§Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho gi¸o viªn vµ häc sinh cËp nhËt th«ng tin, nhµ trêng nèi m¹ng Internet 4 m¸y trong phßng th viÖn ®Ó gi¸o viªn vµ häc sinh truy cËp c¸c th«ng tin cã Ých gióp cho c«ng [r]
Trang 1I-Đặt vấn đề:
Tên đề tài :"Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác phổ cập giáo dục THCS "
1 Lí do chọn đề tài :
Phổ cập giáo dục Tiểu học và THCS là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lợc giáo dục nhằm "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài " đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Phổ cập giáo dục THCS phản ánh toàn diện sự quan tâm đầu t cho giáo dục của Đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể, của nhà tr-ờng và nhân dân, là kết quả của phong trào thi đua dạy tốt - học tốt của thầy và trò Chúng
ta đang bớc vào giai đoạn hội nhập mà đỉnh cao là việc nớc ta chính thức gia nhập WTO, vấn đề nâng cao mặt bằng dân trí nhằm tạo ra nguồn nhân lực chất lợng cao đợc đặt lên hàng đầu Vì vậy việc thực hiện phổ cập giáo dục bậc THCS tiến tới phổ cập Trung học có
ý nghĩa chiến lợc vô cùng quan trọng Năm học 2010-2011 thành phố Hà nội tổng kết 10 năm phổ cập giáo dục THCS Thời gian thực hiện phổ cập giáo dục THCS đã lâu song không khỏi còn bỡ ngỡ, khó khăn đối với các đồng chí cán bộ quản lí, các nhân viên chuyên trách phổ cập Làm thế nào để công tác phổ cập giáo dục đạt kết quả cao nhất, đó
là trăn trở mà mỗi cán bộ quản lí, mỗi cán bộ chuyên trách phổ cập đang tìm biện pháp
để giải quyết Chính vì vậy tôi chọn đề tài :"Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác phổ cập giáo dục THCS"
2 Phạm vi thực hiện đề tài: Năm học: 2006-2007, 2007 –2008, 2008 – 2009,
2009 -2010, 2010-2011, 2011 - 2012 ,2012-2013
II -QUá TRìNH THựC HIệN Đề TàI
1-Cơ sở lý luận:
Mục tiêu phổ cập giáo dục THCS giai đoạn 2001-2011 ghi trong nghị quyết số 41/2000/NQ-QH10 ngày 19/2/2000 của Quốc hội khoá 10:Đảm bảo cho hầu hết thanh ,thiếu niên sau khi tốt nghiệp tiểu học tiếp tục học tập để đạt trình độ THCS trớc 18 tuổi
đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực,bồi dỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá ,hiện đại hoá đất nớc
2-Cơ sở thực tế :
Việc thực hiện công tác phổ cập giáo dục THCS còn gặp 1 số khó khăn:
Nhiều học sinh phải phụ giúp gia đình,.có em còn là trụ cột gia đình, không có điều kiện đi học
Một số học sinh lời học,mất gốc,dẫn tới sợ học ,chán học và bỏ học
Trang 2Học sinh yếu kém nhiều,.một số phụ huynh cha quan tâm đúng mức việc học tập, rèn luyện đạo đức của con em mình
Cơ sở vật chất đôi khi cha đáp ứng đợc yêu cầu
Lực lợng tham gia công tác phổ cập giáo dục còn bị động, không có ngời chuyên trách phổ cập
Khi điều tra thực tế tại hộ gia đình có nhiều yếu tố khách quan dẫn đến điều tra thiếu chính xác
Số liệu tổng hợp sau khi điều tra đôi khi không khớp giữa các bảng thống kê tổng hợp
* Số liệu điều tra trớc khi thực hiện đề tài:
Kết quả phổ cập THCS trờng THCS Phơng trung năm học 2006-2007:
3 Biện pháp thực hiện
3.1.Biện pháp 1: Công tác chỉ đạo.
