hoạch sử dụng đất giai
đoạn 2011 – 2018 huyện An Dương, thành phố Hải Phòng
Chương 3 Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quy hoạch sử dụng đất
huyện An Dương cho giai đoạn 2021 - 2030
Bố cục của Báo cáo được chia làm 3 chương cụ thể như sau:
Trang 13CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
1 Cở sở lý luận về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
1.1 Khái niệm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất:
Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp của Nhà nước về quản lý
và tổ chức sử dụng đất đầy đủ, hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất thông quaviệc phân bổ quỹ đất đai cho các mục đích sử dụng và định hướng tổ chức sử dụngcho các cấp lãnh thổ, các ngành, tổ chức và người sử dụng đất nhằm nâng cao hiệuquả sản xuất xã hội, thực hiện đường lối kinh tế của Nhà nước trên cơ sở dự báotheo quan điểm sinh thái bền vững
Viện điều tra Quy hoạch đất đai đã định nghĩa: “ Quy hoạch sử dụng đất làmột hệ thống các biện pháp quản lý, kỹ thuật và pháp chế của Nhà nước về tổ chức
sử dụng đất đầy đủ, hợp lý, có hiệu quả thông qua việc phân phối và tái phân phốiquỹ đất cả nước, tổ chức sử dụng đất như một tư liệu sản xuất cùng với các tư liệusản xuất khác gắn liền với đất nhằm năng cao hiệu quả sản xuất xã hội, tạo điềukiện bảo vệ đất và bảo vệ môi trường”
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc FAO (1993), quyhoạch sử dụng đất là hệ thống đánh giá là hệ thống đánh giá tiềm năng đất và nước,phương án sử dụng đất và các điều kiện kinh tế - xã hội để lựa chọn và áp dụngphương án sử dụng đất tốt nhất
Theo Luật Đất đai 2013, “Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanhvùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội,quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sởtiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùngkinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định” (Khoản
2 Điều 3)
“Kế hoạch sử dụng đất là việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thờigian để thực hiện trong kỳ quy hoạch sử dụng đất” (Khoản 3 Điều 3)
Trang 14Phương án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải được cơ quan Nhà nước cóthẩm quyền quyết định, xét duyệt, trở thành căn cứ để bố trí sử dụng đất, giao đất,cho thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là chuyển đổi diện tích đấttrồng lúa có hiệu quả không cao sang các mục đích phi nông nghiệp, sang nuôitrồng thủy sản hoặc trồng cây hàng năm, chuyển đất trồng cây lâu năm sang đấttrồng cây hàng năm Như vậy, mục đích của quy hoạch sử dụng đất nhằm tạo ranhững điều kiện về tổ chức lãnh thổ, thúc đẩy các đơn vị hành chính và sản xuấtthực hiện nhiệm vụ hoặc mục tiêu kinh doanh của mình đạt và vượt mức kế hoạchđặt ra một cách tiết kiệm và đúng quy định pháp luật.
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đóng vai trò đặc biệt quan trọng không chỉcho trước mắt mà cả lâu dài, là cơ sở để Nhà nước thống nhất quản lý đất đai hợp
lý, tiết kiệm và có hiệu quả Quy hoạch sử dụng đất nhằm tổ chức lại việc sử dụngđất theo đúng mục đích, hạn chế sự chồng chéo gây lãng phí đất đai, tránh tình trạngchuyển mục đích tùy tiện, làm giảm sút nghiêm trọng quỹ đất nông lâm nghiệp.Ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực, tranh chấp, lấn chiếm, hủy hoại đất đai, phá vỡcân bằng sinh thái, gây ô nhiễm môi trường dẫn đến những tổn thất hoặc kìm hãmsản xuất, phát triển kinh tế - xã hội và các hậu quả khó lường về chính trị, an ninhquốc phòng ở từng địa phương, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển dần sang nềnkinh tế thị trường Quy hoạch sử dụng đất được xây dựng dựa trên định hướng pháttriển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển đô thị, yêu cầu bảo vệ môi trường, tôntạo di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh; hiện trạng quỹ đất và nhu cầu sửdụng; định hướng sử dụng đất, tiến bộ khoa học kỹ thuật; kết quả thực hiện quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất kỳ trước Những năm gần đây, quy hoạch sử dụng đất
đã góp phần không nhỏ tạo ra kết quả đáng khích lệ, giúp cho việc khai thác, sửdụng đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả, phát huy tiềm năng, nguồn lực vềđất, mở rộng diện tích đất canh tác, nâng cao chất lượng đất, bảo đảm an toàn lươngthực
Qua những lý luận trên cho thấy, quy hoạch sử dụng đất là bước không thểthiếu được trong quá trình sử dụng đất hợp lý và có vai trò quan trọng trong côngtác quản lý Nhà nước về đất đai
Trang 151.2 Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất
Quy hoạch sử dụng đất vừa có những thuộc tính riêng nhưng cũng lại chứađựng đầy đủ tính chất chung của các loại quy hoạch nói chung Đặc điểm của quyhoạch sử dụng đất được thể hiện ở các mặt sau:
- Tính lịch sử - xã hội: Lịch sử phát triển của xã hội chính là lịch sử pháttriển của quy hoạch sử dụng đất Mỗi hình thái kinh tế - xã hội đều có một phươngthức sản xuất của xã hội được thể hiện theo 2 mặt: lực lượng sản xuất (quan hệ giữangười với sức hoặc vật tự nhiên trong quá trình sản xuất) và quan hệ sản xuất (quan
hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất) Trong quy hoạch sử dụng đất,luôn nảy sinh quan hệ giữa người với đất đai – là sức tự nhiên (như điều tra, đo đạc,khoanh định, thiết kế…), cũng như quan hệ giữa người với người (xác nhận bằngvăn bản về sở hữu và quyền sử dụng đất giữa những người chủ đất) Quy hoạch sửdụng đất đồng thời là yếu tố thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, vừa là yếu tốthúc đẩy các mối quan hệ sản xuất, vì vậy nó luôn là một bộ phận của phương thứcsản xuất của xã hội
- Tính tổng hợp: Tính tổng hợp của quy hoạch sử dụng đất biểu hiện chủ yếu
ở hai mặt: đối tượng của quy hoạch là khai thác, sử dụng, cải tạo, bảo vệ … toàn bộtài nguyên đất đai cho nhu cầu của toàn bộ nền kinh tế quốc dân (trong quy hoạch
sử dụng đất thường động chạm đến việc sử dụng đất của tất cả các loại đất); quyhoạch sử dụng đất đề cập đến nhiều lĩnh vực về khoa học, kinh tế và xã hội như:khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, dân số và đất đai, sản xuất nông, công nghiệp,môi trường sinh thái…
- Tính dài hạn: Căn cứ vào các dự báo xu thế biến động dài hạn của nhữngyếu tố kinh tế - xã hội quan trọng (như sự thay đổi nhân khẩu, tiến bộ kỹ thuật, đôthị hóa, công nghiệp hóa…), từ đó xác định quy hoạch trung và dài hạn về sử dụngđất, đề ra các phương hướng, chính sách và biện pháp có tính chiến lược, tạo căn cứkhoa học cho việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất hàng năm và ngắn hạn
- Tính chiến lược và chỉ đạo vĩ mô: Quy hoạch sử dụng đất chỉ dự kiến trướcđược các xu thế thay đổi phương hướng, mục tiêu, cơ cấu và phân bổ sử dụng đất(mang tính đại thể, không dự kiến được chi tiết của sự thay đổi), vì vậy nó mangtính chiến lược, các chỉ tiêu của quy hoạch mang tính chỉ đạo vĩ mô, phương hướng
Trang 16và khái lược sử dụng đất của các ngành Do khoảng thời gian dự báo tương đối dài,chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố kinh tế - xã hội khó xác định nên chỉ tiêu quyhoạch càng khái lược hóa quy hoạch sẽ càng ổn định.
