Bởi vì nội dung của các câu không thống nhất, mỗi câu một nội dung khác nhau - Làm tương tự với đoạn văn trong sgk.. Tính liên kết của văn bản: - Trong đoạn văn muốn cho người khác hiể
Trang 1TUẦN 1 TIẾT 3 Ngày soạn: 25/ 8/ 2008
Ngày giảng: 27 / 8/ 2008
Tiếng việt: TỪ GHÉP
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp hs nắm đượccấu tạo của hai loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập.
- Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép.
III Bài mới: (35 phút )
Hoạt động 1: Giới thiệu bài (2 phút )
Hoạt động 2: H ình thành kiến thức:
THỜI
Gvcho hs đọc vd sgk
? Em hãy so sánh 2 từ “ bà ngoại” và “ bà nội”
xem chúng có gì khác nhau về nghĩa? Từ đó
em có thể nhận ra tiếng nào là tiếng chính,
tiếng nào là tiếng phụ trong từ “ bà ngoại”
- Làm tương tự với từ “ thơm phức”
Trang 2? So sánh nghĩa của từ “ bà” với “ bà ngoại”em
thấy có gì khác nhau?
Bà chỉ người nói chung
Bà ngoại chỉ người sinh ra mẹ
Tương tự so sánh từ thơm với thơm phức
?So sánh nghĩa của từ “ quần áo” với nghĩa của
4 Bài 4 : Tại sao có thể nói một cuốn sách, một
cuốn vở mà không thể nói một cuốn sách vở
IV Kiểm tra đánh giá: (2 phút )
1 Củng cố: gv củng cố lại toàn bộ bài học
2 Dặn dò: về học bài, làm hết bài tập
soạn bài tiếp theo.
nghĩa của tiếng chính ( tính chất phân nghĩa )
2 Nghĩa của từ ghép đẳng lập
“ Quần áo” “ quần”, “áo”
( khái quát ) ( cụ thể hơn ) Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng (t/c hợp nghĩa)
Trang 3TUẦN 1 TIẾT 4 Ngày soạn:25/ 8/ 20008 Ngày giảng:27/ 8/ 2008
A:
Mục tiêu cần đạt:
- GIÚP HS: Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết.
- Hs biết vận dụng những kiến thức đã họcđể bước đầu xây dựngđược những văn bản có tính liên kết.
B Chuẩn bị:
GV: Soạn giáo án , nghiên cứu bài dạy
HS: Soạn bài, xem trước bài ở nhà
C.Tiến trình lên lớp:
I Ổn định lớp: (2 phút )
II Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )
Kiểm tra sự chuẩn bị của hs
III Bài mới: (35 phút )
Hoạt động 1: giới thiệu bài (2 phút )
GV đưa ra1 đoạn gồm nhiều câu văn:
“ Hôm nay tôi đi học Cậu ăn cơm chưa
Mẹ tôi đang nấu cơm.”
? Đọc đoạn văn trên, em có hiểu đoạn văn
viết nội dung gì không? Vì sao?
- không Bởi vì nội dung của các câu
không thống nhất, mỗi câu một nội dung
khác nhau
- Làm tương tự với đoạn văn trong sgk.
? Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu
được thì nó phải có tính gì?
GV cho hs đọc đoạn văn trong sgk và cho
biết do thiếu ý gì mà nó trở nên khó hiểu?
Hãy sửa lại.
? Như vậy để một văn bản có sự liên kết
thì điều kiện trước tiên phải là gì?
b ? Tìm trong văn bản “ Cổng trường mở
ra” những câu tương ứng với ví dụ và so
sánh chúng với nhau?
I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản:
1 Tính liên kết của văn bản:
- Trong đoạn văn muốn cho người khác hiểu được thì đoạn văn đó phải có tính liên kết
2 Phương tiện liên kết trong văn bản:
a- Đọan văn thiếu sự liên kết về nội dung: thái độ tức giận của người bố.
- Sửa lại như trong văn bản
Liên kết về phương tiện nội dung ý nghĩa.
b Đoạn văn bỏ sót từ ngữ mang tính liên kết: “ còn bây giờ, con”
Trang 413
3
? Tại sao chỉ bỏ sót mấy chữ “ còn bây giờ,
con” mà câu văn trở nên rời rạc?