Thành lập ban chỉ đạo công tác phổ cập THCS xã Phơng Trung
BGH chọn lọc các đ/c GV có năng lực, nhiệt tình, am hiểu về tình hình địa phơng vào ban phổ cập trờng, chọn đ/c th ký phổ cập nhiệt tình, có hiểu biết về vi tính,về công tác phổ cập
Tổ chức tập huấn và hớng dẫn các đ/c làm công tác phổ cập cách thức điều tra, cập nhật sổ và tổng hợp kết quả phổ cập
Huy động toàn dân làm công tác phổ cập giáo dục,xác định rõ trách nhiệm của từng ngành, về công tác vận động phổ cập giáo dục đảm bảo học sinh đúng độ tuổi đến trờng, hạn chế học sinh bỏ học giữa chừng
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ,đảng viên và quần chúng nhân dân về quyền lợi ,nghĩa vụ học tập
3.2-Biện pháp 2: Chỉ đạo nâng cao tỷ lệ huy động, tỷ lệ hiệu quả Để đạt phổ cập giáo dục THCS phải trải qua vô vàn khó khăn, tốn kém công sức,tiền bạc và tâm huyết.So với việc đợc công nhận phổ cập giáo dục THCS,việc duy trì
sự ổn định, nâng cao chất lợng của công tác phổ cập giáo dục còn khó khăn hơn nhiều, nó
đòi hỏi sự kiên trì cố gắng một cách đồng bộ tất cả hoạt động
3.2.1 Công tác xã hội hoá giáo dục :
Trang 3- Việc hoàn thành chỉ tiêu phổ cập giáo dục THCS đòi hỏi phải có sự vào cuộc của tất cả các ban ngành, đoàn thể với nhà trờng, sự hởng ứng, ủng hộ tích cực của nhân dân Để nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh, ngăn ngừa các tệ nạn xã hội thâm nhập học đờng, chấn chỉnh kịp thời các biểu hiện không tốt của học sinh, động viên giúp
đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn vơn lên học tốt, nhà trờng kết hợp chặt chẽ với các ban ngành đoàn thể của địa phơng, kết hợp với hội khuyến học xã, hội cha mẹ học sinh Nhà trờng phối hợp với Hội chữ thập đỏ,hội khuyến học xã, huyện hỗ trợ kinh phí cho học sinh nghèo, tạo điều kiện cho các em đợc đến trờng , có điều kiện học tốt hơn Mỗi dịp tết Nguyên đán nhà trờng cùng hội Cha mẹ học sinh đều có quà tết cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn để động viên các em Tết Nguyên Đán Quý Tỵ 2013,nhà trờng tặng 38 xuất quà cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt để động viên giúp đỡ các em Năm học 2009-2010 huyện đoàn trao tặng xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn
v-ơn lên học tốt, năm học 2010-2011 hội khuyến học Thành phố tặng quà cho em Lê Bảo Huân- Mồ côi cả cha và mẹ, năm học 2011-2012 Hội Phụ nữ Huyện tặng quà cho học sinh nghèo vợt khó Ngoài ra chúng tôi còn thờng xuyên kết hợp chặt chẽ với ban Đại diện Cha mẹ học sinh để vận động các em tới trờng, đồng thời giáo dục đạo đức học sinh.Huy động toàn dân làm công tác phổ cập giáo dục,
3.2.2 Nâng cao tỷ lệ huy động, tỷ lệ hiệu quả :
Thực tế của phổ cập giáo dục THCS là nâng cao chất lợng giáo dục,duy trì sĩ số, tránh tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng, nâng cao tỷ lệ huy động, tỷ lệ hiệu quả trong nhà trờng, động viên khuyến khích tạo điều kiện cho học sinh khuyết tật nhẹ đợc hoà
nhập,đ-ợc đến trờng nh bao bạn bè khác
+ Nâng cao tỷ lệ huy động
Để nâng cao tỉ lệ huy động các đồng chí giáo viên chủ nhiệm cùng giáo viên bộ môn quan tâm tới học sinh,động viên giúp đỡ các em có hoàn cảnh khó khăn để các em đợc
đến trờng
Giáo viên nắm chắc chuyên cần của học sinh,kịp thời có biện pháp vận động học sinh bỏ học đến trờng.Giáo viên thơng yêu học sinh, quan tâm tới học sinh nh con em mình, học sinh thấy trờng học nh ngôi nhà thứ hai, thầy cô nh mẹ hiền.Thờng xuyên quan tâm tới giáo dục đạo đức học sinh Kết hợp chặt chẽ với Hội cha mẹ học sinh,hội phụ nữ xã vận động học sinh đến trờng
+ Nâng cao tỷ lệ hiệu quả
Để nâng cao tỷ lệ hiệu quả,ngay đầu năm học nhà trờng đã rà soát học sinh yếu kém, chọn các thầy cô giáo có năng lực, nhiệt tình bồi dỡng học sinh yếu kém để nâng cao trình độ cho các em Nhà trờng tổ chức họp cha mẹ học sinh có học lực yếu kém bàn biện
Trang 4pháp giáo dục và tạo điều kiện cho các em học tập Giáo viên chủ nhiệm xếp chỗ ngồi hợp
