Tuần 28. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

- Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ được sử dụng trong các tác phẩm văn chương, thực hiện chức năng chủ yếu là chức năng thẩm mỹ.. - Ngôn ngữ nghệ thuật thực hiện các chức năng một cách[r]

Ví dụ a: Cho anh hỏi : em

đã có người yêu chưa ?

Ví dụ b:

“Đến đây mận mới hỏi đào

Vườn hồng đã có ai vào hay chưa ? (Ca dao)”

I Ng«n ng÷ nghÖ thuËt

XÐt ng«n ng÷ ® îc sö dông trong hai vÝ dô trªn,ng«n ng÷ nµo mang tÝnh nghÖ thuËt h¬n?Tại sao ?

Theo em thế nào là ngôn ngữ nghệ

thuật ?Nó thường được sử dụng trong các

loại văn bản nào ?

Ng«n ng÷ nghÖ thuỊt lµ ng«n ng÷ gîi h×nh, gîi c¶m , thường dïng trong c¸c v¨n b¶n nghÖ thuỊt.

1 Kh¸i niÖm

Theo em thế nào là ngôn ngữ nghệ

thuật ?Nó thường được sử dụng trong các

loại văn bản nào ?

2 CÁC LOẠI VĂN BẢN NGHỆ

nghìn quđn đi tắt ra cửa bắc”

( Trích “Tam quốc chí”- La Quân Trung)

b,”Khi tỉnh rượu, lúc tăn canhGiật mình mình lại thương mình xót xa”

(Trích “Truyện Kiều” – Nguyễn Du)

c,”Ânh sâng năo vừa lóe lín cửa sổ kia? Đấy

lă phương Đông vă năng Juyliet lă mặt trời! Vẻ rực rỡ của đôi gò mâ năng sẽ lăm cho câc vị tinh tú ấy phải hổ ngươi, như ânh sâng ban ngăy lăm cho đỉn nến phải thẹn

thùng”

( Trích “ Romeo vă Juyliet”- Sech-xpia)

3.Chức năng

Đoạn thơ cho em biết thông tin gì?

Qua thông tin đó, tỏc giả muốn núi lờn điều gì?

VD :

“ Rồi, húng mỏt thưở ngày

trường.

Hũe lục đựn đựn tỏn rợp giương.

Thạch lựu hiờn cũn phun thức đỏ

Hồng liờn trỡ đó tiễn mựi hương”

( Trớch : “Cảnh ngày hố” – Nguyễn Trói)

Thông tin: Cảnh vật ngày

hố ở nụng thụn mà tỏc giả cảm nhận được trong thời gian nhàn rỗi

Ca ngợi cảnh đẹp của thiờn nhiờn nơi thụn dó vào mựa

hố Qua đú thể hiện tỡnh yờu, sự gắn bú với thiờn nhiờn

cũng như sự nhạy cảm , tinh tế của tỏc giả trước vẻ đẹp của thiờn nhiờn

Ng«n ng÷ nghÖ thuỊt có những chøc

n¨ng g×?

-Chức năng th«ng tin :

-Chøc n¨ng thỈm mÜ : biÓu hiÖn c¸i

®Ñp, kh¬i gîi nu«i d ìng c¶m xóc

thỈm mÜ cho ng íi ®ôc.

- Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ được sử dụng trong các tác phẩm văn chương, thực hiện chức năng chủ yếu là chức năng thẩm mỹ

- Ngôn ngữ nghệ thuật thực hiện các chức năng một cách gián tiếp thông qua các hình tượng nghệ thuật

TÓM LẠI

=> Hình t ợng sen nh tín hiệu về phẩm chất thanh tao đẹp đẽ trong tự nhiên

cũng như trong xó hội

Ví dụ 2 Bánh trôi nước có màu trắng , hình tròn.Bánh được làm bằng bột nếp Nhân bánh được làm từ đường phên

Bánh khô hay ướt phụ thuộc vào người làm bánh.Sau khi nặn bánh xong cho vào nồi nước luộc , khi nào bánh nổi lên là chín , có thể vớt ra được.

*Văn bản 2: màu sắc, hình dáng, nhân bánh, cách

luộc bánh

*Văn bản 1:

-Hình ảnh : Cái bánh trôi nước

-Hình ảnh :Người phụ nữ trong xã hội phong kiến:

+ Vẻ đẹp ngọai hình và vẻ đẹp tâm hồn

+ Thân phận trôi nổi , bị lệ thuộc

Ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ ; cảm thông với số phận bất hạnh ; đồng tình với khát vọng hạnh phúc của họ ; tố

cáo xã hội PK trọng nam, khinh nữ

Tính hình tượng của ngôn ngữ nghệ

thuật là một khái niệm chỉ cách diễn đạt

cụ thể, hàm súc và gợi cảm ( trong một văn cảnh nhất định)

Theo em, thế nào là tính hình tượng của ngôn ngữ

nghệ thuật ?

“ Thuyền ơi có nhớ bến chăng.

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền” (Ca dao)

“ Áo chàm đưa buổi

Để tạo ra tính hình tượng, người viết sử dụng nhiều biện pháp tu

từ như: so sánh, nhân hóa, hoán dụ, ẩn dụ, điệp từ, phối

thanh ; tạo nên tính đa nghĩa cho ngôn ngữ nghệ thuật

“Làn cây ven hồ gươm như làn mi, như ai

dướn đôi lông mày.Không thể nghĩ cái đầm

nước tuyệt vời ấy lại vắng hàng mi những rèm

cây” (Tô Hoài)

em thấy cách nói nào dễ gợi cảm xúc ở người đọc hơn ?

Vd2:”Hồ Chủ Tịch kính yêu của chúng ta không

còn nữa Tổn thất này thật lớn lao! Đau thương

này thật là vô hạn!

Dân tộc ta và Đảng ta mất đi một vị lãnh tụ

thiên tài, một người thầy vĩ đại”

(Trích: Điếu văn của BCH TƯ Đảng Lao Động

VN do ĐC Lê Duẩn đọc ngày 9-9-1969)

Đoạn văn dưới đây thể hiện

cảm xúc gì của người

viết ?

ng ời viết ; tạo nên sự đồng cảm sâu sắc giữa ng ời đọc và ng ời viết.

Hãy xem VD d ới đây và cho biết các đoạn văn, thơ

đó của những tác giả

nào? Tại sao em nhận ra

đ ợc điều đó?

3 Tính cá thể hoá

“ Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo

Kìa đền thái thú đứng cheo leo

Ví đây đổi phận làm trai đ ợc Thì sự anh hùng há bấy nhiêu ”

“ Mặt lão Hạc đột

nhiên co rúm lại

Những vết nhăn xô lại

với nhau ép cho n ớc

mắt chảy ra Cái đầu

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt tr ớc lo trừ bạo

Nh n ớc Đại Việt ta từ tr ớc

Vốn x ng nền văn hiến đã lâu

So sánh cách viết của tác giả vể đề tài quê h ơng?

Tõm hồn tụi là một buổi trưa hố

Tỏa nắng xuống dũng sụng lấp

loỏng ( Giang Nam)

Quờ hương là con diều biếc

Tuổi thơ con thả trờn đồng

Quờ hương là con đũ nhỏ

ấm đềm khua nước ven sụng

Chỉ thanh đạm thế, õm thầm thế thụi

( Nguy n ễ Bớnh)

Tìm trong văn học các bài thơ nói về mùa thu !

Nhận xét gì về cách tả

ánh trăng trong thơ của Nguyễn Du?

Vầng trăng vằng vặc giữa trời

Đinh ninh hai miệng một lời

song song

Tính cá thể hoá còn thể hiện vẻ riêng trong lời nói của từng nhân vật , hoặc ở nét riêng trong cách diễn đạt từng sự việc hình ảnh , tình huống trong tác phẩm

Ghi nhớ

•Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật có 3

đặc tr ng cơ bản: Tính hình t ợng, tính truyền cảm và tính cá thể hoá

LuyÖn tËp

A- Gi¶i trÝ vµ tuyªn truyÒn B- Th«ng tin vµ thÈm mÜ C- NhËn thøc vµ giao tiÕp D- Gi¸o dôc vµ tuyªn truyÒn

Bµi tËp cñng cè:

B