lớp 10 cả bài đều có các đơn vị kiến thức lồng ghép được và bằng những câu hỏi gợi mở hay cho HS lấy ví dụ ở địa phương và ngay trong SGK thì kết quả kiểm tra kiến thức hiểu biết của c
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI PT TÂN PHÚ Ổ SỬ- DỊA- CƠNG DÂN Mã số:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC MƠI TRƯỜNG QUA MƠN ĐỊA LÝ TRONG TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THƠNG
N : NGUYỄN HUỲNH PHƯỢNG NGA
:
Q ả lý áo dụ
P ơ á d ọ ……….
Ph ơng pháp giáo dụ ………
L nh v c khác
:
M P Phim ảnh Hi n vật khác
N M HỌC : 2011-2012
Trang 2
UBND HUYỆN ĐỊNH QUÁN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Đơn vị: r P â P ú Độ lậ – do- ú Đị Q á , à 20 á 05 ă 2012 PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Năm học: 2011- 2012 Tên sáng kiến kinh nghiệm: TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG QUA MÔN ĐỊA LÝ TRONG TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Họ à á ả : Nguyễn Huỳnh Phượng Nga Đơ ị ( ổ) : Sử- Địa- Công Dân :
Q ả lý áo dụ
P ơ á d ọ ……….
Ph ơng pháp giáo dụ ………
L nh v c khác
1 Tính mới: - Có giả á oà oà ớ
- ả á ả ế ừ ả á ã
2 Hiệu quả: - oà oà ớ à ã r ể a ro oà à q ả ao - ả ế oặ ổ ớ ừ ữ ả á ã à ã r ể a á dụ ro oà à q ả ao - oà oà ớ à ã r ể a á dụ ơ ị q ả ao
- ả ế oặ ổ ớ ừ ữ ả á ã à ã r ể a á dụ ơ
ị q ả
3.Khả năng áp dụng
- ấ ợ á l ậ oa ọ o o ị lố sá
ố Khá Đ
- Đ a ra á ả á ế ị ả ă dụ ễ , dễ à dễ
ào ộ số
ố Khá Đ
- Đã ợ á dụ ro ế q ả oặ ả ă á dụ q ả
ro rộ
ố Khá Đ
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦTRƯỞNG ĐƠN VỊ
( Ký tên và ghi rõ họ tên) (Ký tên và ghi rõ họ tên)
Trang 3
BM 02-LLKHSKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN VỀ CÁ NHÂN:
1 ọ à : ễ ỳ P ợ a
2 à , á , ă s : 20-01- 1977
3 a , ữ : ữ
4.Địa ỉ : KD 09,Ấ I, a a , Đị Q á , Đồ a
5 ụ : Giáo viên
6.Đơ ị á : r ng THPT Tân Phú
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO:
- r ộ : ử â s
- ă ậ bằ : 1999
- à ào o : Địa lý
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC:
- : ả d ịa lý
- Số ă : 12 ă
- Các SKK ã :
1 Sử dụ ơ r q a ro d ịa l 10
2 Dù á l ợ ồ ế ào o q ả d ịa lý?
Trang 5
I -Đặt vấn đề :
1 Sự phát triển của vấn đề giáo dục môi trường:
à a , áo dụ r rở à ụ à ro áo dụ
à ào o ế rẻ ở á r ọ ấ là ro á r r ọ ổ ( THPT)
ro xã ộ , r là ấ ã à a ú s q a â ủa oà
â lo ậ rở l â , do s á r ể ủa oa ọ ỹ ậ à ,
s a ă dâ số q á a à q á r a ẽ, ã là o q á r a
á à sử dụ à à à Kế q ả là ể ồ à bị ,
s á bị á ủ , â bằ ro bị rố lo à r số
ủa ú a lâ ào r ủ oả ớ q oà
Để bảo r , á s à ủa , o ã ả à
lo á b á á a , ro b á áo dụ r ro l a ổ ọ
s áo dụ r o ọ s ợ xe là ộ ro ữ b á q ả
ao, bở â là á ú o o ừ lú ò bé ã ậ ú ắ ro
a á , sử dụ ợ lý á ồ à à ý ro á
ụ bảo r , ấ là ro ơ la rở à l l ợ lao ộ r ế ủa
ấ ớ
r ế ớ , áo dụ r ợ ế à ừ ữ ă ủa ậ niên 70 và từ ế a , d ớ s ớ dẩ , eo dõ ủa á ổ r ủa
Q ố , ã á r ể à à ẽ à sâ rộ , ớ ộ ị ộ ảo q
q ố ế bà r a d ễ ra ở ơ r ế ớ , ụ ể :
- ă 1992, q ố ( Q) ã
r ậ ộ ộ ị a lị sử
o Deja ero (Bras l) ể q a
ị ơ r à
ộ q ố ế ằ ã r
xấ a b q ể rá
ấ à â ủ ế â ra là
à Đồ à lậ ộ ổ
r ộ ể ẩ ị b ế ổ
ậ ( BĐK ) oà , là Uỷ
ban ủ BĐK oà
(IP ) ế eo, ộ ị, ộ
t ảo ỡ ế ớ ợ ổ l
ụ ở ớ ể ộ ế
ố BĐK oà
- ă 2007, ơ r á r ể ủa Q (U DP) á à báo áo “ á r ể
co 2007 – 2008” Q ã là ế ả ă ể ỗ rợ ộ ế ố BĐK ằ
Hội nghị biến đổi khí hậu
do Liên hiệp quốc tổ chức
Trang 6
bảo â lo r ớ ả o ù o lớ ủa à do s “ ” ủa con n â ra
- ị ị K o o ra ộ ị ợ ỉ ủa á q ố a r ế ớ
ào á 12/1997 ở à ố K o o ( ậ Bả ) ằ ắ ả à rả q a à
lo ộ ơ ảo ể d , ý ế éo dà ro 10 ă , ã ế á 12/2007 ã
175 q ố a à ù lã ổ a ế ừ a o 2008 – 2012 sẽ ả á ả K K
à ớ ă 2012 sẽ 5% ủa l ợ á ả 1990
- á ỏa ậ r oà ả á ả à ị ị Kyoto ợ q a ă 1997 ị ị à ợ ơ 160 q ố a ồ ý
ắ ả ả ơ 55% l ợ à Vào á 6 ă 2009, ỉ oa Kỳ,
ộ q ố a l ợ á ả à lâ r ế ớ , ã ừ ố q a ị
ị à ị sẽ ế ào ă 2012 á ộ à á q ố ế ã bắ ừ
á 5 ă 2007 ộ ị ro ơ la ằ à ấ ắ
ả à á ộ à á do U à d ễ ra Copenhagen ào á 12 ă
2009
- Vào á 1 ă 2005, L â Â a ra ơ ế á ả ơ ủa
ọ, q a á ế ợ ớ ủ ồ ý ữ l ợ á ả ủa ọ
oặ a á oả dụ ừ a ả rả o á ả
- Ú ã báo lị r ắ ả ễ a bo ủa ọ ào ă 2008
- ủ V ã ẩ ớ Q BĐK (U F ) ào ă
1994 à ị ị K o o ào ă 2002 a ả là q ố a á r ể
V a ậ r o á o ộ ể à ả ể á ả à theo ng ị ị K o o V a a so ảo báo q ố a số 2 (S ) o
U F sẽ oà à ào ă 2009
ở V a , áo dụ r , ấ là áo dụ r ro r
P ớ ợ ào ậ 80, ủ ế ớ ế o ả á áo dụ à
lồ é ào á ọ ro à r ( s ọ , D D, ịa lý ) ồ
ế à ơ à ộ d áo dụ r , x ấ bả sá
áo dụ à bảo r , r áo dụ r r á ơ
ộ á a d , o ú ớ
2 Vai trò, nhiệm vụ của giáo dục môi trường trong trường THPT
2.1 Vai trò của giáo dục môi trường trong trường THPT
ú a ể rằ , ữ b ế ổ ủa ậ à r eo ớ xấ
lớ là do á ộ ủa o ro q á r á r ể ế - xã ộ Đ à là o
b q ể l , â à à â do l ợ O2
ro q ể á dụ lớ ữ l ợ ỏa ợ ào ro ũ rụ ủa rá
ấ ù ớ O2 ò ộ số á ũ ợ ọ là à :
ox, 4, F … ớ ữ a ă ẽ ủa sả x ấ à sử
dụ á l a ( d ỏ, a á…), á ủa á à oa ọ
o ấ ộ oà sẽ ă ừ 1,40 ế 5,80 ừ 1990 ế 2100 à ậ sẽ éo eo
ữ ơ lớ , ể q a ữ ồ sa â : a ă ớ b ể , bă à
Trang 7
lù 2 , ữ ợ ắ , bão ố à lũ lụ , , s oá ế, x ộ à
ế ra , ấ s a d s ọ à á ủ s á …
á ộ bắ ồ ừ ỗ á â , ỗ q ố a à oà xã ộ á ộ
ỉ q a á o ộ ế, à ò q a á o ộ ă a, d lị ,
ơ , ả r , … ậ , bảo r là rá ủa ỗ à ủa oà
xã ộ , ro rá ủa ừ á â , ừ a r à ả ộ ồ xã
hộ
áo dụ r q a ả d ro á r ọ , ấ là á r P
ế ị r ặ b
à r là ơ ào o ế rẻ, ữ ủ ơ la ủa ấ ớ , ữ
sẽ a á , sử dụ à bảo á ồ à à
r ấ ớ ế ọ ậ ủ á ấ r , ra , dù ở bấ ỳ l o ộ ào, ọ ể ụ bảo
r ộ á q ả
2.2 Nhiệm vụ của giáo dục môi trường trong trường THPT
Ở ro r ọ , áo dụ r là ộ ộ d q a rọ ro ả d à
ọ ậ , ằ â ao ậ , r l ỹ ă , à á ộ à à ú
ắ o ọ s ro bảo r , ụ:
- à o ọ s ậ rõ ặ ể ủa r , a rò ủa
r ố ớ số à s á r ể ủa oà xã ộ , ữ á ộ ủa o là
o r b ế ổ xấ à ữ q ả ủa
- ừ ơ sở ậ , áo dụ o ọ s lò , b ế q rọ á
o ả ẹ , á d ă a lị sử, ý bảo ữ r số ro lành, s ẹ o , o ọ à ố l ữ à á o oặ â nhiễ r
- ra bị o ọ s ộ số ơ á à ỹ ă bảo r ể ọ
ể á ụ bảo r ở ịa ơ
II.Giáo dục môi trường cho học sinh qua môn địa lý như thế nào?
1 Các phương thức tiến hành:
Ri bả â ế à á dụ ào Địa lý bằ á á a à ôi
ấ rằ á ế áo dụ r ợ ợ ào ịa lý sẽ rấ q ả
q a á sa :
1.1 Hình thức lồng ghép:
* ồ é ể ế ộ ơ a ộ bà rọ ẹ
Ví dụ:
Trong Bài 20 Lớp vỏ địa lý Qui luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lý ( lớp 10)
cả bài đều có các đơn vị kiến thức lồng ghép được và bằng những câu hỏi gợi mở hay cho
HS lấy ví dụ ở địa phương và ngay trong SGK thì kết quả kiểm tra kiến thức hiểu biết của các em rất tốt
Trong chương trình lớp 10 có chương X Môi trường & sự phát triển bền vững với bài 41,42 đều là kiến thức môi trường
Trang 8
Khối 12 các bài nêu địa hình núi, thiên nhiên phân hóa bắc , nam, đông tây, vùng biển thềm lục địa, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa…địa lý các vùng kinh tế, ngành kinh tế,vấn đề khai thác các thế mạnh vủng……tất cả đều có thể lồng ghép giáo dục môi trường
* ể lồ é ộ ụ , ộ o a ộ à â ro ơ ị ế ủa
bà ọ , á à ế ỉ l rấ ro S K ủa ả ba ố 10, 11, 12
Ví dụ:
Trong Bài 32 Vấn đề khai thác thế mạnh của trung du miền núi bắc bộ ( lớp 12) phần
2 khai thác, chế biến khoáng sản và thủy điện là phần có thể lồng ghép bảo vệ môi trường vì thông qua các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, xây dựng nhà máy thủy điện thì việc gây ô nhiễm và mất cân bằng tự nhiên là điều tất nhiên nếu quá trình này không không được khảo sát và nghiên cứu kỹ
Khối 11 hầu hết các bài liên quan các quốc gia như:Hoa Kỳ, Liên Bang Nga, Nhật Bản, Trung Quốc,Ô xtrâylia khi nêu tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên đều áp dụng lồng ghép môi trường khi giảng dạy và học tập
* ể là á bà à , bà ọ sa bà ọ ằ bổ s ến
r