lý, thuận tiện cho học sinh yếu kém để giáo viên bộ môn có điều kiện kiểm tra ,giúp đỡ các em
Bồi dỡng phơng pháp học tập tích cực, phát huy nội lực của HS trong quá trình học tập bằng cách tăng cờng các hình thức học tập, phơng pháp thảo luận nhóm, nêu vấn đề bằng hệ thống câu hỏi linh hoạt, phù hợp các đối tợng nhằm phát huy khả năng từng em Cần kịp thời động viên các em ít phát biểu để các em chịu khó tìm tòi phát huy cái mới,
Tổ chức quản lí tốt các giờ học tập chính khóa, kết hợp ngoại khóa, tự chọn và các hình thức dạy học khác Nhà trờng tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đa dạng: giờ chào cờ, ngoài việc tổng kết các hoạt động tuần trớc, phổ biến công việc trong tuần cần có một thời gian nhất định để các em ôn bài hát cũ, học bài hát mới, giải đáp một
số câu hỏi về kiến thức của 1 số môn học hoặc đố vui
Trang 5Giờ sinh hoạt lớp, các buổi sinh hoạt tập thể với các nội dung phong phú phát huy khả năng, sở trờng học sinh Tăng cờng tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp hoạt
động ngoại khoá theo nội dung của của phong trào "Xây dựng trờng học thân thiện ,học sinh tích cực".nhằm đảm bảo tính linh hoạt về hình thức dạy học,rèn kĩ năng sống ,và kĩ năng hoạt động xã hội cho học sinh Học sinh thấy "Vui mà học, học mà vui" thu hút các
em tới trờng
Trang 8
Tổ chức cho học sinh giỏi, tiên tiến xuất sắc đợc tham quan các di tích lịch sử,danh lam thắng cảnh để giáo dục tình yêu quê hơng đất nớc,giáo dục ý thức học tập, rèn luyện
đạo đức
Trang 9
Nhà trờng xây dựng th viện chuẩn với sách báo đầy đủ, phong phú, huy động các em học sinh mỗi em góp một quyển truyện hoặc sách giáo khoa, sách nâng cao đã học cho học sinh nghèo mợn để tạo điều kiện cho các em đợc đi học, hạn chế tình trạng bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn
Rèn cho các em thói quen khao khát tìm tòi kiến thức, trên cơ sở đó phát huy năng lực tự học Nhà trờng tạo mọi điều kiện cho học sinh đợc đến th viện học tập cũng nh
m-ợn sách báo: làm thẻ miễn phí cho học sinh toàn trờng, th viện mở cửa vào các giờ học sinh không học trên lớp, cho học sinh mợn sách nâng cao, sách tham khảo về nhà để học sinh ôn tập BGH,TPT Đội, Đội Sao đỏ kiểm tra thờng xuyên, đột xuất việc học tập của học sinh về chuyên cần về bài vở Tổ chức đánh giá việc học tập sinh hoạt của học sinh ở trờng, ở nhà.Thi đua đánh giá các em học sinh trong lớp, giữa các lớp trong trờng, hàng tuần, hàng tháng, đợt thi đua, thởng phạt nghiêm minh nhằm động viên khuyến khích học sinh Lao động s phạm nhiệt tình, nghiêm túc, có kỉ cơng, nề nếp, có phơng pháp của BGH, các đồng chí GV tác động lớn đối với học sinh (Ra vào lớp đúng giờ, bài soạn chu
đáo, giảng dạy nhiệt tình, có kiến thức, có phơng pháp, phong cách mẫu mực ) đã giáo dục đợc học sinh ý thức chấp hành nội quy nhà trờng
Trang 10Xây dựng phong cách nhà giáo mẫu mực: Từ lời nói đến việc làm Không có tình
trạng: Trên lớp có trò mà không có thầy hoặc học sinh nghỉ học vì "Thầy cô nghỉ đột xuất" Thầy cô thực sự là tấm gơng sáng cho học sinh noi theo
Tăng cờng chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học thông qua công tác bồi dỡng và dự giờ thăm lớp của giáo viên, tổ chức rút kinh nghiệm giảng dạy ở các tổ chuyên môn, hội thảo cấp trờng, cấp huyện
Ban giám hiệu cùng các tổ trởng tổ chuyên môn tổ chức các chuyên đề Đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới phơng pháp kiểm tra đánh giá học sinh, và thực hiện các chuyên
đề có hiệu quả nhằm thu hút, tạo hứng thú học tập cho học sinh
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Khuyến khích giáo viên soạn giáo án trên máy vi tính Các giáo án điện tử đợc xây dựng theo hớng có sự tham gia của tổ chuyên môn, của nhà trờng Bài giảng của giáo viên thiết kế khoa học, sắp xếp hợp
lí hoạt động của giáo viên và hệ sinh Hệ thống câu hỏi hợp lí, tập trung vào trọng tâm, bồi dỡng năng lực độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, học sinh thấy tác dụng của việc nắm vững kiến thức càng ham học hơn