- Tính chính sách: Quy hoạch sử dụng đất thể hiện rất mạnh đặc tính chính trị
và chính sách xã hội Khi xây dựng phương án phải quán triệt các chính sách và quyđịnh có liên quan đến đất đai của Đảng và Nhà nước, đảm bảo thực hiện cụ thể trênmặt bằng đất đai các mục tiêu phát triển nền kinh tế quốc dân, phát triển ổn định kếhoạch kinh tế - xã hội; tuân thủ các quy định, các chỉ tiêu khống chế về dân số, đấtđai và môi trường sinh thái
- Tính khả biến: Dưới sự tác động của nhiều nhân tố khó dự đoán trước, theonhiều phương diện khác nhau, quy hoạch sử dụng đất chỉ là một trong những giảipháp biến đổi hiện trạng sử dụng đất sang trạng thái mới thích hợp hơn cho việcphát triển kinh tế trong một thời kỳ nhất định Khi xã hội phát triển, khoa học kỹthuật ngày càng tiến bộ, chính sách và tình hình kinh tế thay đổi, các dự kiến củaquy hoạch sử dụng đất không còn phù hợp Việc chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện quyhoạch và điều chỉnh biện pháp là cần thiết Điều này thể hiện tính khả biến của quyhoạch
1.3 Những nguyên tắc cơ bản của quy hoạch sử dụng đất
Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải đảm bảo các nguyên tắc:
1) Phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế
-xã hội, quốc phòng, an ninh
2) Được lập từ tổng thể đến chi tiết; quy hoạch sử dụng đất của cấp dưới phảiphù hợp với quy hoạch sử dụng đất của cấp trên; kế hoạch sử dụng đất phải phù hợpvới quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.Quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia phải đảm bảo tính đặc thù, liên kết của cácvùng kinh tế - xã hội; quy hoạch sử dụng đất cấp huyện phải thể hiện nội dung sửdụng đất của cấp xã
3) Sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả
4) Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường; thích ứngvới biến đổi khí hậu
Trang 175) Bảo vệ, tôn tạo di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh.
6) Dân chủ và công khai
7) Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải đảm bảo ưu tiên quỹ đất cho mụcđích quốc phòng, an ninh, phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng, an ninh lương thực
và bảo vệ môi trường
8) Quy hoạch, kế hoạch của ngành, lĩnh vực, địa phương có sử dụng đất phảibảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền quyết định, phê duyệt
1.4 Hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Theo Điều 36, Luật Đất đai năm 2013, hệ thống quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất gồm:
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh/ thành phố
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện
- Quy hoạch, sử dụng đất quốc phòng
- Quy hoạch, sử dụng đất an ninh
Hiện nay theo Điều 5 Luật Quy hoạch năm 2017 đã điều chỉnh lại hệ thốngquy hoạch quốc gia, theo đó hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất bao gồm:
- Quy hoạch cấp quốc gia: Quy hoạch cấp quốc gia bao gồm quy hoạch tổngthể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia,quy hoạch ngành quốc gia
- Quy hoạch vùng
- Quy hoạch tỉnh
- Quy hoạch đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt: Quy hoạch đơn vị hànhchính – kinh tế đặc biệt do Quốc hội quy định
Trang 18- Quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn.
* Quy hoạch sử dụng đất quốc gia
Nội dung quy hoạch sử dụng đất quốc gia xác định việc phân bổ và tổchức không gian sử dụng đất cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốcphòng, an ninh, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và ứng phó biến đổi khihậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vựcmang tính liên vùng, liên tỉnh
1.5 Nội dung của công tác quản lý Nhà nước về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một nội dung hết sức quan trọngtrong công tác quản lý nhà nước về đất đai Nội dung này đã được đề cập đến từ lâutrong công tác quản lý nhà nước về đất đai Ngay từ Quyết định số 201/CP năm
1980 của Chính phủ, trong 7 nội dung quản lý nhà nước về đất đai đã có nội dungthứ ba là "Quy hoạch việc sử dụng đất", đến Luật Đất đai 1987 và Luật Đất đai
1993 vẫn quy định nội dung thứ hai trong 7 nội dung quản lý nhà nước về đất đai là
"Quy hoạch và kế hoạch hoá việc sử dụng đất" Do vậy, ở giai đoạn thực hiện LuậtĐất đai 1993, mặc dù đã có Nghị định số 68/2001/NĐ-CP ngày 1 tháng 10 năm
2001 của Chính phủ về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhưng vì chưa đề cập rõđến vấn đề quản lý quy hoạch sau khi đã được phê duyệt mà chỉ quy định chi tiết vềviệc lập, xét duyệt và điều chỉnh quy hoạch nên thông thường sau khi lập xong quy
Trang 19hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cơ quan có thẩm quyền ít quan tâm đến việc quản
lý xem quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đó có được thực hiện hay không? Thựchiện đến đâu? Vì vậy, dễ xẩy ra hiện tượng vi phạm quy hoạch hoặc quy hoạch
"treo"
Đến Luật Đất đai 2003, nội dung này được sửa lại là "Quản lý quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất" Như vậy, không chỉ là đưa việc sử dụng đất vào quy hoạch, kếhoạch như ở Luật Đất đai 1993 mà sau khi đất đai đã được lập quy hoạch, kế hoạch
sử dụng còn phải quản lý việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch đó như thế nào chođạt hiệu quả cao, tránh tình trạng phương án quy hoạch sử dụng đất được cấp cóthẩm quyền phê duyệt xong bỏ đấy, không thực hiện hoặc thực hiện chậm, thậm chí
có khi vi phạm cả quy hoạch (sử dụng không đúng quy hoạch) Công tác quản lýNhà nước về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất gồm các nội dung sau:
1.5.1 Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
a, Nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp phải theo những nguyêntắc cơ bản đã được quy định ở Luật Đất đai 2013 như sau:
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với chiến lược, quy hoạchtổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất của cấp dưới phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtcủa cấp trên; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp trên phải thể hiện nhu cầu sửdụng đất của cấp dưới; kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch sử dụngđất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, xét duyệt
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của mỗi kỳ phải được quyết định, xétduyệt trong năm cuối của kỳ trước đó; được lập từ tổng thể đến chi tiết; sử dụng đấttiết kiệm và có hiệu quả; khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môitrường; bảo vệ, tôn tạo di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh; dân chủ vàcông khai