Ví dụ Bài 4 Thực hành tìm hiểu những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đối với
các nước đang phát triển (lớp 11).Ngoài những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đối về kinh tế thì cũng gây áp lực nặng nề với tự nhiên, vì làm cho môi trường toàn cầu cũng như mỗi quốc gia bị suy thoái do trong quá trình đổi mới công nghệ các nước phát triển đã chuyển các công nghệ lỗi thời, gây ô nhiễm sang các nước đang phát triển…
1.2 Hình thức liên hệ:
Ở à , á ế ợ áo dụ r ợ nêu rõ
ro sá áo oa, d a ào ế bà ọ áo ể bổ s á ế
bằ á l á ế áo dụ r : ừ á ợ ( dụ : ắ , bão, lũ lụ ), số l r r à sử dụ r ( dụ: á
số l ả ro , ộ ễ bẩ á o s , ớ lổ ủ ozo … )… Vào ro á bà ả ộ d l q a
Ví dụ: Trong bài 37 Địa lý các ngành giao thông vận tải ( lớp 10) khi giảng ngành
GTVT đường biển giáo viên có thể hỏi: Các tàu chở dầu khi cập cảng và lau dọn, rửa tàu… nước thải đó đổ ở đâu? Hậu quả của việc làm này là gì?
Gv cung cấp thêm thông tin như: Ô nhiễm của hoạt động hàng hải và công nghiệp đóng tàu gây ra chủ yếu là ô nhiễm nguồn nước do dầu và ô nhiễm trầm tích do lắng đọng các kim loại nặng Bờ biển Việt Nam được phân ra 3 vùng nhạy cảm và đây cũng là điểm nóng của ô nhiễm biển ven bờ đó là: Vùng biển Hạ Long-Hải Phòng, vùng Đà Nẵng-Dung Quất
và vùng Gành Rái-Vũng Tàu
Tỷ lệ ô nhiễm biển ven bờ do dầu từ hoạt động hàng hải chiếm khoảng 48% do các tàu không có két chứa dầu bẩn, 35% do các sự cố đâm va 13% do sự cố tràn dầu Theo số liệu ước tính của Cục Đăng kiểm Việt Nam thì hoạt động hàng hải đã gây ô nhiễm tại vùng biển nước ta từ các nguyên nhân: do Súc rửa hầm hàng 46%, từ nước la-canh, ba-lát 22%, từ sự
cố nhận dầu 3%, từ tràn dầu 24% và các nguyên nhân khác là 3%
Theo thống kê số liệu quan trắc tại khu vực các sông thuộc khu vực Hạ Long-Hải Phòng, nồng độ dầu trong nước trung bình 0,26mg/l, tại khu vực Vũng Tàu - Đà Nẵng nồng độ dầu trong nước trung bình 0,29mg/l Tại Bà Rịa-Vũng Tàu nồng độ dầu trong nước dao động trong khoảng 0,14 đến 0,52mg/l đều vượt giới hạn Tiêu chuẩn Việt Nam Nhìn chung, chất
Trang 9
lượng nước biển ven bờ chỉ đạt được mức B và C theo TCVN 5943-1995 Như vậy, ô nhiễm dầu trong nước sẽ hủy diệt các loài cá, tôm thủy sinh và sinh vật đáy, và nghiêm trọng hơn là khi hàm lượng dầu trong nước cao hơn 0,2mg/l sẽ không dùng làm nguồn cấp nước sinh hoạt được
1.3 Hình thức làm bài báo cáo thu hoạch tìm hiểu nội dung về môi trường:
K á dụ à , ấ rằ rấ ú , o ú lớ o ọ s
bở ro a o bù ổ a , ù s á r ể ợ bậ ủa I er e
á e sẽ rấ dể dà ể á ế ơ ế, oà b ế ế
ro q á r là bà , ọ s ể ă á ỹ ă : là c theo nhóm, ế ợ à ợ á là , ố số l , ọ lọ , á
sá o ro r bà , ế ế bà là
Ví dụ: Bài 3 Một số vấn đề mang tính toàn cầu ( lớp 11 ), HS được chia theo từng nhóm
5-7 em cùng tìm hiểu kiến thức theo chủ đề như: Biến đổi khí hậu toàn cầu, sự suy giảm tầng
Ô zon và hiện tượng nóng lên của trái đất, ô nhiễm nguồn nước ngọt, biển và đại dương, sự suy giảm đa dạng sinh học
Sau đó ( 1-2 tuần) cho các em trình bày trước cả lớp Kết quả thu được rất lớn bởi các
em thích thú khi tự mình tìm hiểu kiến thức và kiến thức đó sẽ khắc sâu
2 Phương pháp xác định kiến thức giáo dục môi trường để đưa vào các bài học môn địa lý
2.1 Chọn nhóm kiến thức:
V ọ á ế áo dụ r ể l ào bà ọ rong quá trình
ả d là rấ ế , ằ là o á ế bị rù lặ ữa bà à ớ
bà á , ữa ơ r lớ à ớ ơ r lớ á
á ế áo dụ r q a ịa lý, eo bả â , ể â
b theo 3 nhóm:
* Các kiến thức về thành phần của môi trường và các nhóm tài nguyên thiên nhiên như: Địa , ậ , ớ , ổ ỡ , ớ s ậ , á s á , á ả q a
, á ợ : r ợ ấ , lở ú , ộ ấ , bão, lũ lụ , a á,
* Các kiến thức dân cư và hoạt động kinh tế - xã hội của con người như: dâ số,
ủ ộ , á o ộ sả x ấ , , ao ậ ả , d lị
* Các kiến thức về tình hình sử dụng tài nguyên, thực trạng và biện pháp bảo vệ các nguồn tài nguyên và môi trường
2.2 Việc đưa kiến thức giáo dục môi trường vào môn địa lý cần đảm bảo theo nguyên tắc:
* Phải dựa vào nội dung bài học
Ví dụ: K ọ ơ , , giao ậ ả , giáo
viê ể a ế ễ r , ồ ớ do ớ ả
ể l ào bà
* Các kiến thức giáo dục môi trường đưa vào bài phải phản ánh được hiện trạng môi trường hoặc tình hình bảo vệ môi trường địa phương
Ví dụ: - K ả ở ơ sở ế b ế ở xã a a -Đị Q á - Đồ a
- ớ ả ủa a à, a
* Các kiến thức giáo dục môi trường phải có hệ thống, được sắp xếp đúng chỗ, hợp lý, sát với thực tiễn, hợp logic của môn học
Trang 10
Ví dụ: K á rừ , là s oá à rừ , ấ a bị x ò , â
lũ lụ ro bà 28 Địa lý à rồ rọ III à rồ rừ ( lớ 10); a ba2 Sử
dụ & bảo à (lớ 12) ả l r
r ở ịa ơ a x bị lũ lụ ùa a ế , ò ùa
á éo dà , ể ọ s ấ rằ â là ữ ấ ụ ể, r ớ ắ à ế
là ấ xa l
a ễ à ồ ớ s o ịa ơ
e ở xã a à, à á bộ ọ A- o e ủa Đồ a â ố à ả
ấ a q a xử lý â ễ ớ s
2.3 Các bước tiến hành khi đưa kiến thức giáo dục môi trường vào môn địa lý:
- Bước 1: sá áo oa à â lo á bà ọ ể xá ị á lo bà
ộ d oặ ả ă a ộ d áo dụ r ào bà
- Bước 2: Xá ị á ế áo dụ r ã ợ lồ é ào các bài
- Bước 3: Xá ị á bà ả ă a ế áo dụ r ào bà
bằ l à d ế á ế ể a ào ừ bà
III Phương pháp dạy học giáo dục môi trường qua môn địa lý ở trường THPT như thế nào?
1 Hình thức tổ chức dạy học nội khóa:
* Có thể sử dụng các phương pháp: ơ á ấ , ơ á à o
ợ ở, ế ợ sử dụ ra ả , sử dụ bă a, ể q ả ao à ậ lợ
ấ
Cụ thể: Bài 8 ị ả ở sâ sắ ủa b ể ( lớ 12)
áo ể ỏ : - Ảnh hưởng của biển đông đến khí hậu nước ta như thế nào?
- Tại sao phải dọn sạch sẽ khu vực các bãi cát và dọc bờ
biển?
- Vai trò rừng phi lao, rừng dương trồng ven bờ biển là gì?
Hoặc dùng các bức hình kèm theo các câu hỏi:”Thông điệp của những ảnh này??? ”