3.2.3 Xây dựng cơ sở vật chất.
Đợc sự quan tâm của UBND huyện, phòng giáo dục, UBND xã, trờng THCS Phơng Trung đã xây dựng đợc các phòng học kiên cố, mua sắm đủ bàn ghế, bảng chống loá, đủ
ánh sáng cho học sinh, có sân thể dục, mua sắm đủ dụng cụ TDTT, xây nhà tập đa năng góp phần nâng cao chất lợng giáo dục và giúp các em thêm yêu trờng lớp
Để tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh cập nhật thông tin, nhà trờng nối mạng Internet 4 máy trong phòng th viện để giáo viên và học sinh truy cập các thông tin có ích giúp cho công tác giảng dạy và học tập
Nhà trờng cùng Hội cha mẹ học sinh tổ chức lát sân trờng, trồng cây xanh lấy bóng mát cho học sinh Ngoài ra nhà trờng còn tổ chức cho ọc sinh các lớp trồng hoa trớc cửa lớp mình tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp
3.3 Biện pháp 3: Hoàn thiện hồ sơ sổ sách.
Để làm tốt công tác phổ cập một công việc không thể thiếu là hệ thống các loại hồ sơ, sổ sách Ban phổ cập phải hiểu trình tự các bớc của việc hoàn thiện hồ sơ phổ cập, hệ thống đợc các loại sổ sách, cách thực hiện các loại sổ sách đó một cách khoa học Đây là một việc hết sức quan trọng đối với việc chỉ đạo giáo viên chuyên trách phổ cập vì dựa vào hệ thống hồ sơ sổ sách này sẽ có đầy đủ các số liệu cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch hàng năm và từng giai đoạn
Các sổ sách gồm:
- Sổ đăng bộ
Trang 11- Sổ theo dõi học sinh chuyển đi, chuyển đến
- Danh sách học sinh các khối lớp hàng năm
- Sổ phổ cập:
+ Danh sách học sinh từ 11 tuổi -> 18 tuổi ngoài nhà trờng
+ Danh sách học sinh từ 15 -> 18 tuổi tốt nghiệp THCS
+ Danh sách học sinh học ngoài nhà trờng
+ Danh sách học sinh khuyết tật, chết
- Bảng ghi tên, ghi điểm
- Các biểu mẫu thống kê: 1a, 2a, 3a
Hàng năm theo từng thời điểm, giáo viên chuyên trách phải cập nhật và thống kê số liệu trên hồ sơ, sổ sách Việc cập nhật tơng đối dễ dàng nhng nếu không hệ thống, hình dung đợc cập nhật hồ sơ nào trớc, hồ sơ nào sau thì sẽ mất thời gian và thống kê không chính xác để việc cập nhật hồ sơ, sổ sách thuận lợi nên áp dụng quy trình sau:
* Cập nhật phiếu điều tra trình độ văn hoá: Phải ghi chép, cập nhật cẩn thận, hàng năm bắt buộc phải điều tra, bổ sung, đảm bảo không bỏ sót hộ nào hoặc thành viên nào Muốn vậy phải kết hợp với trởng thôn, giáo viên trên địa bàn dân c -> sự thay đổi chỗ ở, trình độ văn hoá của các thành viên trong gia đình, ghi chép phiếu phải tỉ mỉ, cẩn thận và phải đối chiếu với danh sách lớp (dựa vào giấy khai sinh), điều tra vào lớp 6 Khi tuyển sinh vào lớp 6 nhà trờng gặp mặt cha mẹ học sinh của từng em nên dễ dàng trao đổi để nắm bắt thông tin Học sinh nộp hồ sơ gồm có: Sổ hộ khẩu, giấy khai sinh bản chính để
