Tuần 28 phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT+ Nắm được khái niệm ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật với các đặc trưng cơ bản của nó.. + Rèn luyện kĩ năng phân tích và sử dụng ngôn ngữ theo phong c

TiÕt 84:

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ

NGHỆ THUẬT

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

+ Nắm được khái niệm ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách

ngôn ngữ nghệ thuật với các đặc trưng cơ bản của nó.

+ Rèn luyện kĩ năng phân tích và sử dụng ngôn ngữ theo phong cách nghệ thuật

+ Năng lực hình thành cho HS

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài học

- Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong bài học

- Năng lực cảm thụ thẩm mĩ văn học

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về nội dung bài học Năng lực giao tiếp…

- Ví dụ 1: Chúng ta phải đoàn kết, đoàn kết nhiều

thì mới có thành công, thành công lớn.

Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công.

* Ví dụ

1 - Hương ơi!đi nhanh lên,

- Gớm!gì mà chậm như rùa thế

2 "Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng

tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta

Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu”.

(Tuyên ngôn độc lập- Hồ Chí Minh)

3 "Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Một người chín nhớ mười mong một người”

( Tương tư- Nguyễn Bính)

- Nhận xét:

1 Lời nói hàng ngày

2 Văn bản chính luận

3 Văn bản nghệ thuật

"Ở đó có một con sông lớn, trên sông bắc một cái cầu dài ước hơn nghìn thước, gió tanh, sóng xám, hơi lạnh thấu xương Hai bên cầu có đến vạn quỷ Dạ Xoa mắt xanh tóc đỏ, hình dáng nanh ác.Hai con quỷ dùng gông dài, thừng lớn gông trói Tử Văn mà giải đi rất nhanh"

Trích: Chuyện Chức Phán Sự Đền Tản Viên- Ngữ văn 10- Tập 2

Ví dụ 1

Ví dụ 2

" Gà eo óc gáy sương năm trống

Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên

Khắc giờ đằng đẵng như niên

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa "

Trích: Chinh Phụ Ngâm- Ngữ văn 10- Tập 2

Ví dụ 3

" Này thầy tiểu ơi!

Thầy như táo rụng sân đình

Em như gái dở đi rình của chua Thầy tiểu ơi! "

Trích: Chèo Quan Âm Thị Kính

Miêu tả, trần thuật…

Mỗi bước đi, tôi làm điệu nhún nhẩy, rung lên rung xuống hai chiếc râu cho ra kiểu cách con nhà võ.

Ngôn ngữ

thơ

Các thể thơ,

ca dao, hò vè…

Giàu hình ảnh, nhạc điệu…

Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Ngôn ngữ

sân khấu

Kịch, chèo, tuồng…

Tính cá thể hóa

“Tôi không muốn sống như thế này mãi! Tôi chán cái chỗ ở không phải là của tôi này lắm rồi!”

Bảng phân loại

* VÝ dô 1:

“

“ Trong đầm gì đẹp bằng sen Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng

Nhị vàng bông trắng lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn ”.

(Ca dao Việt Nam)

Chøc n¨ng

- Cung cấp thông tin về đặc

điểm, tính chất của sự vật, sự

việc, hiện tượng

Biểu hiện cái đẹp và khơi gợi nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ

Ví dụ

Thuyền về có nhớ bến chăngBến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

Ví dụ 2:

''Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

- VD 1: “Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ”

Ví dụ

-> Căm thù quân giặc đến tột cùng

- Thể hiện qua việc sử dụng các yếu tố ngôn ngữ: từ, câu,

cách nói, giọng điệu

- VD 2:

"Gươm mài đá, đá núi cũng mòn

Voi uống nước, nước sông phải cạn.

Đánh một trận sạch không kình ngạc.

Đánh hai trận tan tác chim muông "

->Tâm trạng náo nức, tự hào, sảng khoái say mê

-> Ngôn ngữ giàu hình ảnh, có sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ tự sự, miêu tả và biểu cảm Sử dụng các biện pháp lặp từ vựng, lặp cú pháp tạo nên nhịp điệu, tiết tấu cho câu thơ

Ví dụ 1:

''Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao,

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tầng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

(Thu vịnh - Nguyễn Khuyến)

Ví dụ :

Ví dụ 2:

“ Em không nghe mùa thu

Lá thu rơi xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Ví dụ 3:

“ Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phất phới

Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha.”

(Đất nước - Nguyễn Đình Thi)

So sánh 3 bài thơ cùng đề tài thu

Ví dụ 1:

“ Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao,

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tầng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào

(Thu vịnh - Nguyễn Khuyến)

Ví dụ 2:

“ Em không nghe mùa thu

Lá thu rơi xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp trên lá vàng khô

Ví dụ 3:

“ Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phất phới

Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha.”

(Đất nước - Nguyễn Đình Thi)

So sánh 3 bài thơ cùng đề tài thu

Thu vịnh xanh ngắt

NHỊP ĐIỆU

hắt hiu

Đất nước trong biếc phấp phới thổi mạnh 2/3,3/4,2 /4,…

-Giống:

-Khác:

MÀU SẮC LÁ THU BÀI THƠ GIÓ THU

Đều lấy cảm hứng từ mùa thu; đều xây dựng thành công

“hình tượng mùa thu”

+ Đất nước: gợi hình ảnh lớn lao, sống động, tình cảm

vui tươi, tha thiết

- Về tâm trạng:

+ Thu vịnh: Buồn vắng, hiu quạnh -cổ điển

+ Tiếng thu: Buồn đơn côi, chia ly, cách trở -

lãng mạn.

+ Đất nước; Niềm hân hoan, phơi phới -

cách mạng.

Ngôn ngữ là phương

tiện diễn đạt chung

của cộng đồng

Khi các nhà văn sử dụng, mỗi

người lại có khả năng thể hiện

một giọng riêng, một phong

cách riêng bắt nguồn từ cá tính

sáng tạo của người viết Tạo ra

phong cách nghệ thuật riêng

TÝnh c¸ thÓ ho¸

Ghi nhớ:

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

có ba đặc trưng cơ bản: tính hình tượng, tính truyền cảm và tính cá thể hóa.

Câu 1:Những phép tu từ thường được sử dụng để tạo ra tính hình tượng của ngôn ngữ nghệ thuật là:

a So sánh c Hoán dụ.

b Ẩn dụ d Cả a, b và c.

Câu 2: Hãy lựa chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống:

“

“Ta tha thiết tự do dân tộc Ta tha thiết tự do dân tộc

Không chỉ vì một dải đất riêng

Kẻ đã /…/ trên mình ta thuốc độc.

Giết màu xanh của trái đất thiêng ”.

Câu 3: “Nhật ký trong tù” / …/ một tấm lòng nhớ nước

a biểu hiện c phản ánh

b canh cánh d thấm đượm.

Tính truyền cảm

Tính cá thể hóaPHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ

THUẬT

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học phần lí thuyết và hoàn chỉnh các bài tập ở trong sách giáo khoa

- Soạn bài mới: “Chí khí anh hùng” của Nguyễn Du theo

hệ thống câu hỏi ở cuối bài học

Ghi nhớ

dùng trong các tác phẩm văn chương, không chỉ có chức năng thông tin mà còn thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người Nó là ngôn

ngữ được tổ chức, xếp đặt, lựa chọn, tinh

luyện từ ngôn ngữ thông thường và đạt được giá trị nghệ thuật,thẩm mĩ

trưng cơ bản: tính hình tượng, tính truyền cảm

và tính cá thể hóa.