Được coi như một bản tuyên ngôn độc lập, vì ngay từ đầu bài cáo, tác giả đã nêu lên những luận điểm đúng đắn với những luận cứ rõ ràng để khẳng định chân lí của lịch sử: Đại Việt là mộ[r]
Trang 2Tiết 132,133
- Văn bản nghị luận là loại văn dùng lập luận để giải quyết một vấn đề trong cuộc sống xã hội Lập luận được xây dựng bằng một hệ thống luận điểm, luận
cứ và dẫn chứng lô- gíc, chặt chẽ để thuyết phục người đọc
- Điều này đã thể hiện rất rõ trong các văn bản ở bài 22,23,24,25,26.
Trang 33 Sự khác biệt giữa văn nghị luận trung đại và nghị luận hiện đại
V n ngh trung ă ị đạ i V n ngh lu n hi n ă ị ậ ệ đạ i
Về hình thức thể loại: thường được thể
hiện bằng những thể văn cổ của phong
kiến: Chiếu, hịch, cáo, tấu, với những
cách diến đạt và ngôn ngữ riêng của
những vấn đề đó
Về hình thức thể loại: văn nghị luận hiện đại là một thể văn ( thể nghị luận) trong văn xuôi hiện đại, chứ không thành các thể văn một cách ròi như văn nghị luận trung đại
Về nội dung và nghệ thuật: Có nhiều từ
ngữ cổ: nhiều hình ảnh giàu tính ước lệ,
câu văn biền ngẫu sóng đôi nhịp nhàng
dùng nhiều điển tích, điển cố
Về nội dung nghệ thuật: thoát li khỏi những hình ảnh ước lệ, khuôn mẫu trong câu chữ: tạo được cách hành văn giản dị, câu văn gần với lối nói hằng ngày
Về tư tưởng: mang đậm dấu của thế giới quan
người trung đại: tư tưởng thiên mệnh
Chiếu dời đô; tinh thần thần chủ Hịch tướng
sĩ; lí tưởng nhân nghĩa Nước Đại Việt ta;
tâm lí sùng cổ, noi theo những bậc tiền nhân,
tìm khuôn mẫu ở những thời đã qua
Về tư tưởng: thoát khỏi những
tư tưởng cổ điển, hướng tới những
tư tưởng mới của thời đại
Trang 44 Chứng minh các văn bản nghị luận trong các bài 22->26 đều được viết có lí, có tình, có chứng cứ, có
sức thuyết phục cao.
- Có lí: có luận điểm xác đáng, lập luận chặt chẽ
- Có tình: có cảm xúc ( thái độ, niềm tin, khát vọng
của tác giả gửi gắm vào trong tác phẩm của mình)
- Có chứng cứ: có sự thật hiển nhiên để khẳng định
luận điểm)
=> Trong văn bản nghị luận, ba yếu tố này đã kết hợp chặt chẽ với nhau, yếu tố lí là chủ chốt.
Trang 5Chiếu dời đô- Lí công Uẩn
- Nêu sử sách làm tiền đề, làm chỗ dựa cho lí lẽ.
- Soi sáng tiền đề vào thực tế hai triều đại Đinh, Lê để chỉ rõ thực tế đó đối với sự phát triển của đất nước, nhất thiết phải dời đô.
- Đi tới kết luận: Khẳng định thành Đại La là nơi tốt nhất để chọn làm kinh đô.
Hịch tướng sĩ- Trần Quốc Tuấn
- Khích lệ lòng căm thù giặc, nỗi nhục mất nước.
- Khích lệ lòng trung quân, ái quốc và lòng nhân nghĩa, thuỷ chung của người cùng cảnh ngộ.
- Khích lệ ý chí lập công danh, xả thân vì nước.
- Khích lệ lòng tự trọng, liêm sỉ ở mỗi người khi nhận rõ cái sai, thấy rõ điều đúng.
- Khích lệ lòng yêu nước bất khuất, quyết chiếnd quyết thắng
kẻ thù xâm lược.
Trang 6Nước Đại Việt ta- Nguyễn Trãi
- Nêu tư tưởng nhân nghĩa yên dân và trừ bạo
- Nêu lên lòng tự hào, tình yêu nước sâu sắc khi nói về nền văn hiến Đại Việt.
Bàn luận về phép học - Nguyễn Thiếp
- Phê phán những sai trái, lệch lạc trong việc học.
- Khẳng định quan điểm, phương pháp học đúng đắn
- Mục đích chân chính của việc học.
- Tác dụng của việc học chân chính.
Trang 75 Nêu những nét giống nhau và khác nhau cơ bản
về nội dung tư tưởng và hình thức thể loại của các văn bản trong bài 22,23,24
- Giống nhau:
+ Về nội dung tư tưởng: cả ba văn bản đều thể hiện
niềm tự hào, tình yêu nước tha thiết của dân tộc ta nói chung và tác giả nói riêng.
+ Về hình thức thể loại: Đều là văn nghị luận trung
đại, được viết bằng văn biền ngẫu
Trang 8Văn bản:
Chiếu dời đô
Văn bản:
Hịch tướng sĩ
Văn bản:
Nước Đại Việt ta
Về nội dung tư
tưởng: Thể hiện khát
vọng về một đất
nước độc lập, thống
nhất và khí phách
của dân tộc Đại Việt
Về nội dung tư tưởng: thể hiện lòng
căm thù giặc sâusắc
và ý chí quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lược
Về hình thức thể
loại: thể chiếu
Về nội dung tư tưởng: có
ý nghĩa như một tuyên ngôn độc lập của dân tộc Đại Việt nước ta là một nước có nền văn hiến lâu đời, có lãnh thổ riêng có phong tục riêng, có chủ quyền, có truyền thống lịch sử, ke xâm lược là phản nhân nghĩa, nhất định thất bại
Về hình thức thể loại:
thể hịch
Về hình thức thể loại: thể cáo
Trang 9- Bình Ngô đại cáo:
Được coi như một bản tuyên ngôn độc lập, vì ngay từ đầu bài cáo, tác giả đã nêu lên những luận điểm đúng đắn với những luận cứ rõ ràng
để khẳng định chân lí của lịch sử: Đại Việt là một quốc gia độc lập, có chủ quyền, có lãnh thổ và nền văn hiến riêng, kết hớp sức mạnh nhân nghĩa để bao lần đánh thắng giặc ngoại xâm.
- Sông núi nước Nam:
Được xem như bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc ta, ý thức dân tộc được xác định trên hai yếu tố: Lãnh thổ và chủ quyền.
- Nước Đại Việt ta
Đã phát triển một cách hoàn chỉnh quan niệm quốc gia, dân tộc So với quan niệm của Lí Thường Kiệt thì học thuyết của Nguyễn Trãi đã phát triển cao bởi tính toàn diện và sâu sắc hơn Nguyễn Trãi đưa các yếu tố căn bản để xác định độc lập, chủ quyền của dân tộc: Nền văn hiến lâu đời, cương vực lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử riêng, chế độ riêng.
Trang 107 Lập bảng thống kê các văn bản văn học nước ngoài đã học ở lớp 8 theo các mục: tên văn bản, tác giả, tên nước, thế kỉ, thể loại,
nội dung chủ yếu và nét đặc sắc về nghệ thuật.
Tên
văn bản Tên tác giả, tên
nước
Thế
kỉ loại thể Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Cô bé
bán
diêm
An- đéc-xen (Đan Mạch)
Tự sự
XIX
Có sự đan xen thực
tế và mộng tưởng, làm nhẹ sự bi thảm cho cái chết của
em bé
Thể hiện lòng thương cảm sâu sắc đối với tình cảnh đáng
thương của em bé bất hạnh
Đánh
nhau
với
cối
xay
gió
Xéc- van-téc ( Tây Ban Nha)
XVI
I Tự
sự
Xây dựng thành công một cặp tương phản
và đánh đúng những mặt hay, dở trong tính cách của từng người
Khẳng định giá trị nhân văn và quét sạch mọi giống xấu xa r khỏi trái đất
Đã vận dụng rất nhiều tình tiết thực tế và tưởng tượng, xa,gần,lớn,nhỏ, nghiêm túc, bông đùa => Cặp nhân vật bất
hủ bổ xung cho nhau-> hoàn thiện
Trang 11lá
cuối
cùng
O
Hen-ri ( Mĩ) XIX Tự sự
Thể hiện lòng thương yêu những người ngheo khổ
Khẳng định thiên chức của nghệ thuật là vì con người, sức mạnh của nghệ thuật
có thể cứu sống con người
Kết thúc bằng sựkiện bất ngờ đảo ngược, đối lập nhau, tạođược sự độc đáo trong nghệ thuật viết truyện ngắn, tạo nên giá trị nhân văn sâu sắc cho tác phẩm
Hai
cây
Phong
Ai- ma- tốp
( Cư- rơ-gư-xtan
XX
Tự sự
Tình yêu quê hương da diết
và lòng xúc động đặc biệt với hai cây phong vì nó gắn
với câu chuyện Người
thầy đầu tiên
Văn tự sự kết hợp với miêu
tả và biểu cảm-> hiệu quả nghệ thuật, sinh động và thấm thía tình cảm đậm
đà quê hương
Ông
giuốc
đanh
mặc
lễ
phục
XVII
Mô-li –e ( Pháp )
Kịch Phê phán tính cách lố lăng của một tay trưởng giả
muốn học đòi làm sang->
tiếng cười sảng khoái
Xây dựng hết sức sinh động, khắc hoạ tài tình, sự dốt nát,quê kệch của trưởng giả học làm sang
Đi bộ
ngao
du
XVII
Ru-xô (Pháp) Nghị luận
Muốn hiểu biết thế giơí xung quanh một cách sâu sắc phải đi bộ ngao du
Lập luận chặt chẽ có sức thuyết phục, rất sinh động
do các lí lẽ và thực tiễn của cuộc sống luôn phân bổ cho nhau
Trang 128 Chủ đề và phương thức biểu đạt của ba văn bản nhật dụng
1 Ôn dịch thuốc lá- Nguyễn Khắc Viện.
- Nội dung chủ yếu: Nhận biết tác hại của thuốc lá đối với đời sống cá nhân và cộng đồng; quyết tâm phòng chống thuốc lá.
- Phương thức biểu đạt: Thuyết minh, lập luận, biểu cảm
2.Bài toán dân số- Thái An
- Nội dung chủ yếu: Nếu không hạn chế sự gia tăng dân số thì con người sẽ tự làm hại chính mình.
- Phương thức biểu đạt chủ yếu: Tự sự và thuyết minh.
3 Thông tin về ngày trái đất năm 2000
- Nội dung chủ yếu: Nêu tác hại của việc sử dụng bao bì ni
lông và lợi ích của việc giảm bớt chất thải ni lông để cải
thiện môi trường sống, bảo vệ trái đất.
- Phương thức biểu đạt chủ yếu: Thuyết minh, lập luận, biểu
cảm.