? Như vậy, ngoài liên kết về nội dung thì
văn bản còn phải có điều kiện gì nữa?
Hs đọc phần ghi nhớ trong sgk.
Hoạt động 3: Luyện tập
GV hướng dẫn hs làm bài tập 1trong sgk
Gọi hs đứng lên điền từ vào chỗ trống
IV Kiểm tra đánh giá:
1 củng cố: GV củng cố lại toàn bộ bài
Bài tập 3: bà, bà, cháu, bà, bà
cháu, thế là
Trang 5TUẦN 2 TIẾT 5+6 Ngày soạn:2/ 9/ 2008
- Giúp hs: thấy được tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện.
- Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh, biết cảm thông và chia sẻ với những bạn ấy.
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động.
B Chuẩn BỊ
GV: sgk, soạn giáo án HS: sgk, soạn bài
C Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức: (2 phút )
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút )
Tình cảm gia đình được thể hiện ntn trong văn bản “ Mẹ tôi”
III Bài mới: ( 80 phút )
Hoạt động 1: giới thiệu bài (2 phút ) Hoạt động 2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
- Truyện viết về hai anh em Thành và Thủy,
về cuộc chia tay của hai anh em khi gia đình tan vỡ, qua đó nói lên tình cảm anh em thân thiết, tự nhiên, trong sáng.
? Vì sao hai anh em Thành và Thủy phải chia
- Thủy: + run lên bần bật + cặp mắt tuyệt vọng + buồn thăm thẳm + tru tréo lên giận dữ khi chia búp bê
+ vui vẻ khi búp bê được
Trang 68
3
? Theo em, vì sao Thành và Thủy lại có thái
độ như vậy khi chia búp bê? Tâm trạng hai
anh em ntn?
? Vì sao khi đến trường, Thủy lại bật lên tiếng
khóc?
? Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thủy
với lớp học làm cô giáo bàng hoàng? Chi tiết
nào làm em cảm động nhất? Vì sao?
? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ anh em
Thủy rất thương nhau?
- Thủy vá áo cho anh, Thành giúp em học bài,
nhường đồ chơi cho nhau.
? Vào lúc chuẩn bị ra đi, Thành Thủy có tâm
trạng ntn?
? Cuối truyện, Thủy đã chia búp bê ntn? Hình
ảnh hai con búp bê quàng tay vào nhau thể
hiện điều gì? Em hiểu gì về thủy qua cách giải
quyết như vậy?
? Vì sao khi dắt em ra khỏi cổng trường,
Thành thấy “kinh ngạc…” chi tiết đó nói lên
câu chuyện này?
2 Dặn dò: Học nội dung bài học, đọc phần
đọc thêm.
ở bên nhau
- Thành: cắn chặt môi để khỏi bạt lên tiếng khóc, nước mắt cứ tuôn như suối, cười cay đắng cố vui
vẻ theo em.
Búp bê là đồ chơi thân thiết , gắn với sự sum họp, đầm ấm, gắn với kỉ niệm êm đềm trong sáng của tuổi thơ.
2 Cuộc chia tay với lớp học:
- Mái trường là nơi ghi dấu những niềm vui, sự gắn bó của hai anh em.
- Cô giáo, bạn bè đồng cảm, chia
sẻ với nỗi đau của Thủy.
Tình cảm anh em gắn bó yêu thương.
III Tổng kết:
1 Nội dung:
- Nỗi đau buồn tuyệt vọng, bơ
vơ của Thành và Thủy.
- Tình cảm anh em thân thiết.
- Tình cảm gia đình vô cùng quý giá.
2 Nghệ thuật:
- Ngôi kể thứ nhất thể hiện trực tiếp tình cảm chân thật, cảm động.
Trang 7- soạn tiết “bố cục trong văn bản”
TUẦN 3 TIẾT 7 Ngày soạn: 7/ 9/ 2008
II Kiểm tra bài cũ : (5 phút )
? N êu các yêu cầu liên kết trong văn bản?
III Bài mới: ( 30 phút )
Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 2 phút )
GV đưa ra một lá đơn xin nghỉ học
không được sắp xếp theo trình tự.
? Đọc tờ đơn đó, em có hiểu
người viết muốn gì không? Vì sao?
? Văn bản sẽ ntn nếu các ý trong
đó không được sắp xếp theo trật
tự?
? Vì sao khi xây dựng văn bản cần
phải quan tâm tới bố cục?
GV gọi hs đọc 2 vd sgk
? Em thấy 2 câu chuyện này có dễ
hiểu không? Vì sao?
GV kể lại câu chuyện ( hoặc gọi hs
kể lại )
Trong 2 văn bản kể, nội dung
giống nhau Tại saovăn bản ở ví dụ
lại khó hiểu hơn?
* G hi nhớ (SGK )
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản:
- Văn bản kể ở ví dụ lộn xộn, khó hiểu vì chưa có bố cục hợp lí, rõ ràng.
- VB1: Các câu trong mỗi đoạn chưa tập
trung thể hịên một ý thống nhất; các ý của
Trang 813
3
cần phải có yêu cầu gì?
? VB2 có mấy đoạn? Nd của mỗi
đoạn có tương đối thống nhất
không? Ý của các đoạn có phân
biệt tương đối rõ ràng không? Tại
sao?
( VB kể lại không gây cười như vb
gốc )
? Y/c thứ 2 đối với bố cục là gì?
? Đối với một bài văn gồm có mấy
Yêu cầu 1: Nội dung các phần, các đoạn
phải thống nhất; đồng thời phải có sự phân biệt rành mạch giữa các đoạn.
- VB2: Nội dung mỗi đoạn tương đối
thống nhất, ý các đoạn phân biệt Nhưng trình tự sắp xếp các phần chưa hợp lý.
* Ghi nhớ (SGk )
- Bố cục: Chia búp bê Chia tay với lớp học Chia tay giữa hai anh em
Tuần 3 Tiết 8 Bài 2 Ngày soạn:
Ngày giảng:
Trang 9Làm văn:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp học sinh có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và
sự cần thiết phải làm cho văn bản có tính mạch lạc
- Học sinh chú ý đến mạch lạc trong các bài làm văn
Giáo viên giải thích từ “ Mạch lạc”
Hãy xác định mạch lạc trong văn
? Em hãy cho biết toàn bộ sự việc
đó xoay quanh sự việc chính nào ?
sự chia tayvà những con búp bê
đóng vai trò gì trong truyện?
? Như vậy, điều kiện dầu tiên để có
1 văn bản có tính mạch lạc là gì?
? Các phần, các đoạn trong văn bản
được nói với ( n ) theo mói liên hệ
nào? Điều kiện thứ 2?
I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
3 Ghi nhớ ( SGK )
10 HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
1 Bài tập 1 Chủ đề xuyên suốt thái
độ của người bố
Trang 10- Liên hệ.
2 Bài tập 2:
( 1 ) Chủ đề: “ Lao động là vàng ” ( 2 ) Chủ đề: Sắc vàng trù phú, đầm ấm
- Liên hệ: Giới thiệu bao quát biểu hiện cụ thể ( thời gian – không gian )
3 IV KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:
1.
Củng cố : Một văn bản có mạch lạc cần phải có những điều kiện gì?
2 Dặn dò :
+ Làm các bài tập vào vở
+ Chuẩn bị bài tiếp theo
Tuần 3 Tiết 9 Bài 3 Ngày soạn:
Ngày giảng:
Trang 11VĂN BẢN
NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh: - Hiểu khái niệm ca dao – dân ca
- Nắm được nội dung ý nghĩa và một số hình thức tiêu biểu của ca dao – dân ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình và tình yêu quê hương đất nước, con người
B CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: SGK + Giáo án + Tư liệu
- Học sinh: SGK + Vở ghi + Vở soạn
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I Ổn định lớp ( 2 phút ).
II Kiểm tra bài cũ ( 5 phút ).
- Nêu thái độ và tâm trạng của Thành và Thủy khi chia Búp bê?
- Cuộc chia tay của hai anh em diễn ra như thế nào?
III Bài mới: (30 phút )
- Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 2 phút )
- Hoạt động 2: Đọc hiểu – văn bản
THỜI
GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
5
25
- Giáo viên hướng dẫn học sinh
đọc: giáo viên đọc mẫu một
đoạn gọi học sinh đọc tiếp
? Em hiểu thế nào về khái niệm
ca dao, dân ca?
? Từ những bài ca dao đã học
em rút ra nhận xét gì về nghệ
thuật của ca dao, dân ca
? Bài ca dao này là lời của ai
nói với ai?
? tình cảm bài ca muốn diễn tả
- Ca dao – dân ca thuộc loại trữ tình
- Đặc điểm nghệ thuật: Ngắn gọn, lặp lại chân thực, hồn nhiên
Trang 12? Tâm trạng của người con gái
được nói lên qua thời gian,
không gian nào?
- Thời gian: chiều chiều ( cuối
ngày )
- Không gian: ngõ sau ( nơi
vắng vẻ )
- Hành động: trông ngóng
? Tâm trạng được gợi lên trong
thời gian, không gian ấy là tâm
trạng gì?
? Bài ca dao thứ 3 là lời của ai
nói với ai? thể hiện tình cảm gì?
? Nét độc đáo trong cách diễn
tả nỗi nhớ đó là gì?
? Hình ảnh “ nuộc lạt ” gợi nên
điều gì?
? Bài ca dao thứ 4 là lời của ai
nói với ai?
? Em hiểu thế nào là “ người xa ”,
“ bác mẹ ”, “ cùng thân ”?
? Tình cảm anh em được ví như
thế nào? Cách ví ấy có gì sâu sắc?
? Bốn bài ca dao thể hiện cùng
một nội dung, đó là nội dung
gì?
? Biện pháp nghệ thuật nào
được sử dụng trong cả 4 bài ca
dao?
Hoạt động 3: Luyện tập:
Giáo viên hướng dẫn học sinh
sưu tầm những câu ca dao, dân
ca của dân tộc, địa phương
2 Bài ca dao thứ hai:
- Là lời của con cái lấy chồng xa quê nói với mẹ
Nỗi nhớ nhà, nhớ cha mẹ và tâm trạng buồn đau, cô đơn, tủi cực của người con gái
3 Bài 3:
- Là lời con cháu nói với ông bà
- Hình ảnh so sánh đơn sơ, gần gũi gợi lên công sức lao động bền bỉ của ông bà Nỗi nhớ thương và niềm kính trọng
sâu sắc của con cháu với ông bà tổ tiên.
1 Nội dung: Tình cảm gia đình.
2 Nghệ thuật: So sánh ví von, thể thơ lục
bát
Học sinh tự sưu tầm những câu ca dao – dân ca của dân tộc địa phương mình
Trang 13hiện như thế nào trong bốn bài
ca dao
2 Dặn dò: Học thuộc lòng bốn
bài ca dao
Chuẩn bị bài: Những câu hát về
tình yêu quê hương đất nước
- Giáo viên: SGK + Giáo án + Tư liệu
- Học sinh: SGK + Bài soạn
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức (2 phút )
2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )
? Chọn một bài ca dao mà em thích: Đọc và phân tích
3 Bài mới: ( 35phút )
Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 2 phút )
Hoạt động 2: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Trang 14hay hai người?
? Những địa danh nào được
nhắc đến trong bài? Chúng có
những đặc điểm riêng, chung
nào?
? Vì sao các nhân vật trong bài
ca dao lại dùng những địa
danh để hỏi đáp?
? Cụm từ “ rủ nhau ” trong bài
thể hiện điều gì? (khi nào thì
người ta rủ nhau? )
? Bài ca không nhắc đến Hà
Nội mà vẫn gợi nhớ Hà Nội
Vì sao?
? Câu “ Hỏi ai xây dựng lên
non nước này ” gợi cho em
suy nghĩ gì?
? Từ láy “ quanh quanh”, “
non xanh nước biếc” có nghĩa
gì?
? Qua đó xứ Huế hiện lên ntn?
? Đại từ “ ai ” trong bài dùng
để chỉ một người hay nhiều
người?
? Theo em, có những tính chất
nào được gửi gắm trong lời
chào mời “ ai…”?
? Biện pháp tu từ nào đã được
sử dụng ở 2 câu đầu bài ca?
? Trong 2 câu cuối, biện pháp
nghệ thuật nào được sử dụng?
Hình ảnh so sánh đó gợi lên
điều gì?
? Theo em, bài ca này là lời
của ai? Người ấy muốn bày tỏ
tình cảm gì?
? Có thể hiểu bài ca này theo
( hình thức phổ biến trong ca dao – dân ca)
- Địa danh gắn với từng địa phương và đều là những nơi nổi tiếng về lịch sử văn hóa
Sự hiểu biết, niềm tự hào, tình yêu quê hương đất nước
2 Bài ca dao thứ 2:
- Niềm yêu quý tự hào về thủ đô ngàn năm văn hiến, về đất nước giàu truyền thống văn hóa
Nhắc nhở đến công lao xây dựng của cha ông, và nhiệm vụ phải tiếp tục bảo vệ, gìn giữ ngày nay
Tình yêu, niềm tự hào về Huế
- Lời mời gọi hãy đến với Huế
4 Bài ca dao thứ 4 :
- Điệp ngữ, đảo ngữ, phép đối xứng, từ địa phương gợi lên sự rộng lớn, trù phú, đầy sức sống
- Nghệ thuật so sánh làm nổi bật vẻ đẹp mảnh mai, trẻ trung, duyên dáng của các
cô thôn nữ
- Lời bày tỏ của các chàng trai
- Có thể hiểu đó là lời cô gái tự bày tỏ
Trang 15hương đất nước được thể hiện
ntn qua các bài ca dao
2 Dặn dò: Về học bài
Chuẩn bị bài “ Từ láy ”
III Tổng kết: ( ghi nhớ sgk )
1.Thể thơ lục bát và lục bát biến thể
2 Tình yêu quê hương đất nước
TUẦN 4 TIẾT 11 Ngày soạn: 14/ 9/ 2008 Ngày giảng: 16/ 9/ 2008
- HS hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ láy tiếng việt
- Biết sử dụng kiến thức để sử dụng từ láy hợp lý
II Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )
? Có mấy loại từ ghép? Cho ví dụ
III Bài mới:
Hoạt động 1: giới thiệu bài (2 phút )
thanh gì giống nhau, khác nhau?
? Từ ví dụ trên cho biết có mấy loại
từ láy?
I Các lại từ láy:
1 Xét ví dụ sgk
a đăm đăm giống nhau hoàn toàn
- mếu méo giống phụ âm đầu
- liêu xiêu giống phần vần
Có 2 loại láy hoàn toàn Láy bộ phận
Trang 16thăm thẳm” vào vị trí tương ứng
trong câu văn và nhận xét:
? Vì sao không nói “ bật bật”, “
oa”, “ tích tắc”, gâu gâu” được tạo
thành do đặc điểm gì về âm thanh?
nhận xét, so với tiếng gốc thì nghĩa
của cả từ mang sắc thái nặng hơn
soạn bài mới
b bật bật - bần bật : nghĩa giống nhau khác nhau ở âm cuối và thanh điệu
- thẳm thẳm - thẳm thẳm : làm như trên
Khó nghe, khó hiểu quy luật biến đổi phụ âm
Từ láy hoàn toàn biến đổi phụ âm đầu và thanh điệu
2 Ghi nhớ sgk
II Nghĩa của từ láy:
1 xét ví dụ sgk:
a ha hả, oa oa, gâu gâu, tích tắc
mô phỏng âm thanh
- li ti, ti hí, lí nhí biểu thị tính chất nhỏ bé, nhỏ nhẹ
c nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh một trạng thái vận động
Trang 17Tuần 4 Tiết 12 Ngày soạn: Ngày giảng:
2 Kiểm tra bài cũ.
Nêu yêu cầu về mạch lạc trong văn bản?
Giáo viên đưa ra tình huống: Lớp em
có cô giáo mới về, em muốn kể điều
đó cho mẹ nghe
? Em sẽ tạo lập văn bản nói hay viết
Đối tượng của văn bản hướng đến là
ai? Mục đích? Nội dung? Cách thức?
? Từ đó, em hãy cho biết, để tạo lập
được 1 văn bản, việc trước tiên
chúng ta phải làm gì?
? Sau khi đã định hướng văn bản,
cần phải làm gì tiếp theo?
I/ Các bước tạo lập văn bản.
1 Định hướng văn bản.
- Định hướng chính xác đối tượng,
nội dung, mục đích và cách thức của văn bản
2 Tìm ý và lập dàn ý
- Bố cục 3 phần: rành mạch, hợp lý.