b, Căn cứ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Khi lập quy hoạch sử dụng đất các cấp phải căn cứ vào: chiến lược, quyhoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của cả nước; quy
Trang 20hoạch phát triển của các ngành và các địa phương; kế hoạch phát triển kinh tế - xãhội của Nhà nước; điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và nhu cầu của thị trường; hiệntrạng sử dụng đất và nhu cầu sử dụng đất; định mức sử dụng đất; tiến bộ khoa học
và công nghệ có liên quan đến việc sử dụng đất; kết quả thực hiện quy hoạch sửdụng đất kỳ trước Khi lập kế hoạch sử dụng đất các cấp phải căn cứ vào quy hoạch
sử dụng đất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, xét duyệt; kếhoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm và hàng năm của Nhà nước; nhu cầu sử dụngđất của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; kết quả thực hiện kế hoạch
sử dụng đất kỳ trước; khả năng đầu tư thực hiện các dự án, công trình có sử dụngđất
c, Thẩm quyền và trách nhiệm lập quy hoạch,kế hoạch sử dụng đất
Nhà nước ta quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật nên việc lập quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất là nội dung hết sức quan trọng trong công tác quản lýnhà nước về đất đai Vì vậy, pháp luật đất đai cũng quy định cấp có thẩm quyền lậpquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Khác với Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai 2013quy định thẩm quyền lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chặt chẽ hơn, cụ thể nhưsau:
- Chính phủ tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của
- Uỷ ban nhân dân xã không thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị trong
kỳ quy hoạch sử dụng đất tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất của địa phương mình
Trang 21- Uỷ ban nhân dân cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất trước khi trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt
Pháp luật đất đai còn quy định trách nhiệm lập quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất như sau:
- Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm giúp Chính phủ tổ chức thựchiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cả nước Các Bộ, cơ quan ngang
Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trungương có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc xác địnhnhu cầu sử dụng đất của Bộ, ngành, địa phương
- Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh Bộ Quốc phòng, Bộ Công an
có trách nhiệm phối hợp với Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ươngxác định nhu cầu sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh tại địa phương
- Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức thực hiệnviệc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm giúp Uỷ ban nhân dân cùng cấp thựchiện nhiệm vụ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Các sở, ban, ngành của tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương và Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phốthuộc tỉnh có trách nhiệm phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường trong việc xácđịnh nhu cầu sử dụng đất của ngành, của địa phương
- Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh tổ chức thựchiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương, quy hoạch sử dụngđất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết của phường, thị trấn và xã thuộc khu vựcquy hoạch phát triển đô thị Phòng Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm giúp
Uỷ ban nhân dân cùng cấp thực hiện nhiệm vụ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.Các phòng, ban của huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và Uỷ ban nhân dânphường, thị trấn, Uỷ ban nhân dân xã thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị cótrách nhiệm phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường trong việc xác định nhucầu sử dụng đất của ngành, của địa phương
Trang 22- Uỷ ban nhân dân xã nơi không thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị
có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chitiết cua xã
- Ban quản lý khu công nghệ cao có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch sửdụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết cho toàn khu công nghệ cao
- Ban quản lý khu kinh tế có trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch sử dụng đấtchi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết đối với phần diện tích đất giao cho Ban quản
lý khu kinh tế được xác định trong quy hoạch sử dụng đất của tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đối với phần diện tíchđất còn lại được thể hiện trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của huyện, quận,thị xã, thành phố thuộc tỉnh và quy hoạch sử đụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đấtchi tiết của xã, phường, thị trấn
- Cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ lập quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụngđất, quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết được thuê các tổchức được phép hoạt động trong lĩnh vực lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất làm
tư vấn trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
d, Nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một phần không thể thiếu đượctrong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; nó ảnh hưởng nhiều đến việc xétduyệt và tính khả thi khi thực hiện sau này Vì vậy, khi lập quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất cần phải chú ý đến nội dung của nó
• Nội dung cơ bản cần thể hiện trong một phương án quy hoạch sử dụng đấtcủa các cấp bao gồm:
- Điều tra, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hộitrên địa bàn thực hiện quy hoạch Đánh giá tiềm năng đất đai và sự phù hợp củahiện trạng sử dụng đất so với tiềm năng đất đai, so với xu hướng phát triển kinh tế -
xã hội, khoa học - công nghệ Đối với đất đang sử dụng thì đánh giá sự phù hợp vàkhông phù hợp của hiện trạng sử dụng đất so với tiềm năng đất đai, so với chiếnlược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, khả năng áp dụng tiến
Trang 23bộ khoa học - công nghệ trong sử dụng đất Đối với đất chưa sử dụng thì đánh giákhả năng đưa vào sử dụng cho các mục đích.
- Xác định phương hướng, mục tiêu sử dụng đất trong kỳ quy hoạch và địnhhướng cho kỳ tiếp theo phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh
tế - xã hội của cả nước, của các ngành và các địa phương
- Xây dựng các phương án phân bổ diện tích các loại đất cho nhu cầu pháttriển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong kỳ quy hoạch được thực hiện Xácđịnh diện tích đất không thay đổi mục đích sử dụng; diện tích đất phải chuyển mụcđích sử dụng sang mục đích khác, trong đó có diện tích đất dự kiến phải thu hồi đểthực hiện các công trình, dự án
- Phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của từng phương án phân bổquỹ đất để lựa chọn phương án phù hợp nhất Cụ thể: phân tích hiệu quả kinh tế baogồm việc dự kiến các nguồn thu từ việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sửdụng đất, các loại thuế có liên quan đến đất đai và chi phí cho việc bồi thường, giảiphóng mặt bằng, tái định cư; phân tích ảnh hưởng xã hội bao gồm việc dự kiến số
hộ dân phải di dời, số lao động mất việc làm do bị thu hồi đất, số việc làm mới đượctạo ra từ việc chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất; đánh giá tác động môi trường của việc
sử dụng đất theo mục đích sử dụng mới của phương án phân bổ quỹ đất
- Căn cứ vào kết quả phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường trên đểlựa chọn phương án phân bổ quỹ đất hợp lý; thể hiện phương án quy hoạch sử dụngđất được lựa chọn trên bản đồ quy hoạch sử dụng đất; xác định các biện pháp sửdụng, bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trường cần phải áp dụng đối với từng loạiđất, phù hợp với địa bàn quy hoạch
- Giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất phù hợp với đặc điểmcủa địa bàn quy hoạch
Đối với lập quy hoạch chi tiết của xã, phường, thị trấn, khu công nghệ cao,khu kinh tế cần chú ý phương án quy hoạch sử dụng đất được lựa chọn phải đượcthể hiện trên bản đồ địa chính; trường hợp quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quyhoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được xét duyệt thì phải thể hiện trên bản
đồ địa chính Mặt khác, khi lập quy hoạch chi tiết cần tổ chức lấy ý kiến đóng gópcủa nhân dân bằng cách:
Trang 24- Dự thảo quy hoạch sử dụng đất chi tiết phải được giới thiệu đến từng tổ dânphố, thôn, xóm, buôn, ấp, làng, bản, phum, sóc và các điểm dân cư khác; đồng thờiphải được niêm yết công khai tại trụ sởủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cóđất; - Tổ chức tiếp nhận ý kiến đóng góp trực tiếp của nhân dân hoặc ý kiến đónggóp thông qua đại diện của điểm dân cư, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chứcđoàn thể ở địa phương; lấy ý kiến của Thường trực Hội đồng nhân dân xã, phường,thị trấn nơi có đất.
- Thời hạn lấy ý kiến đóng góp của nhân dân là 30 ngày Cơ quan lập quyhoạch sử dụng đất chi tiết của xã, phường, thị trấn có trách nhiệm tổng hợp, tiếp thu
ý kiến đóng góp của nhân dân để hoàn chỉnh dự thảo quy hoạch sử dụng đất chi tiết
• Nội dung cơ bản cần thể hiện trong kế hoạch sử dụng đất của các cấp baogồm:
- Đánh giá, phân tích kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất kỳ trước gồm:kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất đối với từng loại đất và chuyển đổi giữacác loại đất; kết quả khai hoang mở rộng diện tích đất để sử dụng vào các mục đích;kết quả về chất lượng việc thực hiện các chỉ tiêu trong kế hoạch sử dụng đất; việcthực hiện các nguồn thu từ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cácloại thuế liên quan đến đất đai và chi phí cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; nguyênnhân của những tồn tại, yếu kém trong việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất
- Kế hoạch thu hồi diện tích các loại đất để phân bổ cho nhu cầu xây dựngkết cấu hạ tầng; phát triển công nghiệp, dịch vụ; phát triển đô thị, khu dân cư nôngthôn; quốc phòng, an ninh; đối với các công trình, dự án đã có chủ đầu tư thì lậpdanh mục kèm theo quy mô sử dụng đất, địa điểm, dự kiến tiến độ thực hiện và tiến
độ thu hồi đất - Kế hoạch chuyển diện tích đất chuyên trồng lúa nước và đất córừng sang sử dụng vào mục đích khác, xác định khu vực được chuyển đổi cơ cấu sửdụng đất trong đất nông nghiệp
- Kế hoạch đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng cho các mục đích bao gồmviệc xác định địa điểm, diện tích và tiến độ khai hoang đưa đất chưa sử dụng vào sửdụng cho mục đích nông nghiệp, phi nông nghiệp
Trang 25- Dự kiến các nguồn thu từ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụngđất, các loại thuế có liên quan đến đất đai và chi phí cho việc bồi thường, hỗ trợ, táiđịnh cư.
- Xác định giải pháp tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng đất bảo đảm thựchiện đúng tiến độ kế hoạch
- Lập kế hoạch thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đưa đất chưa sửdụng vào sử dụng phải được phân bổ chi tiết đến từng năm Đối với lập kế hoạch sửdụng đất chi tiết của xã, phường, thị trấn, khu công nghệ cao, khu kinh tế thì cầnchú ý phải gắn liền với thửa đất
- Riêng việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh đượcquy định theo ngành dọc, tức là Bộ Quốc phòng, Bộ Công an tổ chức thực hiện việclập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh trình Chínhphủ xét duyệt
+ Nội dung quy hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh baogồm: đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh;xác định nhu cầu sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh trong kỳ quy hoạch
sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng,
an ninh và kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội của Nhà nước; xác định vị trí, diệntích đất quốc phòng, an ninh giao lại cho địa phương để sử dụng vào mục đích pháttriển kinh tế - xã hội; các giải pháp để tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất vàomục đích quốc phòng, an ninh
+ Nội dung kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh baogồm: đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất quốc phòng, an ninh của kỳ kế hoạchtrước đó; xác định vị trí, diện tích đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninhtrong kế hoạch 5 năm và cụ thể hoá đến từng năm; xác định cụ thể vị trí, diện tíchđất quốc phòng, an ninh bàn giao lại cho địa phương quản lý trong 5 năm; các giảipháp để tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh
1.5.2 Thẩm quyền quyết định, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là rất quan trọng nhưng để phương ánquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được áp dụng thì cần phải được cấp có thẩm quyền
Trang 26quyết định xét duyệt Thẩm quyền quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất được quy định như sau:
- Quốc hội quyết định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cả nước doChính phủ trình;
- Chính phủ xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương;
- Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xét duyệt quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất của đơn vị hành chính cấp dưới trực tiếp các phường,thị trấn và các xã thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị trong kỳ quy hoạch sửdụng đất;
- Uỷ ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh xét duyệt quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất của xã không thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị trong
kỳ quy hoạch sử dụng đất
Pháp luật đất đai không chỉ quy định thẩm quyền quyết định, xét duyệt quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất mà còn quy định hồ sơ khi trình để xét duyệt cần phảiđảm bảo 4 loại tài liệu sau: tờ trình của cơ quan có thẩm quyền lập quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất; báo cáo thuyết minh tổng hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;bản đồ hiện trạng sử dụng đất; bản đồ quy hoạch sử dụng đất (đối với trường hợpxét duyệt quy hoạch sử dụng đất)
1.5.3 Công tác tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Công tác tổ chức, thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thể hiệnbằng việc công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Trong thời hạn không quá 30ngày làm việc, kể từ ngày được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định hoặcxét duyệt, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải được công bố công khai theo quyđịnh của pháp luật đất đai như sau:
- Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm công bố công khai toàn bộ tàiliệu về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cả nước đã được Quốc hội quyết địnhtại trụ sở cơ quan Bộ trong suốt kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; đăng Côngbáo; công bố trên mạng thông tin quản lý nhà nước của Chính phủ và trích đăngtrên một báo hàng ngày của Trung ương
Trang 27- Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường có tráchnhiệm công bố công khai toàn bộ tài liệu về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất củađịa phương đã được xét duyệt tại trụ sở cơ quan mình trong suốt kỳ quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất; công bố trên mạng thông tin quản lý nhà nước của tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương và trích đăng trên báo của địa phương.
- Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn có trách nhiệm công bố công khaitoàn bộ tài liệu về quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết vàcác dự án, công trình đầu tư đã được xét duyệt tại trụ sở ủy ban nhân dân xã,phường, thị trấn trong suốt kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
- Cơ quan quản lý đất đai các cấp có trách nhiệm công bố công khai quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương tại trụ sở cơ quan và trên các phươngtiện thông tin đại chúng
- Việc công bố công khai tại trụ sở Uỷ ban nhân dân và cơ quan quản lý đấtđai được thực hiện trong suốt thời gian của kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cóhiệu lực
- Ban quản lý khu công nghệ cao, Ban quản lý khu kinh tế có trách nhiệmcông bố công khai toàn bộ tài liệu về quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sửdụng đất chi tiết đã được xét duyệt tại trụ sở Ban quản lý khu công nghệ cao, Banquản lý khu kinh tế trong suốt kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; công bố trêntrang thông tin điện tử của khu công nghệ cao, khu kinh tế và trích đăng trên mộtbáo ngành và một báo địa phương nơi có quy hoạch đó
- Toàn bộ tài liệu về điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất,quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết đã được xét duyệt phảiđược công bố công khai như việc công bố quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụngđất, quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết quy định trên đây
- Riêng hồ sơ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và hồ sơ điều chỉnh quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh khôngcông bố mà được quản lý theo chế độ mật
Như vậy, khác với giai đoạn trước, theo tinh thần của Luật Đất đai 2003,phương án quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sở dụng đất chi tiết ở các xã,
Trang 28phường, thị trấn sau khi được cấp có thẩm quyền xét duyệt, quyết định thì Uỷ bannhân dân xã, phường, thị trấn và cơ quan quản lý đất đai ở các huyện, quận, thị xã,thành phố thuộc tỉnh có đơn vị xã, phường, thị trấn đó phải công khai phương ánquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương trên phương tiện thông tin đạichúng và công khai bản đồ quy hoạch ở nơi công cộng trong suốt kỳ quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất để mọi người cùng biết, cùng thực hiện.
Đồng thời, quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn được thể hiện bằngviệc quản lý việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các cấp hành chínhsau khi đã được phê duyệt theo tinh thần của pháp luật đất đai như sau:
* Ở trung ương
- Chính phủ tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtcủa cả nước; kiểm tra việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương
- Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm tổng hợp kết quả thực hiện kếhoạch sử dụng đất hàng năm của cả nước để báo cáo Chính phủ trước ngày 15 tháng
3 năm sau
- Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an có trách nhiệm chỉ đạoviệc thực hiện và kiểm tra, thanh tra việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtvào mục đích quốc phòng, an ninh trên địa bàn cả nước
- Hàng năm, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có trách nhiệm báo cáo Chính phủ
về kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh đếnngày 31 tháng 12 đồng thời gửi một bản đến Bộ Tài nguyên và Môi trường để tổnghợp trước ngày 31 tháng 1 năm sau
- Việc công bố công khai tại trụ sở Uỷ ban nhân dân và cơ quan quản lý đấtđai được thực hiện trong suốt thời gian của kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cóhiệu lực
* Ở cấp tỉnh
- Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức, chỉ đạoviệc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh, thành phố mình; kiểm tra
Trang 29việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các đơn vị huyện, quận, thị xã,thành phố thuộc tỉnh trực thuộc mình quản lý.
- Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định giao đất,cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất phải theo đúng quy hoạch,kếhoạch sử dụng đất đã được xét duyệt
- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có tráchnhiệm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất tại địa phương mình
- Hàng năm, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có tráchnhiệm báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của địa phương đến ngày 31tháng 12 cho Bộ Tài nguyên và Môi trường trước ngày 15 tháng 2 năm sau
- Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩm quyềnhoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất Trường hợp phát hiện vi phạm về thực hiện quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh thì Sở Tài nguyên và Môi trường cóvăn bản gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để xem xét, xử lý Trường hợp phát hiệnnhu cầu thực tế cần điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì báo cáo Uỷ bannhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về nhu cầu đó
* Ở cấp huyện
- Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh tổ chức, chỉ đạoviệc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương huyện, quận, thị xã,thành phố mình; kiểm tra việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địaphương cấp dưới trực tiếp bao gồm các xã,phường, thị trấn trực thuộc mình quản lý
Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quyết định giao đất, chothuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất phải theo đúng quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất đã được xét duyệt
- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh cótrách nhiệm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất tại địa phương mình
Trang 30- Hàng năm, Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh cótrách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của địa phương đếnngày 31 tháng 12 cho Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trướcngày 31 tháng 1 năm sau.
- Phòng Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiệnquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩmquyền hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnhquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì báo cáo Uỷ ban nhân dân huyện, quận,thị xã,thành phố thuộc tỉnh về nhu cầu đó
* Ở cấp xã
- Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn tổ chức, chỉ đạo thực hiện quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất của địa phương; phát hiện, ngăn chặn các hành vi sử dụng đấttrái với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố.Uỷ ban nhân dân xã,phường, thị trấn có trách nhiệm theo dõi việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất tại địa phương Khi phát hiện những trường hợp sử dụng đất không đúngquy hoạch, kế hoạch đã được công bố thì xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị với cơquan nhà nước có thẩm quyền để xử lý
- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn chịu trách nhiệm chính vềviệc không ngăn chặn, không xử lý kịp thời, để xảy ra trường hợp sử dụng đấtkhông đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt tại địa phương
- Hàng năm, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn có trách nhiệm báo cáokết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của địa phương đến ngày 31 tháng 12 cho
Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trước ngày 15 tháng 1năm sau
- Cán bộ địa chính xã, phường, thị trấn tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thựchiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩmquyền hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnhquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì báo cáo Uỷ ban nhân dân xã, phường,thị trấn
về nhu cầu đó Trường hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố có
Trang 31diện tích đất phải thu hồi mà Nhà nước chưa thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường,giải phóng mặt bằng thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng theo mục đích đãxác định trước khi công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; nếu người sử dụng đấtkhông còn nhu cầu sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất và bồi thường hoặc hỗ trợ theoquy định của pháp luật Nhà nước nghiêm cấm mọi hoạt động tự ý xây dựng, đầu tưbất động sản trong khu vực đất phải thu hồi để thực hiện quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất Trường hợp có nhu cầu cải tạo sửa chữa nhà ở, công trình gắn liền với đấtphải thu hồi mà làm thay đổi quy mô, cấp công trình hiện có thì phải được cơ quanNhà nước có thẩm quyền cho phép.
- Diện tích đất ghi trong kế hoạch sử dụng đất đã được công bố phải thu hồi
để thực hiện dự án, công trình hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất mà sau 3năm không được thực hiện theo kế hoạch thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xétduyệt kế hoạch sử dụng đất phải điều chỉnh hoặc huỷ bỏ và công bố
1.5.4 Điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Cùng với sự phát triển của xã hội trong quá trình thực hiện phương án quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định, xét duyệtchắc chắn không tránh khỏi những điểm chưa phù hợp, thậm chí không thể thựchiện được Vì vậy, việc điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là việc làmkhông thể thiếu được trong nội dung "Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất".Tuy nhiên, nếu không quy định chặt chẽ sẽ dẫn đến việc các cấp, các ngành lợi dụngviệc được phép điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mà tuỳ tiện thay đổiquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vì mục đích khác Dự liệu được điều này nên LuậtĐất đai 2003 đã quy định việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất chỉ được thực hiệntrong các trường hợp sau đây:
- Có sự điều chỉnh mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh
đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, xét duyệt mà sự điều chỉnh
đó làm thay đổi cơ cấu sử dụng đất
- Do tác động của thiên tai, chiến tranh làm thay đổi mục đích, cơ cấu, vị trí,diện tích sử dụng đất
- Có sự điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của cấp trên trực tiếp làm ảnhhưởng tới quy hoạch sử dụng đất của cấp mình
Trang 32- Có sự điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương
Việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất chỉ được thực hiện khi có sự điềuchỉnh quy hoạch sử dụng đất hoặc có sự thay đổi về khả năng thực hiện kế hoạch sửdụng đất Nội dung điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất là một phần của nội dung quyhoạch sử dụng đất Nội dung điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất là một phần của nộidung kế hoạch sử dụng đất Pháp luật đất đai cũng quy định cơ quan nhà nước cóthẩm quyền quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp nào thì
có thẩm quyền quyết định, xét duyệt điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấtcủa cấp đó Quy định như vậy là hết sức khoa học vì sẽ gắn trách nhiệm của các cơquan có thẩm quyền quyết định, xét duyệt điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất với cơ quan có thẩm quyền quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất
Nội dung điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất, quyhoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết gồm:
- Bổ sung, điều chỉnh hoặc huỷ bỏ các công trình, dự án trong kỳ quy hoạch,
kế hoạch
- Thay đổi cơ cấu các loại đất trong nhóm đất nông nghiệp; thay đổi vị trí,diện tích các khu đất đã khoanh định theo chức năng trong nhóm đất phi nôngnghiệp; thay đổi chỉ tiêu đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng
- Thay đổi tiến độ thực hiện kế hoạch nhanh hơn hoặc chậm hơn từ 3 năm trởlên so với kế hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất chi tiết đã được xét duyệt
Giải pháp tổ chức thực hiện điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Hồ
sơ xét duyệt điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch sử dụng đất chitiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết được nộp tại cơ quan quản lý đất đai cùng cấp với
cơ quan có thẩm quyền quyết định, xét duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kếhoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết
để thẩm định; hồ sơ gồm có:
- Tờ trình của Uỷ ban nhân dân cấp lập quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sửdụng đất hoặc quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết hoặcBan Quản lý khu công nghệ cao, khu kinh tế trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Trang 33xét duyệt, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch
sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết
- Báo cáo thuyết minh điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụngđất hoặc quy hoạch sử dụng đất chi tiết, kế hoạch sử dụng đất chi tiết
- Bản đồ quy hoạch sử dụng đất của khu vực cần điều chỉnh đối với trườnghợp điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hoặc bản đồ quy hoạch sử dụng đất chi tiếtđối với trường hợp cần điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất chi tiết
Đối với điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốcphòng, an ninh thì hồ sơ nộp tại bộ Tài nguyên và Môi trường để thẩm định; hồ sơgồm có:
- Tờ trình của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trình Chính phủ xét duyệt điềuchỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh
- Ý kiến bằng văn bản của Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trungương về điều chỉnh nhu cầu sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh tại địaphương
- Báo cáo thuyết minh điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất vào mụcđích quốc phòng, an ninh
1.5.5 Công tác đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất
a, Khái niệm về đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụng đất
Hiện nay, chưa có khái niệm cụ thể về đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụngđất Xét về mục đích thực hiện việc đánh giá, có thể thấy đây là một hoạt động quantrọng nhằm xem xét một cách khách quan, chân thực kết quả thực hiện công tác quyhoạch sử dụng đất của kỳ trước, qua đó nhìn nhận lại những kết quả đã đạt được,những hạn chế cần khắc phục, nguyên nhân và đề xuất giải pháp tổ chức lại việc sửdụng đất đai theo đúng mục đích, hạn chế sự chồng chéo gây lãng phí đất đai, tránhtình trạng chuyển mục đích tuỳ tiện, làm giảm sút nghiêm trọng quỹ đất nôngnghiệp (đặc biệt là diện tích đất lúa và đất có rừng); ngăn chặn các hiện tượng tiêucực, tranh chấp, lấn chiếm huỷ hoại đất, phá vỡ sự cân bằng sinh thái, gây ô nhiễmmôi trường dẫn đến những tổn thất hoặc kìm hãm sản xuất, phát triển kinh tế - xã
Trang 34hội và các hậu quả khó lường về tình hình bất ổn định chính trị, an ninh quốc phòng
ở từng địa phương, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển sang nền kinh tế thị trường.Xét về trình tự các hoạt động có thể thấy, việc đánh giá thực hiện quy hoạch sửdụng đất là hệ thống các hoạt động nằm trong công tác quản lý quy hoạch, kế hoạch
sử dụng đất được thực hiện cuối mỗi kỳ quy hoạch sau khi hoàn thành công tác quyhoạch sử dụng đất của một kỳ và ngay trước khi tiến hành lập quy hoạch sử dụngđất cho kỳ tiếp theo
Từ những phân tích trên có thể hiểu đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụngđất đai như sau: Đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụng đất đai là hoạt động tổng kết
có tổ chức chặt chẽ, logic và có trình tự nhất định được thực hiện bởi các cơ quanquản lý Nhà nước về đất đai có thẩm quyền nhằm xem xét, đánh giá kết quả thựchiện công tác quy hoạch sử dụng đất của kỳ trước và rút kinh nghiệm cho kỳ quyhoạch tiếp theo
b, Nội dung đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụng đất
Đánh giá là một biện pháp không thể thiếu trong công tác quản lý quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất Đánh giá quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được tiến hànhtheo 3 góc độ sau:
- Đánh giá quá trình lập, quyết định xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất: ở nội dung này cần đánh giá một số vấn đề chính như: kỳ lập quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất; trình tự, phương pháp lập, quyết định, xét duyệt quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất; thẩm quyền lập, quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất; nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất (báo cáo thuyết minh và bảnđồ)
- Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Hoạt độngđánh giá kết quả quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được tiến hành hàng năm và theo
kỳ Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cần thểhiện những nội dung chính sau:
+ Tiến độ thực hiện so với đã đặt ra trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt
Trang 35+ Kết quả chu chuyển các loại đất thực tế trong năm hoặc trong kỳ so vớiquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; gồm kếtquả giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
+ Tình hình vi phạm về quản lý, sử dụng đất so với quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt
- Những bất cập trong quá trình thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để làm cơ sở cho cấp có thẩm quyền điềuchỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho phù hợp hơn với thực tế
Hàng năm, Uỷ ban nhân dân các cấp phải báo cáo kết quả thực hiện quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất lên Uỷ ban nhân dân cấp trên trực tiếp; Uỷ ban nhândân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải báo cáo kết quả thực hiện quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất lên Bộ Tài nguyên và Môi trường; Bộ Tài nguyên vàMôi trường phải tổng hợp kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trongtoàn quốc để báo cáo Chính phủ Vào năm kết thúc kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất, ngoài việc báo cáo kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của nămcuối kỳ, Uỷ ban nhân dân các cấp và Bộ Tài nguyên và Môi trường phải bảo cáo kếtquả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cả kỳ
* Đánh giá quá trình quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Cần đánh giáxem các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai đã thực hiện nhiệm vụ, chức năng củamình như thế nào trong việc quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở địa phương
Cụ thể: việc công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và việc quản lý thực hiện quyhoạch, kế hoạch sử dụng đất như thế nào?
c, Phương pháp đánh giá thực hiện quy hoạch sử dụng đất
* Phương pháp điều tra, thu thập, xử lý dữ liệu
Phương pháp điều tra dữ liệu: người đánh giá có nhiệm vụ đo đạc diện tíchtừng loại đất đai trên địa bàn vào thời điểm cuối kỳ thực hiện quy hoạch sử dụngđất; điều tra các thông tin liên quan đến ý kiến, nguyện vọng của người dân trongviệc thực hiện quy hoạch sử dụng đất; hiện trạng sử dụng đất tại địa phương đểxem xét phương án quy hoạch đó có phù hợp với thực trạng phát triển kinh tế - xãhội tại khu vực đó không
Trang 36Phương pháp thu thập tài liệu: Cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai tiếnhành thu thập, tổng hợp các số liệu, tài liệu có liên quan đến điều kiệu tự nhiên,kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất, kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất vàcác tài liệu, số liệu khác có liên quan đến đánh giá tình hình thực hiện công tác quyhoạch sử dụng đất
Phương pháp xử lý dữ liệu: Người đánh giá tiến hành chọn lọc, thực hiện xử
lý dữ liệu dựa trên những phần mềm Toán học cơ bản để thấy được sự biến độngcũng như xu hướng thay đổi của tình hình phát triển kinh tế - xã hội, kết quả thựchiện công tác quy hoạch sử dụng đất trong giai đoạn nghiên cứu; qua đó đánh giákết quả đạt được, những hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục chogiai đoạn quy hoạch tới
* Phương pháp thống kê
Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được, tiến hành phân nhóm (các côngtrình quan trọng cấp tỉnh xác định trên địa bàn huyện; các công trình huyện xácđịnh), thống kê diện tích, công trình, dự án đã thực hiện theo kế hoạch hoặc chưathực hiện theo kế hoạch; tổng hợp phân tích các yếu tố tác động đến kết quả triểnkhai thực hiện quy hoạch sử dụng đất
* Phương pháp so sánh
Để đánh giá mức độ hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất, ngườiđánh giá tiến hành so sánh giữa kết quả đạt được (hiện trạng sử dụng đất) với cácchỉ tiêu đề ra trong kỳ quy hoạch sử dụng đất
* Phương pháp tổng hợp, phân tích
Tổng hợp các thông tin, số liệu đã điều tra, thu thập được về tình hình thựchiên quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, tổng hợp những nguyên nhân dẫn đến việccác công trình, dự án chậm thi công phục vụ cho việc phân tích và rút ra nhận xét,đánh giá Từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao tính khả thi của phương án quyhoạch sử dụng đất
2 Cơ sở pháp lý của quy hoạch sử dụng đất cấp huyện
2.1 Theo Luật đất đai 2003 và các văn bản dưới luật
Luật Đất đai 2003, tại Điều 23 nêu rõ nội dung quy hoạch sử dụng đất:
Trang 37+ Điều tra, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội
và hiện trạng sử dụng đất; đánh giá tiềm năng đất đai;
+ Xác định phương hướng, mục tiêu sử dụng đất trong kỳ quy hoạch;
+ Xác định diện tích các loại đất phân bổ cho nhu cầu phát triển kinh tế - xãhội, quốc phòng, an ninh;
+ Xác định diện tích đất phải thu hồi để thực hiện các công trình, dự án;
+ Xác định các biện pháp sử dụng, bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trường;
+ Giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất
Trên cơ sở 6 nội dung về quy hoạch sử dụng đất đã được Luật Đất đai quyđịnh, Nghị định số 181/2004/NĐ – CP tại điều 12 cụ thể hóa thành 11 nội dung nhưsau:
1 Điều tra, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế, xãhội trên địa bàn thực hiện quy hoạch
2 Đánh giá hiện trạng và biến động sử dụng đất trong kỳ quy hoạch trướctheo các mục đích sử dụng gồm đất trồng lúa nước, đất trồng cây hàng năm khác,đất trồng cây lâu năm; đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng; đấtnuôi trồng thủy sản; đất làm muối; đất nông nghiệp khác; đất ở tại nông thôn, đất ởtại đô thị; đất xây dựng trụ sở cơ quan và công trình sự nghiệp; đất sử dụng vào mụcđích quốc phòng, an ninh; đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp; đất sử dụngvào mục đích công cộng; đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối và mặt nước chuyên dùng;đất tôn giáo, tín ngưỡng; đất nghĩa trang, nghĩa địa; đất bằng chưa sử dụng, đất đồinúi chưa sử dụng, núi đá không có rừng cây
3 Đánh giá tiềm năng đất đai và sự phù hợp của hiện trạng sử dụng đất sovới tiềm năng đất đai, so với xu hướng phát triển kinh tế - xã hội, khoa học – côngnghệ theo quy định sau:
a, Đối với đất đang sử dụng thì đánh giá sự phù hợp và không phù hợp củahiện trạng sử dụng đất so với tiềm năng đất đai, so với chiến lược, quy hoạch tổngthể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, khả năng áp dụng tiến bộ khoa học – côngnghệ trong sử dụng đất;
Trang 38b, Đối với đất chưa sử dụng thì đánh giá khả năng đưa vào sử dụng cho cácmục đích.
4 Đánh giá kết quả thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất đã đượcquyết định, xét duyệt của kỳ quy hoạch trước
5 Xác định phương hướng, mục tiêu sử dụng đất trong kỳ quy hoạch và địnhhướng cho kỳ tiếp theo phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh
tế - xã hội của cả nước, của các ngành và các địa phương
6 Xây dựng các phương án phân bổ diện tích các loại đất cho nhu cầu pháttriển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong kỳ quy hoạch được thực hiện nhưsau:
a, Khoanh định trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất các khu vực sử dụng đấtnông nghiệp theo mục đích sử dụng đất, loại đất mà khi chuyển mục đích sử dụngphải được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; các khu vực sử dụng đất phinông nghiệp theo chức năng làm khu dân cư đô thị, khu dân cư nông thôn, khu hànhchính, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế, khu dịch vụ, khu di tíchlịch sử, văn hóa, danh lam, thắng cảnh, khu vực đất quốc phòng, an ninh và cáccông trình, dự án khác có quy mô sử dụng đất lớn; các khu vực đất chưa sử dụng.Việc khoanh định được thực hiện đối với khu vực đất có diện tích thể hiện được lênbản đồ quy hoạch sử dụng đất;
b, Xác định diện tích đất không thay đổi mục đích sử dụng; diện tích đất phảichuyển mục đích sử dụng sang mục đích khác, trong đó có diện tích đất dự kiếnphải thu hồi để thực hiện các công trình, dự án
7 Phân tích hiệu qủa kinh tế, xã hội, môi trường của từng phương án phân
bổ quỹ đất theo nội dung sau:
a, Phân tích hiệu quả kinh tế bao gồm việc dự kiến các nguồn thu từ việcgiao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, các loại thuế có liên quan đếnđất đai và chi phí cho việc bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư;
b, Phân tích ảnh hưởng xã hội bao gồm việc dự kiến số hộ dân phải di rời, sốlao động mất việc làm do bị thu hồi đất, số việc làm mới được tạo ra từ việc chuyểnđổi cơ cấu sử dụng đất;
Trang 39c, Đánh giá tác động môi trường của việc sử dụng đất theo mục đích sử dụngmới của phương án phân bổ quỹ đất.
8 Lựa chọn phương án phân bổ quỹ đất hợp lý căn cứ vào kết quả phân tíchhiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường thực hiện ở khoản 7 Điều này
9 Thể hiện phương án quy hoạch sử dụng đất được lựa chọn trên bản đồ quyhoạch sử dụng đất
10 Xác định các biện pháp sử dụng, bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trườngcần phải áp dụng đối với từng loại đất, phù hợp với địa bàn quy hoạch
11 Xác định giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất phù hợp vớiđặc điểm của địa bàn quy hoạch
Ngày 13 tháng 8 năm 2009 Chính phủ ban hành Nghị định số 69/2009/NĐ –
CP quy định cụ thể nội dung quy hoạch sử dụng đất cho từng cấp, trong đó quy địnhnội dung quy hoạch sử dụng đất cấp huyện như sau:
- Xác định cụ thể diện tích các loại đất trên địa bàn huyện đã được phân bổtrong quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh;
- Xác định diện tích các loại đất để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xãhội của cấp huyện gồm: đất nuôi trồng thủy sản không tập trung, đất làm muối; đấtkhu dân cư nông thôn; đất trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp cấp huyện; đất để xử
lý, chôn lấp chất thải nguy hại; đất cơ sở sản xuất kinh doanh; đất sản xuất vật liệuxây dựng, gốm sứ; đất phát triển hạ tầng cấp huyện; đất có mặt nước chuyên dùng;đất nghĩa trang, nghĩa địa do huyện quản lý;
- Diện tích các loại đất chuyển mục đích sử dụng phải xin phép cơ quan nhànước có thẩm quyền để đáp ứng nhu cầu của huyện;
- Xác định diện tích đất chưa sử dụng để đưa vào sử dụng;
- Xây dựng bản đồ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện;
- Giải pháp thực hiện quy hoạch sử dụng đất
2.2 Theo Luật đất đai 2013 và các văn bản dưới luật
Trang 40Nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp huyện được quy định tại Điều 40 LuậtĐất đai 2013 gồm:
a, Nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp huyện
- Định hướng sử dụng đất 10 năm;
- Xác định diện tích các loại đất đã được phân bổ trong quy hoạch sử dụngđất cấp tỉnh và diện tích các loại đất theo nhu cầu sử dụng đất của cấp huyện và cấpxã;
- Xác định các khu vực sử dụng đất theo chức năng sử dụng đến từng đếntừng đơn vị hành chính cấp xã;
- Xác định diện tích các loại đất đã xác định tại điểm b khoản này đến từngđơn vị hành chính cấp xã;
- Lập bản đồ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện; đối với khu vực quy hoạchđất trồng lúa, khu vực quy hoạch chuyển mục đích sử dụng đất quy định tại cácđiểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 57 của Luật này thì thể hiện chi tiết đến từng đơn
vị hành chính cấp xã;
- Giải pháp thực hiện quy hoạch sử dụng đất
b, Nội dung kế hoạch sử dụng đất cấp huyện
- Phân tích, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm trước;
- Xác định diện tích các loại đất đã được phân bổ trong kế hoạch sử dụng đấtcấp tỉnh và diện tích các loại đất theo nhu cầu sử dụng đất của cấp huyện, cấp xãtrong năm kế hoạch
- Xác định vị trí, diện tích đất phải thu hồi để thực hiện công trình, dự án sửdụng đất vào mục đích quy định tại Điều 61 và Điều 62 của Luật này trong năm kếhoạch đến từng đơn vị hành chính cấp xã;
- Đối với dự án hạ tầng kỹ thuật, xây dựng, chỉnh trang đô thị, khu dân cưnông thôn thì phải đồng thời xác định vị trí, diện tích đất thu hồi trong vùng phụ cận