đối khớp, bớc đầu thiết lập đợc hồ sơ phổ cập của những gia đình có con em học lớp 6 tại trờng một cách chính xác Sau 4 năm nhà trờng có hồ sơ tuyển sinh phục vụ cho điều tra
số liệu công tác phổ cập tất cả học sinh của trờng một cách chính xác
Ghi sổ phổ cập: Sổ phổ cập dùng để ghi theo dõi các điều tra 11 -> 18 tuổi hàng năm nên khi ghi từ phiếu điều tra trong sổ cập cần thực hiện chính xác, tránh thiếu hoặc
d số phổ cập Sau mỗi độ tuổi cần để lại một trang để thể điều chỉnh hoặc bổ sung hàng năm khi cần thiết Chú ý ghi đầy đủ các cột mục trong sổ phổ cập nhất là cột số phiếu
điều tra trong sổ phổ cập, trớc khi lập các biểu mấu nên tổng hợp theo từng trang hoặc từng thôn -> Tổng hợp chung -> tránh nhầm lẫn
Tổng hợp các biểu mẫu thống kê: Sau khi cập nhật, hoàn chỉnh số phổ cập, giai
đoạn tổng hợp các số liệu, lên các biểu mẫu thống kê đòi hỏi sự cẩn thận, chính xác, khoa học vì các biểu mẫu thống kê có sự liện quan chặt chẽ với nhau nên việc thống kê phải theo một trình tự nhất định Để việc thống kê các biểu mẫu khớp với nhau thì việc đầu tiên phải thống kê, các mẫu 2, 3 dựa vào mẫu 1 Khi tổng hợp các biểu mẫu cần chú ý:
Tổng số trong độ tuổi = Số phải phổ cập + Khuyết tật + Chuyển + Chết
Trang 12Tổng số phải phổ cập = Tổng số tốt nghiệp TH + bỏ TH + đang học TH
Tổng số TNTH = Đang học THCS (trờng nhà + khác) + bỏ học THCS + TNTHCS (trờng nhà + trờng khác)
Tỷ lệ huy động = Tổng số học sinh vào lớp 6: Tổng số HS TNTH
Tỷ lệ hiệu quả = Tổng số học sinh TNTHCS (15->18 tuổi): Tổng số phải phổ cập Sau khi tổng hợp xong mẫu 1 cần cộng hàng dọc, hàng ngang theo công thức xem
có chính xác không
Sau khi hoàn thành các mẫu, kiểm tra đối khớp giữa các mẫu, sổ phổ cập, phiếu
điều tra một lần nữa cho chính xác
Khi ghi sổ đăng bộ, ngời ghi sổ phải đảm bảo chính xác, phải sạch đẹp, không đợc
tự sửa chữa Danh sách học sinh vào sổ theo từng năm học, bắt đầu từ một trang mới, xếp theo vần a, b, c đánh số thứ tự từ 01 đến hết Ngời ghi sổ cần ghi đúng theo giấy khai sinh bản chính, cần chú ý chỗ ở hiện tại và sự thay đổi địa chỉ trong thời gian theo học ở tr-ờng
Lập các báo cáo, phơng hớng công tác của năm: nội dung báo cáo cần thể hiện rõ kết quả đạt đợc và các mặt còn hạn chế (theo mẫu của Phòng giáo dục) đề ra đợc phơng hớng, kế hoạch cụ thể
3.4 Kết quả thực hiện: Sau khi thực hiện đề tài, chất lợng giáo dục nâng lên rõ rệt,
số lợng học sinh bỏ học giảm, tỷ lệ hiệu quả tăng Hai năm liền trờng đợc công nhận xuất sắc cấp huyện về công tác phổ cập giáo dục THCS
Kết quả phổ cập giáo dục THCS năm học 2011 - 2012 nh sau: